Om de week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Brazilië, waar op 4 oktober de stembussen weer opengaan. Wie zijn de kanshebbers en wat staat er op het spel?
Wie zijn de kanshebbers?
De presidentsverkiezingen draaien vooral om twee kandidaten: de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva, die opgaat voor een vierde ambtstermijn, en senator Flávio Bolsonaro, zoon van voormalig president Jair Bolsonaro. Jair Bolsonaro werd veroordeeld tot zevenentwintig jaar gevangenisstraf wegens het beramen van een staatsgreep na zijn verkiezingsnederlaag in 2022.
Volgens Americas Quarterly is Flávio, lid van de Liberale Partij (LP), gematigder dan zijn vader. Kiezers zien hem vooral als kandidaat die hard wil optreden tegen criminaliteit. Hoewel het aantal moorden in Brazilië daalt, is geweld nog altijd een van de grootste zorgen onder de bevolking. Flávio probeert daarnaast kiezers aan te spreken die ontevreden zijn over de huidige koers van het land.
Lula is een vast gezicht in de Braziliaanse politiek en maakte zichzelf opnieuw populair in april toen hij het schuldverlichtingsprogramma uitbreidde en tijdelijke brandstofsubsidies invoerde nadat de benzineprijzen stegen door de oorlog in Iran.
Op papier heeft Lula de kaarten in handen, schrijft Al Jazeera
In peilingen voor een mogelijke tweede ronde gaan de twee momenteel vrijwel gelijk op. Als geen van de kandidaten meer dan 50 procent van de stemmen haalt, volgt op 25 oktober een tweede ronde. Andere presidentskandidaten, onder wie de voormalige gouverneur van Goiás, Ronaldo Caiado, en Renan Santos van de Missão-partij, blijven in peilingen achter.
Wat opvalt is dat geen van de belangrijkste partijen een vrouw heeft voorgedragen voor het presidentschap of vicepresidentschap. Dat is voor het eerst sinds 1998. Volgens de Braziliaanse columnist Eliane Brum in El País America staat die afwezigheid in schril contrast met de belangrijke rol die vrouwen in de Braziliaanse samenleving spelen. Ook de centrumrechtse krant O Estado de São Paulo uit hierover in een redactioneel artikel zijn zorgen.
Wat zijn de belangrijke thema’s?
Op papier heeft Lula de kaarten in handen, schrijft Al Jazeera. Tijdens zijn huidige ambtstermijn groeide het Braziliaanse bbp gemiddeld met iets minder dan 3 procent per jaar. Eind 2025 bedroeg de werkloosheid 5,1 procent, het laagste niveau dat het land ooit heeft geregistreerd.
Toch vertaalt die economische groei zich niet vanzelf in optimisme onder Brazilianen. Hoge staatsschuld, hoge rente en stijgende kosten van levensonderhoud zorgen voor onvrede. Criminaliteit blijft een van de belangrijkste verkiezingsthema’s.
Momenteel worden de campagnes echter overschaduwd door het omvangrijke fraudeschandaal rond Banco Master. De bank werd geleid door Daniel Vorcaro, die inmiddels is gearresteerd. Zijn contacten met de Braziliaanse elite hebben de zaak naar de hoogste politieke en juridische kringen getild.
‘Deze politieke crisis kan de kansen van Lula op een historische vierde ambtstermijn wel degelijk schaden’
Zo is rechter Alexandre de Moraes, een van de machtigste leden van het Braziliaanse Hooggerechtshof, in opspraak geraakt vanwege vermeende banden met Banco Master. Moraes ontkent dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan misstanden en noemt het onderzoek politiek gemotiveerd, aldus persbureau Reuters.
Ook Flávio Bolsonaro wordt onderzocht wegens vermeend witwassen en corruptie. Hij zou contact hebben gehad met Vorcaro over de financiering van een biopic van zijn vader.
Beide affaires zijn inmiddels centrale thema’s geworden in de spannende race tussen de presidentskandidaten. ‘Deze politieke crisis kan de kansen van Lula op een historische vierde ambtstermijn wel degelijk schaden, aangezien het publiek hem op grote schaal in verband brengt met Moraes vanwege de rol die de rechter heeft gespeeld bij de gevangenisstraf van Jair Bolsonaro’, schrijft The Guardian.
Of ook de campagne van Bolsonaro eronder zal lijden, betwijfelt El País. ‘Gedurende zijn politieke carrière is Flávio Bolsonaro er steeds in geslaagd om alle aanklachten van corruptie tegen hem om de een of andere reden te laten seponeren. Ondertussen hamert hij er onophoudelijk op dat het altijd de anderen zijn die corrupt zijn: Lula en de Arbeiderspartij’, schrijft de Spaanse krant.
Wat staat er op het spel?
De afgelopen twaalf maanden heeft zich in Zuid-Amerika een duidelijke verschuiving naar rechts voorgedaan waarbij Bolivia, Chili, Colombia, Ecuador en Peru voor rechtse presidenten hebben gekozen. Volgens Al Jazeera hangt die verschuiving deels samen met de steun die de regering van Trump heeft geboden aan rechtse leiders in het hele westelijk halfrond, zo schrijft Al Jazeera. In juni deelde Trump een artikel op sociale media waarin de aanstaande presidentsverkiezingen in Brazilië werden omschreven als de ‘volgende grote test’ in zijn project om ‘Amerika weer groot te maken’.
‘Verkiezingen gaan de kernproblemen van Brazilië niet oplossen’
‘Een herverkiezingsoverwinning van Lula zou een zeldzaam lichtpuntje kunnen betekenen voor de gehavende linkse beweging in Latijns-Amerika’, schrijft de Qatarese krant. ‘Een nederlaag zou daarentegen betekenen dat heel Zuid-Amerika zich aansluit bij het Witte Huis van Trump.’
Foreign Policy verwacht dat noch een presidentschap van Lula noch een presidentschap van Flávio Bolsonaro de structurele problemen van Brazilië zal oplossen. ‘Ondanks de tegenstrijdige visies van de kandidaten gaan de verkiezingen de kernproblemen van Brazilië, zoals zwakke economische groei en diepgewortelde corruptie, niet oplossen. Daarvoor zou het hele politieke systeem op de schop moeten’, aldus het tijdschrift.
Lees ook:
Verder lezen?
Kwaliteitsjournalistiek kost geld. Maar je wilt 360 misschien liever eerst proberen. Neem daarvoor een proefabonnement en lees een week lang gratis.
Heb je al een account?
