Toen schrijver Harriet Armstrong op haar telefoon zocht naar berichten die ze had gestuurd met ‘lol’ erin, vond ze er duizenden. Dit kleine acroniem is door de jaren zijn eigen linguïstieke en semiotische leven gaan leiden.
De meeste bestonden gewoon uit ‘lol’, of ‘lol oké’, ‘lol nee’ of ‘lol hahaha’, en slechts een paar van deze berichten hadden iets met lachen of grappen te maken. ‘Twee jaar lang schreef ik op de universiteit elke week een waardeloos gedicht lol.’ ‘Het spijt me echt lol, ik had niets moeten zeggen.’ ‘Lol, ik was super eenzaam haha- haha.’
Ik realiseerde me dat ik veel van deze berichten had verstuurd terwijl ik aan het huilen was. Een paar jaar terug stuurde ik, overstuur en behoorlijk dronken, mijn vriend A. na een gecompliceerde avond met hem een berichtje met de tekst: ‘lmaooo [ik lach me suf] oké, ik zit in de bus en lol me suf om mijn slechte persoonlijkheid.’ Kort daarna probeerde ik een verhaal te schrijven, geïnspireerd op dat moment waarop ik zo zat te lollen in de bus. ‘De bus zat gevangen in de blauwe muren van de nacht, nat en sterrenloos, die op het dak drukten, de deuren naar binnen drukten. Mijn liefde voor hem voelde volkomen helder, en oeroud. Het voelde als het meest vertrouwde en heiligste in mijn leven…’
Wederzijds begrip
Het was een melodramatisch verhaal, en de bekentenis dat ik ‘me suf lolde om mijn slechte persoonlijkheid’ was onoprecht en dom. Maar wat probeerde ik eigenlijk over te brengen door tegen A. te zeggen dat ik lachte, terwijl ik tegelijkertijd schreef dat mijn liefde voor hem helder en vertrouwd aanvoelde tussen de natte muren van de blauwe, sterrenloze nacht? Ik denk dat de waarheid wat algemener was, een wat basalere combinatie van verdriet, schaamte en verlangen, ongemakkelijker en ook saaier dan ‘mijn liefde voor hem voelde volkomen helder, en oeroud’, of ‘oké, ik zit in de bus en lol me suf om mijn slechte persoonlijkheid’.
Zoals een uitroepteken een zin een vrolijke en opgewekte toon geeft, zo geeft ‘lol’ aan dat een zin minder serieus genomen moet worden – al voelt het vaak als een soort wederzijds begrepen, maar niet uitgesproken façade. Vaak spreekt uit ‘lol’ een bijna expliciete wanhoop om contact te maken. Zowel mijn bericht over mijn ‘slechte persoonlijkheid’ als die beschrijving van het ervaren van oeroude, heilige liefde in de bus zijn vrij doorzichtige pogingen om iets zo uit te drukken dat het empathie opwekt bij de ontvanger of lezer. ‘Lol’ is een manier om iets te vragen – aandacht, geruststelling, zorg of zelfs liefde – terwijl je doet alsof je niets vraagt. Als ik mijn berichten lees, vind ik de toon eigenlijk een beetje manipulatief overkomen. ‘Lol, ik ben echt de saaiste vrouw ter wereld en jij bent zo interessant, charmant, grappig enz. LOL.’ ‘Trouwens, je hoeft niet op deze berichten te reageren lol, maar het mag wel.’
Zowel de zender als de ontvanger begrijpt het al. ‘Lol, ja natuurlijk weet ik dat’
Ik begon me te schamen voor het aantal keren dat ik ‘lol’ had geschreven in berichten aan mijn vrienden. Ik zocht op Google naar ‘lol semiotiek’ en ‘lol Google Scholar’ en ontdekte dat vrijwel elk artikel, essay, Reddit-bericht en zelfs het overzicht van Google AI ‘lol’ beschreef als een middel om sociale banden te versterken. Het AI-overzicht stelde dat ‘lol’ duidt op ‘een gemeenschappelijke interpretatie’ en gaf een paar voorbeelden van ‘lol’-berichten die dat doen: ‘lol ik maak huiswerk’, ‘lol ik verveel me’, ‘lol het is koud’. Die berichten zijn niet bedoeld om grappig te zijn; ze impliceren een wederzijds begrip van een gevoel of een ervaring.
We weten allebei hoe het is om huiswerk te maken. We weten allebei hoe verveling voelt. We weten allebei wat het betekent om het koud te hebben, hier buiten, waar we ook zijn of zijn geweest.
Dit bedoel ik als ik soms ‘lol’ zeg. ‘Lol, ik vind dat liedje ook geweldig.’ ‘Lol, zit je nu in de trein? Is het druk?’ ‘Lol, ja, kom maar!’ Dit soort ‘lol’ – minder sneu dan toen ik tegen mijn vriend zei dat ik in de bus zat te lollen over mijn slechte persoonlijkheid – is zacht en open, en op de een of andere manier ingetogen. Hiermee zeg ik dat dit om de een of andere reden belangrijk voor me is, maar ik wil de ander er niet mee belasten of het te zwaar maken. Ik wil die ander gewoon vertellen hoe het voor mij is en weten hoe het voor hem is.
Persoonlijke lol
Ik dacht aan het einde van Ben Lerners roman 10:04: ‘Ik weet dat het moeilijk te begrijpen is / Ik sta achter je en ik weet hoe het is.’ Misschien doen de beste ‘lol’-berichten wel zoiets: ze verwijzen naar iets dat complex is, of iets dat om welke reden dan ook onbesproken blijft, en ze erkennen die context zonder het te hoeven uitleggen. Ze ontwijken de vraag niet en geven ook geen volledige uitleg; dat hoeft ook niet, want zowel de zender als de ontvanger begrijpt het al. ‘Lol, ja natuurlijk weet ik dat.’
‘Ik lolde en keek naar je’ is een van de weinige berichtjes op mijn telefoon die een moment van daadwerkelijke persoonlijke lol beschrijven. Ik stuurde het een paar maanden geleden naar A., nadat we met een grote groep gezamenlijke kennis- sen in de kroeg waren geweest. Een van die kennis- sen zei iets vreemds, en ik keek naar A. omdat ik wist wat hij dacht – een voor de hand liggende gedachte die waarschijnlijk iedereen had: wat die kennis zei klonk vreemd, en ook wat onbeleefd, maar het feit dat die persoon zoiets vreemds en onbeleefds zei, was grappig. Ik keek naar A. omdat ik oogcontact wilde maken en wilde zien hoe hij zijn lach probeerde in te houden, en wilde dat hij mij hetzelfde zag doen, zodat we allebei precies wisten wat de ander dacht. Ik wilde specifiek oog- contact maken met A. omdat ik een speciale, intieme verstandhouding wilde voelen – openlijk, waar anderen bij zaten. Ik wil altijd graag openbaar geheimen delen met A. Maar hij keek niet, dus toen ik thuis was stuurde ik een berichtje: ‘Ik lolde en keek naar je’, eigenlijk precies de opzet van al die ‘lol’-berichtjes – naar je kijken, hopen dat je terug- kijkt en dat we samen kunnen lachen, maar als je dat niet doet en als dat niet kan, is het oké, geen enkel probleem, maar lol nu moet ik toch weer huilen hahahaha lol kom alsjeblieft langs!
