De Nigeriaanse president Muhammadu Buhari deed bij zijn verkiezing in 2015 een aantal verkiezingsbeloften. Heeft hij die intussen waargemaakt?
Een jaar geleden werd Muhammadu Buhari gekozen tot president van Nigeria, een gebeurtenis die uitbundig werd gevierd door veel van zijn landgenoten. Zij zagen in de voormalige generaal een leider die in staat was de mogelijkheden van Afrika’s dichtstbevolkte land ten volle te benutten.
Hoewel Buhari van 1983 tot 1985 een militair dictator was, had hij de reputatie integer en vasthoudend te zijn. Dus toen hij verklaarde de strijd aan te gaan met Nigeria’s verbijsterende corruptie, werd hij door velen geloofd. Zijn militaire ervaring en nuchtere optreden maakten zijn belofte om Boko Haram te ‘verpletteren’ geloofwaardig.
Veel Nigerianen geloofden ook dat Buhari de economie van het land zou kunnen aanwakkeren. Die was in het slop geraakt door de gedaalde olieprijs, Nigeria’s voornaamste exportproduct. Was al dat optimisme rond Buhari’s overwinning achteraf gezien terecht?
De Nigeriaanse president zette zijn handtekening onder een nationaal budget waarin tientallen aanvechtbare uitgaven en enkele schaamteloos opgedreven cijfers staan
Wat Boko Haram betreft, kan Buhari bogen op enig succes. Het Nigeriaanse leger heeft de jihadisten almaar verder verdreven uit de gebieden die ze ooit onder controle hadden. Maar hij heeft Boko Haram bepaald niet ‘verpletterd’. De beweging is nog steeds in staat gewelddaden te plegen, zoals de zelfmoordaanslag in een moskee waarbij onlangs tweeëntwintig mensen omkwamen. De oorlog tegen Boko Haram is daarom verre van voorbij, maar Buhari verdient een zesenhalf voor het feit dat hij de beweging in belangrijke mate heeft verzwakt.
Zijn strijd tegen de corruptie heeft geleid tot het proces tegen Nigeria’s voormalige nationale-veiligheidsadviseur, die ontkent meer dan twee miljard dollar te hebben weggesluisd die was gereserveerd voor de strijd tegen Boko Haram. Er zijn diverse onderzoeken naar andere financiële schandalen geopend. Buhari heeft eveneens stappen ondernomen om grote schoonmaak te houden bij oliefirma Nigerian National Petroleum Corporation, een broeinest van corruptie.
Maar ondanks al dit gejubel heeft Buhari’s oorlog tegen corruptie nog geen veroordelingen opgeleverd. Er wordt zelfs in toenemende mate gevreesd dat de beklaagden uiteindelijk vrijuit zullen gaan of een lichte straf zullen krijgen.
Bovendien beschuldigen critici Buhari ervan selectief te zijn in zijn strijd tegen corruptie. Er wordt gezegd dat hij het gemunt heeft op politici die banden hebben met de vorige regering, terwijl hij oudgedienden uit zijn eigen partij met rust laat. Die kritiek is terecht en onderstreept nog eens hoe verrot de Nigeriaanse politiek is.
Een recent schandaal doet nog meer afbreuk aan Buhari’s geloofwaardigheid. De Nigeriaanse president zette zijn handtekening onder een nationaal budget waarin tientallen aanvechtbare uitgaven en enkele schaamteloos opgedreven cijfers staan. Na een publiek protest gaf Buhari toe dat het incident ‘pijnlijk’ was en zwoer hij dat de ambtenaren die verantwoordelijk waren voor de fictieve posten gestraft zouden worden. Van de controversiële uitgaven zou hij niet op de hoogte zijn geweest.
Dit wijst erop dat hij óf de zaken niet in de hand heeft óf bereid is de problemen in zijn eigen regering te negeren. Hoe dan ook, het geeft een slechte indruk van zijn leiderschap. Daarom krijgt de president een zes voor de anticorruptiemaatregelen die hij tot nu toe heeft genomen.
Draconisch
Buhari’s economische staat van dienst schiet ook tekort. Hij heeft natuurlijk een economie geërfd die verzwakt was door de lage olieprijzen, maar zijn politiek heeft een slechte situatie nog erger gemaakt. Hij heeft zich te sturend en te bemoeizuchtig opgesteld inzake de neerwaartse druk op Nigeria’s munt, de naira, door draconisch controle uit te oefenen op buitenlandse valuta. Zijn regering heeft ook de import van tientallen producten verboden, van diepvrieskip tot balpennen. Dit had de binnenlandse productie moeten stimuleren, maar tot nu toe heeft het slechts geleid tot stijgende voedselprijzen, ontslagen, toegenomen inflatie en een afnemende groei van het bnp met 2,1 procent.
Stijgende werkloosheid is vooral gevaarlijk in een land dat een enorme bevolkingsgroei doormaakt en in 2020 naar schatting 206 miljoen inwoners zal hebben, van wie drieënzestig procent onder de vierentwintig jaar. Buhari’s koppige karakter – een pluspunt in zijn verkiezingscampagne – blijkt nu een belemmering te zijn voor de economie, omdat hij hardnekkig weigert zijn politiek aan de realiteit aan te passen. Nigeria’s president krijgt een vier voor zijn economische beleid.
Het welzijn van Nigerianen moet Buhari’s prioriteit zijn, niet de bevrediging van zijn ideologische instincten
Buhari blijft populair bij veel Nigerianen, maar het aantal mensen dat zijn politiek goedkeurt, is gedaald van 77 procent in augustus 2015 tot 57 procent in februari dit jaar. Ik was een van degenen die vorig jaar Buhari’s verkiezing vierde. Ik geloof nog steeds dat hij een oprechte patriot is die het beste voor heeft met Nigeria. Maar goede bedoelingen zijn geen garantie voor een goed beleid.
Jammer genoeg is het heel gemakkelijk voor Nigeriaanse presidenten om de realiteit uit het oog te verliezen, aangezien ze meestal omringd worden door carrièrejagers die hem vertellen dat al zijn ideeën geniale invallen zijn. Het lijkt steeds duidelijker te worden dat Buhari geen heldere antwoorden heeft op Nigeria’s huidige economische problemen, en het zou dus verstandig van hem zijn als hij advies zou vragen aan mensen die misschien alternatieve oplossingen hebben.
Het welzijn van Nigerianen moet Buhari’s prioriteit zijn, niet de bevrediging van zijn ideologische instincten. Hij moet voor rede vatbaar zijn en snel handelen om de Nigeriaanse economie weer een nieuwe impuls te geven. Als hij dat niet doet, zullen dezelfde menigten die vorig jaar zijn overwinning vierden, bij de volgende presidentsverkiezingen in 2019 staan te juichen als hij verliest – en dat geldt ook voor mij.
Auteur: Remi Adekoya
Vertaler: Tineke Funhoff
The Guardian Lago
Nigeria | dagblad | oplage 50.000
Een van de meest betrouwbare bronnen in Nigeria. Overleefde een publicativerbod en andere pogingen tot censuur.
