Wereldnieuws: Zweden zoekt gevangenisdocenten & meer

Europese autosector in zwaar weer

Europese autofabrikanten worden steeds meer uit de Chinese markt verdrongen: goedkopere EV’s winnen marktaandeel ten koste van de traditionele auto’s waarin bedrijven als BMW en Volkswagen gespecialiseerd zijn.

Als gevolg hiervan zijn de verkoopcijfers gekelderd. De omzet van Porsche in China daalde bijvoorbeeld met ongeveer twee derde tussen 2022 en 2025 en de Chinese winstpool is bijna volledig opgedroogd, meldt Financial Times.

Erger nog, de Chinese markt krimpt nu zelf doordat de economie hapert en subsidies worden afgebouwd. Doordat EV’s steeds meer marktaandeel winnen, komen de Europese autofabrikanten verder onder druk te staan. Bovendien hebben hun Chinese concurrenten daardoor veel ongebruikte capaciteit om hun goedkope EV’s naar het buitenland te exporteren.

Dat is ronduit slecht nieuws voor een industrie die slechts zo’n 70 procent van haar productiecapaciteit benut. De EU overweegt dan ook haar binnenlandse industrie te beschermen met ‘Made in Europe’-regels voor overheidsopdrachten en toegang tot subsidies.

Door de prompt licht te wijzigen kun je naaktbeelden creëren

Volgens het etiquettedocument van OpenAI mag ChatGPT geen erotische afbeeldingen of extreem bloederige beelden genereren, behalve in wetenschappelijke, historische, journalistieke, artistieke of andere contexten waar gevoelige inhoud gepast is.

De nieuwste publieke versie van ChatGPT kan echter met een licht aangepaste prompt seksueel getinte afbeeldingen genereren of scènes van expliciet geweld weergeven, ontdekte de Britse AI-beveiligingsstartup Mindgard.

OpenAI liet weten maatregelen te hebben genomen om te voorkomen dat de chatbot dergelijke afbeeldingen genereert en dat gebruikers content maken die in strijd is met de algemene voorwaarden. Die maatregelen bleken echter ontoereikend, schrijft de BBC.

Het Britse ministerie van Wetenschap, Innovatie en Technologie verklaarde daarom in een persbericht dat het AI Security Institute zal blijven samenwerken met ontwikkelaars om de beveiliging snel te versterken voordat nieuwe modellen worden uitgebracht.

Verstrengeld

Direct naast de Mississippi-rivier, door de inheemse Anishinaabe als heilig beschouwd, maakte de Frans-Zwitserse kunstenaar Saype geen muur-, maar een grondschildering over de volledige breedte van het grasveld in Boom Island Park in Minneapolis. Het werk maakt deel uit van zijn Beyond Walls-serie, die inmiddels 22 edities over de hele wereld telt. Minneapolis kwam dit jaar vooral in het nieuws toen de stormtroepen van ICE de stad binnenvielen.

De verstrengelde handen zijn gemaakt met biologisch afbreekbaar materiaal bedoeld om geleidelijk te vervagen, zo meldt Colossal. Honderden bewoners die naar het werk in uitvoering kwamen kijken vormden een menselijke ketting als demonstratie van solidariteit, weerbaarheid en verbondenheid.

Spanningen op de Oostzee lopen op

De Oostzee is een riskante plaats geworden waar elke misstap moet worden vermeden, aldus de Zweedse marinechef Johan Norlén. Mede vanwege deze gespannen situatie besloot de Zweedse marine onlangs vier defensie- en interventiefregatten aan te schaffen bij de Franse Naval Group, en niet bij de nationale fabrikant Saab, schrijft Le Monde.

Volgens Norlén is de toestand in de Oostzee het afgelopen jaar snel verslechterd. Zo houden de vloten van de NAVO-lidstaten en Rusland elkaar constant in de gaten in een sfeer die steeds grimmiger wordt.

‘Het grootste verschil met een jaar geleden is dat de Russische marine nu volledig openlijk opereert (…) Rusland stuurt bijvoorbeeld straaljagers of helikopters om een ​​westers schip te laten weten dat zijn aanwezigheid is opgemerkt,’ aldus Norlén.

Kompas van postduiven zit in hun lever

Van postduiven is bekend dat ze rimpelingen in het aardmagnetisch veld kunnen detecteren. Maar de manier waarop is al decennialang een groot mysterie.

Volgens sommige studies zit het biologische kompas van postduiven in hun oren. Bekend is dat de snavel – en vooral de ogen, aangezien vogels zich voornamelijk oriënteren met behulp van de zon – cruciaal zijn voor de oriëntatie.

Een team van Duitse wetenschappers heeft een nieuwe hypothese geopperd: het interne kompas van postduiven zou in hun levercellen zitten, schrijven ze in het tijdschrift Science. Om tot deze conclusie te komen werden macrofagen onderzocht, cellen die tot het immuunsysteem behoren en zeer rijk zijn aan ijzer. Dankzij deze hoge concentratie ijzer kunnen postduiven magnetische velden detecteren en deze informatie naar de hersenen sturen.

Bij de helft van de groep postduiven werden deze macrofagen verwijderd, waarna ze bij bewolkte lucht 19 kilometer verderop werden losgelaten, voorzien van GPS-trackers. De vogels bij wie de macrofagen niet waren verwijderd, keerden na ongeveer 70 minuten terug naar hun hok. En de vogels bij wie ze wel waren verwijderd, vlogen alle kanten op en keerden pas de volgende dag terug, toen de zon weer zichtbaar was.

Ondanks dit overtuigende resultaat blijven veel vragen nog onbeantwoord, zoals de vraag hoe deze cellen informatie naar het zenuwstelsel doorgeven en welke hersengebieden worden geactiveerd.

Zweden zoekt gevangenisdocenten

In 2025 waren 52 jongeren onder de 15 jaar betrokken bij moordzaken in Zweden, terwijl dat er in 2022 nog nul waren. Deze trend heeft de rechtse regering ertoe aangezet maatregelen te nemen die een paar jaar geleden ondenkbaar zouden zijn geweest.

Vanaf juli dreigt er namelijk een gevangenisstraf voor Zweedse tieners van 15 tot 17 jaar die veroordeeld zijn voor ernstige misdrijven. Met ingang van augustus zou deze maatregel ook kunnen gaan gelden voor 13- en 14-jarigen, als het wetsvoorstel van de regering wordt aangenomen, schrijft Dagens Nyheter.

Zweden zou daarmee het eerste Scandinavische land worden dat zulke jonge delinquenten naar de gevangenis stuurt. Ondanks alle kritiek en tegenargumenten blijft de Zweedse regering van mening dat de ernst van de situatie om deze draconische maatregel vraagt.

Omdat de jongeren in detentie wel gewoon naar school moeten, heeft het Directoraat-Generaal voor gevangenisadministratie landelijk een vacature voor vijftien nieuwe docenten rondgestuurd. Daarop zijn maar liefst ruim zeshonderd sollicitaties binnengekomen.

Filip Mattsson is een van de geselecteerden. Hij gaf al enkele jaren les op basisscholen in het reguliere onderwijs. Op de vraag wat het grootste verschil zal zijn met zijn vroegere werk, noemt hij niet het prikkeldraad rond zijn nieuwe werkplek of het strafblad van zijn toekomstige leerlingen. ‘Het mooie is dat we waarschijnlijk veel tijd aan elke leerling kunnen besteden, omdat we er maar vijf per klas hebben. Hierdoor kunnen we ze beter leren kennen op een persoonlijker niveau,’ zegt hij opgewekt.

Filip maakt zich geen zorgen over zichzelf. ‘Ik denk dat we goed voorbereid zijn en dat het team weet hoe ze met tieners moeten omgaan. Wat er ook gebeurt, we moeten altijd in gedachten houden dat we met kinderen te maken hebben.’ Tijdens de lesuren zal er ook een gevangenisbewaker aanwezig zijn, aldus Dagens Nyheter.