De onderhandelingen lagen twee jaar stil door een Hongaars veto
De zevenentwintig lidstaten van de Europese Unie (EU) zijn het vrijdag eens geworden over de opening van de eerste fase van de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië, meldt Euronews. Deze onderhandelingen waren twee jaar lang geblokkeerd door het Hongaarse veto, maar de recente verkiezingsnederlaag van Viktor Orbán en zijn vervanging door een pro-Europese regering hebben een nieuwe ‘dynamiek’ gecreëerd, legt de Europese zender uit.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De onderhandelingen beginnen officieel op maandag 15 juni in Luxemburg, ‘waar de EU afzonderlijke intergouvernementele conferenties zal houden met de twee kandidaat-landen’, voegt de zender eraan toe. ‘Dit is een erkenning van de vastberadenheid, moed en het harde werk waarvan beide landen blijk hebben gegeven bij het doorvoeren van hervormingen, zelfs in het licht van immense uitdagingen’, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en de voorzitter van de Europese Raad, António Costa.
Ook twaalf Hamas-functionarissen vallen onder deze sancties
De zevenentwintig lidstaten hebben maandag een politiek akkoord bereikt om nieuwe sancties op te leggen aan personen of organisaties die zich schuldig maken aan geweld tegen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever. Het akkoord omvat een bevriezing van hun bezittingen in de EU en een verbod op toegang tot Europees grondgebied. Ook twaalf Hamas-functionarissen vallen onder deze sancties.
‘Dit is een van de eerste tastbare gevolgen van de machtswisseling in Hongarije voor het buitenlands beleid van de EU’, aldus La Libre Belgique, die opmerkt dat de goedkeuring van deze sancties ‘maandenlang door Boedapest was geblokkeerd – voormalig premier Viktor Orbán stond dicht bij zijn Israëlische ambtgenoot Benjamin Netanyahu’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De Belgische krant benadrukt dat deze sancties ‘slechts een beperkt aantal mensen betreffen’ van wie de identiteit ‘zal worden onthuld zodra het politieke akkoord is geformaliseerd en de sancties van kracht worden’.
Sommige lidstaten willen verder gaan: met name Frankrijk en Zweden pleiten voor maatregelen om de export van producten uit Israëlische nederzettingen naar de EU te beperken, of zelfs volledig te verbieden, omdat zij deze illegaal achten vanuit het oogpunt van het internationaal recht.
Het is een nieuw teken van Britse toenadering tot de EU
Downing Street heeft zondag aangekondigd dat het Verenigd Koninkrijk zich voorbereidt op gesprekken om deel te nemen aan de lening van 90 miljard euro die de Europese Unie aan Kyiv heeft verstrekt. ‘Dit is een volgend teken van de toenadering tot de Europese Unie die de Britse regering nastreeft’, merkt de BBC op.
Premier Keir Starmer zal naar verwachting maandag tijdens een top van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan, Armenië, verklaren dat Londen wil samenwerken met de zevenentwintig EU-lidstaten om Oekraïne te helpen aan essentiële militaire uitrusting, aldus zijn kantoor.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Deze lening, die vorige maand door de EU werd goedgekeurd, is bedoeld om ongeveer twee derde van de behoeften van Oekraïne voor de komende twee jaar te dekken. Daarbij is het grootste deel van het geld bestemd voor militaire uitgaven, nu Kyiv zich verdedigt tegen de oorlog die Rusland de afgelopen vier jaar heeft gevoerd.
Bovendien zal het Verenigd Koninkrijk, dat sinds het begin van de oorlog in 2022 brede sancties tegen Rusland heeft ingesteld, deze week een nieuwe reeks ‘zware sancties’ aankondigen die gericht zijn op Russische bedrijven, met als doel de militaire toeleveringsketens te verstoren, aldus de Britse regering.
De pijpleiding tussen Rusland en Hongarije is weer hersteld
Cyprus, dat gastheer is van de halfjaarlijkse EU-Raadsvergadering, kondigde woensdag aan dat het de procedure was gestart om binnen 24 uur tot een definitief akkoord te komen tussen de zevenentwintig lidstaten, waaronder Hongarije.
Deze overeenkomst zal het laatste obstakel wegnemen voor de uitbetaling van deze essentiële lening aan Kyiv, waarmee de oorlog tegen Rusland voor de periode 2026-2027 gefinancierd moet worden. De EU gaf groen licht na ‘de hervatting van de Russische olieleveringen aan Hongarije en Slowakije via de Droezjba-pijpleiding’, aldus The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Boedapest had de opheffing van zijn veto afhankelijk gemaakt van de hervatting van deze olieleveringen, die waren onderbroken nadat de pijpleiding in januari door Russische luchtaanvallen was beschadigd.
Oekraïne verklaarde dinsdag dat de infrastructuur weer operationeel was na reparatiewerkzaamheden aan de pijpleiding. De lening ‘zou donderdag formeel goedgekeurd moeten worden, hoewel het enkele weken kan duren voordat het geld Kyiv bereikt’, meldt Foreign Policy.
Door de val van Orbán kan deze lening nu vrijgegeven worden
‘De uitslag van de verkiezingen in Hongarije stelt ons nu in staat om ons steunprogramma van 90 miljard euro [voor Oekraïne] voor dit en volgend jaar vrij te geven’, vertelde Europees Commissaris voor Economie Valdis Dombrovskis donderdag aan Agence France-Presse (AFP). ‘We streven ernaar om de eerste tranche van onze lening aan Oekraïne al in het tweede kwartaal van dit jaar aan dat land over te maken’, dus vóór eind juni, voegde hij eraan toe.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Deze substantiële lening was sinds eind 2025 geblokkeerd door de Hongaarse premier Viktor Orbán, een nauwe bondgenoot van de Russische president Vladimir Poetin. Na zijn verkiezingsnederlaag van zondag, waardoor Péter Magyar in mei aan de macht komt, hoopt Brussel op een snelle vrijgave van deze gelden.
De toekomstige premier ‘verklaarde dat hij de lening niet zou blokkeren’, maar dat ‘zijn land er niet aan zou bijdragen’, meldt Le Temps. EU-functionarissen zullen vrijdag in Boedapest een eerste ontmoeting hebben met het team van Péter Magyar.
Een meerderheid van de bevolking wil EU-lid worden
De centrumlinkse premier Kristrún Frostadóttir maakte woensdag tijdens een bezoek aan Warschau bekend dat Reykjavik had besloten de bevolking te raadplegen over de hervatting van de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie.
In 2015 staakte de eurosceptische centrumrechtse regering van Sigmundur David Gunnlaugsson de gesprekken die zes jaar eerder met Brussel waren begonnen. ‘De stemming was aanvankelijk gepland voor volgend jaar door de coalitie van Frostadóttir. Maar recente geopolitieke ontwikkelingen hebben IJsland ertoe aangezet de samenwerking met zijn Europese partners te versterken’, legt Bloomberg uit.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De stijgende kosten van levensonderhoud, de oorlog in Oekraïne en Trumps herhaalde dreigementen aan het adres van Groenland hebben de interesse van het eiland in toetreding tot het Europese blok nieuw leven ingeblazen. Volgens peilingen wil een meerderheid van de IJslanders lid van de EU worden.
Twee maanden voor de parlementsverkiezingen heeft de Hongaarse premier Viktor Orbán, ongebruikelijk genoeg, de Europese Unie (EU) en haar instellingen aangevallen, meldt Euronews. ‘De repressieve machine van Brussel is nog steeds actief in Hongarije, en we zullen die na de verkiezingen in april ontmantelen’, verklaarde de bondgenoot van Donald Trump zaterdag in zijn jaarlijkse toespraak over de staat van de natie.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Pseudo-burgerorganisaties, corrupte journalisten, rechters, politici, algoritmes, bureaucraten in dienst van Brussel: dat is wat Brussel hier in Hongarije vandaag de dag vertegenwoordigt’, beweerde hij. Voor Orbán, die in de peilingen achterligt op de oppositiepartij TISZA, is Rusland en Poetin afschilderen als een bedreiging ‘primitief en zinloos’. ‘Brussel is een tastbare realiteit en een directe bedreiging’, benadrukte hij.
Ja: ‘De Europese Unie is vermoeid. Niet uiteengevallen, niet handelingsonbekwaam – maar vanbinnen uitgehold’
‘Hoe groter de druk van Trump en Poetin wordt, hoe harder men zich vastklampt aan het idee dat de EU Europa kan redden. Maar ik zie een vermoeide Unie, en dat geeft weinig vertrouwen’, schrijft Sabine Rennefanz in Der Spiegel.
De zevenentwintig lidstaten zijn diep verdeeld. In Hongarije regeert Viktor Orbán, wiens ‘illiberale democratie al lange tijd geldt als blauwdruk voor aanvallen op de rechtsstaat’. In Polen, Italië, Slowakije en Tsjechië regeerden en regeren rechts-populisten die de EU niet als bondgenootschap zien, maar als een stoorfactor. En in Duitsland is een kanselierschap van Alice Weidel (AfD), wier partij openlijk flirt met een vertrek uit de EU, niet langer uitgesloten.
‘Terugkijkend op het begin van de EU is de realiteit ontnuchterend,’ schrijft ze. Wat ooit begon als economisch project na de Tweede Wereldoorlog groeide uit tot een vredesproject dat welvaart, veiligheid en vrijheid beloofde. ‘Als Oost-Duitser sloot ik pas later aan. Maar ook in de jaren negentig was het idee nog altijd glashelder: dit Europa wilde meer zijn dan een markt.’ Maar al ruim twintig jaar spreekt niemand meer van een ‘ever closer union’. In plaats daarvan ontwikkelde de EU zich tot een economische ruimte ‘met starre voorschriften, democratische tekortkomingen en privileges voor de sterken en degenen met de grootste mond’.
‘Europa is er nog, maar het draagt niet meer’
De Brexit in 2016 heeft deze omwenteling niet veroorzaakt, maar wel zichtbaar gemaakt. Het vertrouwensverlies begon volgens Rennefanz veel eerder. ‘Misschien al in 2004 en 2005, toen het project van een Europese grondwet mislukte. Tijdens de eurocrisis tussen 2010 en 2015 werd nog eens duidelijk hoe broos de Europese solidariteit was.’ De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble opperde in 2015 een tijdelijk vertrek van Griekenland uit de eurozone. ‘Europa was bereid een lid op te offeren. Dat ging ten koste van het vertrouwen – en gaf de populisten van links en rechts een impuls.’
Europa moet zich staande houden te midden van de neo-imperialisten. Maar soevereiniteit ontstaat niet alleen uit herbewapeningsprogramma’s. ‘Ze komt voort uit politieke verbondenheid, uit vertrouwen – en uit de bereidheid om conflicten samen uit te vechten, in plaats van ze te moraliseren of eindeloos uit te stellen.’
Het einde van de EU is niet langer een taboeonderwerp, ziet Rennefanz. ‘De Europese Unie is vermoeid. Niet uiteengevallen, niet handelingsonbekwaam – maar vanbinnen uitgehold. Technisch en contractueel functioneert ze nog wel. Maar ze overtuigt nauwelijks nog. Europa is er nog, maar het draagt niet meer.’ Lange tijd werd het einde van de EU als ondenkbaar beschouwd. ‘Vandaag is het vooral een onaangename gedachte waar niemand graag over praat. Het zou me niet verbazen als deze Europese Unie over tien jaar niet meer zou bestaan. Niet door een grote knal, maar door een sluipend verlies aan betekenis.’
Sabine Rennefanz bekijkt in haar column in Der Spiegel ‘Neue Heimatkunde’ de Duitse politiek en samenleving onder andere vanuit het perspectief van haar Oost-Duitse afkomst. Ze is politicoloog en werd in 2012 bekroond met de Duitse Reporterprijs. Ze heeft verschillende boeken gepubliceerd, waaronder de roman Kosakenberg.
Nee: ‘Anderen reageren met dreigementen, agressie en chantage; de Europeanen steken de hand uit’
Het is volgens Brussel-correspondent Jan Diesteldorf in Süddeutsche Zeitung hoog tijd om een pijnlijk feit onder ogen te zien: de op regels gebaseerde internationale orde is in verval. ‘Deze wereldorde is misschien altijd al een kwetsbaar, keer op keer ondermijnd construct geweest, maar met Donald Trump in het Witte Huis stort ze echt in elkaar. Bovendien is er geen goede partij om het stokje van de VS over te nemen.’ De Europese Unie zal deze rol in de nabije toekomst ook niet kunnen vervullen: ze heeft te weinig macht, geen presidentiële beslissingsbevoegdheid en evenmin de nodige militaire slagkracht.
‘Toch is er hoop. De EU doet haar uiterste best om ten minste delen van deze orde te verdedigen. Anderen reageren met dreigementen, agressie en chantage; de Europeanen steken de hand uit en willen partners zijn.’ De handelsovereenkomst met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen, die eind vorige week door de EU-lidstaten is goedgekeurd, is hier een goed voorbeeld van. Dit toekomstige partnerschap met de belangrijkste economieën van Zuid-Amerika is volgens Diesteldorf een geostrategische zet van groot belang. De vrijhandelszone tussen de 27 EU-lidstaten en Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay omvat ruim 700 miljoen mensen, een handelsvolume van 111 miljard euro en een jaarlijkse economische productie van 21 biljoen dollar.
‘Ondanks alle onenigheid geeft de EU niet op’
Het heeft veel energie en geld gekost om tot een akkoord te komen. Er is namelijk 26 jaar onderhandeld. Uiteindelijk ging Italië overstag, waardoor er een meerderheid kwam. ‘Het ligt voor de hand om de onenigheid binnen de EU eens te meer als een zwakte te interpreteren. Ja, zevenentwintig onafhankelijke staten zijn het zelden eens.’ Maar dit is niet per se negatief, vindt hij. ‘Als je het van de andere kant bekijkt, is dit juist een bewijs van moed: ondanks alle onenigheid geeft de EU niet op, omdat ze deze kan overwinnen.’
Het akkoord van het Mercosur-verdrag is dus ook symbolisch gezien van groot belang. ‘Enerzijds is er het zwakke Europa, dat zich zorgen maakt om Groenland en de NAVO omdat Trump het bij Denemarken behorende eiland “nodig” heeft, en dat ademloos toekijkt hoe dee Amerikaanse president het Venezolaanse staatshoofd ontvoert. Maar anderzijds is Europa het grootste handelsblok ter wereld, en juist daarin ligt zijn macht: betrouwbaarheid als tegenmodel voor agressieve machtspolitiek.’
Jan Diesteldorf schrijft als correspondent in Brussel voor Süddeutsche Zeitung over het economische en financiële beleid van de EU.
België verzette zich tegen het gebruik van Russische tegoeden
Nadat het niet was gelukt een akkoord te bereiken over het gebruik van Russische activa voor de financiering van hulp aan Oekraïne, kozen de 27 landen uiteindelijk ‘voor een conventionele lening (…) gefinancierd met gezamenlijke schuld’, vat de Italiaanse krant La Repubblica samen.
Na urenlange, moeizame onderhandelingen kwamen de Europese leiders in Brussel in de vroege uren van 19 december overeen om Kyiv de komende twee jaar 90 miljard euro te lenen. Het betreft een renteloze lening, gefinancierd door de EU-begroting, een oplossing die aan het begin van de onderhandelingen werd afgewezen vanwege een gebrek aan consensus.
De 27 lidstaten moesten dringend een duurzame oplossing vinden om Oekraïne te financieren, dat al in het eerste kwartaal van volgend jaar zonder geld dreigt te komen zitten. In oktober hadden ze toegezegd het grootste deel van de financiële en militaire steun aan Kyiv in 2026 en 2027 te blijven verstrekken, na de door Donald Trump bevolen stopzetting van de Amerikaanse financiering.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De beslissing die vrijdag werd aangekondigd is ‘een bitterzoete overwinning voor de meest fervente aanhangers van Oekraïne’, die ‘liever de Russische activa hadden vrijgemaakt’ om de hulp aan Kyiv te financieren, aldus Politico Europe. ‘Het is zeker niet de ideale optie, maar het belangrijkste is dat de financiering van Oekraïne gegarandeerd is,’ vertelde een Europese regeringsfunctionaris aan het tijdschrift.
Een akkoord over het gebruik van Russische activa stuitte wekenlang op fel verzet van België, aangezien het grootste deel van deze tegoeden, zo’n 210 miljard euro, daar ligt opgeslagen. De Belgische premier Bart De Wever had in oktober al vrijwel onbeperkte garanties van zijn partners geëist om het risico op Russische represailles of vervroegde terugbetaling te beperken.
Het sociale netwerk X riskeert een boete van 120 miljoen euro op grond van de European Digital Services Act (DSA). Het platform wordt ervan beschuldigd zijn transparantieverplichtingen niet na te komen, met name met betrekking tot wat als reclame wordt beschouwd. Deze beslissing van de Europese Unie ‘zal waarschijnlijk de spanningen met de Verenigde Staten aanwakkeren, ook al is het bedrag gematigd vergeleken met andere boetes’, aldus Politico Europe.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De betrekkingen tussen Washington en Brussel blijven delicaat op handelsgebied. Voor Marco Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, is dit niet ‘slechts een aanval op @X. Het is een aanval op alle Amerikaanse technologieplatforms en het Amerikaanse volk door buitenlandse overheden’. Hij gaf commentaar op de situatie in een tweet op X en stelde dat ‘het tijdperk van online censuur van Amerikanen voorbij is’.
Kanshebbers zijn onder meer Montenegro, Albanië en Moldavië
Kaja Kallas, hoofd buitenlandbeleid van de EU, verklaarde op een persconferentie dat andere landen zich bij het blok van zevenentwintig leden zouden kunnen aansluiten, waaronder Montenegro, Albanië en Oekraïne, aldus The Guardian. De Russische inval in Oekraïne heeft ‘uitbreiding noodzakelijk gemaakt’, stelde ze, eraan toevoegend dat de toetreding van nieuwe staten tegen 2030 ‘een realistische doelstelling’ was.
Volgens het laatste jaarverslag van de Europese Commissie over kandidaat-lidstaten zijn Montenegro en Albanië de koplopers, terwijl Moldavië wordt geprezen om zijn hervormingen ‘ondanks de aanhoudende hybride dreigingen’ vanuit Rusland.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Servië en vooral Georgië daarentegen krijgen zware kritiek: Belgrado vanwege ‘de uitholling van de vrijheid van meningsuiting’ en Tbilisi omdat het afglijdt naar autoritarisme na de gewelddadige onderdrukking van protesten tegen de wet op ‘buitenlandse agenten’.
Wat Oekraïne betreft, benadrukte Kaja Kallas dat de toetreding tot de EU ‘een belangrijke veiligheidsgarantie’ zou vormen, een punt dat werd bevestigd door Volodymyr Zelensky, die sprak vanuit Pokrovsk. Deze toetreding is echter momenteel afhankelijk van het Hongaarse veto.
Het land wil met de toetreding de inkomenskloof verkleinen
‘Achttien jaar na de toetreding van Bulgarije tot de Europese Unie (EU) hebben de ministers van Financiën van de EU dinsdag eindelijk groen licht gegeven’ voor de toetreding van het land tot de eurozone op 1 januari 2026, meldt Bloomberg. De Bulgaarse premier Rossen Jeliazkov noemde het een ‘historische’ dag op X. Door de Europese eenheidsmunt in te voeren, hopen de Bulgaarse leiders ‘de grote inkomenskloof met de rijkere lidstaten te verkleinen’, aldus het economische medium.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Maar niet iedereen is blij met het afschaffen van de lev, de nationale munt sinds 1881. ‘Duizenden Bulgaren hebben de afgelopen weken gedemonstreerd tegen toetreding tot de eurozone’, uit angst voor onder meer een sterke stijging van de prijzen, merkt Euronews op. Dit standpunt wordt met name ingenomen ‘door de pro-Russische en nationalistische partijen’, aldus de zender.
Op zondag kwam de Groep van Zeven (G7), bestaande uit Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, samen in Canada. De vertegenwoordigers van de Europese Unie en de Wereldbank, Ursula von der Leyen en Ajay Banga, waren ook aanwezig. De gesprekken van de G7 duurden van zondag 15 juni tot dinsdag 17 juni. De Canadese premier Mark Carney leidde de G7-top. Met zijn overwinning in de Canadese verkiezingen had hij beloofd de strijd aan te gaan met Amerikaanse president Donald Trump vanwege zijn hoge tarieven en zijn idee om van Canada de eenenvijftigste staat van Amerika te maken. Behalve de G7 had Mark Carney ook een reeks gastlanden uitgenodigd, namelijk Australië, Brazilië, India, Mexico, Oekraïne, Zuid-Afrika en Zuid-Korea, die zich op dinsdag bij de groep zouden voegen.
Kananaskis, een bergachtige regio in de Canadese provincie Alberta, werd gekozen als locatie voor de G7-top. De Canadese veiligheidsdiensten verwachtten veel protesten en kozen daarom voor deze plek, afgelegen van de bewoonde wereld, meldt Associated Press. In de steden Calgary en Banff werden plaatsen aangewezen waar demonstraties konden worden georganiseerd, die via een livestream door de G7-leden te volgen zijn tijdens hun vergaderingen.
Wat werd er besproken tijdens de G7-top?
Max Bergmann van het Center for Strategic and International Studies meldt dat ‘de G7 als doel heeft om voor globaal economisch bestuur te zorgen. De Europeanen zien de VS op dit moment als het land dat de oorzaak is van de meeste instabiliteit in de globale economie’. Spanningen over handelsverdragen waren een hoofdpunt tijdens de vergaderingen, aangezien bijna alle deelstaten lijden onder de tarieven van 10 procent die Trump heeft geheven, aldus AP.
Friedrich Merz, de Duitse kanselier, confronteerde Trump samen met de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giorgia Meloni over de hoge tarieven voor Europese landen. Ook Ursula von der Leyen gaf maandag kort na haar aankomst een speech waarin ze vroeg om eerlijke en transparante handel tussen de EU en de VS, meldt Al Jazeera. Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan had Carney de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum uitgenodigd om dinsdag samen met Trump de Noord-Amerikaanse vrijhandelsovereenkomst tussen de drie landen opnieuw te bekijken. Het zou de eerste ontmoeting worden tussen de Mexicaanse president en Donald Trump.
Bijna alle leden van de Groep van Zeven zijn getroffen door Trumps nieuwe tarieven
De focus op handelsverdragen en tarieven verdween echter door de escalatie tussen Israël en Iran die op vrijdag begon met Israëlische aanvallen op Iraanse nucleaire faciliteiten. Op maandag, tijdens de G7-top, werd een tv-station van de Iraanse staat geraakt tijdens een uitzending. ‘De G7 is erg verdeeld’, meldt James Bay van Al Jazeera. ‘Aan de ene kant heb je president Trump, die geen verklaring voor de-escalatie wil ondertekenen. Dan zijn er de Europeanen, die het al hebben over de-escalatie sinds de huidige situatie begon op vrijdag.’ ‘Japan is helemaal anders dan de andere landen’, voegt Bay toe. ‘Het Aziatische land veroordeelt de Israëlische aanvallen zeer fel. Er zijn dus veel verschillende meningen onder de leden.’
Op maandagavond trok de Amerikaanse president Donald Trump zich abrupt terug uit de G7-top. Na het diner van maandagavond gaf Trump een korte toespraak over zijn vertrek. Hij zei: ‘Jullie zien waarschijnlijk hetzelfde als ik, en ik moet zo snel mogelijk terug.’ Hij verwees hiermee naar de aanvallen tussen Israël en Iran die steeds meer de gesprekken van de G7-top domineerden.
Tijdens de G7-top had Trump geweigerd een de-escalatieverklaring te ondertekenen. Er was verwarring over Trumps standpunt ten aanzien van het conflict. Volgens Emmanuel Macron had Trump een staakt-het-vuren geopperd tijdens de besprekingen en reisde hij terug naar Washington om dit te bewerkstelligen. De Amerikaanse president sprak Macron snel tegen op zijn sociale netwerk Truth Social. Hij deelde dat ‘Macron geen idee heeft waarom ik terugga naar Washington, maar dat het zeker niks te maken heeft met een staakt-het-vuren. Het is veel groter dan dat.’ Tijdens zijn vliegreis terug naar de VS stuurde Trump enkele dreigementen richting Iran waaronder een oproep aan de inwoners van Teheran om te evacueren. De de-escalatieverklaring is uiteindelijk toch door alle partijen ondertekend, aldus El País.
Na Trumps vertrek leken de wereldleiders kalmer dan de dag ervoor en de gesprekken ‘leken een stuk natuurlijker te verlopen’
De Spaanse krant voegt toe dat wereldleiders zoals de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum, die pas aankwamen op dinsdag, door Trumps plotselinge vertrek niet de kans kregen om met de Amerikaanse president te onderhandelen. Volgens Denisse Rudich, hoofd van G7 Research Group London, was het vertrek van Trump misschien zo erg nog niet, meldt BBC. Zolang Trump aanwezig was, leek het erop alsof iedereen op zijn hoede was. Op dinsdag waren de wereldleiders ogenschijnlijk kalmer dan de dag ervoor en de gesprekken ‘leken een stuk natuurlijker te verlopen’, aldus Rudich.
Op dinsdag voegden de gastlanden zich bij de Groep van Zeven. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou op dinsdagochtend komen, samen met de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte, om de oorlog tussen Oekraïne en Rusland te bespreken met Trump, meldt AP. Maar door Trumps onverwachte vertrek kwam dit niet aan de orde. Na een gesprek met Zelensky kondigde Mark Carney aan dat Canada enkele miljarden zou schenken aan Oekraïne. Canada zou ook strengere sancties opleggen aan Russische individuen en bedrijven. Ondanks Zelensky’s bezoek kwam er geen gedeelde verklaring over het standpunt van de G7 ten opzichte van Oekraïne en Rusland. Volgens CBC kwam dit omdat de VS niet akkoord gingen met de bewoordingen van de andere zes leden. Premier Carney beweerde later tijdens een persconferentie echter dat alle zeven landen zich goed konden vinden in de verklaring.
De nieuwe Koreaanse president Lee Jae-myung, die als gast was uitgenodigd, hield gesprekken met de Australische premier Anthony Albanese en ook met de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. De leiders legden de nadruk op hun democratische waarden en besloten hun samenwerking op het gebied van veiligheid, handel en klimaat voort te zetten en uit te breiden. Ramaphosa nodigde Lee uit voor de G20-top in Johannesburg in november van dit jaar, aldus The Korea Times.
De Australische premier heeft zich voorgenomen om minder Trump-vriendelijke zaken achter gesloten deuren te bespreken
Volgens Tom McIlroy in The Guardian ziet de Australische premier Anthony Albanese, net als de EU-landen, het politieke beleid van Trump als een gevaar voor de globale stabiliteit. Albanese vindt het daarom belangrijk om zijn banden met andere landen zoals Canada, Zuid-Korea en Europese landen te versterken. De Australische premier heeft zich daarom voorgenomen om minder Trump-vriendelijke zaken met anderen te bespreken achter gesloten deuren. Vooral zijn ontmoeting met Mark Carney, die volgens AP beweert dat de VS sinds Trump niet meer de dominante rol spelen in de wereldpolitiek, was een groot succes. De twee premiers konden het goed met elkaar vinden.
De Indiase president Narendra Modi was ook door Mark Carney uitgenodigd voor de laatste dag van de G7-top. De twee leiders wilden de banden tussen Canada en India versterken gezien de verslechtering van de diplomatieke banden twee jaar geleden. De toenmalige Canadese premier Justin Trudeau beschuldigde India van het orkestreren van geweld op Canadese bodem naar aanleiding van de moord op een Canadese Sikh-leider, aldus CBC.
Ondanks het voortijdige vertrek van Trump vindt Rudich de bijeenkomst geslaagd. Carney had een duidelijke agenda voor de G7-top en de bijeenkomst is geëindigd met overeenkomsten over belangrijke punten zoals AI, migratie, mensensmokkel en handel in waardevolle mineralen, aldus de BBC. De Britse omroep meldt ook dat Carney een nieuwe handelsovereenkomst met Trump probeerde te bereiken die in een maand afgewerkt zou zijn. Behalve Canada streefden de andere aanwezigen ook naar het sluiten van nieuwe handelsovereenkomsten met Trump. De Japanse premier Shigeru Ishiba en EU-commissaris Ursula von der Leyen slaagden er niet in een definitieve afspraak met Trump te maken, maar hebben wel vooruitgang geboekt. Het lijkt erop dat enkel de Britse premier Keir Starmer een succesvolle overeenkomst kon sluiten met Trump. De Canadese premier Mark Carney hield zich ook bezig met het versterken van handelsakkoorden tussen Canada en de Europese landen, zodat beide partijen minder afhankelijk worden van de VS.
Door Trumps vertrek kon de G7 geen gedeelde verklaring afgeven over Oekraïne en een aantal andere zaken. In plaats daarvan legde de Canadese premier een persoonlijke verklaring af aan het einde van de G7-top, meldt Politico. De EU en het VK zouden doorgaan met hun sancties tegen Rusland. Diplomaten en afgevaardigden hebben gemeld dat, hoewel Trump een andere aanpak hanteert ten opzichte van Rusland, de VS wel hogere tarieven zullen heffen op Russische brandstoffen. Voor de meeste wereldleiders was de G7-top uiteindelijk toch een groter succes dan ze hadden verwacht. Friederich Mertz vertelde verslaggevers dat hij ‘voorzichtig optimistisch’ was over Washingtons houding tegenover Rusland.
Pierre Haski vraagt zich echter af of de G7-top nog wel nut heeft. Trump is er duidelijk niet van gediend om met kleinere, minder machtige landen te onderhandelen. Daarbij komt dat de huidige wereldorde veranderd is en de Groep van Zeven allang niet meer de grootste economieën op aarde zijn. Rusland is sinds de aanval op de Krim in 2014 niet meer lid van de groep en China, de tweede grootste economie in de wereld, was niet eens uitgenodigd. Haski meldt in Internazionale echter dat de huidige geopolitieke situatie misschien de kans biedt om een nieuwe alliantie aan te gaan die bestaat uit democratische landen die niet willen kiezen tussen de VS of China.
De VS kondigden vorige week al de opheffing van sancties aan
De Europese Unie heeft alle economische sancties tegen Syrië opgeheven ‘om bij te dragen aan het herstel van dit door oorlog verscheurde land’, verklaarde het hoofd van de Europese diplomatie Kaja Kallas dinsdag. De EU ‘biedt het land daarmee een nieuwe reddingslijn na de verdrijving van Bashar al-Assad’, aldus Al-Jazeera.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘We willen het Syrische volk helpen bij de wederopbouw van een nieuw, inclusief en vreedzaam Syrië’, verklaarde Kallas in een bericht dat op X werd gepubliceerd na ontmoetingen met ministers in Brussel. ‘De EU heeft de Syriërs de afgelopen veertien jaar altijd gesteund en zal dat blijven doen.’
Deze koerswijziging van de 27 EU-landen volgt op die van de Verenigde Staten, die op 13 mei aankondigden de sancties tegen Damascus te zullen opheffen. ‘De opheffing van de sancties geeft uitdrukking aan de regionale en internationale wil om Syrië te steunen,’ vertelde de Syrische minister van Buitenlandse Zaken Assaad Al-Shaibani aan verslaggevers in Damascus.
Die Zeit spreekt van een ‘historische gebeurtenis’
Tijdens een buitengewone top op donderdag in Brussel gaven de Europese leiders van alle zevenentwintig EU-landen groen licht voor het plan van de Europese Commissie, getiteld Herbewapening van Europa, om ongeveer 800 miljard euro uit te trekken voor defensie. ‘De meningsverschillen zijn zeker niet als bij toverslag verdwenen,’ aldus het Belgische dagblad La Libre Belgique. ‘Het herbewapeningsproces staat zeker nog in de kinderschoenen. Maar de lidstaten waren resoluut voor.’ Die Zeit spreekt van ‘een Europese top die herinnerd zal worden als een historische gebeurtenis’.
De EU-leiders bekrachtigden donderdag ook hun steun voor Kyiv in een verklaring waar alleen het Hongarije van Viktor Orbán, een goede vriend van Donald Trump, zich niet achter schaarde. In de verklaring van de zesentwintig landen werd benadrukt dat er geen onderhandelingen over Oekraïne konden plaatsvinden zonder Oekraïne – een verwijzing naar de gesprekken die Washington met Moskou is begonnen – en ze beloofden door te gaan met het sturen van hulp naar Kyiv, waar de Verenigde Staten deze week hun militaire hulp hebben bevroren.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens La Vanguardia getuigen de gesprekken van donderdag van ‘een historische mentaliteitsshift’. Het is niet de eerste keer dat partners oproepen tot een minder afhankelijk Europa op het gebied van veiligheid. ‘Frankrijk doet dit al heel lang,’ merkt het Catalaanse dagblad op. ‘Wat wél nieuw is, is het gevoel van urgentie dat donderdag door alle aanwezige leiders in de zaal werd gedeeld.’
‘Je zou kunnen zeggen dat Donald Trump in zekere zin succes heeft gehad met zijn weddenschap. Nog vóór zijn terugkeer naar het Witte Huis dreigde hij landen die niet genoeg geld aan de NAVO besteedden, niet te beschermen,’ aldus de Luxemburgse krant Le Quotidien. ‘Maar pas op vrijdag, toen de Amerikaanse president in het Witte Huis de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in bijzijn van de wereldpers vernederde, werd iedereen echt wakker geschud.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
