De boerenbeweging had uit protest wegen geblokkeerd
De Boliviaanse president Rodrigo Paz heeft zaterdag een noodtoestand van negentig dagen afgekondigd en de inzet van de strijdkrachten geautoriseerd om de openbare orde te herstellen, meldt El País América. Het besluit komt een dag nadat de regering en de belangrijkste vakbond van het land een akkoord hadden bereikt om een einde te maken aan de protesten en wegblokkades die Bolivia al meer dan vijftig dagen lamleggen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De boerenbeweging, ‘een van de pijlers van de mobilisatie’, verwierp het akkoord echter en weigerde haar acties te staken, legt de krant uit. Rodrigo Paz verklaarde dat hij ‘alle mogelijkheden tot dialoog had uitgeput’ en vroeg het leger, in het kader van de noodtoestand, de wegblokkades op te heffen.
De operaties begonnen zaterdag en verliepen vreedzaam. De mobilisatie begon begin mei uit protest tegen het beleid van de centrumrechtse president en leidde tot tekorten aan brandstof, medicijnen en voedsel in verschillende regio’s van het land.
Oplichting waarbij daders zich voordoen als ambtenaren is lastig te bestrijden, omdat het vertrouwen in publieke figuren zo groot is dat de schijn van autoriteit voldoende is om medewerking af te dwingen.
In november vorig jaar vertelde een parlementariër hoe een familielid bijna haar spaargeld was kwijtgeraakt aan een oplichter die zich voordeed als ambtenaar. Ze had een videogesprek van enkele uren gevoerd en zich op verzoek van haar gesprekspartner opgesloten in een kamer. Volgens hem verkeerde ze in een ‘tranceachtige toestand’.
De parlementariër zei: ‘Toen ze je vroegen jezelf op te sluiten en niemand iets te vertellen, hadden er alarmbellen moeten afgaan.’ Hij bedoelde het goed, maar had niet door wat hij daarmee eigenlijk beschreef.
Vier maanden eerder had een zesendertigjarige huisarts precies hetzelfde gedaan. Ze sloot de deur van haar spreekkamer en maakte terwijl ze aan de lijn bleef bijna 30.000 Singaporese dollar over aan iemand die zich voordeed als medewerker van de Monetary Authority of Singapore (MAS), in de veronderstelling dat het om een vertrouwelijk witwasonderzoek ging.
Oplichting
Achteraf zei ze dat ze nooit had getwijfeld aan de oprechtheid van de persoon aan de lijn. Haar uitleg: ‘In mijn beroep is samenwerken met de autoriteiten een teken van een goed karakter.’ Ze werd niet ondanks haar opleiding misleid, maar juist dankzij die opleiding.
Ter verduidelijking: overal ter wereld zijn mensen kwetsbaar voor oplichting. Dit is geen typisch Singaporees probleem, het hoort bij het mens-zijn. Dat blijkt ook uit cijfers: in het Verenigd Koninkrijk steeg het aantal online winkeloplichtingen eind 2025 in één kwartaal met 416 procent, terwijl de totale fraudeverliezen in Japan in 2024 opliepen tot 721,5 miljard yen – een stijging van 59,4 procent in één jaar.
Een vrouw in de prefectuur Ibaraki maakte in enkele weken 809 miljoen yen over via een LINE-groep [een populaire Japanse berichtenapp vergelijkbaar met WhatsApp]. Een man in Hokkaido verloor 240 miljoen yen aan iemand die zich voordeed als een bekende beleggingsanalist. In Japan zetten oplichters inmiddels door AI gegenereerde stemmen van bekende investeerders in, omdat het vertrouwen in publieke figuren zo groot is dat alleen al de schijn van autoriteit voldoende is om medewerking af te dwingen.
het vertrouwen in publieke figuren is in Japan zo groot dat alleen al de schijn van autoriteit voldoende is om medewerking af te dwingen
Geen van deze slachtoffers was dom. Ze waren menselijk. Vertrouwen is geen zwakte, maar de basis van elke functionerende samenleving. Oplichters misbruiken dat vertrouwen zoals een virus een cel binnendringt: door zich voor te doen als een element dat het systeem behoort te accepteren. Als we het over Singapore hebben, gaat het dus niet om uitzonderlijke goedgelovigheid, maar om iets specifiekers – en zorgwekkenders. In een politieke structuur die decennialang door één partij is gedomineerd, is respect voor de autoriteiten geen cultureel toeval. Het is een bestuurlijke troef, die – zoals elke troef – kan worden misbruikt door wie zich overtuigend als autoriteit weet voor te doen.
Er zijn grofweg twee soorten oplichting, die inspelen op verschillende kwetsbaarheden. De eerste richt zich op basale emoties: liefde, angst, hebzucht en hoop. Zogenoemde grootouderfraude [waarbij oplichters zich voordoen als een kind of kleinkind in nood] werkt overal, omdat familieliefde biologisch en diepgeworteld is. Beleggingsfraude speelt in op de behoefte aan financiële zekerheid, liefdesfraude op eenzaamheid. Dit zijn de vormen van oplichting die domineren in het VK, Japan en de VS – de prijs die we betalen voor het feit dat we een sociale soort zijn.
De tweede categorie speelt in op burgerschapsidentiteit: het idee dat meewerken met de autoriteiten niet alleen verstandig, maar ook moreel juist is. Dat idee is geen natuurgegeven, maar aangeleerd – via instituties, dagelijkse gewoonten en jarenlange conditionering. In principe is het ook omkeerbaar: een samenleving kan haar burgers leren dat gezond wantrouwen tegenover autoriteit geen onbeleefdheid is, maar juist een deugd.
Singapore heeft die keuze niet gemaakt, en de cijfers van de politie laten de gevolgen daarvan zien. Het totale aantal oplichtingen daalde in 2025 met 27,6 procent, een echte prestatie. Maatregelen zoals ScamShield en strengere wetgeving, waaronder de Online Criminal Harms Act, lijken effect te hebben: online winkeloplichting daalde met 42,5 procent en ook vacaturefraude en phishing namen af.
Twijfelen
Maar oplichting waarbij de dader zich voordoet als ambtenaar nam juist met 123,6 procent toe. De schade liep op tot 242,9 miljoen Singaporese dollar – 60,5 procent meer dan het jaar ervoor. Samen laten die cijfers één ding zien: voorlichting werkt bij oplichtingen die inspelen op kennisgebrek, maar niet wanneer ze inspelen op identiteit – juist daar zit de kwetsbaarheid.
De huisarts controleerde niet wie de beller was. Niet omdat ze niet wist dat dat kon, maar omdat het niet bij haar paste. Twijfelen voelde als ongehoorzaamheid. Voor iemand die haar hele leven is beloond voor meewerken, is tegenstribbelen geen neutrale handeling, maar een morele kwestie. Een goede burger stelt geen vragen, maar werkt mee.
In de wereld van cloudbeveiliging bestaat zoiets als een wildcard-toegang: een digitale sleutel die volledige toegang geeft, zonder beperkingen. Wie die sleutel heeft, kan overal bij. Singapore heeft zijn burgers zo’n sleutel gegeven, niet voor één specifieke instantie, maar voor ‘de autoriteit’ als geheel: voor alles wat officieel oogt en daarom wordt vertrouwd en gehoorzaamd.
De verificatie is niet technisch van aard maar meer gebonden aan de omgeving: de juiste logo’s, de juiste toon, een bevel via WhatsApp, een overtuigende setting. De oplichter hoeft niet te bewijzen wie hij is, hij hoeft alleen te lijken op iemand met gezag. Als die schijn overtuigend genoeg is, krijgt hij toegang tot iets groters dan een bankrekening: tot de identiteit van een gehoorzame burger.
De arts deelde haar scherm, maakte het geld over, sloot de deur en vertelde het aan niemand – omdat de instructies afkomstig waren van iemand met gezag. Dus moest ze gehoorzamen. Dit is daarmee geen technisch, maar een bestuurlijk probleem. De burger weet niet dat die ‘toegangssleutel’ bestaat. Ze kan hem niet aanpassen, intrekken of controleren, en zelfs na een succesvolle oplichting overheerst het gevoel zich correct te hebben gedragen. In elke serieuze veiligheidscontrole zou zo’n kwetsbaarheid onmiddellijk moeten worden aangepakt.
De oplichter hoeft niet te bewijzen wie hij is, hij hoeft alleen te lijken op iemand met gezag
Maar in Singapore zijn de controleurs dezelfde als de ontwerpers van het systeem. Daarom kan de overheid niet kiezen voor een echt efficiënte aanpak. Echte scepsis aanleren betekent immers het systeem aanpassen – burgers leren om autoriteit te bevragen. Dat maakt hen minder kwetsbaar voor oplichters, maar ook kritischer tegenover de overheid zelf. En precies daarover blijft het stil.
In plaats daarvan wordt de schuld stilletjes bij de slachtoffers gelegd: ze hadden moeten twijfelen, beter moeten controleren. Dat is niet onjuist, maar ook niet voldoende. Zolang het onderliggende probleem niet wordt aangepakt, blijven mensen slachtoffer worden van dit soort oplichting.
Het probleem reikt verder dan oplichting: wie zich overtuigend als autoriteit voordoet, krijgt toegang. De deur blijft open. Zo is het systeem gebouwd, en zo zal het blijven werken.
En zo lang dat niet verandert, zal de telefoon blijven rinkelen – en zal ergens in Singapore een brave burger opnemen.
De zeven landen voeren ook nieuwe sancties tegen Rusland in
Aan het einde van de tweede dag van de G7-top in Évian, die werd bijgewoond door de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, bekrachtigden de leiders van zeven van ’s werelds meest geïndustrialiseerde landen, waaronder de Amerikaanse president Donald Trump, een gezamenlijke verklaring waarin zij beloofden de militaire steun aan Kyiv op te voeren en de sancties tegen Rusland aan te scherpen.
‘Wij, de G7-leiders, staan verenigd in onze onwankelbare steun aan Oekraïne in de verdediging van zijn vrijheid, soevereiniteit en territoriale integriteit’, verklaarden zij in een verklaring die kort na middernacht op woensdag 17 juni werd gepubliceerd, aldus Politico.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In een ander artikel merkt Politico op dat de ‘gebaren van openheid’ van de Amerikaanse president ‘het optimisme herstelden’ bij de leiders van de Europese Unie op de tweede dag van de bijeenkomst. Dit was des te belangrijker gezien het feit dat zij bij hun aankomst in Frankrijk ‘een confrontatie’ met de bewoner van het Witte Huis ‘over Iran en de oorlog in Oekraïne’ hadden verwacht.
‘De Amerikaanse president, die afwisselend glimlachte en zich ingetogen opstelde, verraste de deelnemers door na een zeventig minuten durende ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en andere leiders aan te kondigen dat de Verenigde Staten de sancties tegen de Russische oliesector zouden herinvoeren’, meldt het mediakanaal.
De positieve uitkomst van de besprekingen die dinsdag plaatsvonden in het Hôtel Royal, met uitzicht op het Meer van Genève, ‘is grotendeels te danken aan de inspanningen van de G7-leiders om Donald Trump te charmeren’, aldus Politico. Zo nodigde Emmanuel Macron de Amerikaanse president uit voor een diner in het Paleis van Versailles en bood Friedrich Merz Trump op zijn beurt een gepersonaliseerd voetbalshirt aan met een 47 op de rug, dat de 47e president van de VS met een glimlach aannam.
Ze willen de terugkeer van Orbán als premier voorkomen
Hongaarse parlementsleden hebben maandag een grondwetswijziging aangenomen die de ambtstermijn van de premier beperkt tot acht jaar, waarmee een mogelijke ‘terugkeer aan de macht van Viktor Orbán’ effectief wordt ‘voorkomen’, meldt Politico. De tekst was een van de verkiezingsbeloften van de huidige pro-Europese premier, Péter Magyar, die beloofde de rechtsstaat in Hongarije te herstellen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Onbeperkte macht leidt in elk democratisch systeem altijd tot het verlies van elk gevoel van terughoudendheid,’ legde Magyar uit bij de presentatie van het wetsvoorstel. Het amendement, dat met 135 stemmen voor en 50 tegen werd aangenomen, is met terugwerkende kracht van toepassing, wat betekent dat Viktor Orbán, die twintig jaar premier was, ‘niet meer opnieuw aan de macht kan komen’, althans niet in die functie.
De minister stapt op vanwege gebrek aan defensieve middelen
De Britse minister van Defensie, John Healey, diende donderdag zijn ontslag in bij premier Keir Starmer, omdat hij de aan de strijdkrachten toegewezen middelen ontoereikend achtte. Hij werd diezelfde avond vervangen door Dan Jarvis, tot dan toe staatssecretaris voor Veiligheid bij het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Dit laatste ‘schokkende ontslag’ binnen de regering ‘ondermijnt de geloofwaardigheid van Starmer’ op het gebied van veiligheid en ‘dreigt het weinige politieke gezag dat hij nog had, volledig teniet te doen’, analyseert The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
In een felle ontslagbrief beschuldigde Healey de premier en zijn minister van Financiën ervan de veiligheid van het land in gevaar te brengen. Hij stelde dat het defensie-investeringsplan, dat onderhevig was aan moeilijke budgettaire afwegingen, verre van toereikend was, aldus de krant.
‘U bent niet in staat gebleken, en het ministerie van Financiën is niet bereid, de middelen vrij te maken die de natie nodig heeft om het land te verdedigen in een tijd van toenemende dreigingen,’ schreef hij. Starmer verzekerde op zijn beurt dat hij ‘altijd zou doen wat nodig is om de veiligheid’ van het Verenigd Koninkrijk te waarborgen.
De VS willen zo het communistische regime omverwerpen
De Cubaanse president is het doelwit van nieuwe Amerikaanse sancties. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft donderdag economische sancties opgelegd aan de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel en zijn familie, evenals aan verschillende leden van de familie Castro, waaronder Alejandro Castro Espín, zoon van voormalig president Raúl Castro.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Deze ‘nieuwe sancties’ komen op een moment dat de Verenigde Staten ‘de druk op Cubaanse leiders opvoeren’ in een poging het communistische regime omver te werpen, aldus de Miami Herald.
Castro Espín speelde een sleutelrol in het herstel van de diplomatieke betrekkingen tussen Cuba en de Verenigde Staten in 2015. Het feit dat hij nu gesanctioneerd wordt, suggereert dat Washington hem nu beschouwt als ‘een obstakel voor de lopende gesprekken met Cuba’, analyseert de krant.
Met zijn kritiek wil Trump een sterkere indruk maken in eigen land
Toen details over het laatste telefoongesprek tussen Donald Trump en Benjamin Netanyahu uitlekten, ging de aandacht van de kranten uit naar de scheldtirade van de Amerikaanse president. ‘Wat ben je in godsnaam aan het doen?’ schreeuwde Trump, verwijzend naar de aanhoudende bombardementen van de Israëlische premier op Libanon. ‘Je bent fucking gestoord. Zonder mij had je in de gevangenis gezeten.’
Veel verontrustender voor Israël zijn de woorden van Trump die daarop volgden: ‘Iedereen haat jullie nu. Iedereen haat Israël hierdoor.’ De steun in de VS voor Israël lijkt namelijk af te nemen. Onderzoek van het Pew Research Center, een denktank gevestigd in Washington D.C., wijst uit dat het aantal Amerikanen met een negatieve mening over Israël tussen maart 2022 en maart vorig jaar met 11 procentpunten was gestegen tot 53 procent.
Veel commentatoren, met name op links, hebben erop gewezen dat dit niet de eerste keer is dat een Amerikaanse president zijn geduld verliest met een Israëlische leider. Toch is het veelzeggend dat Trump voor het eerst zulke stevige kritiek uit op het Israëlische militaire optreden, schrijft The Telegraph.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hij is namelijk de eerste Amerikaanse president die aan de macht is in een tijd waarin ruim de helft van de Amerikaanse bevolking Israël negatief beoordeelt. En hij is de enige Amerikaanse president met een kerngroep kiezers – MAGA – waarvan velen antisemitische stereotypen en complottheorieën aanhangen, aldus de rechtse Britse krant.
Het mislukken van de oorlog met Iran dreigt Trump een zwak aanzien te geven. Elke dag probeert hij volgens The Telegraph daarom iets nieuws uit om dat aanzien te verbeteren. ‘Zijn aanval op Netanyahu heeft hem al lof opgeleverd. Israël en de Israëliërs zouden het volgende doelwit kunnen zijn.’
De coalitie van vier partijen heeft geen absolute meerderheid
‘Na langdurige gesprekken’ kondigde de aftredende Deense premier maandag aan dat er mogelijk een regering gevormd kan worden, ruim twee maanden na de parlementsverkiezingen, meldt Politico Europe. De Sociaaldemocraten behaalden hun slechtste resultaat sinds 1903 bij de verkiezingen van 24 maart, maar de partij van Mette Frederiksen blijft de grootste met 38 van de 179 zetels in het parlement.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Deense premier presenteert dinsdag haar programma en woensdag het regeringsteam, dat door de koning ontvangen zal worden. De coalitie zal bestaan uit de Sociaaldemocratische Partij, waarvan zij de leider is, de Socialistische Volkspartij (SF), De Radikale (centrumlinks) en de Moderaten (centrum). Deze vier partijen hebben 82 zetels van de 179 in het parlement, wat niet genoeg is voor een absolute meerderheid, maar volgens de media zou de Rood-Groene Alliantie de regeringscoalitie kunnen steunen.
Wat zeggen internationale commentatoren over Macrons mogelijke opvolger? ‘De secretaris-generaal van de Renaissance-partij zal meer moeten doen dan een boek over zichzelf publiceren als hij zijn Parijse vooringenomenheid wil afschudden.’
De man die tijdens de coronacrisis de regeringswoordvoerder was, behoort tot het type gepolijste mediapersoonlijkheden bij wie elke actie uitsluitend gebaseerd is op politieke communicatie. Gabriel Attal, een man met haast, heeft zeker alle recht om zijn toewijding aan de Republiek te verklaren: ruime ministeriële ervaring (zeven jaar aan de macht), het ambt van premier leider van een belangrijke regeringspartij, de op een na grootste in de Nationale Assemblee, en een indrukwekkende lokale aanwezigheid.’
‘De secretaris-generaal van de Renaissance-partij zal meer moeten doen dan een boek over zichzelf publiceren als hij zijn Parijse vooringenomenheid wil afschudden en zich vooral wil distantiëren van de erfenis van Emmanuel Macron. Hoewel hij zich na de ontbinding van het parlement volledig van zijn mentor heeft losgemaakt en zichzelf niet langer als hoeder van een bepaalde ideologie ziet, zal het voor hem erg moeilijk zijn de associatie met Macron uit de gedachten van de Fransen te wissen, na tien jaar macronisme.’
‘Attal en de president hebben geen goede relatie. De twee kregen ruzie na Macrons verrassende besluit om het parlement in 2024 te ontbinden. Attal, die destijds premier was, werd niet geraadpleegd en moest uiteindelijk aftreden als regeringsleider. En tijdens de politieke crisis in Frankrijk in 2025 zei Attal publiekelijk dat hij Macrons beslissingen “niet langer begrijpt” en beschuldigde hij zijn voormalige mentor ervan “aan de macht te willen blijven” ondanks het verlies van de vervroegde verkiezingen.’
‘Gabriel Attal zal het opnemen tegen Edouard Philippe, die ook ooit premier onder Macron was. Dat wordt geheid een botsing! De burgemeester van Le Havre neigt meer naar rechts, maar heeft een sterke lokale aanhang. Attal daarentegen heeft het nadeel dat hij een gekozen politicus uit Parijs is. Zijn kiesdistrict Vanves, ten zuiden van Parijs, is een bolwerk van de hogere middenklasse. Philippe kan tenminste zijn kennis van economische en sociale vraagstukken benutten. Hij staat “in contact” met de realiteit ter plaatse.’
Met zijn partij wil hij de rechtse premier Mitsotakis verslaan
Het was ‘een langverwachte stap in aanloop naar de parlementsverkiezingen van volgend jaar’, vat de Griekse krant Kathimerini samen. Het voormalige Europese kopstuk van radicaal-links, Alexis Tsipras, kondigde dinsdag de oprichting aan van een nieuwe politieke partij, de Alliantie van Grieks Links, met als doel de rechtse premier Kyriakos Mitsotakis te verslaan.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Ons land heeft een flinke dosis integriteit en democratie nodig,’ verklaarde hij tijdens een bijeenkomst in Athene, nu de regering verwikkeld is in diverse schandalen, waaronder de verduistering van miljoenen euro’s aan landbouwsteun van de Europese Unie.
De voormalige Syriza-leider maakt zijn comeback in de politiek bijna drie jaar nadat hij de handdoek in de ring gooide na een zware nederlaag bij de parlementsverkiezingen van 2023. Volgens recente peilingen zegt tot 18 procent van de ondervraagden bereid te zijn een door hem geleide partij te steunen, wat hem de tweede plaats achter Mitsotakis zou kunnen opleveren.
De leider is vervangen door een regeringsgezinde kandidaat
In de Turkse hoofdstad Ankara braken zondag rellen uit tussen de politie en leden van de Republikeinse Volkspartij (CHP), de belangrijkste oppositiepartij van Turkije, nadat veiligheidstroepen het partijhoofdkwartier hadden bestormd om de leiders te verwijderen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Deze onrust volgde op een uitspraak van een rechtbank in Ankara op 21 mei’, die de verkiezing van Özgür Özel tot CHP-leider in 2023 ongeldig verklaarde vanwege ‘vermeende onregelmatigheden’ en bevel gaf hem te vervangen door zijn voorganger Kemal Kılıçdaroğlu, die als regeringsgezind wordt beschouwd, aldus Hürriyet.
Sinds zondagochtend hadden aanhangers van Özel zich verzameld voor het partijhoofdkwartier om te voorkomen dat de nieuwe leiding Özel en zijn team, die zich binnen hadden verschanst, zou verwijderen. Ondanks hun protesten bestormden honderden oproerpolitieagenten ’s middags het gebouw en slaagden ze erin de CHP-leiders te verwijderen, die het geweld veroordeelden.
Oorlog en vrede kunnen niet worden overgelaten aan één man. En zeker niet deze man.
Acht minuten. Zolang duurde het filmpje waarmee president Trump op sociale media zijn oorlog met Iran aankondigde. Hij ging niet naar het Congres. Hij vroeg niet om een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Nee, hij zette misschien wel de meest monarchale stap die hij in zijn toch al monarchale tweede termijn heeft gezet: hij gaf simpelweg bevel tot een oorlog.
Ik doe voor niemand onder in mijn afkeer van het Iraanse regime. Ik zal geen traan laten om de dood van de hoogste leider ayatollah Khamenei, die zaterdag omkwam bij een luchtaanval. Mijn woede over het Iraanse bewind is persoonlijk. Toen ik in 2007 en 2008 in Irak in het leger diende, werden mannen die ik kende daar gedood of zwaar verwond door milities die door Iran werden gesteund, met wapens die door Iran waren geleverd.
Maar mijn persoonlijke afkeer gaat niet boven de grondwet, en dat zou voor iedereen moeten gelden. Zoals ik op zaterdag in een debat hierover met medecolumnisten al zei, ben ik bang dat veel mensen nu zullen zeggen: ‘Ach ja, in een ideale wereld had Trump dit eerst aan het Congres gevraagd, maar dat is een gepasseerd station.’ En zo moeten we deze oorlog juist níét benaderen.
Er zijn goede redenen waarom de beslissingsbevoegdheid over oorlog en vrede geregeld is in de grondwet
Uiteindelijk komt het simpelweg hierop neer: Trump had het Congres om toestemming moeten vragen voor een aanval op Iran of hij had van een aanval moeten afzien. Zonder die toestemming verkleint hij de kans dat deze oorlog uiteindelijk een succes wordt en vergroot hij de kans dat we dezelfde fouten maken die wij, net als andere machtige landen, al vaker hebben gemaakt.
Door hierop te wijzen offer je het landsbelang niet op aan juridische proceduredwang, maar herinner je Amerikanen aan de goede redenen waarom de beslissingsbevoegdheid over oorlog en vrede zo geregeld is als in onze grondwet.
De grondwet van 1787 was vooral bedoeld om een republikeinse staatsvorm te vestigen. Daarvoor moesten de traditionele bevoegdheden van de vorst uiteengerafeld worden om ze onder te brengen bij verschillende takken van de overheid. Voor militaire aangelegenheden werd in de grondwet de bevoegdheid om een oorlog uit te roepen in andere handen gelegd dan het opperbevel over de strijdkrachten. Simpel gezegd mag Amerika eigenlijk alleen ten strijde trekken op last van het Congres, maar berust het opperbevel van de strijdkrachten in zo’n geval bij de president.
Dit grondwettelijke kader dwingt een regering ook om haar beleid te verantwoorden
Het belangrijkste van deze grondwettelijke taakverdeling is dat vrede vooropstaat. Ons land kan alleen oorlog gaan voeren als de regering een meerderheid van het Congres ervan weet te overtuigen dat een oorlog in het landsbelang is. En dit geldt zowel voor een directe oorlogsverklaring als voor de daaraan nauw verwante toestemming voor de inzet van militair geweld, zoals bij Desert Storm in de eerste Golfoorlog, operatie Enduring Freedom in Afghanistan en operatie Iraqi Freedom in Irak.
Maar dit grondwettelijke kader doet nog veel meer: het dwingt een regering ook om haar beleid te verantwoorden. Als een president het Congres toestemming vraagt om oorlog te voeren, moet hij daarvoor niet alleen schetsen wat zijn redenen zijn, maar ook welke doelen hij zich stelt. Zo kunnen eventuele zwaktes in het pleidooi voor die oorlog worden aangewezen, en kan de slaagkans dan wel het risico op mislukking worden ingeschat.
Mij bekruipt bijvoorbeeld een akelig gevoel van déjà vu bij de suggestie dat het verzwakken van regeringstroepen door middel van luchtaanvallen zal leiden tot de omverwerping van het regime door ongewapende (of toch grotendeels ongewapende) burgerdemonstranten en de vorming van een nieuwe regering. Aan het einde van Desert Storm hadden de VS het Iraakse leger weggevaagd en veel meer slachtoffers gemaakt dan Israël en de VS dit weekend in Iran. Het Iraakse volk kwam in opstand en de hoop bestond dat de dictator zou worden afgezet en de democratie zou zegevieren. Maar Saddam Hoessein had nog steeds meer dan genoeg vuurkracht en genoeg trouwe aanhangers om de opstand neer te slaan, nog ruim tien jaar aan de macht te blijven en tienduizenden tegenstanders te vermoorden.
Vooruitzicht
Het Iraanse regime verdient zijn ondergang, maar ik ben bang dat we niet meer dan de voorwaarden scheppen voor een nog groter bloedbad onder burgers, zonder dat we tegenstanders van het regime ook maar enig redelijk vooruitzicht op succes bieden.
En als het regime al bezwijkt, dan is er geen garantie dat het resultaat naar onze zin zal zijn. Van Irak tot Syrië en Libië hebben we al gezien dat burgeroorlog leidt tot chaos, extremisme, terrorisme en destabiliserende migratiegolven.
In een openbaar debat in het Congres hadden deze punten allemaal afgewogen kunnen worden. De regering had ons kunnen voorbereiden op de consequenties, zoals verlies van mensenlevens en economische ontwrichting. In plaats daarvan zei Trump zaterdag in zijn summiere toespraak: ‘Dit kan moedige Amerikaanse helden het leven kosten, er kunnen slachtoffers vallen. Zo gaat dat vaak in een oorlog.’ Ja, dat kun je wel zeggen. Maar daar blijft het niet bij, verre van. Het Amerikaanse volk had meer informatie moeten krijgen. Daar had het recht op.
Iran heeft een verdorven regime dat Amerika vijandig gezind is en militair agressief, zoals medecolumnist Bret Stephens betoogt. Het is al decennialang met de VS in conflict. Vanaf de gijzelingscrisis van 1979, toen Amerikaanse diplomaten en ambassademedewerkers 444 dagen door de Iraniërs werden gegijzeld, heeft Iran de Verenigde Staten talloze malen direct en indirect aangevallen. Door Iran gesteunde terroristen pleegden in 1983 de bomaanslag op een kazerne in Libanon die 241 Amerikanen het leven kostte. Door Iran gesteunde terroristen waren verantwoordelijk voor de dood van 19 Amerikanen bij de bomaanslag op het wooncomplex Khobar Towers in Saoedi-Arabië in 1996. Door Iran gesteunde milities hebben in Irak honderden Amerikaanse militairen gedood.
Sinds de tweede Irakoorlog worden Amerikaanse troepen in Irak onophoudelijk door milities van Iran belaagd. Je mag wel stellen dat Iran al decennialang onvermoeibaar bezig is Amerikanen aan te vallen en te doden.
Daarnaast heeft Iran een van de meest agressieve en destabiliserende regimes ter wereld. Het steunt Hamas, Hezbollah en de Houthi’s, drie van de meest geduchte terroristische milities ter wereld, het vuurt raketten af op Israël en heeft Rusland drones geleverd voor zijn illegale invasie van Oekraïne. En de eigen bevolking wordt hardhandig onderdrukt. Het regime drukt alle kritiek de kop in, ontneemt vrouwen de meest elementaire mensenrechten en deinst er niet voor terug om bij protesten de eigen burgers bij duizenden af te slachten.
Als je een lijst wilt maken van landen die vooral niet de beschikking moeten krijgen over een kernwapen, eindigt Iran heel hoog, zo niet bovenaan. Verhinderen dat Iran een kernwapen kan inzetten moet een van onze hoogste nationale veiligheidsprioriteiten zijn.
Zware wissel
Maar er waren ook goede argumenten tegen een aanval. Zoals mijn collega Eric Schmitt eerder berichtte, is Trump door zijn stafchef, generaal Dan Caine, gewaarschuwd dat er een groot risico bestaat op slachtoffers en dat een campagne tegen Iran een zware wissel trekt op de voorraad precisiewapens, net nu die hard nodig zijn om China te weerhouden van eventuele manoeuvres tegen Taiwan.
Bovendien komt Iran nu misschien tot de overtuiging dat het zich niet meer hoeft in te houden, maar simpelweg zo veel mogelijk slachtoffers moet gaan maken onder de Amerikaanse strijdkrachten (en misschien zelfs onder Amerikaanse burgers). Het heeft al verschillende landen in de Golfregio aangevallen. Tot dusver hebben die aanvallen niet veel schade aangericht, maar het is te vroeg om daaruit op te maken dat Iran de VS of onze bondgenoten geen pijn kan doen.
En als we die verliezen lijden zonder dat we een eind maken aan een nucleair programma waarvan Trump bovendien eerder gezegd heeft dat het al ‘weggevaagd’ wás, zonder dat er uiteindelijk een nieuw regime komt (ook al is de hoogste leider nu dood) en zonder dat we demonstrerende burgers ook maar enige bescherming kunnen bieden, dan hebben we straks in feite een zinloze, dodelijke oorlog verloren.
Laat u door niemand wijsmaken dat we aan Trump eisen stellen die we aan niemand anders stellen
Laat u door niemand wijsmaken dat moderne presidenten het Congres nu eenmaal overslaan. Dat we aan Trump eisen stellen die we aan niemand anders stellen. Het ministerie van Justitie liet president Bush in 2002 weten dat hij beschikte over ‘afdoende wettige en grondwettelijke gronden voor de inzet van geweld tegen Irak’, ook zonder expliciete toestemming van het Congres of een nieuwe resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Toch vroeg Bush eerst om die toestemming en die resolutie (die hij ook kreeg), net zoals zijn vader eerder had gedaan met operatie Desert Storm tegen Saddam Hoessein.
Hoe je ook denkt over operatie Iraqi Freedom (ik stond er toen en sta er nog steeds achter), onze troepen trokken ten strijde in het besef dat een meerderheid van het Amerikaanse volk achter hen stond. Ze wisten dat politici aan beide kanten van het politieke spectrum voor die strijd hadden gestemd.
Nu zijn miljoenen Amerikanen verbijsterd door de gebeurtenissen. Er is geen nationale consensus over het besluit om Amerikaanse levens op het spel te zetten. Er is zelfs geen consensus onder de Republikeinen. Er is alleen een individuele consensus, van een grillige man die zo is losgezongen van de realiteit dat hij op Truth Social daadwerkelijk een artikel heeft doorgelinkt met de kop: ‘Iran probeerde in 2020 en 2024 de verkiezingen te verstoren om een zege van Trump te verhinderen, en kan nu weer oorlog met de VS verwachten’. Maken Trumps complottheorieën hem ook meer bereid om oorlog te voeren?
Na afloop van de Amerikaanse oorlog met Mexico schreef het kersverse Congreslid Abraham Lincoln in 1848: ‘Altijd hebben koningen hun volk meegesleept in en armer gemaakt door oorlogen, waarbij ze doorgaans, zij het niet altijd, pretendeerden dat die oorlogen in het belang van dat volk werden gevoerd. Dit vonden onze grondleggers de meest schadelijke van alle vormen van koninklijke onderdrukking, en ze besloten daarom de grondwet zo te formuleren dat niemand de macht kreeg om ons aan deze vorm van onderdrukking te onderwerpen.’ Dat waren toen wijze woorden en dat zijn ze nog steeds. Trump is geen koning, hoe hij daar zelf ook over moge denken. Maar door Amerika op eigen houtje een oorlog in te slepen, gedraagt hij zich wel zo.
De Letse minister van Defensie was al eerder opgestapt
De Letse premier Evika Silina heeft donderdag haar aftreden aangekondigd na de val van haar coalitie, ‘te midden van de controverse rond Oekraïense drones bestemd voor Rusland die op 7 mei in Letland zijn neergestort’, meldt Deutsche Welle.
Sinds woensdag verloor Silina de steun van de Progressieve Partij, een lid van de regeringscoalitie, en daarmee haar krappe parlementaire meerderheid. Ze bevond zich in een onhoudbare positie.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Progressieve Partij wilde protesteren tegen het ontslag van hun minister van Defensie, Andris Spruds, die Silina ervan beschuldigde het Letse antidronesysteem niet ‘snel genoeg in te zetten om de dreiging’ van de Oekraïense drones te neutraliseren, aldus de Duitse omroep.
Deze drones stortten neer op Lets grondgebied, waarschijnlijk nadat hun geleidingssysteem was verstoord door de Russische luchtafweer. Een incident dat ‘vragen opriep over de paraatheid van de nationale defensie’, aldus de Duitse omroep.
De Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hebben een reeks nederlagen geleden tegen regeringstroepen, maar dat hoeft niet enkel nadelig te zijn voor de Syrische Koerden.
De ondergang van Rojava lijkt een kwestie van tijd. Dit project, ooit bedoeld om los van het Assad-regime en de Islamitische Staat (IS) een egalitaire samenleving in het noordoosten van Syrië te creëren, leek steeds meer te verworden tot een autoritair stelsel waarin de Koerden de lakens uitdelen. Nu dreigt het een groot deel van zijn territorium kwijt te raken. Eerder hadden regerings troepen al twee enclaves van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) – een coalitie van milities en feitelijk het leger van Rojava – in de stad Aleppo veroverd. Inmiddels zijn grote delen van het grondgebied in het noordoosten van Syrië, inclusief een olieveld, haast zonder slag of stoot verloren gegaan. Nu de overwegend Arabische en olierijke plaatsen Raqqa en Deir ez-Zor volledig in handen zijn gevallen van de regering, zijn de SDF enkel nog de baas in kleine stukjes voornamelijk Koerdische gebieden. En dan nog alleen dankzij een staakt-het-vuren.
Het kan verkeren. Zeven jaar geleden waren de SDF nog de belangrijkste bondgenoten van de Amerikanen in de strijd tegen IS. De Amerikaanse militaire en materiële steun stelde de Koerden in staat de controle over het noordoosten van Syrië te behouden. Ondanks de noodkreten van Koerdische activisten die een ‘genocide’ door regeringstroepen en ‘verraad’ door het Westen vreesden, kondigde Tom Barrack, de speciale gezant van de VS voor Syrië, aan dat de rol van de SDF als anti-IS-partner in Syrië ‘grotendeels was beëindigd’, nu Damascus zich had aangesloten bij de zogeheten Global Coalition Against Daesh [Daesh is een andere naam voor IS].
Zeven jaar geleden waren de SDF nog de belangrijkste bondgenoten van de Amerikanen in de strijd tegen IS
President Trump leek de samenwerking officieel op te zeggen door zijn steun aan de Syrische president Ahmed al-Sharaa andermaal te bevestigen. Hij deed dat uitgerekend op het moment dat regeringstroepen Hasakah, een belangrijke stad in Noordoost Syrië, omsingelden. ‘De president van Syrië werkt heel, heel hard – het is een sterke man, een harde; hij heeft een behoorlijk ruig cv, maar een koorknaap gaat daar de klus niet klaren,’ aldus Trump.
De VS hadden de SDF een uitweg uit de crisis geboden aan de hand van een integratieovereenkomst tussen SDF-leider Mazloum Abdi en Al-Sharaa, die aanvankelijk werd vast gesteld in maart 2025 en eind januari in Damascus werd herzien. Abdi’s wens dat andere SDF-leiders zich ook over het akkoord zouden buigen, leek grote ergernis te wekken bij Syrische functionarissen, vanwege de maandenlange vertraging in de uitvoering van een en ander.
Nederlaag
Het SDF-leiderschap mag worden verweten niet te hebben begrepen dat de betrekkingen tussen de VS en de SDF een wezenlijk ander karakter hadden gekregen na Al-Sharaa’s bezoek aan Washington in november 2025.
Damascus werd toen officieel de belangrijkste partner van het Pentagon in de strijd tegen IS in Syrië. ‘Het hing al een paar maanden in de lucht, maar de SDF wilde het niet zien, overspeelden hun hand of overschatten wat ze hadden gehoord van een paar bronnen in Washington,’ aldus Dareen Khalifa van de denktank International Crisis Group. ‘Ze ontvingen steunbetuigingen die de indruk wekten dat de VS krachtiger voor hen zouden opkomen dan het Witte Huis daadwerkelijk van plan was.’
De alliantie tussen SDF en Arabieren is altijd een verstandshuwelijk geweest
Khalifa is helemaal niet verbaasd over de nederlaag van de SDF in gebieden waar Arabieren de meerderheid vormen. De alliantie tussen de SDF en de Arabieren is altijd een verstandshuwelijk geweest. ‘Er was een gemeenschappelijke vijand: het Assad-regime. Zelfs met al hun problemen en tekortkomingen gedroegen de SDF zich fatsoenlijker tegenover de bevolking dan het bewind van Assad.’
Nu Al-Sharaa bij de Syriërs te boek staat als de man die hen bevrijdde van het autoritaire Assad-regime, heeft de losse coalitie tussen vooraanstaande SDF’ers en Arabische stammen aan belang ingeboet. Na het succesvolle offensief van het Syrische leger tegen de SDF in de provincie Aleppo begonnen delen van deze met de SDF sympathiserende stammenconfederatie zich af te scheiden en over te lopen naar de centrale regering. Dat deed bijvoorbeeld de Shammar-clan, met als resultaat dat de belangrijkste grensovergang tussen Koerdisch gebied in Syrië en in Irak in andere handen viel.
‘Mensen willen een centrale staat,’ aldus Khalifa. ‘En ze hebben het gevoel dat de Koerden zichzelf voorop stellen in hun bestuur en veiligheidsbeleid. Zelf heb ik niet de indruk dat het per se om Koerdische dominantie gaat. Het is eerder een kwestie van partijdominantie; loyaliteit aan de partij en lidmaatschap van de partij zijn het belangrijkst, en dat is begrijpelijk. Het draait om vertrouwen, de machthebbers in Damascus gedragen zich niet heel anders.’
Langs de weg naar Raqqa staan talrijke geruïneerde overblijfselen van hoogmoedige, mislukte ideologische projecten in het noordoosten van Syrië: muren van verlaten gebouwen die in de loop der jaren zijn opgesierd met spandoeken en slogans door strijders van het Assad-regime, door Iraanse milities of door IS, en nu door de SDF. Na verloop van tijd zal dit alles door de uiteindelijke winnaars van de vijftien jarige oorlog worden overtrokken met de kleuren van de nieuwe Syrische vlag.
Grensovergang
De opgehoogde zanderige bermen die dienden als kunstmatige grens tussen SDF- en regeringsgebied worden waarschijnlijk platgewalst, terwijl een reusachtig SDF-checkpoint aan de rand van Raqqa – dat meer doet denken aan een grensovergang tussen twee soevereine naties dan aan een paramilitaire wegversperring – waarschijnlijk ook wordt ontmanteld; dit alles in naam van de Syrische hereniging.
De strijd tegen jihadistische elementen heeft overheid en leger een schat aan ervaring in inlichtingenwerk opgeleverd. Dit betekent dat de namen van IS-verdachten en buitenlandse strijders bekend zijn bij de door de VS geleide coalitie. President Al Sharaa heeft daarom het groene licht gekregen om het land te verenigen, indien nodig met geweld. Dit houdt in dat de SDF overbodig is geworden, stelt Ayman Abdel Nour, een Syrisch politiek adviseur.
Washington steunt de partij die het best de Amerikaanse belangen dient
‘Syrië heeft voldaan aan alle voorwaarden die Trump stelde voor aansluiting bij de coalitie tegen IS. Washington steunt de partij die het best de Amerikaanse belangen dient. En wat nu zwaar weegt: steun aan iemand die heel Syrië kan verenigen en vertegenwoordigen,’ aldus Abdel Nour. ‘President Trump wil zich met één man onderhouden. Hij wil niet (de druzische sjeik) Hikmat al-Hijri of (de alawitische sjeik) Ghazal al-Ghazal of Mazloum Abdi ontvangen en dan van hen horen dat zij niet heel Syrië vertegenwoordigen.’
Contracten
Regeringscontrole over het noordoosten van het land heeft niet alleen een veiligheidsaspect. De regering krijgt nu ook de beschikking over olie- en gasreserves. Er zijn al contracten gesloten met Amerikaanse bedrijven voor onshore- en offshore-exploitatie. Dat wordt wel een zaak van de lange termijn, want de gehavende installaties zullen eerst moeten worden hersteld. ‘Tijdens de acht tot negen jaar SDF-bestuur in het noordoosten van Syrië is er geen enkele ontwikkeling in de infrastructuur geweest. Dit is iets wat de VS op zich willen nemen,’ aldus Abdel Nour.
Overigens zijn de gebieden waaruit de SDF zich inmiddels hebben teruggetrokken voor 95 procent Arabisch; er zijn geen Koerden in Raqqa en Deir ez-Zor, zegt Abdel Nour. En Hasakah zou volgens hem binnen een uur zijn gevallen als de Amerikanen pre sident Al-Sharaa niet hadden gebeld om hem te ver tellen dat hij moest stoppen. De SDF heersen nu alleen nog in gebieden waar veel Koerden wonen.
Hier geniet de groep meer legitimiteit onder de lokale bevolking, wat een vreedzame oplossing van de crisis waarschijnlijker maakt, waarbij figuren als Abdi een belangrijke positie in de Syrische regering of het leger zouden kunnen worden toebedeeld.
Hoop op een betere toekomst is essentieel om het extremisme in te dammen
Uiteindelijk hebben beide partijen er belang bij om veiligheid te creëren in de oostelijke regio’s en een begin te maken met de ontwikkeling van de olie infrastructuur. Dat is iets waar alle Syriërs, ongeacht etniciteit of religie, van zullen profiteren. Hoop op een betere toekomst is essentieel om het extremisme in te dammen.
‘De regering zal uitvoeren wat ze met de VS is overeengekomen op het gebied van veiligheid. Ze heeft garanties gegeven dat Israël niet wordt aangevallen. Er zullen grote Amerikaanse oliemaatschappijen op het toneel verschijnen,’ zegt Abdel Nour. ‘Dit betekent dat het land inkomsten uit olie en gas zal genereren, dat ambtenaren hogere salarissen krijgen en dat olie en producten als diesel en benzine goedkoper worden. Dat geldt misschien ook voor elektriciteit, waardoor mensen zich minder zorgen zullen hoeven maken over hoge energiekosten en de industrie weer zal kunnen opbloeien.’
‘Na Orbáns nederlaag zal Radev geen steun meer hebben in de Europese Raad, wat een blokkerende factor kan zijn. In de komende economische crisis zal hij geen risico willen lopen om EU-gelden te bevriezen. De marginalisering van Bulgarije binnen de EU zou in strijd zijn met het fundamentele pro-Europese standpunt van de Bulgaarse samenleving. Daarom heeft Radev tijdens zijn eerste persconferentie categorisch verklaard dat het EU- en NAVO-lidmaatschap van Bulgarije niet ter discussie staat.’
Dmitri Peskov – woordvoerder van de Russische regering
‘Het zou voorbarig zijn om verregaande conclusies te trekken over een verandering in het pan-Europese klimaat. Maar we zijn zeker onder de indruk van de uitspraken van de verkiezingswinnaar Radev en verschillende andere Europese politici over hun bereidheid problemen op te lossen door middel van een pragmatische dialoog met Rusland. Ook wij menen dat eventuele meningsverschillen en tegenstrijdigheden in wederzijdse belangen aan de onderhandelingstafel kunnen en moeten worden opgelost.’
‘Radevs campagne werd vergeleken met die van Orbán, omdat hij de banden met Moskou wilde verbeteren en het de vrije doorvoer van Russische olie en gas wilde hervatten. Radev bekritiseerde de EU omdat deze te sterk afhankelijk is van hernieuwbare energie. Het is echter nog niet duidelijk in hoeverre hij iets zal veranderen aan het buitenlandbeleid van Bulgarije, dat in januari – onder kritiek van Radev – tot de eurozone toetrad. Analisten verwachten niet dat hij (…) bredere EU-hulppakketten aan Oekraïne zal blokkeren.’
Martin Vladimirov – directeur van het Centrum voor Onderzoek naar Democratie
‘Eerder hebben we al gezien dat Bulgarije een heel nuttig Trojaans paard voor het Kremlin is. (…) Ik denk dat Radev veel beter mee zal werken dan Orbán. Hij zal niet openlijk tegen het EU-beleid zijn, hij zal waarschijnlijk voor veel acties van de EU stemmen. Maar ik twijfel er niet aan dat hij en zijn regering pogingen zullen doen om de kracht van die acties te ondermijnen, net zoals Fico in Slowakije heeft gedaan. Dit is dus een belangrijke overwinning voor het Kremlin.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
