Met onder andere:
» Perfectionisme: het meedogenloze ideaal
» Het vergeten spoor van Syrië en Libanon
» 1922, annus mirabilis van de culturele revolutie
Sprookjesideaal
Redactioneel
De psychoanalyticus Sigmund Freud zou tegen een patiënt gezegd hebben dat het al een hele prestatie was als zij (in deze casus) erin zou slagen om gewoon ongelukkig te zijn. De eerste influencer die in deze eeuw een miljoenenpubliek een dergelijke boodschap toefluistert, moet helaas nog opstaan. Ongefilterd.
Ondertussen waait er volgens praktiserend psychoanalyticus en schrijver Josh Cohen een perfectionistische wind door onze maatschappij waarin alleen het allerbeste als het hoogste doel wordt gezien. Hij ziet geregeld mensen in zijn praktijk die in de greep van een meedogenloos ideaal bijkans aan die wind bezwijken. Zelfs een moedervlek kan dan voor een ‘fataal menselijk tekort’ staan. Terwijl we er allemaal steeds van worden vergewist dat wij maar stofjes zijn in een veel groter geheel, lijkt de eigen, autonome navigatie het hoogste doel. Blijft het zaak te beseffen dat ook vogels een eigen kompas hebben, maar uiteindelijk collectief een weg in die wind vinden, zonder dat één van hen fluit welke kant ze op moeten vliegen.
In plaats van ‘gewoon ongelukkig’ is gelukkig al genoeg
Zonder het almachtig oog van de selfiecultuur was het honderd jaar geleden makkelijker om een onbetwiste hoogvlieger te zijn. Filosoof Ludwig Wittgenstein was 32 en overtuigd dat zijn werk de thermiek van de moderne roman, van de poëzie én de filosofie zou veranderen. Hij had ‘een definitieve oplossing voor onze [filosofische] problemen’. Voilà. Of zijn boek over ‘twintig dan wel honderd jaar’ uitgegeven zou worden, daar maalde hij niet om. Hij had het geschreven en het was nu aan de goegemeente, die in zijn overtuiging nog te groen was om zijn exposé te kunnen begrijpen. Net zoals tijdgenoot James Joyce was hij verzekerd van het belang én van de moeilijkheidsgraad van zijn werk. In plaats van ‘gewoon ongelukkig’ is al gelukkig genoeg, gold voor die twee revolutionairen het advies met ‘gewoon arrogant zijn’ kom je ook al een heel eind.
De tegenwoordige online goegemeente – of een deel daarvan – laaft zich aan een gevaarlijke cocktail van die twee richtlijnen, en is ‘gewoon arrogant’ in een poging het geluk te bereiken. Pas als ook dat ijkpunt in de wacht is gesleept, kan het sprookjesideaal plaatsmaken voor het echte leven.
Katrien Gottlieb
gottlieb@360international.nl
