Gerecenceerd

BEELDENDE KUNST | Intense, ingetogen emoties

Shao Fans spirituele reis naar de eenzaamheid

De ouders van de Chinese kunstenaar Shao Fan brachten hem al op zijn derde de eerste technieken bij, maar, zegt hij tegen The Telegraph, wat hij leerde was allerminst Chinees. ‘Ik zie nu in dat ik westers werd onderwezen. (…) De laatste honderd jaar waren een verloren periode binnen de Chinese schilderkunst. Kunstenaars konden niet schilderen wat hen bezighield, maar moesten voldoen aan de eisen van het communisme.’
Tweehonderd jaar geleden, schrijft de glossy #legend, konden Chinese geleerden kalligraferen en gedichtenschrijven. Ze konden schilderen, instrumenten bespelen, schaken, kung fu, een tuin en hun eigen architectuur ontwerpen. ‘Dat zie je nu in het Westen noch in China terug,’ aldus Fan.

Hij wil de traditie niet zozeer kopiëren, als wel op moderne wijze voortzetten. Behalve schilderen, beeldhouwen en inkttekeningen maken, ontwerpt hij ook meubels en in opdracht bijvoorbeeld een tuin (voor de Chelsea Flower Show, de grootste botanische show van Groot-Brittannië) of het etiket van de beperkte oplage van een bepaalde wijn. In zijn schilderwerk zijn zijn konijnen het bekendst. Hij hield ze in zijn tuin en vond ze geschikt om zijn eigen innerlijke zoektocht en ‘intense, ingetogen emoties’ te weerspiegelen, schrijft galeriesite Widewalls.

China Daily omschrijft zijn techniek als subtiel met intellectuele diepgang. ‘Zijn verfijnde penseelstreken nemen de kijker mee op een spirituele reis naar de eenzaamheid, naar een serene wereld van wetenschappers uit een ver verleden, en bieden een kalm perspectief op de huidige wereld.’ LW

Between Truth and Illusion, 15 februari t/m 14 juni in het Noordbrabants Museum, Den Bosch.

FILM | Geen verlossing voor Imelda Marcos

Chroniqueur van de plutocratie

De Amerikaanse fotograaf en filmmaker Lauren Greenfield kwam op het idee voor haar meest recente documentaire door een artikel in Bloomberg Magazine over een van de minder bekende excessen van de voormalige Filipijnse dictator Ferdinand Marcos, die in 1986 na 21 jaar regeren werd verbannen naar Hawaï. Toen ze aan de top van hun macht waren, lieten hij en zijn vrouw Imelda meer dan duizendarme inwoners van een Filipijns eiland afzetten om ze te vervangen door een menagerie van Afrikaanse dieren. In een eigentijdse ark van Noach werden ze vanuit Kenia verscheept, schrijft de Filipijnse krant Manila Standard. Ze traden hiermee in de voetsporen van Pablo Escobar, die eens vijf nijlpaarden naar Colombia liet overvliegen.

Greenfield, door The New York Times ‘Amerika’s belangrijkste visuele chroniqueur van de plutocratie’ genoemd, houdt zich al 25 jaar bezig met het thema rijkdom (The Queen of Versailles en Generation Wealth) en besloot Imelda Marcos te interviewen. Aanvankelijk, schrijft de Philippine Daily Inquirer, zag ze het project als een mogelijke ‘verlossing’ voor de 90-jarige Imelda. Maar deze bleek volledig achter de geschiedenis van haar familie te staan. Het was de eerste keer dat de regisseur met een onbetrouwbare verteller te maken had, en het vormde dan ook een uitdaging dit aan het publiek over te brengen. ‘De manier waarop Marcos als lachwekkend figuur wordt neergezet, doet me denken aan Trump, die ook niet serieus werd genomen. Ik denk dat zij vaak degene is die als laatste lacht.’ Op het moment helpt Marcos haar zoon, die Bong-Bong wordt genoemd, bij zijn campagne om vicepremier te worden.

Peter Bradshaw van The Guardian noemt deze film ‘een groots en tragisch verhaal over tirannie en corruptie in de Filipijnen, vergelijkbaar met Joshua Oppenheimers The Act of Killing en The Look of Silence over de onderdrukking en slachtingen in Indonesië’.

Marcos zelf, vertelt Greenfield in de Manila Standard, heeft de documentaire nog niet gezien.
Laura Weeda

The Kingmaker, Imelda Marcos is vanaf maart in de bioscoop.

MUZIEK | Goddelijke Oum

Noord-Afrikaanse woestijnblues in het Bimhuis

De Marokkaanse zangeres Oum el Ghaït Benessahraoui, beter bekend als Oum, werd geboren in Casablanca, bracht haar jeugd door in Marrakesh en studeerde architectuur in Rabat, maar was ondertussen vooral bezig met muziek. Haar band The Brotherhood speelde liedjes van Aretha Franklin, Diana Ross, Ella Fitzgerald en ze bezocht concerten van Fugees, Erikah Badu en Goldfrapp.

Ondertussen bleef de ‘eclectische kunstenaar’ trouw aan haar roots, schrijft de Marokkaanse nieuwssite Maghress. Haar muziek zou een mix zijn van nationale stijlen als hassania, soefi en gnawa met jazz, gospel en Afrikaanse invloeden, aldus het Egyptische Scene Noise. Jeune Afrique voegt daar nog disco, hip-hop, r&b en bossa nova aan toe. Het Bimhuis kenmerkt haar muziek als Noord-Afrikaanse woestijnblues en volgens The Huffington Post is haar verschijning al even adembenemend als haar muziek. ‘Houd deze zangeres met haar goddelijke, hese stem in de gaten.’ LW

27 februari in Bimhuis, Amsterdam.

LITERATUUR | Hoe het is om Zimbabwaan te zijn

Epische roman over de dragers van Livingstones lijk

De Zimbabwaanse advocaat en auteur Petina Gappah schrijft naar eigen zeggen ‘over hoe het in deze tijd is om Zimbabwaans te zijn’. Daarbij vindt ze het belangrijk zich in al haar landgenoten te verplaatsen, vertelt ze The Johannesburg Review of Books. Dus ook in degenen die vonden dat Mugabe aan de macht moest blijven. Ondanks haar eigen afkeer wil ze begrijpen wat er in de hoofden van zijn aanhangers omging.

De eerste versie van haar meest recente boek, Vanuit het duister stralend licht (vertaald door Arjaan en Thijs van Nimwegen), staat nog op een floppy disk. Twintig jaar lang verdiepte ze zich in het verhaal van de Schotse missionaris en ontdekkingsreiziger dokter David Livingstone, die in 1873 in een dorpje in West-Afrika overleed. In haar versie belicht ze de kant van de bedienden, die, na zijn hart ter plekke te hebben begraven, een tocht van 4000 kilometer door oorlogsgebied aflegden naar de kust, van waar zijn lichaam naar zijn gezin kon worden verscheept. ‘Ik wilde laten zien dat ze meer waren dan zijn begeleiders en hun eigen verlangens en beweegredenen hadden,’ zegt Gappah tegen The New York Times. Dit resulteert volgens boekentijdschrift Kirkus in ‘een humane, meeslepende, epische roman waarin gemarginaliseerde historische figuren een stem krijgen’.

Het boek draait om twee hoofdpersonages: de mondige Halima en de diepgelovige Jacob Wainwright. Halima vertegenwoordigt de lichtere kant; Wainwright is het superego: dwingend en zelfbewust, met weinig geduld voor zijn mede-Afrikanen, die hij te losbandig vindt, beschrijft
dagblad Star Tribune. The New Yorker is onder de indruk van Gappahs vermogen de eigenaardigheden van haar personages te vermengen met de sociopolitieke context van Zimbabwe. De auteur, die haar leven lang al schrijver wilde zijn, was op haar beurt onder de indruk van TNY, vertelt ze The Johannesburg Review of Books: toen het weekblad een verhaal van haar selecteerde, kreeg ze een factchecker, een redacteur en een proeflezer toegewezen. ‘Het leerde me mijn eigen werk serieuzer te nemen.’  LW

Op 8 maart wordt dit boek vanaf 10:30 besproken in boekenclub Le Monde in Paradiso, Amsterdam.