Afgelopen week was het tien jaar geleden dat de Britten stemden voor uittreding uit de Europese Unie. Sinds de brexit stagneert de economie en lijken steeds meer mensen voorstander te zijn van een terugkeer naar de EU. Maar is dat wel de beste oplossing?

Ja: ‘De brexit heeft Groot-Brittannië miljarden gekost. We moeten absoluut weer toetreden tot de EU’

Voor de burgemeester van Londen, Sadiq Khan, is het glashelder: terugkeren naar de EU is onvermijdelijk, en verder uitstel heeft geen zin. 

Uit onderzoek is gebleken dat de Londense economie 30 miljard pond kleiner is dan ze zonder de brexit zou zijn geweest. Als de huidige trends zich voortzetten, zou de Britse economie in 2030 250 miljard pond kleiner kunnen zijn dan die van vergelijkbare EU-landen.

‘Onze grootste handelspartner de rug toekeren was de grootste economische zelfbeschadiging uit de geschiedenis van ons land’, schrijft Khan in The Observer. Vooral de horeca, de detailhandel en de professionele dienstverlening hebben zwaar geleden.

Volgens Khan is de wereld gevaarlijker geworden sinds de brexit

Khan wil dat Groot-Brittannië terugkeert naar zowel de douane-unie als de interne markt. De economische voordelen daarvan wegen volgens hem ruimschoots op tegen alle losse handelsakkoorden die tot nu toe zijn gesloten. 

Maar de urgentie reikt verder dan de economie. Volgens Khan is de wereld gevaarlijker geworden sinds de brexit. De VS zijn onder Trump een steeds onvoorspelbaardere bondgenoot, met een verontrustende houding tegenover de Europese veiligheid. Ook hierin zou Groot-Brittannië sterker staan als EU-lid.

De publieke opinie valt hem bij. Uit recente peilingen blijkt dat bijna 60 procent van de Britten voorstander is van hernieuwde toetreding. Bij jongeren tussen achttien en vijfentwintig jaar loopt dat op tot meer dan 80 procent. 

Khan verwerpt het argument dat het heropenen van het brexitdebat tot grotere polarisatie zou leiden. De leugens van het kamp dat pleitte voor de brexit zijn inmiddels ontkracht, stelt hij, en het is juist de economische erfenis van de brexit die populisten de wind in de zeilen geeft. ‘De slechtst mogelijke deal is de deal die we momenteel hebben. De EU is onze toekomst, en we hebben geen tijd te verliezen.’

Sadiq Aman Khan is lid van de Labourpartij en sinds 9 mei 2016 burgemeester van Londen.

Nee: ‘Terugkeren naar de EU is niet het economische wondermiddel dat velen erin lijken te zien’

De Britse econoom Tej Parikh betoogt in Financial Times dat een terugkeer naar de EU een domme zet is. ‘Lid zijn van de Europese Unie is niet het economische wondermiddel dat velen erin lijken te zien en zou juist het risico vergroten dat het land verder afglijdt.’

Parikh vraagt zich allereerst af hoe een terugkeer eruit zou zien. Opnieuw onderdeel worden van de douane-unie zou volgens hem slechts een fractie van de economische schade herstellen. Volledige deelname aan de interne markt vergt moeilijke politieke keuzes: vrij verkeer accepteren, financieel bijdragen aan Brussel en Europese regelgeving overnemen – onderwerpen die in Groot-Brittannië nog altijd gevoelig liggen.

En dan is er nog de uitvoering. ‘Groot-Brittannië zou uitzonderlijk sterk moeten onderhandelen. Juist de brexit heeft bewezen dat het land daar niet toe in staat is. De EU zal zich bovendien onbuigzaam opstellen.’ Het resultaat: verhitte debatten en een nieuwe, langdurige periode van onzekerheid voor het bedrijfsleven en investeerders, zo vreest Parikh.

Een terugkeer naar de EU zou veel aandacht, tijd en geld opslokken

Bovendien groeit de EU momenteel traag en reageert Brussel langzaam op schokken en hervormingen. ‘Terwijl strenge regels de technologiesector in de Unie belasten, halen Britse start-ups momenteel bijna de helft van het Europese durfkapitaal binnen.’

Een terugkeer naar de EU zou veel aandacht, tijd en geld opslokken, juist nu die middelen hard nodig zijn voor het verwerken van andere belangrijke binnenlandse hervormingen. Het decentraliseren naar lokale overheden, bijvoorbeeld. Of het hervormen van het sociale zekerheidsstelsel om meer mensen aan het werk te helpen. 

Nauwere economische samenwerking met de EU blijft zinvol, benadrukt Parikh. Maar het heropenen van het brexitdebat zou een slechte zet zijn. ‘Voorlopig ligt de prioriteit niet bij het herzien van het besluit uit 2016, maar bij het aanpakken van de zwakke plekken die de Britse economie al lang vóór de brexit ondermijnden.’

Tej Parikh is economieredacteur bij Financial Times. Hij schrijft onder andere de zondageditie van de nieuwsbrief Free Lunch.