Volgens de Tsjechische econoom Tomás Sedlácek moeten we tijdens onze afzondering weer oog krijgen voor wat er werkelijk toe doet. De tijd zal zich uitrekken ‘als een sliert honing’ en daar moet je zo veel mogelijk van profiteren.
‘Laat toch zitten, dat artikel, de apocalyps is een feit,’ zei een vriendin tegen me. Het was donderdagmiddag 12 maart en aan de lucht kon je al merken hoe stil het was geworden in de stad. Dat is eigenlijk ondenkbaar: als bij toverslag gaat de hele samenleving langzaam in een apocalyptische spaarstand. Dat bijna ieder artikel handelt over de onvoorspelbare economische gevolgen van deze afzondering, is niet zo vreemd. Er heeft zich in ons leven nog nooit iets voorgedaan wat lijkt op deze wereldwijde stilstand.
Laten we dus profiteren van de situatie die zich voordoet, want we hebben weinig andere keus. Laten we ons best doen om de zaak van de zonnige kant te bezien. De wereld permitteert zich een sabbat. De steden zullen tot rust komen. De tijd zal worden opgeschort en de mensen zullen het levensritme weer vinden dat van nature bij hen past, een dagelijks leven met menselijke dimensies. Het is heel goed mogelijk dat we de toeristen nog zullen gaan missen wanneer de stad verlaten lijkt.
We hoeven ons niet langer het hoofd te breken over het beperken van de directe luchtverbindingen tussen ons kleine landje en China, die juist bedoeld waren om die toeristen te laten komen. Wie weet krijgen we na een paar weken zelfverbanning zelfs wel waardering voor de globalisering en de voordelen daarvan, die inmiddels zo normaal zijn geworden dat we ze bijna vergeten.
En vooral zullen we tijd krijgen om ons met onze kinderen bezig te houden, onze naasten, zoals dat vroeger gebeurde. Ik verwacht dat de tijd zal vertragen en zich zal uitrekken als een sliert honing. ’s Avonds zullen we tijd hebben om te koken en langdurige tafelgesprekken te voeren. Beseffen we wel hoezeer we eraan gewend zijn geraakt onze maal-tijden door anderen te laten bereiden, zonder een greintje dankbaarheid?
Rust
De economie zal tot rust komen en de vervuilde lucht zal op tal van plekken weer schoon worden. Omdat de cafés dicht zijn, zullen de Tsjechische alcoholisten ’s avonds minder bier buiten de deur drinken. Misschien zal eindelijk het geboortecijfer stijgen. We kunnen alle boeken lezen, alle plannen realiseren die we eindeloos voor ons uit hebben geschoven. We zullen tijd hebben om na te denken.
Laat de quarantaine niet door uw vingers glippen
De regering en de bedrijven zullen eindelijk het thuiswerken gaan bevorderen. De ouderen zullen zich herinneren hoe onze steden eruitzagen voordat de grenzen opengingen. We zullen ons bewust worden van de kwetsbaarheid van onze ontwikkelde samenleving. Er zullen nieuwe manieren worden bedacht om elkaar contactloos te begroeten. De wetenschappelijke samenwerking zal erop vooruitgaan. En ’s avonds kunt u zich aan uw favoriete bezigheden wijden. Laat de quarantaine niet door uw vingers glippen.Weldra zullen we merken dat het ook zijn voordelen heeft om ’s avonds niet de deur uit te hoeven voor een cultureel evenement. We kunnen thuis tijd voor onszelf nemen. Laat er geen twijfel over bestaan dat ons een ervaring wacht die uniek is in ons leven.
Steden als dorpen. Veel mensen zullen geld besparen. Critici van buitensporige consumptie staan gouden tijden te wachten; mensen met een fobie voor grote massa’s of lawaai zullen hun geluk niet op kunnen; degenen die klagen over het jachtige ritme van het moderne leven zullen minstens een maand lang van het tegendeel kunnen profiteren. Onze grote steden zullen dorpen worden met buren. En het wereldwijde dorp zal ook niet meer dan een dorp zijn (zij het met internetverbinding).
Wanneer een gebeurtenis ons van ons gebruikelijke spoor afbrengt, moet dat altijd reden zijn voor dankbaarheid. En momenteel maken we een algehele ontsporing mee die tot rust en kalmte noopt. In één klap staan we zelf voor de taak ons eigen leven in te vullen, de leegte die opdoemt wanneer de muze zwijgt en het lawaai van de wereld stopt, wanneer de afleiding van sport, kunst, sociale omgang en reizen verdwijnt, al die dingen die voor ons het zout in de pap zijn.
Misschien zullen we beter leren onszelf te zijn en op onszelf te zijn. Misschien zullen we meer oog krijgen voor de wereld om ons heen, of in elk geval de tijd hebben om al die foto’s te sorteren die zich jarenlang hebben opgehoopt.
En daarna, aan het eind van de tunnel, zal er vreugde zijn, omdat alles op een mooiere manier verder gaat. Dankzij ons vaak nutteloze werk zullen we weten welke zin we aan ons leven moeten geven, en we zullen weer naar de innerlijke stem kunnen luisteren die duidelijker klinkt wanneer de avond valt.
Tomás Sedlácek
Tomás Sedlácek (43), voormalig economisch adviseur van oud-president Vaclav Havel, is een van de meest gerenommeerde economen van Tsjechië. Als hoogleraar aan de Universiteit van Praag doceert hij ‘Geschiedenis van economische theorieën’. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor de macro-economische strategie van een grote Tsjechische bank en heeft hij een graad in de filosofie. Hij schrijft elke week een column voor het dagblad Hospodárske noviny. Zijn boek De economie van goed en kwaad – Een zoektocht naar economische zingeving van Gilgamesj tot Wall Street heeft sterk bijgedragen aan zijn populariteit.
Hospodárske noviny
Tsjechië | dagblad | oplage 17.000 | ihned.cz
‘Het economisch nieuws’, opgericht in 1957, was oorspronkelijk vooral bedoeld voor zakenmensen. Momenteel is het een kwaliteitskrant die uitstekende informatie geeft op politiek, economisch en financieel gebied. De krant is eigendom van de groep Economia, die op zijn beurt gelieerd is aan de Handelsblatt Media Group.
