Zeldzame sportschoenen, zoals die van rapper Kanye West, brengen op de tweedehands markt zo veel geld op dat ze een beleggingsobject zijn geworden.
Toen Marty ‘Back to the Future’ McFly welhaast eeuwen geleden zijn zelfstrikkende nieuwe Nikes aantrok, had hij ze beter in de doos kunnen laten zitten. Bijna dertig jaar na de première van_ Back to the Future II_ is Nikes echte versie, die in 2016 op de markt kwam, de duurste sportschoen ter wereld, met een gemiddeld doorverkoopprijsje van 32.275 dollar. Deze superzeldzame schoenen (er bestaan maar 89 paar van) bezetten de eerste plaats op een markt van prijzige ‘tweedehandsjes’ die sinds eind jaren tachtig van de vorige eeuw zorgvuldig is opgebouwd door Nike en andere grote fabrikanten.
Iedere zaterdag vormen zich in heel Amerika [en ver daarbuiten] rijen van snuffelaars voor sportschoenenwinkels. Veel mensen willen hun eigen collectie van soms honderd paar nog een beetje uitbreiden, en de rest is op zoek naar zeldzame schoenen om door te verkopen. Terwijl merken een evenwicht proberen te vinden tussen rechtstreekse inkomsten en het scheppen van schaarste (waardoor de vraag wordt opgedreven en op den duur meer inkomsten worden gegenereerd), groeit de parallelle markt als kool. In Amerika vertegenwoordigt die markt naar schatting anderhalf miljard dollar per jaar, een tiende van de omzetwaarde van de hele bedrijfstak.
Door kleine series aan te kondigen, die niet aangevuld zullen worden, creëren merken veel sensatie rondom specifieke soorten schoenen. Eén man in het bijzonder belichaamt het belang van beperkte oplagen voor de grote bedrijven. Sinds Kanye West in 2013 van Nike in Adidas overstapte, is het aandeel van het Duitse bedrijf op de secundaire markt gestegen van minder dan 1 procent naar 33 procent, en is de beurswaarde van Adidas verdubbeld. De meest recente schoen, waarvan in april honderdduizend paar op de markt verscheen, wordt nu al doorverkocht voor meer dan het dubbele van de winkelprijs.
De hype schept ook wel problemen. De Dwaze Dagen-achtige chaos in de schoenenwinkels is zo normaal geworden dat merken stappen hebben ondernomen om ‘de shoppers’ te kalmeren. Zo kregen winkeliers de opdracht om de introductie van nieuwe modellen te verplaatsen van middernacht naar de vroege morgen.
‘De waarde van de schoenen wordt onmiddellijk vastgesteld en als je er bijtijds bij bent, kun je vanaf dat moment goed geld maken’
Door een combinatie van eBay, sociale media en websites is de secundaire markt verplaatst van de straat naar online. Eind jaren negentig kwam eBay voor het eerst met de onlinedoorverkoop van sportschoenen voor de verzamelaar. De site is wat minder dominant dan voorheen, en dat is deels te wijten aan de vele nepschoenen die worden aangeboden. De laatste tijd wordt de tweedehandsmarkt ook een handje geholpen door Twitter en Instagram, waar gegadigden door het aanbod kunnen scrollen en direct met de verkopers in contact kunnen treden. De jaarlijkse verkoop via Instagram in de VS wordt geschat op tweehonderd miljoen dollar.
Er zijn ook beurzen ontstaan voor schoenen die zo uit de doos komen, inclusief een antinamaakservice van professionele ‘sneakerheads’. Ze werken net als traditionele beurzen, met verkopers die een openingskoers vaststellen en kopers die biedingen doen. Maar als het tot een verkoop komt, worden de schoenen verzonden via de bedrijven om de echtheid te kunnen garanderen. StockX, opgericht in februari 2016, beheert meer dan honderdduizend ‘sneakerportfolio’s’ en verwacht dat de omzet dit jaar de honderd miljoen dollar te boven zal gaan. GOAT, een marktplaats-app uit 2015, zegt anderhalf miljoen leden te hebben.
280 procent
Er is flink geld te verdienen. Josh Luber, medeoprichter van StockX, zegt dat het verschijnen van een nieuw model op de markt veel wegheeft van een aandelenuitgifte. ‘De waarde van de schoenen wordt onmiddellijk vastgesteld en als je er bijtijds bij bent, kun je vanaf dat moment goed geld maken.’
Een portfolio van tien paar populaire schoenen op StockX, alle in de markt gezet in de afgelopen zes maanden, zou na dat half jaar een winst van rond 7500 dollar hebben opgebracht, rond 280 procent van de investering.
Tijd voor een paar sneakers misschien?
Vertaler: Tineke Funhoff
The Economist
Verenigd Koninkrijk | weekblad | oplage 1.337.180
Sinds jaar en dag de bijbel voor iedereen die zich interesseert voor internationaal nieuws. Liberaal, niet te verwarren met conservatief.
