Hoe Jared Kushners plannen voor een luxeresort Albanië op zijn kop hebben gezet

Om de week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Albanië. Plannen voor een luxueus resort op het Albanese eiland Sazan hebben een golf van protest ontketend. De zogenoemde ‘flamingorevolutie’ houdt inmiddels al ruim twintig dagen aan en trekt duizenden mensen de straat op. Waar komt de woede precies vandaan?

Wat ging er aan de protesten vooraf?

‘Het [eiland] doet denken aan een planeet die na een plotselinge catastrofe door haar bewoners is verlaten en waar de vegetatie langzaam de sporen van een verdwenen beschaving heeft opgeslokt. Het uitzicht op het turquoise water van de Middellandse Zee is adembenemend’, schreef de Italiaanse krant Il Venerdì di Repubblica begin 2026 over het Albanese eiland Sazan dat ongeveer 18 kilometer van Vlorë ligt.

In augustus 2024 presenteerde de Amerikaanse zakenman en schoonzoon van Donald Trump Jared Kushner plannen voor een luxueus resort met tienduizend kamers op het beschermde natuurgebied. Het project omvat ook 300 hectare van het vasteland. 

In mei begonnen de eerste werkzaamheden in het natuurpark, en dat terwijl ‘de Albanese autoriteiten het volledige project nog niet officieel hebben bevestigd’, merkt de Kroatische nieuwssite Tportal op. De onverwachte start van het project leidde al snel tot verontwaardiging bij omwonenden en milieuorganisaties.

De flamingo werd hét symbool van de protestbeweging

De spanningen liepen op toen er prikkeldraadhekken werden geplaatst in het gebied. Daardoor konden bewoners en toeristen niet meer bij alle delen van de kustlijn komen. Op 23 mei brak een conflict uit tussen ingehuurd beveiligingspersoneel en demonstranten, waarvan een werd gearresteerd.

De protesten verspreidden zich snel naar de hoofdstad. Duizenden mensen zijn sindsdien bijeengekomen in Tirana om te protesteren, meldt de Engelstalige Albanese krant Tirana Times. De Albanese regering probeerde aanvankelijk de gemoederen te bedaren: de vergunningen van twee beveiligingsbedrijven werden ingetrokken, de lokale politiechef verloor zijn functie en het hek moest worden verwijderd. Desondanks hielden de protesten aan.

Waarom zijn de Albanezen zo boos?

Het eiland Sazan staat bekend om zijn rijke biodiversiteit: er leven mediterrane monniksrobben, verschillende soorten zeeschildpadden en grote kolonies flamingo’s. De flamingo werd dan ook hét symbool van de protestbeweging, die al snel tot de ‘flamingorevolutie’ werd gedoopt. Demonstranten, gekleed in het roze, marcheren door de straten met kartonnen en opblaasbare varianten van de tropische vogel.

Ecoloog Joni Vorpsi van BirdLife Albania vreest dat het project een van de laatste wilde kustgebieden van Albanië voorgoed zou aantasten. Vooral voor jonge mensen vormen zorgen om het milieu de reden om in actie te komen, aldus BBC.

‘Niemand hier protesteert tegen Trump of Israël’

Maar er speelt meer. The Guardian spreekt Ina Shkurti, voor wie Sazan van speciale betekenis is – als kind zwom ze in het water rond het eiland. Ze noemt het ‘een klein paradijs dat een speciaal plekje heeft in de harten van de Albanezen’. Voor veel critici symboliseert Sazan iets wat van iedereen is en dreigt te worden overgenomen door een kleine groep extreem rijke investeerders, legt ze uit. ‘Onze regering heeft ervoor gekozen om oligarchische investeerders zoals Ivanka Trump en Jared Kushner te vertegenwoordigen, in plaats van haar eigen volk. Al gaan de protesten niet meer uitsluitend over hen.’

Ook The New York Times constateert dat de protesten verder reiken dan het project van Kushner. Dat de Albanezen protesteren tegen de corruptie van de familie Trump en tegen het kapitalisme, en dat complotdenkers het project zien als verzet tegen Israël en een ‘nieuw Epstein-eiland’, zoals sommige linkse Amerikanen denken, klopt volgens de demonstranten niet. ‘Niemand hier protesteert tegen Trump of Israël,’ zegt Elis Kodra stellig, die samen met zijn vriendin aanwezig was bij een protest van enkele duizenden mensen voor het kantoor van de omstreden premier Edi Rama. ‘We protesteren tegen al het andere.’ Volgens hem wordt Albanië al 35 jaar, sinds de val van het communisme, geregeerd door ‘dezelfde zelfzuchtige politici die elkaar afwisselen in de macht, overheidscontracten gunnen aan bevriende ondernemers en weinig oog hebben voor de grieven van gewone burgers’.

Elez Biberaj, politicoloog en voormalig hoofd van de Albanese dienst van Voice of America, zei tegen The New York Times dat de protesten niet gericht zijn tegen de familie van president Trump, maar ‘een weerspiegeling zijn van het wegvallen van het vertrouwen van het publiek in het gehele politieke systeem’ in Albanië.

Lijken de protesten te werken? 

Dit is niet de eerste keer dat een project dat aan Jared Kushner is gelinkt, controverse veroorzaakt. In 2025 trok zijn bedrijf, Affinity Partners, zich terug uit een luxe vastgoedproject in Belgrado na een schandaal rond de vervalsing van administratieve documenten die nodig waren om de vereiste vergunningen te verkrijgen. Ook werden vorige maand plannen geschrapt voor een 91 verdiepingen tellende Trump Tower aan de Gold Coast in Queensland, nadat de projectontwikkelaar had verklaard dat het merk van de president ‘besmet’ was geraakt, merkt The Telegraph op.

Volgens Rama ‘bedoelen de deelnemers het goed’, maar zijn ze ‘slecht geïnformeerd’

De Albanese premier benadrukt echter dat de ontwikkelingsplannen voor Sazan en de nabijgelegen kustlijn gewoon doorgaan. Hij reageerde geïrriteerd op de protesten. Volgens hem ‘bedoelen de deelnemers het goed’, maar zijn ze ‘slecht geïnformeerd’ over de mogelijke milieueffecten, aldus de BBC. Hij benadrukte de economische voordelen: een investering zou zowel banen als verbeterde infrastructuur opleveren. ‘Het is heel belangrijk dat we gastvrij blijven en dat we onder geen enkele omstandigheid het stigma krijgen een land te zijn waar investeerders met vijandigheid worden ontvangen,’ aldus Rama. Hij verklaarde tijdens een partijbijeenkomst niet te zullen aftreden en stelde dat de controverse meer wordt aangewakkerd door de naam van Kushner en de ‘schaduw van Trump’ dan door het project zelf.

‘Je moet je afvragen waar dit allemaal toe leidt,’ zegt Afrim Krasniqi, directeur van het Albanese Instituut voor Politieke Studies, tegen The Guardian. ‘De regering lijkt niet te willen geloven dat al die mensen op straat tegen haar zijn. Dit gebrek aan dialoog, aan empathie, deze onwil om een oplossing te zoeken kunnen weleens gevaarlijk worden.’