360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen, of online te vinden zijn.
De Britse evenknie van Taylor Swift
Liedjes over de gevoelswereld van generatie Z
MUZIEK | Grote hits scoorde de 23-jarige Britse singer-songwriter Maisie Peters nog niet, wel een slordige half miljard streams. Bovendien gaf ze enthousiast ontvangen liveoptredens in onder meer Wembley en op Glastonbury en Pinkpop. Na het verschijnen van haar tweede album The Good Witch ‘komt het wel goed met die hits,’ verwacht David Smyth van de Evening Standard. Hij vindt het album minder onschuldig dan hij op het eerste gehoor dacht. Uit oogpunt van marketing benadrukken leden van boybands in hun teksten dat ze single zijn, aldus Smyth, ‘maar deze zangeres doet dat om een compleet en gedetailleerd beeld te geven van de gevoelswereld van een vrouw van begin twintig. Elke keer dat je denkt dat de muziek niet avontuurlijk is en dat je de teksten al veel vaker hebt gehoord, haalt ze uit met dat babystemmetje en grijpt ze je bij de strot.’
Op de ene track spuugt ze op haar exen, op de andere legt ze uit waarom ze een betere minnaar verdient
De nieuwe songs van Peters klinken ‘als een zonnetje, vol popsynthesizers en folkinvloeden,’ vindt Ellie Muir in The Independent. Toch denkt Muir dat zowel het schrijven als het opnemen ‘een ware catharsis’ moet zijn geweest voor de zangeres: ‘Overtuigend neemt ze de luisteraar in vertrouwen. Op de ene track spuugt ze op haar exen, op de andere legt ze uit waarom ze een betere minnaar verdient.’
James Hall van The Telegraph vindt het een ‘slim gemaakte plaat over relatiebreuken, ideaal voor generatie Z.’ Tegelijkertijd constateert hij dat Peters ‘qua teksten, intonatie, humor en stijl wel héél graag op Taylor Swift wil lijken. En die zit de laatste tijd ook niet bepaald stil.’ Volgens Ims aylor van Clash Magazine geeft Peters ‘met de uitstraling van de girl next door perfect weer hoe coming of age écht voelt. Op jonge leeftijd al nostalgisch. Daarbij is haar stem vrolijk, maar niet frivool of oppervlakkig. Schitterende plaat.’
Maisie Peters’ album The Good Witch werd in juli uitgebracht
Door Diederik Samwel
Naomi Klein gaat Alice achterna
Zoektocht naar de gedachtenwereld van een dubbelganger
NON-FICTIE | In eerste instantie vond de Canadese journalist Naomi Klein (bekend van onder meer No Logo) het vooral grappig dat steeds meer mensen haar verwarden met Naomi Wolf, de Amerikaanse feministische auteur van de essaybundel When Beauty Hurts, die zich inmiddels heeft bekeerd tot de wildste complottheorieën, van het ebolavirus tot covid-19, schrijft de Los Angeles Times. De twee vrouwen zijn ongeveer even oud, lijken een beetje op elkaar en zijn beiden joods. Toen tijdens de pandemie dit misverstand steeds vaker opspeelde, besloot Klein erover te schrijven.
In haar aanpak volgt ze ‘het witte konijn uit Alice in Wonderland in zijn hol (…). Het boek gaat over een “eindeloze val” in de diepten van de tijd en het internet.’ Katie Roiphe noemt deze verkenning in The New York Times even verhelderend als erudiet. Door zich te concentreren op de ontwikkeling van haar dubbelganger, die in 2021 zelfs werd verbannen van Twitter, slaagt Klein er volgens Roiphe in te traceren hoe ‘de voorstanders van goedbedoelend links uiteindelijk gaan lijken op de antivaxers’. Onderdeel van die overeenkomst, onderstreept Klein zelf, is dat we anderen uiteindelijk steeds meer als ‘niet-wezens’ gaan beschouwen.
‘Geen enkele andere tekst geeft zo goed de geest weer van de vreemde tijden waarin we leven’
‘Geen enkele andere tekst geeft zo goed de geest weer van de vreemde tijden waarin we leven’, meent columnist Michelle Goldberg in dezelfde krant. Via haar dubbelganger belandt Klein bij ‘de instabiliteit van onze identiteit in de virtuele wereld, en de krachten die mensen ertoe aanzetten de oevers van het progressieve te verlaten en zich te wagen in een koninkrijk der schaduwen’.
The Washington Post vindt het meest prijzenswaardig aan het boek nog Kleins vermogen om zichzelf in twijfel te trekken. ‘Net als velen ter linkerzijde (…) bevindt Naomi Klein zich in een periode van zelfbevraging’, aldus de krant. ‘Ze wil progressieven ertoe aanzetten hun houding te herzien tegenover conflicten (hun obsessie met verschillen gaat ten koste van gemeenschappelijke doelstellingen), tegenover taal (te complex en te veel jargon) en tegenover de identiteitskwestie (onderworpen aan een “onstrategische” focus waardoor solidariteit met andere klassen wordt verhinderd)’, onderstreept het dagblad. Als links stopt met debatteren, wint rechts terrein. Ook al omdat het gevoel dat het systeem is opgetuigd en dat wij er de prooi van zijn, volgens Klein geheel terecht is: ‘Complotdenkers hebben ongelijk over de feiten, maar niet over hun vermoedens.’
Dubbelganger: een reis naar de spiegelwereld van Naomi Klein verscheen in september bij Uitgeverij De Geus
Door Laura Weeda
Op weg naar het einde der tijden
Duistere roman met de smaak van as
LITERATUUR | Crépuscule, de nieuwe roman van de Franse schrijver Philippe Claudel, speelt zich af aan het begin van de vorige eeuw. In een Midden-Europees dorp vinden twee kinderen het ondergesneeuwde lijk van de priester. Binnen de kortste keren worden moslims verdacht. Daarop breekt een bloedige godsdienstoorlog uit, waarbij de autoriteiten angstvallig aan de kant blijven staan.
Sylvain Sarrazin van La Presse is er nog niet uit of hij ‘een politieke fabel, een sociale roman of een thriller’ heeft gelezen. Voor de criticus staat wel vast dat Claudel een metafoor voor ogen had waarmee hij ‘de tekortkomingen van de moderne tijd wilde blootleggen.’ Dat blijkt ook uit het feit dat Claudel er bijna tien jaar aan heeft gewerkt, meent Sarrazin: ‘Zo kon hij recente politieke en sociale omwentelingen, demagogen met flexibele opvattingen over de waarheid en de #MeToo-discussie erin verwerken.’
De meest geslaagde pagina’s laten de lezer achter met de smaak van as
In Le Nouvel Observateur noemt Elisabeth Philippe het een ‘niet erg verlichte roman’ die haar doet denken aan het werk van Nobelprijswinnaar Olga Tokarczuk. ‘Ook hier een onbestemde locatie waarin de auteur racisme en islamofobie aan de kaak kan stellen.’ Claudel moet volgens haar wel oppassen dat hij zijn hand niet overspeelt: ‘Dat een van de hoofdpersonen zwaar is geobsedeerd door perverse seksuele fantasieën, levert nogal gênante taferelen op. Dat ondermijnt de parabool. De meest geslaagde pagina’s laten de lezer achter met de smaak van as.’
‘Een zure roman over de eeuwige terugkeer van het kwaad,’ vindt Jean-Claude Raspiengeas in La Croix. ‘Een wreed verhaal over de absolute duisternis van de menselijke natuur.’ Volgens de recensent ‘struint de scherpe portrettist Claudel als vanouds rond over zijn favoriete terrein: dat van gekwelde zielen die in een verwaarloosd land zijn overgeleverd aan impulsen, passies en problemen. Tot dusver zijn donkerste en meest ambitieuze boek.’
Volgens Christian Desmeules van Le Devoir heeft Claudel met Crépuscule ‘opnieuw een boeiend universum gecreëerd in een tijdperk waarin de wereld eenvoudiger én complexer was. Zo slaagt hij erin te resoneren naar ons huidige tijdsgewricht dat wordt gedomineerd door verzengende passies, snelle meningen en subtiele manipulaties.’
Crépuscule van Philippe Claudel, door Manik Sarkar vertaald als Schemering, verscheen half september bij De Bezige Bij
Door Diederik Samwel
De emotionele precisie van Olivia Rodrigo
Waarom Guts niet tegenvalt
MUZIEK | ‘Ben je ooit verliefd geworden op een nummer zonder echt te begrijpen waarover het ging?’ vraagt Rob Sheffield in The Atlantic zijn lezers. Bij Olivia Rodrigo zal dat je niet snel gebeuren. Na een laaiend enthousiast ontvangen eerste album bracht de Amerikaanse zangeres in september Guts uit, waarop ze volgens de recensent de persoonlijke drama’s van een jonge vrouw – die op de voet wordt gevolgd door de roddelbladen – verbindt met een universelere ervaring: opgroeien in het internettijdperk. ‘Ongetwijfeld beïnvloed door Taylor Swifts gave om duidelijk te zingen wat ze denkt, en door de voorliefde van sociale media voor labels en ingrijpende diagnoses die de subtiliteiten van de psychologie verdoezelen, onderzocht Rodrigo iedere mogelijke emotie van diepbedroefde tieners.’
Ondanks de hoge verwachtingen stelt het album op geen enkel punt teleur, volgens Rolling Stone, dat elk nummer lovend bespreekt en Rodrigo een echte rockster noemt. Het meest onder de indruk is recensent Spencer Kornhaber van haar emotionele pianoballads. Juist deze roepen bij Sheffield soms wat irritatie op, vanwege de ‘neiging tot overdreven expliciete teksten’. Maar, schrijft hij, al is bijvoorbeeld Rodrigo’s kritiek op de schoonheidscultus niet revolutionair, ‘een opsteker kan nooit kwaad als je een publiek hebt dat zo jong en toegewijd is als het hare’.
Door Laura Weeda
