Vanuit vermeende eerbied voor de principes van vrije meningsuiting en openheid op internet, is de aanwezigheid van zelfbenoemde nazi’s binnen een fanclub gericht op harmonieuze stripfiguren een stilletjes aanvaard feit geworden. Maar nu komt het tot een harde confrontatie.
My Little Pony-fans hebben al heel lang een nazi-probleem.
Hoe vaak je het ook zegt, het blijft vreemd klinken. My Little Pony: Friendship Is Magic is een tekenfilmserie over vriendschap, compassie en een groep magische paarden met namen als Twilight Sparkle en Fluttershy die in een fantasierijk wonen met de naam Equestria. De serie is bedoeld voor kinderen. Toch is er ook een buitengewoon toegewijde groep volwassen fans, die voornamelijk bestaat uit mannen, of ‘bronies’, zoals ze al bijna een decennium worden genoemd. De meeste van deze mannen zijn wit. Sommige van hen zijn uitgesproken witte suprematisten.
Veel meer niche dan de brony subcultuur wordt het niet. Deze ontstond begin 2010 op internetforums, in een tijdperk waarin sociale media vooral was ingedeeld op hyperspecifieke interesses. Maar bronies trekken ook daarbuiten de aandacht. Ze houden drukbezochte fanbijeenkomsten en er werden verschillende documentaires over ze gemaakt. Veel volwassen fans van de show genieten oprecht van My Little Pony en het gezonde escapisme dat de serie biedt. Anderen genieten van de ironie van hun fandom. Zij vinden het interessant en provocerend om als volwassene te zijn geobsedeerd door tekenfilmpaarden.
Miljoenen kunstwerken
En dat is waar de nazi’s in beeld komen. My Little Pony-fans uiten hun enthousiasme voor de show vooral door hun eigen striptekeningen van de hoofdpersonen te delen, die ze meestal uploaden naar zogeheten imageboards. De populairste variant hiervan heet Derpibooru, een combinatie van de naam van een personage en een algemene term voor imageboards. Derpibooru herbergt miljoenen My Little Pony-kunstwerken, waaronder veel eenvoudige eerbetonen aan magie, vriendschap en magische vriendschap. Maar ook een aanzienlijk aantal is extreem gewelddadig en schokkend. Een afbeelding die ik onlangs op de site zag toont bijvoorbeeld een My Little Pony-personage dat drie lynchpartijen en één onthoofding leidt van figuurtjes die verschillende gemarginaliseerde groepen vertegenwoordigen. Een van de zoekcategorieën op Derpibooru is zelfs ‘racist’ en meer dan 900 kunstwerken zijn als zodanig getagd.
Dit is al jaren de status quo in de wereld van My Little Pony. Vanuit vermeende eerbied voor de principes van vrije meningsuiting en openheid op internet, is de aanwezigheid van zelfbenoemde nazi’s binnen een fanclub gericht op harmonieuze stripfiguren een stilletjes aanvaard feit geworden. De gemeenschap heeft zich grotendeels opgesplitst in twee kampen: degenen die denken dat alles kan zolang iemand het maar grappig vindt, en degenen die giftige elementen binnen hun wereld liever negeren dan dat ze toegeven dat niet alles perfect is.
Tot voor kort. Na de nieuwe golf van Black Lives Matter-protesten in de Verenigde Staten, is onder de fans een regelrechte burgeroorlog uitgebroken, waarbij ze worden gedwongen onder ogen te zien dan wel te ontkennen wat er al zo lang speelt. De abrupte afrekening heeft een existentiële vraag opgeworpen voor dergelijke internetcommunities, groot of klein: als je bewust online een fantasieleven bent gaan leiden, kun je dan, zodra de echte wereld daarin binnendringt, onder je verantwoordelijkheid uit?
Omdat 4chan niets leuker vindt dan dingen uit de hand laten lopen, was dat exact wat er gebeurde
Zelfs een snelle blik op de geschiedenis van het My Little Pony-fandom leert ons waardevolle lessen over hoe je een onlinecommunity niet moet opbouwen. Het fandom ontstond op 4chan, de meest ongeregelde en hatelijke uithoek van het internet. In 2012 werd er een forum met de naam / mlp / ingericht omdat de My Little Pony- gesprekken te veel ruimte in beslag namen op de fora voor tv en tekenfilms. En omdat 4chan niets leuker vindt dan dingen uit de hand laten lopen, was dat exact wat er gebeurde.
Derpibooru, dat in datzelfde jaar werd ingericht als een plek waar bronies hun kunstwerken konden delen, bedient een breder scala van het My Little Pony- fandom, inclusief vriendelijke en ruimdenkende fans die niets hebben met de hatelijke forums van 4chan. Toch nam de site het 4chan-ethos gedeeltelijk over, door een archief te vormen in de meest brede zin van het woord: alles was toegestaan, niets zou worden vernietigd. Deze siteregels respecteren het auteursrecht en andere wetten, maar stellen geen beperkingen aan de inhoud van illustraties. Ze verbieden het zelfs actief om over de inhoud te klagen en instrueren bezoekers in plaats daarvan de filteropties van de site te gebruiken om afbeeldingen te vermijden die ze niet willen zien.
‘Derpibooru werd een speeltuin voor de rechtse posters [op / mlp /], die er hun kunst konden uploaden,’ zegt Blake Henry, een 27-jarige muzikant en My Little Pony-fan – in fandomruimtes beter bekend als Wootmaster. Rond dezelfde tijd begon een blog genaamd My Nationalist Pony een publiek op te bouwen. De auteur, enkel bekend onder de naam Buttercup Dew, schreef uitgebreid over My Little Pony als subcultuur – ‘even uitgesproken wit als NASCAR, countrymuziek en de Republikeinse Partij’ – die gebruikt kon worden om wit-nationalistische ideeën te verspreiden. De show werd een alt-rightgrap, en breidde zich tijdelijk uit naar de weinig bekende wit-nationalistische plekken op Tumblr.
Maar nu komen de echte wereld en Equestria in botsing. De afgelopen weken hebben enkele My Little Pony- fans de protesten aan de hand van racistische kunstwerkjes bespot, waarvan de meeste op Derpibooru zijn gepost en vervolgens massaal ge-‘upvote‘ door / mlp / gebruikers. Een veelbesproken beeld was de ponyversie van een wit-nationalistische meme die rondging na de lancering van een SpaceX-raket naar het internationale ruimtestation: een foto van de twee witte astronauten naast elkaar en een van zwarte demonstranten die in opstand kwamen. De kunstenaar verving de zwarte mensen in de afbeelding door cartoonfiguren van zebra’s – die wat onhandig als Afrikaans zijn gecodeerd in het echte My Little Pony- universum, maar die op 4chan vaak een verwijzing zijn naar het N-woord. ‘Mooi’, reageerde een gebruiker op de afbeelding. ‘Perfect voor subtiele berichten.’
Tegelijkertijd werden My Little Pony- kunstwerken die de protesten van Black Lives Matter ondersteunden honderden keren ge-‘downvote’ – een schijnbaar gecoördineerde actie die in strijd is met de regels van de site. Het conflict speelde zich slechts op een fractie van de site af, die nog altijd wordt gedomineerd door de gebruikelijke memes en strips en bewonderende portretten, en waarvan de meeste gebruikers ‘politiek’ werk ontmoedigen. Maar voor het eerst ontlokten de daden in het fandom een fundamenteel gesprek over racisme.
Henry was het eerste lid van Derpibooru dat over het probleem begon te tweeten en de eigenaren van de site opriep om actie te ondernemen. Hij kreeg al snel bijval. ‘Wat er met George Floyd is gebeurd is zo verschrikkelijk en zo onmogelijk te negeren’, zei een 26-jarige My Little Pony-fan die Acesential wordt genoemd. ‘Dit kun je niet meer beleefd wegmoffelen.’ (Om intimidatie te voorkomen vroeg Acesential om zijn fandomnaam te gebruiken.)
Tot dusver hebben Henry en zijn bondgenoten matig succes geboekt. Op 4 juni tweetten de eigenaren van Derpibooru een verklaring ter ondersteuning van Black Lives Matter. Ze kondigden ook een nieuw beleid aan: ze verboden het uploaden van afbeeldingen die enkel waren gemaakt om controverse op te wekken, en verwijderden tekeningen waarin de protesten belachelijk werden gemaakt. Uitingen van racisme werden niet verboden.
In een e-mail verklaarden de eigenaren de aanwezigheid van witte nationalisten in het My Little Pony-fandom ‘te betreuren’. Ze hielden vol dat ze altijd hebben geprobeerd ‘te handelen tegen inhoud die regelrecht racistische bedoelingen vertoont‘, en voegde eraan toe: ‘we zijn niet altijd zo streng geweest als we hadden gewild’. Maar ze maakten ook duidelijk dat de afbeeldingen slechts tijdelijk werden verwijderd omdat ze de moderatoren te veel gedoe gaven. Later zullen ze weer zichtbaar zijn ‘als tijdgebonden kunstwerken’.
Het modereren van forums is altijd ingewikkeld, maar nog een stuk ingewikkelder wanneer een gemeenschap niet zeker weet wat ze wil zijn en voor wie
Het modereren van forums is altijd ingewikkeld, maar nog een stuk ingewikkelder wanneer een gemeenschap niet zeker weet wat ze wil zijn en voor wie. De kleine beleidswijziging van Derpibooru heeft geleid tot grote opschudding onder ontevreden gebruikers die volhouden dat op deze manier een ‘zuiveringsspiraal’ in gang wordt gezet en dat ‘censuur’ en ‘autoritarisme’ op de loer liggen (de standaardargumenten die in elk groot moderatiegeschil naar voren komen, waarbij sitevoorschriften en het ontzeggen van toegang worden gelijkgesteld aan een hardhandig optreden van de overheid tegen vrijheid van meningsuiting). Ondertussen wijzen aanhangers van een strikter contentbeleid erop dat de maatregelen te mild zijn en weinig zullen uithalen tegen het racisme op de site.
Wat vooral naar voren komt bij het aanhoren van argumenten aan weerszijden van het conflict, is dat het My Little Pony-fandom een totaal willekeurige mengelmoes van waarden heeft ontwikkeld. Veel fans die specifiek Black Lives Matter ondersteunen, zijn bijvoorbeeld ook fan van Aryanne, een door fans uitgevonden nazi-pony met een roze swastika op haar heup. Ze zien het tegenstrijdige ervan niet in. ‘Ik hou van Aryanne,’ vertelt een 25-jarige My Little Pony-fan genaamd Sam. ‘Het is gewoon leuke, grappige, sexy kunst.’ Om eraan toe te voegen: ‘Black Lives Matter-kunst is geweldig. Ik hou ervan.’ (Uit angst voor intimidatie wilde Sam alleen bij zijn voornaam genoemd worden.)
Toen Acesential een tekening plaatste van een pony met een ‘I can’t breath’-vlag, en toen Henry een kunstwerkje uploadde waarin de initialen ‘ACAB’ (‘All Cops Are Bastards’) waren verwekt, kregen ze van medebezoekers te horen dat pony’s niet als ‘spreekbuis voor de politiek’ mochten worden ingezet, ook al vonden sommige van diezelfde bezoekers het geweldig wanneer pony’s ‘Make America Great Again’-petten droegen. Ook deze gekleurde kijk op wat wel en niet als politiek kan worden aangeduid, is overgenomen van 4chan, waar racistische beledigingen slechts grappen zijn, maar antiracisme je tot ‘moraalridder’ maakt.
Trots
‘Dit is een fancommunity die de grenzen van verdraagzaamheid opzoekt, zich daarbij beroept op ironie en die erop uit is opschudding te veroorzaken,’ zegt Anne Gilbert, een assistent-professor mediastudies aan de Universiteit van Georgia, die onderzoek deed naar het My Little Pony- fandom. ‘Dat is voor hen een bron van trots.’
Die trots maakt het My Little Pony-probleem tweeledig. Leden die de fancommunity willen bevrijden van actieve racisten, zullen ook afstand moeten nemen van hun strategie om alles maar te uploaden in zelfverkozen onwetendheid over de politieke betekenis van sommige beelden. Het concept van medeplichtigheid is de afgelopen weken voor een groeiend percentage witte Amerikanen duidelijk geworden, aldus Gilbert. Een fandom dat vroeger de politiek ‘negeerde’, wordt nu gevraagd te erkennen dat het in feite politieke keuzes heeft gemaakt – door meer waarde toe te kennen aan de ‘vrijheid van meningsuiting’ van sommigen dan aan het comfort en de veiligheid van vele anderen.
Zoals de enorme opstand op Reddit vorige maand liet zien, heeft Black Lives Matter geleid tot een heroverweging van wat onlinecommunities zijn en wie ze in eerste instantie dienen. Dat dit gesprek zelfs is doorgedrongen tot een van de meest struisvogelachtige groepen van het hele internet, zegt iets over hoe ver de beweging is gekomen in het confronteren van mensen waar dan ook – binnen hun denkbeeldige werelden, in hun stroom aan anonieme dreigberichten, en op alle andere plaatsen waar zo lang geen regels golden.
‘Het fandom moet erkennen dat het niet puur bestaat in een online fantasievacuüm,’ zegt Acesential. ‘Het bestaat in een wereld waar deze problemen nog altijd aanwezig zijn.’
Auteur: Kaitlyn Tiffany
Openingsbeeld: Een ‘brony’ laat trots zijn tattoo zien op een jaarlijkse My Little Pony-bijeenkomst. – © Andrew Caballero-Reynolds / AFP
The Atlantic
Verenigde Staten | maandblad | oplage 478.000
Voorheen The Atlantic Monthly. Halverwege de negentiende eeuw opgericht door schrijvers Harriet Beecher Stowe en Ralph Waldo Emerson. Boekte in 2010 voor het eerst winst dankzij een krachtige onlinestrategie. Naast journalistiek ook ruimte voor poëzie en beeld.

