Met onder andere:
» Iemand te snel een leugenaar noemen heeft grote nadelen
» Achter de sluiers van de bigtechbedrijven
» Vormen westerse sancties tegen Rusland een waarschuwing voor China?
Geperforeerde marshmallows
Redactioneel
Het lijkt bijna een spel om de lelijkste schoen op de markt te brengen, schrijft Kim Bhasin in Businessweek – om het tussen afschrikwekkend wereldnieuws door even over iets anders te hebben. Misschien onbenullig op het eerste gezicht, maar bij nader inzien een eigenaardig marketingfenomeen, waarmee vele miljarden worden verdiend. De Yeezy Foam Runners bijvoorbeeld, van Adidas, zien er volgens Bhasin uit als ‘geperforeerde marshmallows’, maar gaan als warme en behoorlijk dure broodjes over de toonbank. En net zo werden Birkenstocks en Crocs, schoenen met een orthopedisch voetbed, vanaf de jaren negentig opeens ronduit fancy, hip zelfs, cool, trendy.
Hoe dat precies in zijn werk gaat, moet terug te vinden zijn in wat er zoal geschreven is over de psychologie van mode. Welke mechanismen zorgen ervoor dat iets fancy wordt dat daarvoor juist helemaal niet fancy was, dat zelfs tot werkkleding behoorde die werd uitgetrokken zodra de dienst erop zat? De categorieën waren toch duidelijk? Er waren schoenen die voldoende ruimte gaven aan de twee fundamenten waarmee we het ons hele leven moeten doen, en er waren ontwerpen die de onderschraging nog enige elegantie gaven. Iets wat de meeste voeten – uitzonderingen daargelaten – over het algemeen veel goed doet. Laten we wel wezen, dit lichaamsdeel komt meestal niet in de buurt van de zeven schoonheden. We zijn het enige zoogdier dat permanent op twee voeten staat. Geen wonder dat die dingen in duizenden jaren geëvolueerd zijn tot pezige waaiers met vijf afzonderlijke middenvoetsbeentjes waar benagelde stompjes de plaats hebben ingenomen van wat eerst handige klauwen waren.
Hoe wordt iets fancy dat daarvoor juist helemaal niet fancy was
Niet alleen werd bescherming noodzakelijk, even welkom zal de bekleding zijn geweest. Toegegeven, de mode schreef vaak iets te nauwe exemplaren voor, of te hooggehakte om nog mee in beweging te kunnen komen, maar om nou massaal op terminaal onglamoureus schoeisel te gaan lopen is weer het andere uiterste.
Toch nam de bekoorlijkheid van een naakte vrouwenvoet in de negentiende-eeuwse literatuur een voorname rol in. Zou het de illusie zijn geweest? Voeten waren niet te zien, daar begon de betovering natuurlijk al mee. Rudolf Dekker beschreef in een oude jaargang van De Gids een personage in Goethes Wahlverwandtschaften dat de lieftalligheid van een voet onverwoestbaar vindt en ‘nog altijd de schoen zou willen kussen’ van de dame die zo parmantig voorbijliep. Poezelige voetjes wekten blijkbaar zelfs door het artificiële omhulsel heen begeerte op.
Die romantiek krijgt weinig kans meer op de marketingafdeling van het lelijkeschoenenimperium. Elegantie, waarom? Een schoen kussen, wie doet dat nou nog? En haalt de romanticus zich toch nog zoiets in het hoofd, dan maakt de uglycore daar korte metten mee. Want zelfs de jonge Werther zal in het aanzien van zijn Charlotte op een paarse plastic Croc in één klap genezen van zijn verscheurende onbeantwoorde liefde.
Katrien Gottlieb
gottlieb@360international.nl
