Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar de Democraten in de Verenigde Staten, onder wie na een dramatisch verlopen debat stemmen opgaan om Joe Biden te vervangen om Trump te verslaan. Maar is dat wel verstandig, zo laat in de campagne? En wie moet dan zijn plaats innemen?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – tijdelijk al vanaf €1,50 per maand – op 360 Magazine.
Waarom is er kritiek op Biden?
Zijn stem klonk schor en monotoon, hij struikelde over zijn woorden en had bij vlagen moeite om coherente zinnen te vormen. Het optreden van Joe Biden in het debat met Donald Trump op CNN op 27 juni was volgens de meeste Amerikaanse journalisten en columnisten rampzalig. Velen roepen hem op zich terug te trekken ten gunste van een andere Democratische kandidaat. Wat scheelt er volgens de Amerikaanse media aan de huidige president?
Columnist Nicholas Kristof was een van de eersten die in The New York Times reageerde op het debat en wel met de kop: ‘Joe Biden, ik heb genoeg gezien!’ De journalist hoopte dat de bewoner van het Witte Huis na het debat tot de conclusie zou komen zich ‘terug zou trekken uit de verkiezingsrace’, om zo de weg vrij te maken voor de Democratische Partij een nieuwe kandidaat te nomineren op haar nationale conventie in augustus.
‘Een van de gevaren waar dit land voor staat, volgens mij en volgens Biden, is het risico van een overwinning van Donald Trump. En na het debat is het moeilijk om het gevoel te vermijden dat als Biden in de race blijft de kans groter wordt dat Trump in januari het Witte Huis betreedt’, schrijft Kristof. Volgens Kristof zullen veel zwevende kiezers hun stem geven aan de kandidaat van wie ze geloven dat hij de economie het meest vooruithelpt. ‘Ik wed dat ze nu Trump zullen steunen.’
Thomas Friedman, misschien wel de bekendste columnist van The New York Times, deelt de mening van Kristof. ‘Ik was tot nu toe bereid om Biden het voordeel van de twijfel te geven, want de keren dat ik een op een met hem heb gesproken, vond ik dat hij het presidentschap aankon. Het is duidelijk dat hij daartoe niet langer in staat is’, schrijft Friedman.
Ook de hoofdredactie van de The New York Times is van mening dat het beter is dat Biden aftreedt. ‘Tijdens het debat van donderdag moest de president het Amerikaanse publiek ervan overtuigen dat hij opgewassen was tegen de hoge eisen van het ambt dat hij voor nog een termijn wil bekleden. Van de kiezers kan echter niet worden verwacht dat ze negeren wat in plaats daarvan duidelijk zichtbaar was: Biden is niet de man die hij vier jaar geleden was. De president kwam donderdagavond over als de schaduw van degene die altijd met verve de publieke zaak heeft gediend. Hij worstelde om uit te leggen wat hij zou bereiken in een tweede termijn. Hij worstelde om te reageren op de provocaties van Trump. Hij worstelde om Trump verantwoordelijk te houden voor zijn leugens, zijn mislukkingen en zijn ijzingwekkende plannen. Meer dan eens had hij moeite om het einde van een zin te halen.’
‘President Joe Biden moet zijn campagne beëindigen’, schrijft ook Mark Leibovich van The Atlantic. ‘Het eerste presidentiële debat, gisteravond, was een ramp. Het was vanaf het begin duidelijk dat Biden er oud uitzag, oud klonk en ja, in feite heel erg oud is.’ Biden is 81 jaar oud, Trump 78. Bij zijn aantreden in 2021 was Biden al de oudste president die de Verenigde Staten ooit heeft gehad.
De kritiek beperkt zich niet tot de pers. Volgens The New York Times zijn Democratische politici en donoren in paniek. Sommigen vertrouwen de Amerikaanse krant zelf toe dat ze privé hebben besproken of ze een andere kandidaat nodig hebben. Zelfs de bookmakers hebben de kans dat de president zich opnieuw verkiesbaar stelt drastisch naar beneden bijgesteld. Die is met 26 procentpunt gezakt naar 60 procent, schrijft de krant. ‘We are f**ked,’ vertelde een Democraat die betrokken is bij de campagne aan CNN. ‘Biden ziet er verschrikkelijk uit. Hij klinkt verschrikkelijk. Hij is onsamenhangend,’ klaagde een ander.
De kandidatuur van Joe Biden kan de Democraten bij de komende verkiezingen stemmen kosten, zelfs op lokaal niveau, stelt The Miami Herald. Op 5 november gaan de Amerikanen niet alleen naar de stembus om hun volgende president te kiezen, maar ook om hun afgevaardigden en sommige van hun senatoren in het Congres opnieuw te kiezen, evenals voor een hele reeks lokale verkiezingen.
Voor The Wall Street Journal is de conclusie duidelijk: de Democraten kunnen niet langer hun kop in het zand steken en ‘het probleem-Biden’ negeren. Het debat ‘maakte duidelijk dat de president niet nog eens vier jaar in functie kan blijven’. Het conservatieve dagblad wijst erop dat ‘dit debat pijnlijk was, vooral voor de Verenigde Staten’ en voegt eraan toe dat dit niet ‘een partijdig standpunt is, maar een patriottisch standpunt’. The Wall Street Journal legt de vinger op de zere plek door erop te wijzen dat ‘een onontkoombare vraag zich nu opdringt: waarom hebben degenen die dicht bij Biden staan hem zich kandidaat laten stellen voor een tweede termijn?’
Wie moet hem vervangen?
Het is duidelijk dat zowel in het Democratische kamp als in de media stemmen opgaan om een andere kandidaat naar voren te schuiven. Maar wie zijn de meest voor de hand liggende kandidaten?
De lijst die in de media rondgaat, bevat een handvol aspirant-vervangers, waaronder Gavin Newsom, gouverneur van Californië, en Gretchen Whitmer, gouverneur van Michigan. De huidige minister van Transport Pete Buttigieg wordt ook genoemd, net als senator Amy Klobuchar uit Minnesota en senator Cory Booker uit New Jersey, zoals The New York Times opsomt. Die laatste drie deden vier jaar geleden ook al mee aan de voorverkiezingen om de Democratische presidentskandidaat te worden.
Na het debat is deze lijst nog langer geworden, schrijft The Guardian, die zes waarschijnlijke kandidaten noemt, waaronder minder voor de hand liggende Democraten zoals gouverneur van Illinois J.B. Pritzker en Sherrod Brown, senator namens Ohio. Natuurlijk blijft Kamala Harris, de vicepresident van Joe Biden, bovenaan de lijst staan, stellen de Amerikaanse media. Maar na drieënhalf jaar in deze functie heeft ze nog steeds moeite om de gunst van het publiek te winnen.
Bovendien ‘zou Kamala Harris niet automatisch Joe Biden vervangen als de Democratische genomineerde als hij zou aftreden, alleen maar omdat ze vicepresident is’, aldus The Wall Street Journal. Haar status binnen de Democratische Partij en haar nabijheid tot het Witte Huis zouden haar echter tot een levensvatbare kandidaat kunnen maken, ‘vooral als Biden zijn steun aan haar verleent als hij aftreedt’.
Toch twijfelen de meeste Democraten die Biden willen vervangen of Harris Trump zou kunnen verslaan, aldus The Atlantic. ‘Maar als zij de nominatie zou willen, zou de partij verscheurd kunnen raken als haar, de eerste vrouw van kleur die als vicepresident heeft gediend, het kandidaatschap wordt ontzegd. De angst dat zo’n gevecht een nederlaag in november praktisch zou garanderen, is een van de redenen waarom Democraten die zich ongemakkelijk voelen bij het herverkiezen van Biden zo lang hun mond hebben gehouden.’
Een andere grote kanshebber is Gavin Newsom. De gouverneur van Californië, de rijkste staat van de VS, bouwt al jaren aan een nationaal profiel om, zoals analisten geloven, zich naar voor te schuiven als presidentskandidaat in 2028, ‘of misschien eerder’, schrijft Financial Times. ‘Toen vorig jaar de bezorgdheid over de leeftijd van Biden toenam, beschuldigden de Republikeinen Newsom publiekelijk van het voeren van een “schaduwcampagne” die hem in staat zou stellen aan de race deel te nemen als de president zich zou terugtrekken. Sommige Democraten stonden daar stilletjes achter. (…) Collega-Democraten zeggen dat zijn grootste obstakel voor nationaal succes niet zijn progressieve beleid is; dat zijn de vele problemen in Californië: een daklozencrisis, een begrotingstekort van vele miljarden dollars en de hoge kosten van levensonderhoud dat de kiezers gedeeltelijk aan de gouverneur wijten.’
De derde veelbelovende Democraat is Gretchen Whitmer, die al langer gezien wordt als mogelijke opvolger van Biden, aldus FT. De gouverneur van Michigan kreeg nationale bekendheid toen ze zich tijdens de coronapandemie verzette tegen Trumps gebrekkige reactie op het virus. Whitmer heeft al gehint dat ze zich kandidaat wil stellen in 2028. Wat voor haar pleit is dat ze twee keer de verkiezingen wist te winnen in een swing state en er ook voor zorgde dat de Democraten voor het eerst in decennia het Huis en de Senaat van Michigan heroverden.
Hoe kan Joe Biden vervangen worden?
Eén ding is zeker: het vervangen van Joe Biden – die, zoals Financial Times opmerkt, ‘in de race blijft en al vooruitkijkt naar het tweede debat tegen Trump’, dat gepland staat voor 10 september op ABC News – zal geen gemakkelijke taak zijn. Volgens verschillende Amerikaanse media, waaronder The Wall Street Journal, zijn er drie mogelijke scenario’s. De eerste mogelijkheid is dat Joe Biden besluit om in de race te blijven, in welk geval ‘het niet mogelijk is dat een andere Democraat de officiële kandidaat van de partij wordt’, aldus de krant.
Het tweede scenario is dat Joe Biden besluit zich terug te trekken. Dan kunnen de Democraten een nieuwe officiële kandidaat nomineren op de Democratische Nationale Conventie, die van 19 tot 22 augustus in Chicago wordt gehouden.
Ten slotte, als Joe Biden besluit om zich terug te trekken na de Democratische Conventie, zou dit de zaken nog ingewikkelder maken voor zijn partij; ‘partijvoorzitter Jaime Harrison zou dan gouverneurs en Democratische leden van het Congres moeten raadplegen voordat hij kan beslissen over een vervanger’.
Volgens Ronald Brownstein van The Atlantic is er nog een vierde scenario: iemand durft het aan om zich op te werpen als tegenkandidaat voor Biden. Dat zal waarschijnlijk een vrij onbekende kandidaat zijn die er niet in slaagt om Biden te doen aftreden. ‘Maar als die persoon aantoont dat er een voldoende vraag is naar een alternatieve kandidaat, volgen er snel zwaardere kandidaten, zoals gouverneurs Gretchen Whitmer van Michigan en Gavin Newsom van Californië’, schrijft Brownstein.
‘Het vooruitzicht dat de partij gewoon doorgaat met Biden alsof er gisteravond [het debat van 27 juni] niets is gebeurd, lijkt moeilijk voor te stellen. Zelfs vóór zijn rampzalige optreden nam de bezorgdheid onder de Democraten al toe met de publicatie van een golf verontrustende peilingen voor Biden’, aldus Brownstein. Driekwart van de ondervraagden in een peiling van Gallup zei bezorgd te zijn dat Biden ‘te oud is om president te worden’, precies het dubbele aantal dat dezelfde bezorgdheid uitte over Trump.
