Verkiezingsbeloften zijn volgens de twintigjarige Haitham Atifi niet meer dan ‘loze woorden’. Net als veel andere jonge kiezers die het vertrouwen in de politiek zijn kwijtgeraakt, is hij niet van plan vandaag te gaan stemmen bij de Marokkaanse parlementsverkiezingen.
Atifi woont in Salé, vlak bij Rabat, en is pas afgestudeerd als elektrotechnisch technicus. Hij heeft moeite om een stageplek te vinden die zijn kans op een baan zou kunnen vergroten. Volgens hem verkeert ‘bijna iedereen’ uit zijn afstudeerjaar in dezelfde situatie. ‘Ik denk niet dat er een partij is die meer werkgelegenheid voor jongeren kan creëren’, zegt hij moedeloos tegen AFP.
Bijna 16 miljoen kiezers mogen de 395 leden van het Huis van Afgevaardigden kiezen. Daarmee wordt de eerste stap gezet naar het vormen van een nieuwe regering voor de komende vijf jaar.
‘Ik denk niet dat er een partij is die meer werkgelegenheid kan creëren’
Jongeren vormen maar een klein deel van het electoraat: 15 procent van de geregistreerde kiezers is tussen de 25 en 34 jaar en slechts 4 procent is tussen de 18 en 24 jaar. Een verdeling die deels de demografische opbouw van het land weerspiegelt.
In een park in het centrum van Tanger, met uitzicht op zee, vertelt de vierendertigjarige Zoubaida over haar zorgen. De moeder, die haar achternaam liever niet noemt, vindt dat de volgende regering prioriteit moet geven aan werkgelegenheid en huisvesting. Veel vertrouwen is er niet: ook zij gelooft dat de politieke partijen hun beloften niet zullen waarmaken.
Hoge werkloosheid
De Marokkaanse jeugd heeft regelmatig een belangrijke rol gespeeld in protestbewegingen, zoals nog maar een jaar geleden tijdens GenZ 212 [een door jongeren geleide protestbeweging die op sociale media ontstond]. De anonieme initiatiefnemers brachten mensen op de been om hun onvrede te uiten over de tekortkomingen in de publieke gezondheidszorg en het onderwijs, maar uiteindelijk verloor de beweging aan kracht.
De achtentwintigjarige Haitam Arakchou, die AFP in Salé spreekt, denkt nog vaak aan de zwangere vrouwen die in een ziekenhuis in Agadir overleden. Hun dood was een belangrijke aanleiding voor het ontstaan van de protestbeweging.
Arakchou wil graag dat er iets verandert. Hij weet al op wie hij gaat stemmen en roept zijn landgenoten op ‘naar de stembus te gaan en de partij te kiezen die het beste bij hen past’. Hij hoopt dat ‘de volgende regering de sociale omstandigheden zal verbeteren en het minimumloon zal verhogen’.
Hoewel de Marokkaanse economie in 2025 met 5 procent groeide, bedroeg de werkloosheid volgens officiële cijfers 13 procent. Ook sociale en regionale ongelijkheid blijft een hardnekkig probleem in Marokko.
Dat gebrek aan perspectief werd eind juli opnieuw zichtbaar toen grote groepen jonge Marokkanen de grens probeerden over te steken naar Ceuta, de Spaanse enclave aan de noordkust van Marokko.
Het vertrouwen herstellen
Zoubaida, die rondkomt van diverse tijdelijke baantjes, zou zelf geen moment twijfelen als ze de kans krijgt om naar Ceuta over te steken.
Voormalig premier Abdelilah Benkirane van de islamistische oppositiepartij Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (PJD) noemde het vertrek van duizenden Marokkanen naar Spanje tijdens een campagnebijeenkomst ‘een groot schandaal’. Desondanks speelde deze crisis nauwelijks een rol in de verkiezingscampagne.
Zoubaida zou zelf geen moment twijfelen als ze de kans krijgt om naar Ceuta over te steken.
‘Er staan twee grote uitdagingen centraal: het vertrouwen terugwinnen van de kiezers, vooral van jongeren, en zorgen dat integere politici meer ruimte krijgen’, zegt politicoloog Mohamed Chiker.
Dat een deel van de jongeren niet gaat stemmen, staat overigens in schril contrast met de inspanningen van de politieke partijen. Ze delen flyers uit, organiseren traditionele campagnebijeenkomsten en proberen kiezers ook via sociale media te bereiken.
Veel kandidaten zetten echter vooral in op persoonlijk contact met de inwoners van hun kiesdistrict, los van de politieke boodschap van hun partij.
Verder lezen?
Kwaliteitsjournalistiek kost geld. Maar je wilt 360 misschien liever eerst proberen. Neem daarvoor een proefabonnement en lees een week lang gratis.
Heb je al een account?
