Gerecenseerd

FILM | De twaalfde Little Women

Een film voor meisjes en jongens.

Eigenlijk wilde Louisa May Alcott Little Women niet schrijven. Haar (mannelijke) uitgever verzocht haar een verhaal ‘voor meisjes’ te schrijven, vertelt Sydney Morning Herald, terwijl ze liever iets voor jongens schreef. Ze besloot het boek zo autobiografisch mogelijk maken, waarbij het personage Josephine, ook schrijver, haarzelf vertegenwoordigt.

Inmiddels is het boek uit 1868 over de vier March-zusjes twaalf keer verfilmd. ‘We kunnen zo ongeveer elk decennium een nieuwe versie verwachten,’ schrijft Bangkok Post. ‘Dit is het soort verhaal dat ons doet lachen en huilen, de karakters herinneren ons aan onze hoop en dromen en wat het betekent om te leven.’

De meest recente versie is een productie van Sony, die Greta Gerwig als scenarioschrijver en regisseur koos, o.a. in de hoop te kunnen meeliften op haar succes met Ladybird (2017). Ook over deze prestatie van Gerwig zijn de kranten lovend. Richard Brody bewondert in The New Yorker hoe ze binnen de normen van de industrie blijft en toch haar persoonlijke artistieke ideeën, idealen en obsessies erin verwerkt. Chicago Tribune vindt de March-zusjes in deze laatste versie krachtiger dan ooit. En, gelukkig voor Alcott, ook bij jongens valt deze versie in de smaak. ‘Wie had gedacht dat ik in het jaar 2020 een bewerking van Little Women zou verkiezen boven de nieuwste Star Wars-film?’ vraagt Chris McCoy zich in Memphis Flyer af.

Vanaf 2 februari in de bioscoop.

FOTOGRAFIE | Fotografie maakte hem een betere schrijver

Wright Morris gebruikte visuele vorm om essentie van het zichtbare te vatten.

‘Wright Morris is weliswaar een van de vernieuwendste (en diepzinnigste en grappigste) schrijvers van de vorige eeuw, maar ook een van de meest geheimzinnige en onvoorspelbare,’ schrijft Peter Orner in *The New York Times. *

Wie wist bijvoorbeeld dat de auteur uit Nebraska ook een begenadigd fotograaf was? Hij gebruikte het visuele medium in de periode 1938-1947 om ‘de essentie van het zichtbare te vatten’, beschrijft het Italiaanse kunstplatform Exibart Street.

Zijn foto’s gebruikte hij voor wat hij photo-texts noemde: beeldromans waarin foto’s werden voorzien van fictieve teksten. Omdat dit genre niet goed verkocht, moedigde zijn uitgever hem aan zich volledig op de literatuur te richten. ‘Door te schrijven, door de poging tot visualiseren werd ik fotograaf, en door mijn ervaringen als fotograaf werd ik een betere schrijver,’ aldus Morris. Vogue – en Point de Vue -auteur Laure de Gramont noemt zijn zwart-witbeelden op haar blog ParisdiarybyLaure ‘adembenemend in hun eenvoud en soberheid’.

Agnès Sire, die vorig jaar een overzicht van Morris’ werk in het Parijse Fondation Henri Cartier-Bresson cureerde en ook bij de tentoonstelling in Foam is betrokken, wijst er op de site van de organisatie op dat zijn foto’s ‘het leven vieren zonder dat er een levend wezen op staat’; ‘Alsof de karakters uit zijn boeken zijn vervangen door objecten.’ Behalve heel veel stoelen zijn dat ook roestige landbouwmachines, oude schoenen, afgedankte kleding, vergeelde matrassen – ‘voorwerpen die alle een eigen verhaal vertellen’.

Daarnaast werd hij geïnspireerd door verlaten huizen en winkels die de armoede in de VS in de jaren dertig suggereren. ‘Waarom doet een leegstaand huis me zo veel?’ overpeinst hij in zijn beeldroman The Home Place. ‘Ik denk dat het komt doordat een huis waarin geleefd is, een kamer waarin is geslapen, eigenlijk niet langer leegstaat.’

24 januari tot 5 april in Foam, Amsterdam.

LITERATUUR | Etgar Keret wordt volwassen

Keret sluit zijn ogen, laat zich achterovervallen en hoopt dat het verhaal hem opvangt.

De Israëlische Etgar Keret staat inmiddels bekend om de absurde thema’s van zijn korte verhalen, zoals een goudvis die zijn baasje drie wensen toestaat, een man die achter een rits in zijn mond een andere man verbergt en ouders die als konijnen terugkeren. ‘Als Kafka als comedyschrijver in Tel Aviv was gereïncarneerd,’ schrijft The Guardian, ‘dan zou zijn werk er ongeveer zo uit hebben gezien.’ 

The New York Times oordeelt naar aanleiding van Kerets meest recente bundel Fly Already (2018, Mijn konijn van vaderskant) dat de auteur ‘volwassen’ is geworden. Er zouden donkerder dieptes in worden aangeboord als gevolg van een auto-ongeluk waarbij de auteur dacht dood te gaan. ‘Alles leek wat kleiner en ik kon niet begrijpen wat mensen zeiden.’

Het is door deze diepgang, denkt NYT, dat Keret na in veertig landen te zijn vertaald eindelijk ook in eigen land wordt erkend. Hij won deprestigieuze Israëlische Sapir Prize en krijgt nu bijvoorbeeld ook lof van Ha’aretz, die zijn humor vergelijkt met ‘Holocaust-grapjes’ – een begrip waar Keret, wiens beide ouders Holocaust-overlevenden zijn, aanvankelijk niet mee bekend was, maar toen recensent Maya Sela hem ‘een van haar beste’ liet horen zou hij in een stuip hebben gelegen.

Voor Keret was het volgens Jewish Boston wat onwennig dat zijn werk op gelijke hoogte werd gesteld met dat van zijn helden Amos Oz en David Grossman. Zijn verhalen zouden vooral dienen als een vorm van therapie, om te leren de controle los te laten: ‘Je sluit je ogen, laat je achterovervallen en hoopt maar dat het verhaal je opvangt.’ Een roman hoeven we van hem dan ook niet te verwachten. Voor grotere projecten wijkt hij uit naar films, zoals Jellyfish uit 2007, waarvan hij het script schreef.

Mijn konijn van vaderskant wordt begin februari verwacht bij Podium, in een vertaling van Ruben Verhasselt.

MUZIEK | Vulkanische kracht Do your dance!

Kenny Garrett danst als een vogeltje dat naar voren naar achter hupt.

The Guardian omschrijft de energie van Kenny Garrett, voormalig altsaxofonist van Miles Davis, als aanstekelijk. Vooral tijdens de liveset van zijn laatste album Do your dance! – mogelijk een ode aan Cameo’s nummer 1-hit ‘Word Up!’ (Do your dance, do your dance, do your dance quick mamma / Come on baby tell me what’s the word…). ‘Iedereen die Kenny Garrett heeft zien optreden weet hoe zijn eigen dans eruitziet,’ volgens The Irish Times.

Namelijk als een vogeltje dat tijdens het drinken van voren naar achter hupt; ‘verloren in de muziek, de intensiteit opbouwend (…) totdat het publiek losbarst in een moment van euforische bevestiging’.

Om zijn publiek in beweging te krijgen neemt hij het mee op een ‘tour langs verschillende ritmes, van Brazilië tot Afrika, van funk tot hiphop’. Volgens The New York Times bezit Garrett een ‘vulkanische kracht’.

2 februari in het Bimhuis, Amsterdam.

360 Top-5 non-fictie

Deze titels worden getipt door Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

Wereldhistorische beschouwingen
Jacob Burckhardt
Vert. Peter Claessens

In Burckhardts ‘intiemste werk’ ontwikkelde hij een persoonlijke visie op de vele eeuwen omspannende ontwikkelingen in de menselijke beschaving. Burckhardt stelt hierbij drie krachten centraal: cultuur, staat en religie.

Te voet
Shane O’Mara
Vert. Luud Dorresteijn

In Te voet brengt neurowetenschapper Shane O’Mara een ode aan het lopen. Op twee benen lopen definieert de mens als soort. Toch weten maar weinig mensen hoe rechtop lopen precies werkt, laat staan dat we inzien welke voordelen het ons oplevert.

Alegría
Francesc Miralles  & Àlex Rovira
Vert. Jacqueline Visscher

Alegría, vreugde, is iets anders dan geluk. Maar door dagelijks vreugde te zoeken in kleine dingen en op allerlei momenten van de dag, komt echt geluk toch telkens een stapje dichterbij.

Bekentenissen van het vlees
Michel Foucault
Vert. Jeanne Holierhoek

Een filosofische sensatie: het langverwachte vierde deel van Foucaults Geschiedenis van de seksualiteit is nu in het Nederlands vertaald. In Bekentenissen van het vlees analyseert Michel Foucault het denken en het spreken over seksualiteit in de vroegchristelijke tijd.

Waarom liefde eindigt
Eva Illouz
Vert. Menno Grootveld

In Waarom liefde eindigt maakt Eva Illouz de balans op van relaties anno nu. In ons tijdperk transformeert de liefde radicaal en Illouz voorspelt zelfs het einde van de romantische liefde. Een urgent en diepgravend boek voor iedereen wie de liefde aan het hart gaat.