De Grand Prix van Bahrein… in Maleisië?

Terwijl de oorlog tussen de VS en Iran de zevende maand in gaat, leggen de leiders van de Arabische Golfstaten het hoofd in de schoot: economisch is dit jaar niet meer te redden.

Toen de oorlog dit voorjaar Dubai bereikte, hoopten de leiders van deze speeltuin voor de superrijken, net als hun collega’s in de rest van de Arabische Golfregio, op een kortstondig conflict. Tegen de herfst zou de economie wel weer op volle toeren draaien en zou er een einde komen aan een rampzalig intermezzo in hun geschiedenis.

Nu beschouwen ze dit jaar als verloren, zo melden ingewijden. Het conflict tussen de VS en Iran sleept zich voort en dus zijn de economische vooruitzichten aanhoudend somber.

Grote evenementen zijn in het water gevallen; luxehotels staan bijna leeg, personeel wordt ontslagen omdat toeristen wegblijven door de oorlogsdreiging. Saoedi-Arabië, dat miljarden heeft geïnvesteerd in videogames, verplaatste de E-Sports World Cup van Riyad naar Parijs. De Grand Prix van Saoedi-Arabië, die voor april gepland stond, is afgelast. De Grand Prix van Abu Dhabi in december is nog niet afgeblazen, al heeft de organisatie aangegeven dat dat nog kan veranderen, afhankelijk van de ontwikkelingen. De Grand Prix van Bahrein ging door, maar werd op 4 oktober duizenden kilometers verderop verreden, in Maleisië. Een muziekfestival in de Verenigde Arabische Emiraten met Shakira als hoofdact is geschrapt.

De luchtvaart, de vastgoedsector, het toerisme, de scheepvaart en de hotelsector in de regio incasseren klap na klap. Dat komt niet alleen door een afnemende vraag, maar ook door knelpunten in de scheepvaart die de levering van allerlei goederen – van zware machines tot vaten bier – vertragen.

‘Als dit voorbij is, duurt het zeker nog zes maanden voordat we weer een beetje uit het dal zijn gekropen’

‘Als dit voorbij is, duurt het zeker nog zes maanden voordat we weer een beetje uit het dal zijn gekropen,’ aldus Rafael Khanoyan, topman van het in de Verenigde Arabische Emiraten gevestigde bouwbedrijf Al Ryum Group. Volgens hem zijn de prijzen van geïmporteerde goederen fors gestegen door achterstanden in de levering en als gevolg van de omleiding van containers. Aan het begin van de zomer, zo melden ingewijden, verwachtten leiders van de Arabische Golfstaten nog dat het oorlogsgeweld snel plaats ging maken voor langdurige onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma, waardoor de economische activiteit zich zou herstellen.

Die hoop is inmiddels vervlogen. De leiders in de Golfregio houden nu rekening met een langdurige periode van conflict met een lage intensiteit, zonder duidelijk plan van de VS om er een einde aan te maken.

Ondernemers in de zwaarst getroffen sectoren in Dubai geven aan dat een herstel nog lang op zich kan laten wachten. Overigens laat de overheid slechts mondjesmaat informatie over oorlogsschade naar buiten komen, publiceert ze bepaalde gegevens niet meer en tracht ze door middel van een grootschalige marketingcampagne de schijn op te houden dat het leven in het emiraat nog even gerieflijk is als voorheen.

Het bedrijf Wynn Resorts – dat voor ruim vijf miljard dollar het eerste legale casinocomplex in de Emiraten aan het bouwen is – heeft laten weten dat de opening door de oorlog met vele maanden is vertraagd en dat de kosten met honderden miljoenen dollars zijn gestegen.

Opgeschort

‘Toen we de risico’s van het project beoordeelden, kozen we niet voor een regio zonder geopolitiek risico,’ zei Craig Billings, CEO van Wynn, in augustus tegen investeerders. ‘We kozen voor een land dat had bewezen dergelijke situaties het hoofd te kunnen bieden.’

Veel Europese en Noord-Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen – waaronder Air Canada, KLM en Lufthansa – hebben hun vluchten naar Dubai verder opgeschort, een aantal tot volgend jaar.

Luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio zijn blijven vliegen en maken daarbij zelfs gebruik van het Iraanse luchtruim. Hun risicobereidheid ligt hoger. Tientallen vliegtuigen landden op – of vertrokken van – Dubai International Airport luttele minuten na waarschuwingen voor raket- of droneaanvallen.

‘Er lijkt sprake te zijn van een verschuiving van ‘zachtere’ zakelijke doelstellingen in de richting van industrialisatie’

De luchthaven van Dubai, doorgaans een van de drukste ter wereld, heeft in de eerste helft van 2026 een derde minder passagiers verwelkomd ten opzichte van het jaar daarvoor. Het vrachtvervoer nam in diezelfde periode ongeveer in gelijke mate af.

De hotelbezetting daalde in de eerste helft van het jaar tot 56 procent van ongeveer 80 procent in 2025, zo blijkt uit een rapport van Cavendish Maxwell, een vastgoedadviesbureau uit de Perzische Golfregio. Vooral luxehotels hadden het zwaar te verduren.

Toerisme in Saoedi-Arabië was sinds kort een tegenwicht voor de olie-industrie, maar ook daar is de klad in gekomen. Spijtig, want door middel van het ‘Vision 2030’-plan van kroonprins Mohammed bin Salman probeerde het land zijn afhankelijkheid van de fossiele industrie te verminderen, aldus Neil Quilliam van de Londense denktank Chatham House.

‘Vision 2030 is al teruggeschroefd,’ zegt Quilliam. ‘Er lijkt sprake te zijn van een verschuiving van ‘zachtere’ zakelijke doelstellingen in de richting van industrialisatie.’

Verloren

Onlangs bleek de vastgoedindex van Dubai, die de prestaties van beursgenoteerde projectontwikkelaars bijhoudt, een derde van zijn waarde te hebben verloren sinds het uitbreken van de oorlog.
De woningverkoop daalde dit voorjaar met een derde. De verkoop van luxevastgoed boven de vier miljoen dollar kreeg een nog hardere tegenslag te verwerken: een daling van 59 procent, zo blijkt uit een rapport van Betterhomes, een vastgoedmakelaar uit Dubai.

‘Dit jaar is verloren gegaan,’ aldus Walid Abou Sabha, een vastgoedadviseur in Dubai. Hij verhuisde in 2023 van Libanon naar Dubai om te profiteren van de vastgoedhausse aldaar na de coronapandemie. Zijn maandinkomen steeg van 2000 naar 65.000 dollar. Hij kon zich de poenerige levensstijl van Dubai met snelle auto’s, feestjes en dure horloges veroorloven.

Nadat Iran Dubai had aangevallen, daalde het aantal verkopen van Abou Sabha van zeven naar nul per maand; toch verwacht hij dat de sector over enkele jaren weer opveert.
‘Je kunt niet op tegen Dubai. Telkens als mensen dat deden, gingen ze uiteindelijk het schip in,’ zegt hij.

Met de prijzen in Dubai is het beter gesteld dan met de vraag. Volgens Betterhomes stegen in het tweede kwartaal van 2026 de gemiddelde verkoopprijzen van woningen met drie procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De hotelprijzen daalden in de eerste helft van het jaar slechts met 7 procent vergeleken met dezelfde periode in 2025, ondanks de grote leegstand. Vliegtickets bleven duur door dalende concurrentie en hogere brandstofprijzen.

Alistair Paine, topman van Peninsula – een adviesbureau dat internationale bedrijven helpt zich te vestigen in Saoedi-Arabië en de Emiraten – stelde dat de prijzen uiteindelijk zullen instorten onder de teruglopende bedrijvigheid, al zal dat waarschijnlijk pas tegen het einde van het jaar gebeuren. Volgens hem is er sprake van een ‘vertragingseffect’.

Sommige Aziatische landen azen op bedrijven die de Perzische Golf de rug toekeren. Singapore kondigde in augustus een belastingvrijstelling aan voor bepaalde winsten van beleggers. Turkije voerde in juni een belastingvrijstelling van twintig jaar in betreffende bepaalde buitenlandse inkomsten voor nieuwe ingezetenen, evenals een verlaagde erfbelasting.

In beide landen is het voor ingezetenen bovendien makkelijker staatsburger te worden dan in de landen rond de Perzische Golf, met hun uiterst restrictieve naturalisatiebeleid.

Ondernemingen die naar de Golfregio trokken om een graantje mee te pikken van de rijkdom, vrezen echter voor bureaucratische hindernissen en een vijandige houding jegens vertrekkende bedrijven die een terugkeer lastig kunnen maken, zo stelt hij: ‘Het zijn moeilijke afwegingen.’

‘Een situatie van oorlog noch vrede kan geen duurzame oplossing zijn’

De Emiraten proberen het bedrijfsleven gerust te stellen. Hoge functionarissen – die niet vaak in de openbaarheid treden – zijn in gesprek met investeerders en ondernemers.

In het voorjaar gaf Dubai zijn goedkeuring aan een reeks stimuleringsmaatregelen ter waarde van 680 miljoen dollar. Ze behelzen uitstel of vrijstelling van overheidsheffingen, steun aan hotels, en vereenvoudigde procedures voor verblijfsvergunningen. Dubai deelt ook voor honderden dollars aan toeristische vouchers uit, waaronder gratis toegangskaarten voor water- en attractieparken, hotelovernachtingen met bijna de helft korting op het luxueuze kunstmatige eiland Palm Jumeirah en een premiumabonnement van drie maanden voor maaltijdbezorging.

In november is er een internationaal golftoernooi, georganiseerd door de Emiraten. Voor het einde van het jaar zullen onder meer muzikant Hans Zimmer, de bands Imagine Dragons en The Chainsmokers, en de komieken Russell Peters en Trevor Noah in het land optreden. Toch wordt er rekening mee gehouden dat de oorlog opnieuw roet in het eten gooit.

‘Een situatie van oorlog noch vrede kan geen duurzame oplossing zijn,’ aldus Anwar Gargash, een hooggeplaatste adviseur uit de Emiraten.