Een flesje water, een snoepreep en extra handbagage: aan boord van het vliegtuig lijkt niets meer vanzelfsprekend gratis. Columnist Florian Balke en jurist Manuel José Silva debatteren over de vraag of dat een probleem is.

Nee: ‘Na elke verdientruc vermoedt de wantrouwende consument alweer een volgende’

Volgens columnist Florian Balke is er iets grondig mis met de manier waarop luchtvaartmaatschappijen steeds meer onderdelen van de reis tot verdienmodel maken. Wat ooit vanzelfsprekend was, verdwijnt geleidelijk uit het basisaanbod, schrijft hij in Frankfurter Allgemeine Zeitung. 

‘Waar zal deze hebzucht toe leiden? Eerst verdwijnt het gratis flesje water dat aan het begin van de vlucht wordt uitgedeeld, daarna de chocoladereep tegen het einde van de reis’, aldus Balke. Maar daar blijft het volgens hem niet bij. Hij schetst een toekomst waarin de passagier via de intercom wordt gewezen op de mogelijkheid om de toiletten achter in het vliegtuig te gebruiken – maar dan wel tegen betaling. 

Een vliegtuigpassagier heeft bij hoge nood maar weinig alternatieven

Het gevolg van al die microtransacties? ‘Na elke verdientruc vermoedt de wantrouwende consument alweer een volgende.’ Toeslagen voor bijvoorbeeld bagage en stoelkeuze zijn al de normaalste zaak van de wereld geworden, stelt Balke. Maar de passagier moet ook tijdens de vlucht voortdurend op zijn hoede zijn. ‘Je vraagt je constant af wat er straks in de terminal, of aan boord van de Airbus, weer achter de betaalmuur zal staan.’

Balke vreest voor een systeem waarin steeds meer kleine, ogenschijnlijk onbeduidende zaken afzonderlijk worden geprijsd, zoals dus een bezoek aan de wc. En waar een automobilist onderweg nog even langs de weg kan stoppen, heeft een vliegtuigpassagier bij hoge nood weinig alternatieven. Dus blijft er in dat geval maar één optie over: betalen. ‘Tot grote vreugde van de luchtvaartmaatschappijen’, zo vermoedt Balke.

Florian Balke is columnist bij Frankfurter Allgemeine Zeitung en schrijft regelmatig over reizen en consumentenzaken.

Ja: ‘Het zou volstrekt onredelijk zijn dat iedereen dezelfde prijs betaalt’ 

Een hogere prijs voor bijvoorbeeld extra handbagage zorgt juist voor een eerlijkere verdeling van de kosten, stelt de Spaanse jurist Manuel José Silva in Cinco Días.

Drie tot vier op de tien passagiers reizen zonder extra handbagage en dus enkel met een tas onder hun stoel, stelt Silva. ‘Het is volstrekt onredelijk dat zij dezelfde prijs zouden betalen als de passagiers die de bagagevakken wél gebruiken’, schrijft hij. Wie zonder koffer reist, betaalt anders in feite mee aan het vervoer van bagage van andere reizigers. Dat is een vorm van kruissubsidiëring, en volgens Silva strookt dat niet met de Europese wetgeving.

‘Dankzij de prijsconcurrentie zijn vliegreizen veel toegankelijker dan een paar decennia geleden’

Silva verwijst naar de Vueling-zaak uit 2014, waarin het Hof van Justitie van de EU oordeelde dat luchtvaartmaatschappijen de kosten voor ingecheckte bagage niet verplicht in de basisprijs van het ticket hoeven op te nemen. Voor handbagage die onder de stoel past, ligt dat anders. Omdat deze bagage in beginsel als een onmisbaar onderdeel van het passagiersvervoer wordt beschouwd, mag daarvoor geen extra toeslag worden gevraagd.

Silva vreest wat er gebeurt als de tariefvrijheid verder wordt beperkt. ‘Dankzij de prijsconcurrentie zijn vliegreizen over het algemeen veel toegankelijker dan een paar decennia geleden’, schrijft hij. Een verbod op toeslagen zou de reiziger dan ook niet beschermen, maar juist leiden tot hogere gemiddelde ticketprijzen voor iedereen, ongeacht welke diensten je daadwerkelijk gebruikt.

Manuel José Silva is een Spaanse jurist en voormalig politicus die tegenwoordig werkzaam is als advocaat gespecialiseerd in bestuursrecht.

Lees ook: