Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de razendsnelle ontwikkeling van AI. Welke invloed gaat kunstmatige intelligentie hebben op ons werk en op de politiek?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Hoe werkt kunstmatige intelligentie (en waarom is dat bedreigend)?
‘Technologische revoluties beginnen meestal met weinig tamtam (…). Met kunstmatige intelligentie is dat anders. In de lente van 2023 merkten miljoenen technologiebewuste mensen en daarna het brede publiek binnen een paar weken dat er een transformatie plaatsvond die de aard van werk, leren en creativiteit en de taken van het dagelijks leven zou veranderen’, schrijft Walter Isaacson in The Wall Street Journal.
De razendsnelle opkomst van chatbots, zoals ChatGPT, en andere vormen van generatieve AI – computers die originele tekst of beelden kunnen genereren door zichzelf te trainen met enorme datasets – zal je vast niet zijn ontgaan. Maar hoe werkt kunstmatige intelligentie precies?
Kunstmatige intelligentie, beter bekend als AI (artificial intelligence), verwijst naar het vermogen van computers en computersystemen om taken uit te voeren die normaliter menselijke intelligentie vereisen. Hierbij valt te denken aan leren, redeneren, beslissingen nemen, problemen oplossen en menselijke taal begrijpen.
AI maakt gebruik van diverse technieken en benaderingen, waaronder machine learning, natuurlijke taalverwerking, beeldherkenning, neurale netwerken en expertsystemen. Bijzonder relevant is het belang van machine learning binnen kunstmatige intelligentie. Dit betreft het vermogen van computersystemen om automatisch te leren en te verbeteren door middel van ervaring, zonder expliciete programmering.
Laten we, om dit concreter in te maken, inzoomen op chatbots, zoals ChatGPT. ‘Chatbots kunnen niet denken zoals mensen: Ze begrijpen niet echt wat we zeggen’, schrijft The Washington Post. ‘Ze kunnen menselijke spraak nabootsen omdat de kunstmatige intelligentie die hen aanstuurt een gigantische hoeveelheid tekst tot zijn beschikking heeft, meestal afkomstig van het internet.’
Technologiebedrijven zijn nogal geheimzinnig over welke input ze hun AI-systemen geven. The Washington Post heeft een van deze datasets geanalyseerd om volledig te onthullen welke websites in de trainingsdata van een AI worden opgenomen. Uit het onderzoek bleek dat de dataset voornamelijk bestaat uit websites uit de journalistiek, entertainment, softwareontwikkeling, geneeskunde en contentcreatie. De drie sites die verantwoordelijk zijn voor de meeste data waren patents.google.com, met tekst van octrooien van over de hele wereld; wikipedia.org, de gratis online encyclopedie; en scribd.com, een digitale bibliotheek op abonnementsbasis.
Opvallend is dat ook websites die zich bezighouden met illegale activiteiten en websites met privégegevens deel uitmaken van de trainingsdata. Zo zijn er sites voor piraterij en namaakgoederen aangetroffen, evenals databases met gegevens van Amerikaanse kiezers.
Daarnaast zijn sommige websites met potentieel aanstootgevende inhoud niet correct gefilterd uit de trainingsdata, waaronder de extreemrechtse site stormfront.org. De auteurs van het WSJ-artikel waarschuwen daarom voor privacykwesties en mogelijke verspreiding van vooroordelen, propaganda en desinformatie door AI-chatbots.
Gezien het toenemende belang van AI-modellen in ons dagelijks leven zouden bedrijven transparanter moeten zijn over de inhoud van hun trainingsdata, stelt The Wall Street Journal. Als wij als gebruikers niet weten met welke data een AI is getraind, kunnen we ook niet de betrouwbaarheid van de output van een AI vaststellen.
Hoe gaat AI de manier waarop we werken veranderen?
‘Van landbouw en onderwijs tot gezondheidszorg en het leger, kunstmatige intelligentie staat op het punt de werkplek ingrijpend te veranderen. Maar kan het een positieve impact hebben – of staat ons een duistere toekomst te wachten?’ vraagt Philippa Kelly van The Guardian zich af.
Volgens Philip Torr, hoogleraar technische wetenschappen aan de Universiteit van Oxford, wordt de soep niet zo heet gegeten. Kelly ging te rade bij Torr, die stelt dat de feilbaarheid van AI-tools – die niet worden gedreven door emotie, maar door gegevens en algoritmen – betekent dat menselijke arbeid essentieel zal blijven. ‘Industriële revoluties in het verleden hebben doorgaans geleid tot meer werkgelegenheid, niet minder,’ aldus Torr tegen The Guardian. ‘Ik denk dat we het type banen zullen zien veranderen, maar dat is een natuurlijke ontwikkeling.’
Uit een recente raming van Goldman Sachs komt naar voren dat generatieve AI, zoals ChatGPT, taken zou kunnen automatiseren die overeenkomen met 300 miljoen voltijdse banen wereldwijd, schrijft The New York Times. De hoogste baas van IBM zei al eerder tegen de krant dat hij verwacht dat AI een grote impact zal hebben op hoogopgeleid werk, waardoor tot 30 procent van de functies overbodig wordt en nieuwe functies worden gecreëerd.
De Amerikaanse universiteit MIT, zo haalt The New York Times aan in een ander artikel, voerde onlangs een onderzoek uit naar de impact van ChatGPT op werk in human resources en marketing. De deelnemers kregen taken die doorgaans twintig tot dertig minuten duren, zoals het schrijven van nieuwsberichten en korte rapporten. Degenen die ChatGPT gebruikten voltooiden de opdrachten gemiddeld 37 procent sneller dan degenen die dat niet deden – een aanzienlijke productiviteitsverhoging. Ook meldden zij een toename van 20 procent in werktevredenheid.
Een andere studie, die NYT aanhaalt, onderzocht het effect van generatieve AI op softwareontwikkelaars. In een onderzoek uitgevoerd door GitHub voltooiden ontwikkelaars die werden aangemoedigd het programma Copilot te gebruiken, de basale taak die ze kregen opgedragen 55 procent sneller dan degenen die de opdracht handmatig uitvoerden.
Volgens het rapport van Goldman Sach kan generatieve AI de groei van de Amerikaanse arbeidsproductiviteit in tien jaar tijd met bijna 1,5 procentpunt per jaar doen toenemen en het jaarlijkse wereldwijde bruto binnenlands product met 7 procent kunnen verhogen. Ook zou het kunnen leiden tot voorheen ondenkbare creatieve beroepen.
Maar voor veel werknemers zal de onzekerheid wat betreft werk en inkomen enorm groeien, aldus NYT. Volgens een studie van onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology en de Universiteit van Boston is automatisering een belangrijke motor van inkomensongelijkheid in Amerika. Volgens hun schattingen is 50 tot 70 procent van de veranderingen in de Amerikaanse loonstructuur sinds 1980 te wijten aan inkomensverlies onder arbeiders en kantoorpersoneel als gevolg van automatisering.
‘Hoewel de makers van AI de nadruk leggen op het potentieel van de technologie om werkgelegenheid te creëren, zullen veel werknemers die op zoek gaan naar een nieuwe baan die goed betaalt en voldoening geeft, te maken krijgen met een ontwrichte arbeidsmarkt’, concludeert Emma Goldberg van The New York Times.
Hoe gaat AI de politiek veranderen?
‘Afhankelijk van wie je het in de politiek vraagt, zal de plotselinge vooruitgang in kunstmatige intelligentie de Amerikaanse democratie ten goede veranderen of haar ondergang bewerkstelligen’, schrijft Russel Berman van The Atlantic. ‘Momenteel zijn de doemdenkers luider. Stemvervalsingstechnologie en deepfakevideo’s jagen campagnestrategen angst aan.’
Er is echter ook een kamp dat denkt dat AI de kosten van campagnevoeren drastisch naar beneden kan brengen. Dit is vooral een belangrijke factor in de VS, waar veel geld nodig is om aan verkiezingen deel te nemen en kiezers achter je te krijgen. ‘Het resultaat zou een meer open en toegankelijke democratie kunnen zijn, waarin kleine, sobere campagnes kunnen concurreren met goed gefinancierde giganten’, aldus Berman.
Volgens de Atlantic-redacteur is het gebruik van generatieve AI-software zoals ChatGPT en DALL-E om digitale advertenties te maken, teksten te corrigeren en zelfs persberichten en fondsenwervingspraatjes te schrijven al gemeengoed in politieke campagnes in de VS. De Republikeinen hebben zelfs al een video uitgebracht die gemaakt is met door AI gegenereerde beelden om een dystopische toekomst voor te stellen als Biden opnieuw president wordt in 2024.
Dit creëert ook het risico dat met weinig middelen geloofwaardig nepnieuws en -video’s kunnen worden verspreid die de verkiezingen drastisch kunnen beïnvloeden. Zo zou ‘een overtuigende deepfake kunnen worden gepubliceerd aan de vooravond van de verkiezingen, waardoor er te weinig tijd is om het bericht op grote schaal te ontkrachten’, aldus Berman.
AI kan niet alleen worden toegepast in politieke campagnes, maar ook in beleid. ‘De fundamenten van beleidsvorming – in het bijzonder het vermogen om patronen van behoeften waar te nemen, op bewijs gebaseerde programma’s te ontwikkelen, resultaten te voorspellen en de effectiviteit te analyseren – vallen precies in de sweet spot van AI’, aldus het managementadviesbureau BCG in een paper die in 2021 werd gepubliceerd.’ Maar dit is niet zonder risico’s, volgens The Guardian.
Zo kunnen er vooroordelen bestaan in AI-systemen. ‘Algoritmen zijn slechts zo goed als de gegevens waarop ze zijn gebaseerd, en het probleem met de huidige AI is dat deze is getraind op gegevens die onvolledig of niet representatief zijn. Het risico op vooroordelen of oneerlijkheid is behoorlijk groot,’ zegt ook Darrell West, senior fellow bij het Center for Technology Innovation van het Brookings Institute tegen de Britse krant. Een ander risico is dat als overheden meer data gaan verzamelen over hun burgers om AI te trainen, deze data kunnen uitlekken of in de toekomst kunnen worden gebruikt om burgers te manipuleren.
Om willekeur in door AI-gestuurd beleid te voorkomen pleit Walter Isaacson in The Wall Street Journal voor een betere verhouding tussen mens en machine. ‘Het doel moet zijn ervoor te zorgen dat onze machines altijd verbonden zijn met menselijk handelen. Op zijn minst zou dat ervoor zorgen dat echte mensen verantwoordelijk en aansprakelijk zijn voor wat de machines doen. En in het beste geval zou het de kans verkleinen dat deze systemen op hol slaan en als het ware een eigen leven gaan leiden.’
Geen wonder dat er zowel techondernemers als politici oproepen om AI beter te reguleren. Zo ondertekenden verschillende experts en publieke figuren deze week een statement van het Center for AI Safety, waarin zij de risico’s van AI aan de kaak stellen.
Voor deze nieuwsbrief is gebruikgemaakt van DeepL als hulpmiddel bij het vertalen van citaten en ChatGPT voor het samenvatten van artikelen en als sparringpartner. Alle tekst is evengoed geschreven door een persoon en gecontroleerd door verschillende andere personen.
Lees ook:
