360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
Baard tegen Barbie
Saoedi-Arabië toont zich verrassend progressief
FILM | Terwijl Barbie is verboden in onder andere buurlanden Koeweit en Oman, en bijvoorbeeld de onafhankelijke site Tout sur l’Algérie de film ervan beschuldigt ‘homoseksualiteit in de Arabische wereld’ te bevorderen, staan bezoekers in Saoedie-Arabië, mede door het verbod elders, ervoor in de rij. In sommige zalen is de film wel vijftien keer op een dag geprogrammeerd. Een columnist van het Koeweitse dagblad Al-Rai verbaast zich erover dat de film wordt vertoond ‘in de donkere kamers van het Saoedische koninkrijk’, want ‘onze samenlevingen [zijn] even conservatief en evenzeer toegewijd aan tradities en gebruiken’. Lange tijd werd juist Koeweit beschouwd als een van de meest open samenlevingen in de Golf, en Saoedi-Arabië als een bastion van conservatisme, legt hij uit.
Ook The Hollywood Reporter spreekt van een ‘omgekeerde’ situatie: ‘Vanuit de hele Golf reizen mensen nu naar Saoedi-Arabië om naar de bioscoop te gaan, terwijl dat jarenlang andersom was.’ Voor de Jemenitische site 26sep.net is dit reden om Saoedi-Arabië te bestempelen tot ‘de kern van de verspreiding van een cultuur van decadentie’ in het Midden-Oosten.
De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne
Hoewel de film geen personages bevat die expliciet lhbtq zijn, noemen velen Barbie ‘een ode aan queerness’. De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne. Zo heeft in Irak de Media- en Communicatiecommissie vorige maand het gebruik van de termen ‘homoseksueel’ en ‘homoseksualiteit’ verboden in alle media, ook op socialemediaplatforms, met de suggestie deze te vervangen door ‘seksuele afwijking’, meldt CBS News.
Op het voormalige Twitter toont Kamel Daoud, een bekende Algerijnse journalist en schrijver, zich somber over de ontwikkelingen. ‘In de strijd van Baard tegen Barbie winnen de bebaarde mannen’, aldus Daoud.
Elders in de Arabische wereld heeft ‘de stem van de rede gezegevierd’, zoals het Egyptische dagblad Al-Masry Al-Youm het verwoordt, en gaven censuurcommissies na enige aarzeling wel toestemming de film te vertonen.
Door Laura Weeda
Writers block aan de Oostzee
Wat er schuilgaat achter het filmbeeld
Speelfilm | In Roter Himmel, de nieuwe speelfilm van de Duitse regisseur Christian Petzold, gaat de jonge auteur Leon op vakantie naar de Oostzee, samen met zijn beste vriend, de fotograaf Felix. Leon ligt volledig overhoop met het manuscript voor zijn tweede roman, waardoor de avances van Nadja, die in hetzelfde vakantiehuis logeert, hem volledig ontgaan. De hevige bosbrand in de omgeving heeft hij evenmin in de gaten. ‘De vraag is hoe Petzold erin slaagt een natuurramp zo terloops te introduceren dat de kijker pas weet wat er aan de hand is wanneer de hoofdpersonages al diepgang en karakter hebben’, schrijft Andreas Kilb voor Frankfurter Allgemeine. ‘Een Amerikaanse film zou met een vuurzee zijn begonnen, terwijl de brand in een Franse film de hoofdpersonen had samengebracht, als katalysator voor hun opbloeiende liefde.’ Expliciete beelden van de bosbrand ontbreken, maar bij Petzold gaat het volgens Kilb om het ‘benaderen van de waarheid en werkelijkheid die schuilgaan achter hetgeen hij ons laat zien’.
Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld
Het is Carolin Ströbele opgevallen dat fotograaf Felix ‘aanmerkelijk vrijer door het leven wandelt’ dan auteur Leon, meldt ze in Die Zeit: ‘Alsof de filmmaker daarmee wil suggereren dat het geschoten beeld een lichtere discipline is dan het geschreven woord. Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld.’
‘Een film over het verlies van zorgeloosheid en de immense moed die ervoor nodig is om schoonheid te veroveren’, vindt Chloé Caye van de Franse site Culture aux Trousses. Voor Caye is duidelijk dat de hoofdpersonen in Roter Himmel gevangen zitten in hun eigen, beperkte belevingswereld: ‘Maar voortdurend schemert de urgentie erdoorheen: uiteindelijk moeten ze iets zeggen of actie ondernemen. Precies zoals de bosbrand hen eraan herinnert dat de houdbaarheidsdatum niet ver weg is.’
Harald Mühlbeyer van Kino-Zeit typeert de film als ‘een grandioze karakterstudie, waarin het maken van kunst centraal staat’. Tegelijkertijd gaat de film in zijn ogen over het ‘onderdrukken van gevoelens en hoe die onherroepelijk aan de oppervlakte komen. Maar dan wel op het moment dat het te laat is.’
Door Diederik Samwel
Sixto Rodriguez, de verloren held van de anti-apartheid
In Zuid-Afrika was hij groter dan Elvis
MUZIEK | Nadat zijn muziek in de VS flopte, werden de liedjes van Sixto Rodriguez – beter bekend als ‘Rodriguez’ – in het Zuid-Afrika van de jaren zeventig cult, schrijft The Citizen na het overlijden van de artiest vorige maand, op 81-jarige leeftijd. Buiten zijn weten om werd Rodriguez’ debuutalbum Cold Fact ‘de protestmuziek van Zuid-Afrikanen die zich verzetten tegen de onrechtvaardigheden van de apartheid, het verstikkende conservatisme van het regime en de militaire dienstplicht’, aldus de Zuid-Afrikaanse krant.
‘Je zult geen witte progressieveling van een bepaalde leeftijd vinden die géén exemplaar van Cold Fact bezit,’ beweert Daily Maverick. Rodriguez’ nummer I Wonder zou in Zuid-Afrika bekender zijn dan veel Rolling Stones-hits, The South African noemt hem ‘in Zuid-Afrika groter dan Elvis’. Volgens journalist Rowan Philp van de Zuid-Afrikaanse Sunday Times vond zijn muziek ook weerklank bij zwarte leiders, zoals Steve Biko. ‘Zijn rauwe thema’s raakten jonge Zuid-Afrikanen,’ analyseert de Detroit Free Press uit Rodriguez’ geboorteplaats. De zanger wordt onder andere vergeleken met Bob Dylan.
Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa
Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa. In de documentaire over Rodriguez is te zien hoe Zuid-Afrikaanse fans probeerden hun idool op te sporen, die volgens sommigen zelfmoord zou hebben gepleegd op het podium of zou zijn bezweken aan een overdosis heroïne, vertelt The Detroit News. Volgens de Detroit Free Press, waarin na zijn dood een portret van hem verscheen, is zijn latere carrière dan ook vooral aan het internet te danken, aangezien zijn dochter Eva op een dag ontdekte dat er in Zuid-Afrika enorm succesvolle websites aan haar vader waren gewijd. Hijzelf had hier nooit iets over gehoord, ‘en er ook nooit een cent voor ontvangen’. Hierna reisde Rodriguez verschillende keren naar Zuid-Afrika, waar zijn concerten in enkele minuten waren uitverkocht.
‘Er schuilt een onmiskenbaar gevoel van voldoening in het feit dat de rest van de wereld een muzikant ontdekt waarvan wij al tientallen jaren weten dat hij cool is,’ erkende Daily Maverick na verschijning van de documentaire. Ook na zijn dood uitten de Zuid-Afrikaanse media hun genoegen over het dat de zanger ‘tegen alle verwachtingen in’ eindelijk ‘een plek heeft veroverd in de muziekgeschiedenis’.
Door Laura Weeda
Psychobiografie met verhalende kracht van een thriller
Genuanceerd, sober en intiem
Non-fictie | King, A Life over Martin Luther King van Jonathan Eig voegt genoeg toe aan het beeld van de in 1968 vermoorde dominee, concluderen internationale recensenten. Vooral omdat de biograaf gebruik heeft gemaakt van niet eerder vrijgegeven dossiers van de FBI. Zo heeft Neil Steinberg het in Chicago Sun-Times over ‘zo’n genuanceerde en gedetailleerde biografie dat hij het gevoel kreeg dat King met de ochtendkrant bij hem in de huiskamer zat’.
Kelefa Sanneh van The New Yorker noemt het een ‘sober en intiem portret van King waarin Eig duidelijk maakt hoe dicht de FBI hem op de hielen zat. Klaarblijkelijk in de hoop hem met belastende informatie over communistische ideeën of buitenechtelijke affaires te kunnen vervolgen, intimideren of tot zelfmoord aan te zetten.’ Volgens Kenneth Mack van The Guardian heeft Eig ‘uitstekend werk geleverd, onder meer door Kings affaires grondig te documenteren’. Maar ook door hem te presenteren als ‘een onvolmaakte, opgejaagde figuur die vaak aan zichzelf twijfelde’. In The Washington Post schrijft Mark Whitaker over een ‘psychobiografie met de verhalende kracht van een thriller’. Eigs toon is volgens hem ‘mild kritisch; zo wordt Kings wetenschappelijke plagiaat allerminst vergoelijkt’.
Door Diederik Samwel
