360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Eerste Koeweitse succes op Netflix
Twee vrouwen betreden de Kuwait Stock Exchange
SERIE | The Exchange ‘zet de Koeweitse serie-industrie op het internationale toneel’, jubelt Kuwait Times, in een bespreking van deze Netflix-serie waarin twee vrouwen een mannenwereld betreden. In een week tijd steeg The Exchangein veel Arabische landen en ook daarbuiten naar de top 10 van het platform. Hoewel ‘de taalbarrière lange tijd een van Koeweits grootste belemmeringen was om naam te maken in de internationale artistieke scene’, zegt acteur Jassim Al-Nabhan tegen de krant, ‘slaagde The Exchange er eindelijk in die barrière te doorbreken’.
In zes afleveringen volgt de kijker hoe Munira (Mona Hussain) en haar nicht Farida (Rawan Mahdi) als eerste twee vrouwen aan het einde van de jaren tachtig, midden in de beurscrash en aan de vooravond van de Golfoorlog, toetreden tot de Kuwait Stock Exchange.
De Koeweitse krant Al-Rai meldt dat het verhaal voor veel ophef zorgde in het emiraat
Volgens de Engelstalige krant van het land komen hierbij ‘veel gevoelige onderwerpen’ aan bod, ‘met name de emancipatie van vrouwen’. De twee vrouwen om wie het gaat zijn gebaseerd op de moeder van een van de scenarioschrijvers zelf, Nadia Ahmad, schrijft het Emiraatse dagblad The National, dat verder vooral de styling van de serie prijst, die de ‘glamour en vitaliteit van het decennium’ recht doet; zo dragen de hoofdpersonen kokerrokken en schoudervullingen, ‘pronkstukken van de mode uit de jaren tachtig’.
De Koeweitse krant Al-Rai meldt dat het verhaal voor veel ophef zorgde in het emiraat, aangezien het een onderwerp betreft dat er nooit eerder werd getoond. In een twijfelachtig geëmancipeerde opmerking voegt de krant eraan toe dat deze vrouwen ‘niets hadden bereikt zonder de steun van mannen die geloven in de bijdrage van vrouwen aan besluitvorming op alle gebieden’.
The Exchange wordt sinds 8 februari op Netflix uitgezonden.
Door Laura Weeda
Stilte om trauma’s te verwerken
Genadeloos geconfronteerd met wat afwezig is
KUNST / FOTOGRAFIE | Eigenlijk draait het in het werk van de Syrisch-Armeense fotograaf en beeldend kunstenaar Hrair Sarkissian (1973) ‘vooral om wat je niet te zien krijgt’, concludeert Alexandra Chaves in The National. Dat maakt de criticus op uit twee van Sarkissians laatste fotoseries in de expositie The Other Side of Silence. In de een zijn privéruimtes gefotografeerd waar personen voor het laatst zijn gezien voor ze als vermist werden opgegeven. De foto’s zijn gemaakt in Libanon, Argentinië, Brazilië, Kosovo en Bosnië. In de andere, eveneens met een analoge camera geschoten serie brengt Sarkissian locaties in beeld die terminaal zieke Nederlandse patiënten vlak voor hun dood nog wilden bezoeken. Mensen ontbreken op de foto’s: ‘En juist daardoor krijgt wat afwezig is, net zo veel betekenis als het aanwezige.’
Farah Abdessamad denkt dat het de kunstenaar is te doen om het ‘oproepen van een gevoel van disoriëntatie en collectieve rouw om plaatsen, momenten en personen die niet langer bestaan’, schrijft ze voor The New Arab. ‘Sarkissian maakt het onzichtbare haast lichamelijk en creëert daarmee een altaar voor trauma en genezing.’
‘Sarkissian maakt het onzichtbare haast lichamelijk en creëert daarmee een altaar voor trauma en genezing’
Door slim gebruik te maken van zijn grote analoge camera slaagt Sarkissian erin ‘ook het verstrijken van de tijd te vangen’, stelt Nadine Khalil voor het internationale kunstmagazine Ocula. Het leidt volgens haar tot ‘eigenaardige dualiteiten: tussen oppervlak en inhoud, het zichtbare en verborgene en individueel en gezamenlijk leed. Onder de ijle schoonheid gaat vaak een harde sociaal-politieke werkelijkheid schuil. Zo verwijst hij naar verzwegen episodes uit de geschiedenis als de Armeense genocide, etnische zuiveringen en gedwongen verdwijningen.’
Criticus Régine Debatty beschouwt The Other Side of Silence als de ‘ontroerendste en intelligentste tentoonstelling’ die ze de laatste tijd heeft gezien, noteert ze voor het artblog WeMakeMoneyNotArt: ‘Kale interieurs, desolate landschappen en de consequente menselijke afwezigheid als enige erfenis van conflicten, geweldsexplosies en andere trauma’s. De door de kunstenaar opgeroepen stilte vormt de echo van het zwijgen van mensen overal ter wereld die zich niet durven uit te spreken en nooit over politiek zullen praten.’
De expositie The Other Side of Silence van Hrair Sarkissian is tot en met 14 mei te zien in het Bonnefantenmuseum in Maastricht.
Door Diederik Samwel
Twee klassiekers van Jáchym Topol
Nerveuze taal en zwarte humor
LITERATUUR | Na zijn gymnasiumopleiding mocht Jáchym Topol, in 1962 geboren in Praag, niet naar de universiteit vanwege de dissidente activiteiten van zijn vader Josef Topol, die toneelschrijver en dichter was en vertaler van onder andere Shakespeare. Topol jr. had verschillende baantjes, zoals bouwvakker en kolenbezorger, en zat verschillende malen in de gevangenis. Maar al snel belandde hij in de schrijverswereld en groeide hij uit tot een van de grootste namen van de Tsjechische literatuur.
The Guardian dicht de auteur veel humor toe, ‘zo stroperig zwart dat je er bijna in stikt’
Uitgeverij Voetnoot bracht twee van zijn verhalen opnieuw uit: Supermarkt van sovjethelden en Een trip naar het station, in een vertaling van Edgar de Bruin. Het laatstgenoemde is volgens literatuursite Czechlit, ondanks de jonge leeftijd waarop Topol het schreef, ‘een soevereine, stilistisch buitengewone tekst, die tot het meest geslaagde werk van de auteur behoort’. Het bevat bovendien belangrijke kenmerken uit zijn oeuvre: ‘De nerveuze sfeer van het Praag uit die tijd, een nerveuze held, een nerveus verhaal en nerveuze taal: deze ingrediënten sieren het vroege proza van Jáchym Topol.’
In het eerste verhaal zijn de helden vier mannen van middelbare leeftijd, twee schrijvers, een journalist en een uitgever, die door Polen en Slowakije reizen, op zoek naar van Andrzej Stasiuk (een beroemde Poolse auteur die onder andere veel reisliteratuur schreef) en naar de ‘sporen van de heldendaden van de mannen en vrouwen van het [Poolse] Vrijheidsleger’. Topol maakte enkele jaren daarvoor dezelfde reis met drie maten. Hoewel de auteur het genre zelf omschreef als een ‘poging tot een kroniek’, hebben we hier volgens Czechlit eerder te maken met een uitzinnige reportage. The Guardian dicht de auteur veel humor toe, ‘zo stroperig zwart dat je er bijna in stikt’.
Jáchym Topol, Supermarkt van sovjethelden/Een trip naar het station, verscheen in een vertaling van Edgar de Bruin bij uitgeverij Voetnoot.
Door Laura Weeda
Herinneringen als kostbaarste bezit
Dochter probeert mysterie vader te doorgronden
SPEELFILM | Aan de hand van videobeelden en foto’s kijkt dertiger Sophie terug op een vakantietrip met haar vader Calum. Als elfjarig meisje ging ze vlak voor de eeuwwisseling met hem naar een Turkse badplaats. Hoe realistisch is haar herinnering en wat weet ze van haar vader? Veel meer gebeurt er niet in Aftersun, de debuutfilm van de Schotse regisseur Charlotte Wells. Maar met ‘zo’n minimale plot sorteert de film een overweldigend emotioneel effect’, constateert Valentina della Seta voor cultuursite GQ Italia. ‘Want tijdens een ogenschijnlijk onbekommerde vakantie komt geleidelijk een subtiel soort rusteloosheid aan het oppervlak.’
Volgens Sofia Glasl van Süddeutsche Zeitung gaat de film over de ‘zorgeloze vertrouwdheid tussen een vader en zijn dochter en tegelijkertijd over het onvermijdelijke afscheid daarvan, wanneer kindertijd, toekomstdromen en irreële zelfbeelden verdwijnen’. Met de ‘sensationele cast’ van Paul Mescal en kind-actrice Frankie Corio pakt dat geweldig uit: ‘Zij reageren zo authentiek op elkaar dat vaak alleen het klikken en rammelen van de videocamera de kijker eraan herinnert dat je niet naast hen aan het zwembad zit.’
‘Wat er precies aan de hand is met Calum, blijft tot het eind van de film een mysterie’
In Time Out schrijft Anna Bogutskaya dat regisseur Wells herinneringen, filmbeelden en dromen ‘uitzonderlijk fraai’ door elkaar laat lopen: ‘Het lijkt alsof Sophie telkens opnieuw naar details zoekt om achteraf haar vader te doorgronden. Want hoe lief en jolig hij zich ook gedraagt, er schemert voortdurend een droevige en donkere kant doorheen.’
‘Wat er precies aan de hand is met Calum, blijft tot het eind van de film een mysterie,’ vindt Austin Collins van RollingStone. ‘Maar intussen ben je verliefd geworden op deze twee mensen. En weet je wat er echt toe doet in hun leven.’
LA Times-criticus Justin Chang vindt dat ‘deze verpletterende film’ laat zien dat ‘herinneringen de ene keer onuitwisbaar, dan weer volstrekt onnauwkeurig zijn. Ze kunnen ons ontglippen en toch ons kostbaarste bezit blijven.’
Aftersun van regisseur Charlotte Wells is nu te zien in de bioscoop.
Door Diederik Samwel
