Het onderschatte probleem van datingapps

Steeds opnieuw op eerste date gaan met een onbekende is niet de beste manier om liefde te vinden. Het werkt beter om iemand geleidelijk te leren kennen.

Veel daters lopen tegenwoordig tegen hetzelfde probleem aan: er zwemmen genoeg vissen in de zee, maar de juiste lijkt er nooit tussen te zitten. Aan potentiële partners is geen gebrek, zowel op datingapps als bij professionele matchmakers. Maar niemand voldoet echt helemaal.

Of zoals een vrouw het onlangs in een artikel in New York Magazine treffend verwoordde: ‘Hoewel er veel keuze is valt er weinig te kiezen.’ In een artikel in The New York Times vertelde een achtendertigjarige man dat hij al veertig eerste dates achter de rug had, maar nog altijd niet de ware was tegengekomen. Zo had hij een keer afgesproken met een vrouw die ‘op papier’ een goede match leek, maar bij wie hij toch het gevoel kreeg ‘dat iets niet helemaal in de haak was’. Mijn collega Faith Hill schreef eerder dat steeds meer Amerikanen moeite hebben om de liefde te vinden, welke datingapp of bemiddelingsdienst ze ook proberen.

Onderzoekers hebben verschillende verklaringen voor dit probleem aangedragen. Maar volgens meerdere wetenschappers die ik sprak, wordt één belangrijke oorzaak vaak over het hoofd gezien: mannen en vrouwen zien elkaar tegenwoordig veel minder vaak buiten de datingwereld. En de manier waarop we tegenwoordig daten is al evenmin ideaal om je liefde te vinden. Twee onbekenden worden via een relatiebemiddelaar of algoritme aan elkaar gekoppeld, praten vervolgens anderhalf uur in een restaurant over koetjes en kalfjes en zijn ondertussen vooral bezig met of de ‘vonk’ wel overspringt.

In 1970 leerde nog ongeveer een derde van de heteroseksuele stellen elkaar via vrienden kennen. In 2020 was dat nog maar 20 procent

Lange tijd leerden de meeste Amerikanen hun partner kennen via familie, vrienden of de kerk. Toen mannen en vrouwen steeds vaker samen gingen studeren en werken, kwamen daar ook de universiteit en de werkvloer bij. Mensen kregen de kans om elkaar te leren kennen voordat er romantische gevoelens ontstonden. ‘Je bracht tijd met elkaar door en soms bloeide daar langzaam iets moois uit op,’ vertelt Paul Eastwick, hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Californië in Davis. In 1970 leerde nog ongeveer een derde van de heteroseksuele stellen elkaar via vrienden kennen. In 2020 was dat nog maar 20 procent. Ook het aandeel dat elkaar via familie, school, universiteit of werk ontmoette, nam in die periode af.

Wanneer mensen elkaar via vrienden, kennissen of hun werk ontmoeten, krijgen ze de kans om elkaar op een ontspannen manier en in hun eigen tempo te leren kennen. Doordat ze elkaar regelmatig zien, ontstaan er grapjes die alleen zij begrijpen en kunnen eerste indrukken veranderen, zowel in positieve als in negatieve zin. De meeste mensen vallen nou eenmaal niet meteen voor elkaar, maar aantrekkingskracht kan met de tijd groeien. Na vier of vijf gesprekjes in de kantine of tijdens de lunchpauze ontdekken sommigen dat ze elkaar eigenlijk niet echt zien zitten, terwijl anderen elkaar juist steeds meer gaan waarderen.

Maar zulke spontane ontmoetingen worden steeds zeldzamer. Amerikanen brengen tegenwoordig veel minder tijd door met vrienden dan twintig jaar geleden. Bovendien hebben veel mensen, vooral jonge mannen, weinig of geen vrienden van het andere geslacht. Ook romantische relaties tussen collega’s liggen tegenwoordig gevoeliger, nu er meer aandacht is voor seksuele intimidatie en ongelijke machtsverhoudingen op de werkvloer.

Onderzoek

Wie voor een datingapp of relatiebemiddelingsdienst betaalt, verwacht vaak de ideale partner te vinden. Dat zegt Liesel Sharabi, hoogleraar communicatiewetenschap aan de Arizona State University en onderzoeker op het gebied van daten. ‘Ik moet toch precies kunnen vinden wat ik zoek?’ is de gedachte. Maar volgens Sharabi is dat ‘de verkeerde instelling’. In plaats van te denken dat ergens de perfecte partner rondloopt die je alleen nog hoeft te vinden, zouden mensen moeten beseffen dat een goede match meestal gaandeweg ontstaat. Volgens haar kun je beter denken: ‘Ik wil proberen samen met iemand iets moois op te bouwen’ of ‘Ik wil een relatie ontwikkelen die bij me past.’

Voor een recent onderzoek volgde Sharabi samen met twee collega’s drie maanden lang honderden gebruikers van datingapps. Veel deelnemers voelden zich naar eigen zeggen ‘emotioneel uitgeput en machteloos’. Volgens Sharabi kwam die datingmoeheid deels door de eindeloze stroom potentiële matches waar ze doorheen moesten scrollen, waardoor daten steeds meer op een bijbaan begon te lijken.

Een andere reden waarom mensen moeite hebben om een geschikte partner te vinden, is dat ze op datingapps en via professionele matchmakers kunnen selecteren op kenmerken als lengte, opleidingsniveau en leeftijd. Maar volgens Sharabi en andere onderzoekers zeggen zulke oppervlakkige criteria weinig over wie op de lange termijn bij je past. ‘Na zes maanden in een relatie spelen meestal andere eigenschappen een veel grotere rol dan of iemand bijvoorbeeld vijf centimeter kleiner is dan je zou willen’, aldus Sharabi. Pamela Torres, oprichter van The Offline Social, een bedrijf uit Austin dat activiteiten voor singles organiseert, zoals golf en pickleball, vertelde me dat de vonk vaak juist overspringt bij iemand die niet helemaal aan je gebruikelijke eisen voldoet.

Als je iemand in groepsverband ontmoet, kom je vaak meer over diegene te weten dan tijdens een eerste date met z’n tweeën. Als je samenwerkt kun je bijvoorbeeld zien of iemand onder druk zijn gevoel voor humor behoudt en vriendelijk blijft tegen anderen. Op een eerste date zijn zulke eigenschappen moeilijker te ontdekken, omdat iemand dan vooral probeert indruk te maken als potentiële partner.

‘De eerste twee of drie keer dat ik hem ontmoette, vond ik hem helemaal niet aantrekkelijk’

‘Of er iets ontstaat, hangt voor een groot deel af van hoe iemand met jou én met anderen omgaat’, vertelt Stephanie Coontz, emeritus hoogleraar gezinsstudies aan Evergreen State College en auteur van For Better and Worse. Zelf leerde Coontz haar man kennen toen ze samen aan politieke projecten werkten. ‘De eerste twee of drie keer dat ik hem ontmoette, vond ik hem helemaal niet aantrekkelijk’, vertelt ze. ‘Tot ik hem opeens ontzettend knap begon te vinden.’

Volgens Eastwick en andere onderzoekers kunnen mensen die moeite hebben met daten beter minder tijd besteden aan het verbeteren van hun datingprofiel en vaker iets met anderen ondernemen. Sluit je bijvoorbeeld aan bij een wandelclub, organiseer feestjes of flirt eens met een collega – zolang je respectvol blijft en niemand lastigvalt. Doe vooral dingen die je leuk vindt en kijk of je op die manier wel iemand ontmoet met wie het klikt.

Natuurlijk kom je niet bij ieder uitje meteen de ware tegen. Torres benadrukt dat haar organisatie niet belooft dat mensen ‘op één avond de liefde van hun leven vinden’, maar hen vooral ‘het huis uit wil krijgen’. Je komt op de golfbaan misschien niet meteen bij de eerste hole je zielsverwant tegen, maar tegen de tijd dat je aan de laatste negen begint, heb je mogelijk wel iemand op het oog.

Vertaald door Tina Papa