Net als Nederland steggelde ook de rest van de wereld de afgelopen week over het Franse boerkiniverbod.
NEE
Twee burgemeesters aan de Franse Rivièra hebben deze zomerweken een duidelijke vijand: een stuk stof. Cannes en haar buurgemeente Villeneuve-Loubet hebben verordend dat vrouwen geen boerkini meer mogen dragen. In Nice-Matin betitelde burgemeester Lisnard van Cannes de boerkini als ‘uniform van het islamitisch extremisme’.
Een boerkini is geen boerka. Die meeste extreme vorm van bedekken is in Frankrijk al vijf jaar om veiligheidsredenen verboden. Dat kan echter geen rechtvaardiging zijn voor een verbod op de boerkini – het badpak bedekt het gehele lichaam, maar laat het gezicht vrij. Daarmee is het eerder de badpakvariant van de hidjab, de meest gedragen islamitische hoofdbedekking.
Het verbod is ook niet gebaseerd op een maatschappelijke consensus die via discussie werd bereikt en afdoende is beredeneerd. Het komt voort uit een door terreuraanslagen aangewakkerde islamofobie – en de profileringsdrang van twee burgemeesters. Het decreet beoogt niet de vrouw te bevrijden of het laïcisme te verdedigen. Het beoogt evenmin – zoals het in de verordening heet – het naleven van ‘de goede zeden en de hygiënevoorschriften’ of de bescherming tegen terrorisme.
Het brengt vooral tot uiting dat ‘wij jullie hier niet willen’.
Wat als sluipende islamisering wordt opgevat, kan ook gezien worden als een teken dat streng islamitische vrouwen juist meer gaan deelnemen aan het openbare leven
Islamitische terreuraanslagen zoals in Nice hebben de angst aangewakkerd. De boerkini wordt nu gebruikt om mensen uit te sluiten die men niet hebben wil; om hen in elk geval op bepaalde plekken niet te hoeven zien. Dat drijft een wig in de Franse bevolking, die naar schatting voor 8 procent uit moslims bestaat. Aan de behoefte aan veiligheid draagt het niets bij.
Een boerkini is geen boerka. Een boerkaverbod is weliswaar verwant, maar toch van een andere categorie. Met een dergelijk verbod kan uiting worden gegeven aan de opvattingen van een samenleving die niet wil dat een vrouw zich van de publieke ruimte afsluit. Achter de boerka gaat een denkwijze schuil die niet past bij onze idee over mensenrechten. Bij de boerkini ligt dat anders. Een boerkini bedekt het gezicht van een vrouw niet, hij staat niet voor onderdrukking.
Wat als sluipende islamisering wordt opgevat, kan ook gezien worden als een teken dat streng islamitische vrouwen juist meer gaan deelnemen aan het openbare leven. Het speciale badpak is voor veel moslims hierbij vaak de enige manier om zich op hun gemak te voelen. Hoeveel huid men wil laten zien, is een persoonlijke zaak. Elke vrouw zou aan het strand moeten kunnen liggen zoals ze zelf wil: in een bikini, een stringtanga – of gewoon in een boerkini.
Auteur: Leila Al-Serori
Leila Al-Serori (Wenen, 1988) heeft een Iraakse vader en een Oostenrijkse moeder. Ze studeer- de journalistiek en was vier jaar politiek redacteur voor de Oostenrijkse Kurier. Sinds 2016 is ze redacteur bij Süddeutsche.de.
Süddeutsche.de
Duitsland, website
SZ werd opgericht in 1945. De intellectuele, liberale krant van links Duitsland. Samen met de FAZ een van de belangrijkste dagbladen van het land. De SZ staat bekend om de drie-eenheid: tolerantie, onafhankelijkheid en waakzaamheid.
JA
Het boerkiniverbod in Cannes en op Corsica is door het Collectief tegen Islamofobie in Frankrijk (CCIF) bestempeld als een aantasting van de vrijheid van meningsuiting van islamitische vrouwen. Door deze stellingname werpt het CCIF zich niet zozeer op als verdediger van ‘de Franse moslims’, zoals het beweert, maar alleen van één specifieke, extremistische groepering: het wahabisme of salafisme.
In 2016 vertoont een ware Saoedische vrouw zich alleen in gezelschap van haar man in het openbaar, ze verbergt haar gehele lichaam en rijdt geen auto. Aan haar uiterlijk en gedrag laat zich de waardigheid van haar man aflezen en van de gemeenschap waar ze toe behoort. Onbetamelijkheden worden zwaar bestraft.
Samen met de nikab en de boerkini wordt ook deze moraal mee naar Frankrijk geëxporteerd, zij het in afgezwakte vorm, omdat vrouwen beschermd worden door de Franse wet. Maar al stelt de Franse wetgeving grenzen aan het militante wahabisme, het blijkt toch telkens weer mogelijk om hierop af te dingen.
Een van de gevaarlijkste wapens bij het oprekken van deze grenzen is de cultuur van “persoonlijke vrijheden”
Een van de sterkste en gevaarlijkste wapens bij het oprekken van deze grenzen is de cultuur van ‘persoonlijke vrijheden’ waartoe ons veel ruimere vrijheidsbegrip is verworden. Je hoort vaak zeggen dat de nikab, de gezichtssluier en de boerkini vallen onder de ‘vrijheid van meningsuiting’, of onder ‘het recht van vrouwen om over hun eigen lichaam te kunnen beschikken’. Wie zich daartegen verzet, heet ‘islamofoob’ en heeft dus vanzelf iets tegen alle moslims.
Met deze retoriek wordt natuurlijk geprobeerd om elke gerechtvaardigde veroordeling van het geïnstitutionaliseerde wahabisme te laten doorgaan voor een aanval op Franse moslims in het algemeen. Uiteraard zijn niet alle vrouwen die in Frankrijk een boerkini dragen automatisch wahabitische agenten, maar we moeten zeker niet naïef zijn over de symboolwaarde van dit kledingstuk. Een scherpe veroordeling van het islamitisch extremisme is nodig en alle wettelijke middelen zijn geoorloofd om deze ideologie de weg te versperren. Politiek incorrect is zo’n veroordeling niet en hij ligt al helemaal niet in het verlengde van de racistische en anti-islamitische opvattingen van het Front National.
De burgemeester van Cannes, David Lisnard, heeft in zijn stad het enige juiste gedaan: de boerkini verbieden. Alleen al de naam ‘boerkini’, een toespeling op de boerka van de taliban, is misselijkmakend. Een verbod heeft met islamofobie niets te maken, maar maakt juist helder dat wat ons betreft islam en wahabisme twee volstrekt verschillende dingen zijn. Het wahabisme vormt al twee eeuwen lang een bedreiging voor islamitische gelovigen, en is dat nog steeds.
Auteur: Aalam Wassef
Aalam Wassef (Caïro, 1970) is kunstenaar en zelfstandig uitgever. Hij woonde twintig jaar in Frankrijk, waar hij onder meer werkte voor uitgever Gallimard. Sinds 2008 verdeelt hij zijn tijd tussen Caïro en Parijs.
Libération
Frankrijk, dagblad, oplage 151.000
In 1973 opgericht door o.a. Jean-Paul Sartre. De krant hoort inmiddels bij de grote, serieuze Franse dagbladen. Nieuwsgierig en brutaal.
