Donald Trump, de president die nooit opgroeide

Er zijn vele mysteries rondom Donald Trump: zijn belastingaangiftes, het schijnbare wonder van zijn afstuderen aan de universiteit. Sommige mysteries zijn slechts curiosa, andere zijn van nationaal belang, zoals de vraag of hij de briefing over kernwapens die elke president ontvangt wel heeft begrepen. Bij die vraag sta ik liever niet al te lang stil.

Maar sinds Trumps eerste dag als presidentskandidaat ben ik verbijsterd door één mysterie in het bijzonder: waarom steunen witte mannen uit de arbeidersklasse – die de meest betrouwbare basis van zijn aanhang vormen – iemand die, naar hun eigen maatstaven, de minst mannelijke persoon is die ooit het moderne voorzitterschap heeft bekleed? De vraag is niet of Trump voldoet aan een archaïsche of geïdealiseerde versie van mannelijkheid. Het onvermogen van de president om zich te meten met Marcus Aurelius of Omar Bradley staat buiten kijf. De vraag luidt eerder waarom al die witte mannelijke kiezers uit de arbeidersklasse weigeren hun eigen normen van mannelijkheid ook voor Trump te hanteren – waarom ze een man steunen die zich als een kleine jongen gedraagt.

Als zoon van een vader uit de arbeidersklasse ben ik bekend met deze culturele normen. De mannen waarmee ik ben opgegroeid, beschouwen zichzelf als behoorlijk stoere jongens, en de meeste van hen zijn dat ook. Ze zijn niet het product van elite-universiteiten en een kosmopolitisch leven. Dit zijn mannen wier vaders en grootvaders uit een cultuur komen waarin wordt neergekeken op liegen, bedriegen en opscheppen, vooral over seks of moed. (De beste vriend van mijn vader kreeg de Silver Star [de derde hoogste onderscheiding in het Amerikaanse leger] omdat hij een Duitse wapenopslagplaats in Europa had weggevaagd, en ik hoorde er pas na de begrafenis van de man iets over.) Ze bewonderen en waarderen de ingetogen branie, het ijzersterke vertrouwen en de terughoudendheid van iconische helden als John Wayne’s Green Beret-kolonel Mike Kirby en Sylvester Stallone’s John Rambo (eveneens, zo blijkt, een voormalige Green Beret [commando van het Amerikaanse leger]).

Het zijn, zoals de American Psychological Association hen beschrijft, mannen die zich houden aan normen als ‘hardheid, dominantie, zelfredzaamheid, heteroseksueel gedrag, beperking van emotionele expressie en het vermijden van traditioneel vrouwelijke houdingen en gedragingen’. Maar voor die kennis had ik geen wetenschappelijke studie nodig; het zijn mannen zoals mijn overleden vader en zijn vrienden, die begrepen dat het woord van een man bindend is en dat een handdruk iets betekent. Het zijn mannen die nog altijd geloven in een dagtaak voor een dagloon. Die vinden dat je nooit een andere man moet bedanken voor een salaris dat je hebt verdiend. Ze dragen de meeste lasten in stilte – misschien zelfs in ongezonde mate – en halen er eer uit om hard te werken en een gezin te stichten.

En toch verwachten veel van deze zelfde mannen geen van die eigenschappen van Trump, die een ijdele, laffe, leugenachtige, vulgaire, praatgrage opschepper is

Niet elke man uit de arbeidersklasse heeft op Trump gestemd, en niet elke man uit de arbeidersklasse voldoet natuurlijk aan de genoemde eigenschappen. Ik bedoel ook niet te zeggen dat hun overtuigingen en houding zonder meer goed zijn. Sommige van de traditionele mannelijke deugden hebben een duistere kant: hardheid en dominantie kunnen omslaan in pesten en misbruik; zelfredzaamheid in isolatie; zwijgzaamheid in geïnternaliseerde woede. Wat ik bedoel te zeggen is dat moed, oprechtheid, respect, weinig woorden, een beetje bescheidenheid en de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen allemaal deugden zijn die worden gewaardeerd door de zelfbenoemde klasse van hardwerkende mannen, de stoere jongens tussen wie ik ben opgegroeid.

En toch verwachten veel van deze zelfde mannen geen van die eigenschappen van Trump, die een ijdele, laffe, leugenachtige, vulgaire, praatgrage opschepper is. Vandaar dat ik veel van de mannen die ik ken de vraag heb gesteld: is Trump het soort man dat door je vader en grootvader zou worden gerespecteerd?

Bergamot

Ik wil benadrukken dat ik het evidente gebrek aan mannelijkheid van Trump niet alleen bekritiseer omdat hij mijn persoonlijke gevoel van mannelijkheid aantast. Wat hij zeker doet. Maar hij beledigt me niet alleen als man, maar ook als christen en als Amerikaan. Evenmin vind ik dit belangrijk vanwege het rolmodel van de mannelijke deugd. Zelf was ik als jongeman in alle opzichten een onvolwassen ploert. En op laat middelbare leeftijd worstel ik nog altijd met de eeuwige mannelijkheidskwesties, zoals hoe een ​​goede vader en echtgenoot te zijn – ook de tweede keer, nadat ik al een keer ben getrouwd.

En eerlijk gezegd ben ik niet bijzonder ‘mannelijk’. Ik draag Italiaanse schoenen met gespjes. Ik plan mijn kappersbezoek weken van tevoren in Boston’s Newbury Street. Mijn douche staat vol douchecrèmes en shampoos die zouden ruiken naar ‘tabak en karamel’, en in mijn scheerschuim zit bergamot, wat dat ook is. En ik praat te veel.

Ik geef ruiterlijk toe dat ik niet voldoe aan de normen van de meeste Trump-aanhangers. Nogmaals, wat me intrigeert, is dat Trump dat evenmin hoeft te doen. Zoals de schrijver Windsor Mann heeft opgemerkt, gedraagt ​​Trump zich op een manier die veel mannen uit de arbeidersklasse zouden bespotten: ‘Hij gebruikt ​​bronzers, houdt van rijkdom en roddels, is geobsedeerd door zijn uiterlijk, zeurt constant, heeft zijn emoties niet onder controle, kijkt overdag televisie, geniet van pronken en interieurdecoratie en verkocht vroeger parfum.’

Ik ben geen psycholoog en ik kan deze discrepantie niet verklaren. Maar anderen hebben het geprobeerd. Twee onderzoekers die terugkeken naar de presidentsverkiezingen van 2016, ontdekten dat de steun voor Trump hoger was in gebieden waar op internet meer werd gezocht naar onderwerpen als ‘erectiestoornissen’, ‘hoe meisjes te krijgen’ en ‘penisvergroting’ dan in pro-Hillary Clinton-gebieden. (Men kan alleen maar hopen dat het verband niet oorzakelijk is.) De theorie dat juist onzekere mannen pestkoppen en autoritaire figuren steunen is niet nieuw; zo deed een van de personages van George Orwells 1984 ‘al het op en neer gemarcheer en gejuich en gewuif met vlaggen’ af als ‘seksuele frustratie’.

Toch is het te makkelijk om het volledig terug te brengen tot seksuele gebreken. Die verklaren immers niet waarom miljoenen mannen de andere kant op kijken als Trump handelt op een manier die ze normaal gesproken zouden beschimpen. Even ontoereikend is de redenering dat Trump een slecht persoon is en dat de mensen die hem steunen dus ofwel gehersenspoeld, ofwel ook slecht zijn. Het gaat voor hem ongetwijfeld op, en voor sommige van zijn aanhangers eveneens. Maar het verklaart niet waarom mannen die iemand als Trump normaal uit de weg zouden gaan, loyaal aan hem blijven.

Om te kunnen begrijpen waarom deze mannen Trump steunen, moeten we eerst begrijpen hoe zeer ze hiermee hun eigen definitie van mannelijkheid verloochenen. Laten we de gebreken waar ze zich normaal van af zouden keren eens onder de loep nemen.

Is Trump eervol? We hebben het hier over een man die stelselmatig weigerde werknemers het aan hun verschuldigde loon uit te betalen, en toen deze bezwaar maakten vanwege uitbuiting zijn advocaten op hen afstuurde. Trump is een rijke bullebak, het soort dat werkende mannen gewoonlijk haten.

Is Trump moedig? Hovelingen zoals Victor Davis Hanson hebben Trump vergeleken met de grote helden uit het verleden, waaronder George Patton, Ajax en de westerse revolverhelden uit Amerikaanse films. Trump zelf heeft rondgebazuind wat een geweldige generaal hij zou zijn geweest. Hij fantaseerde zelfs hoe hij zonder wapen de schietpartij op de school in Parkland, Florida zou zijn binnengestormd. ‘Je weet het pas zeker als je het meemaakt,’ zei hij op een bijeenkomst met staatsgouverneurs, enkele weken na het bloedbad, ‘maar ik geloof echt dat ik daar naar binnen zou zijn gerend, ook al had ik geen wapen, en ik denk dat dat voor de meeste mensen in deze ruimte geldt.’

Echt dappere mensen vertellen je nooit hoe dapper ze zijn. Ik heb veel veteranen gekend, en geen van hen prijst zijn of haar eigen moed. Wat hen heeft gered, zullen ze je vertellen, was hun training en hun teamwork. Sommigen – misschien wel de dapperste – betreuren dat ze niet meer voor hun kameraden hebben kunnen doen.

Maar zelfs als we Trump een incidentele overdrijving vergeven, is het volstrekt duidelijk dat hij een regelrechte lafaard is. Hij heeft twee fobieën in het bijzonder: machtige mannen en intelligente vrouwen.

Telkens wanneer hij in het gezelschap is van de Russische president Vladimir Poetin, om het voorbeeld te noemen dat hem het meest van zijn stuk brengt, krimpt hij ineen. Zijn pogingen om zichzelf in te laten met Poetin zijn beschamend, helemaal gezien het gemak waarmee laatstgenoemde Trump om zijn vinger weet te winden. Toen hij Trump tijdens een top in Helsinki alleen te spreken kreeg, maakte hij hem zo bang dat Trump op de eerstvolgende gezamenlijke persconferentie publiekelijk het woord van een voormalig KGB-officier verkoos boven dat van zijn eigen inlichtingendiensten, terwijl Poetin er tevreden bij zat te lachen.

Echt dappere mensen vertellen je nooit hoe dapper ze zijn

En zoals we tijdens de covid-19-crisis herhaaldelijk hebben gezien, wil hij ook China graag bekritiseren, totdat hem naar de Chinese president Xi Jinping wordt gevraagd. In de loop van dezelfde paar minuten zal Trump China aanvallen – zijn favoriete methode om onder de verantwoordelijkheid voor Amerika’s rampzalige reactie op de pandemie uit te komen – en brabbelen hoeveel hij van president Xi houdt in een wanhopige poging de Chef van de Chinese Communistische Partij niet tegen zich in het harnas te jagen.

En zo komen we op een van de meest in het oog springende problemen van Trump, namelijk dat hij nooit kan stoppen met praten. Het traditionele beeld van mannelijkheid is het sterke en stille type, zoals Gary Cooper vroeger of Tom Hardy nu. Trump daarentegen is niet sterk, en niet in staat tot zwijgen.

En als Trump te veel praat, zegt hij uiteindelijk dingen die stereotype mannen niet graag horen, zoals dat hij verliefd werd op de Noord-Koreaanse Kim Jong-un. ‘Hij schreef me mooie brieven, en het zijn geweldige brieven,’ vertelde Trump tijdens een betoging in West-Virginia. ‘We werden verliefd.’ Moet je je de reactie van witte mannen uit de arbeidersklasse eens voorstellen als Barack Obama of een andere Amerikaanse president had verklaard verliefd te zijn geworden op een buitenlandse leider. (George W. Bush zei ooit dat hij Poetins ziel zag, en dat is hem onder critici duur komen te staan.)

Moet je je de reactie van witte mannen uit de arbeidersklasse eens voorstellen als Barack Obama of een andere Amerikaanse president had verklaard verliefd te zijn geworden op een buitenlandse leider

Is Trump een man die vrouwen respecteert? Dit is wat sterke, stoere mannen zouden verwachten, vooral van een man die vader is van twee dochters.

We laten even buiten beschouwing dat de witte mannen uit de arbeidersklasse die de president steunen er geen aanstoot aan nemen dat Trump een affaire had met een pornoster terwijl zijn vrouw thuis zat met een kleine baby, terwijl de meesten van hen waarschijnlijk hun eigen zwager tot moes zouden slaan als die hetzelfde bij hun zus zouden flikken. Kiezers van Trump, zowel mannen als vrouwen, hebben besloten om deze en andere smerige akkefietjes door de vingers te zien.

Trump is duidelijk bang voor vrouwen. Dat hoeft je niet op mijn woord van me aan te nemen. ‘Donald houdt niet van sterke vrouwen,’ zei senator Ted Cruz in 2016 over de kandidaat die zijn vrouw destijds lelijk noemde, maar nu als president zijn held is. ‘Sterke vrouwen maken Donald bang. Echte mannen proberen vrouwen niet te pesten.’

Trump is op zijn bangst en onzekerst wanneer hij door een vrouw wordt geïnterviewd. Zijn angst op zulke momenten – bijvoorbeeld wanneer hij vrouwelijke journalisten in de perskamer van het Witte Huis toelaat – is voelbaar. Hij vertoont meteen zijn gebruikelijke reeks defensieve handgebaren, van het bespelen van een denkbeeldige accordeon tot een hand die met een gekrulde pink omhoog wordt gehouden, als een parodie op een gangster uit Queens, en stoot af en toe iets uit als ‘Pardon’ of ‘Zijn we klaar?’

Neemt Trump verantwoordelijkheid en zorgt hij voor zijn team? Helemaal niet. In deze categorie vertoont hij een van de meest onmannelijke gedragingen: hij schuift de schuld af. Niets ligt ooit aan hem. Te midden van een ramp prijst hij zichzelf, terwijl hij zonder aarzelen zelfs zijn meest loyale aanhangers erbij zou lappen. Mannen in heel Amerika die opgroeiden met teamsports, voor wie betrouwbaarheid het hoogste goed is, verontschuldigen voortdurend een man die zichzelf voortdurend verontschuldigt. Dit presidentschap wordt niet gekenmerkt door Ed Harris’ grimmig geïntoneerde motto dat ‘falen geen optie’ is (Apollo 13), maar door een van de meest beschamende uitspraken van een directeur in de moderne Amerikaanse geschiedenis: ‘Ik neem geen enkele verantwoordelijkheid.’

Verdedigers van Trump zouden kunnen beweren dat hij gewoon de zoveelste mannelijke beroemdheid is die met zijn rauwe authenticiteit de verwaande elite beledigt en de gewone burger juist aanspreekt. De analogie hier is iemand als Howard Stern, die Trump al jaren kent en door jonge mannen in heel Amerika wordt bewonderd. Ook Stern liet zich graag in met pornosterren, deed schokkende en racistische uitspraken en was op zijn manier hét voorbeeld voor recalcitrante tieners.

Maar wat je ook van Stern vindt, hij is in elk geval meer man dan Trump. Om te beginnen cijfert Stern zichzelf vaak weg, zowel als onderdeel van zijn act als vanuit een natuurlijke charme. Stern maakt regelmatig grappen over de gebreken van zijn mannelijke begiftiging. Trump daarentegen stelde het land midden in een belangrijk presidentieel debat gerust dat we ons over zijn uitrusting geen zorgen hoeven te maken. Stern weet hoe hij zijn tekortkomingen publiekelijk deelt, terwijl Trump een jammerende sirene van klachten is.

Maar belangrijker nog: Stern is in staat tot introspectie en heeft een zekere mate van zelfbewustzijn, een kwaliteit die belangrijk is voor elk volwassen en gezond persoon. Stern, die ooit de capriolen van Trump aanmoedigde, lijkt zich nu zorgen te maken. Hij heeft gesuggereerd dat Trump door zijn jeugd en zijn vader getraumatiseerd is. ‘Hij heeft problemen met empathie,’ zei Stern tegen Anderson Cooper van CNN. ‘Dat weten we. En ik zou willen dat hij in therapie zou gaan. Ik zou zo trots op hem zijn als hij dat deed, en het zou hem zoveel opleveren.’ (In april schaarde Stern zich achter Joe Biden.)

Trump zal nooit in therapie gaan. Maar Sterns observatie opent de deur naar een verklaring waarom de arbeiderskiezers hem zijn gezeur, gejammer en vrouwentreiterij vergeven.

Trumps gebrek aan mannelijkheid gaat over volwassenheid. Hij is niet mannelijk omdat hij geen man is. Hij is een jongen.

Man-zijn

Man-zijn is volwassen zijn, gewillig besluiten, zoals Paulus schrijft, om ‘kinderlijke dingen achter je te laten’. Niet voor niets is Peter Pan een verhaal over een jongen, en gaat het syndroom dat ernaar genoemd is over mannen. Niet iedereen die ouder wordt, groeit op.

Het mag dan ook geen verrassing heten dat Trump een held is binnen een groep mannen die in eeuwige adolescentie zijn blijven steken. Vooral voor mannen die het gevoel hebben dat het leven aan hen voorbij is gegaan, wiens dierbaarste herinneringen ergens in hun eigen Wonder Years liggen, tussen de basis- en de middelbare school, is Trump een wandelende vrijbrief om alle verantwoordelijkheden van zich af te schudden.

Het moet heel verleidelijk zijn je aan een dergelijke hypocrisie over te geven. Je vrouw bedriegen? Geen probleem. Je kunt haar inruilen voor een sexy buitenlands model van twintig jaar jonger. Is de last van het vaderschap te zwaar? Laat de moeders zich maar met de opvoeding bezighouden. Geldproblemen? Iedereen heeft ze, vraag je vader gewoon om een extra cheque. Maak je je zorgen omdat je woonplaats of je werkplek te divers wordt? Gooi ze eruit: geef naar gelieve af op vrouwen of Mexicanen of Afro-Amerikanen en daag iedereen uit om je tegen te spreken.

Trumps persvoorlichters schilderen hem en zijn volgelingen af als echte macho’s. De voormalige assistent van het Witte Huis, Sebastian Gorka, een van de meest toegewijde sycofanten van Trump, heeft hem beschreven als ‘mannenman’, ondanks het feit dat Trump geen andere hobby’s of interesses met andere mannen gemeen heeft dan seks. In deze bende Sweathogs is Gorka de Arnold Horshack van Vinnie Barbarino (Trump), die hem altijd bewondert als de alfa van de alfa’s. Als we Gorka en anderen in Trump-wereld moeten geloven, kan de president zijn vijanden in as veranderen enkel en alleen door zijn overschot aan testosteron. Sommige Trump-kiezers hebben zelfs het gezicht van de president op de lichamen van zowel Rambo als Rocky Balboa ge-airbrushed. (De Trump-als-Rocky-meme is door de president goedkeurend geretweet.)

Gorka probeerde diezelfde rol op zich te nemen. De foto’s van hem waarop hij wapens draagt en een suède vest ​​en voor zijn proletenbak poseert, zijn in al hun belachelijkheid legendarisch geworden. Maar hij is een goed voorbeeld van hoe veel mannen die Trump steunen zijn veranderd in kinderachtige karikaturen van zichzelf. Ook zij zijn kleine jongens die stoer doen maar zodra ze worden onderworpen aan enige vorm van kritiek klagen dat ze slachtoffer zijn van de liberale elite.

Ik weet niet in hoeverre dit de steun van Trump onder witte vrouwen uit de arbeidersklasse verklaart (de aantallen nemen nu af). Misschien beschouwen ook deze vrouwen Trump gewoon als een moeilijk, ondeugend man-kind dat moet worden opgevangen en vergeven.

Deze milde houding kwam nog het beste naar voren toen in het najaar van 2016 de Access Hollywood-tape aan het licht kwam. Daarop was te horen hoe Trump opschepte dat hij vrouwen kon betasten omdat hij beroemd was. Republikeinse leiders raakten in paniek; dit niveau van vulgariteit, zo redeneerden ze, zou zijn kansen bij vrouwelijke kiezers aanzienlijk verkleinen.

In plaats daarvan kwamen vervolgens vrouwen bij zijn bijeenkomsten opdagen in overhemden met pijlen die aanwezen waar Trump ze mocht betasten.

Melania Trump verdedigde van haar kant plichtsgetrouw het jongensachtige karakter van dit alles. ‘Soms zeg ik dat ik thuis twee jongens heb,’ zei ze destijds. ‘Ik heb mijn zoontje en ik heb mijn man. Ik weet hoe sommige mannen praten, en in dat licht heb ik dit ook gezien.’ Vrouwelijke Trump-supporters die op nationale televisie werden geïnterviewd leken niet te begrijpen waarom Trump slechter zou zijn dan de mannen om hen heen – wat weinig goeds zegt over de toestand van het Amerikaanse gezin.

Ik herinner me een vrouw die een verslaggever vertelde dat haar zoon altijd op die manier tegen haar sprak. Mijn eigen opgroeien van jongen tot man dank ik deels aan de realisatie dat mijn overleden moeder – een Iers-Amerikaanse vrouw van arme komaf – me om zulk gedrag een ongelooflijke draai om mijn oren zou hebben gegeven.

Als een volwassen man opschept over hoe dapper hij is, is dat onmannelijk en onaantrekkelijk; als een kleine jongen een kartonnen zwaard trekt en een handdoek als een cape om zijn nek bindt, is dat aandoenlijk

Uiteindelijk zal Trump zich als een kleine jongen blijven gedragen, en zal zijn basis, de kiezers die tot het einde bij hem blijven, het hem vergeven. Als een volwassen man opschept over hoe dapper hij is, is dat onmannelijk en onaantrekkelijk; als een kleine jongen een kartonnen zwaard trekt en een handdoek als een cape om zijn nek bindt, is dat aandoenlijk. Als een rijke en machtige oude man klaagt over hoe oneerlijk hij wordt behandeld, fronsen we onze wenkbrauwen; als een kleine jongen al snikkend vertelt dat hij werd gepest – nog slechter werd behandeld dan Abraham Lincoln – troosten we hem.

Donald Trump is onmannelijk omdat hij er nooit voor heeft gekozen man te worden. Hij heeft weinig beproevingen doorstaan ​​die iemand tot wat voor volwassene dan ook maken. Hij is de disfunctionele zoon van de Amerikaanse arbeidersklasse en zijn aanhangers, zowel mannen als vrouwen, zijn de bezorgde ouders die aan getergde leraren uitleggen wat een goede jongen hij eigenlijk is, zelfs als zit hij voor de deur op de gang een fikkie te stoken.

Ik denk dat werkende mannen, het soort waartussen ik opgroeide, wel weten wat voor soort ‘man’ Trump is. Maar de voldoening die ze krijgen als Trump de rest van het land op stang jaagt is voor hen reden genoeg om hem toch te steunen. Ik betwijfel echter of deze trouw wederzijds is. Misschien dat Howard Stern het nog het beste zei: ‘Het merkwaardige aan dit alles is dat de mensen die Trump het meest veracht, het meest van hem houden. De meeste mensen die voor Trump stemmen… Hij zou een afkeer van ze hebben.’ Het tragische is, dat dat andersom niet opgaat.

Auteur: Tom Nichols

Openingsbeeld: © Getty

The Atlantic
Verenigde Staten | maandblad | oplage 478.000

Voorheen The Atlantic Monthly. Halverwege de negentiende eeuw opgericht door schrijvers Harriet Beecher Stowe en Ralph Waldo Emerson. Boekte in 2010 voor het eerst winst dankzij een krachtige onlinestrategie. Naast journalistiek ook ruimte voor poëzie en beeld.