Gerecenseerd: Shakespeare’s Julia, Indiase bodybuilders & meer

360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen. Deze keer taal als wapen, georkestreerde psychotherapie & meer.

Wanneer taal een wapen wordt tegen de bezetter

100 Days of Deception (100일의 거짓말)

SERIE – Wat als je talenkennis je toegang geeft tot de wereld van de bezetter? In de nieuwe Netflix-serie 100 Days of Deception raakt een jonge Koreaanse zakkenroller dankzij haar kennis van het Koreaans, Japans en Engels betrokken bij een spionageoperatie tegen het Japanse koloniale bestuur. Het verhaal speelt zich af in 1932, wanneer Korea al ruim twintig jaar onder Japanse heerschappij staat. Tegen deze historische achtergrond ontvouwt zich een verhaal over verzet, identiteit en romantiek. Maar hoeveel van die geschiedenis is terug te vinden in de serie?

In Gyeongseong, het huidige Seoul, verdient de jonge Lee Ga-kyung (Kim You-jung) haar geld als zakkenroller. Ze droomt ervan naar Amerika te vertrekken, maar raakt na een mislukte aanslag op een hoge Japanse bestuurder betrokken bij het Koreaanse onafhankelijkheidsverzet. Daar kruist haar pad dat van Sato Hideo (Park Jin-young), een tolk binnen het koloniale bestuur. Hoewel hij van Koreaanse afkomst is, werd hij als kind geadopteerd door een invloedrijke Japanse bestuurder. Zijn positie tussen twee werelden maakt zijn loyaliteit moeilijk te doorgronden.

Die dubbelzinnige positie weerspiegelt de ongelijkheid in het door Japan bezette Korea, waar de koloniale overheid haar taal en cultuur aan de bevolking probeerde op te leggen. Volgens KCulture kon kennis van het Japans toegang bieden tot banen en invloedrijke kringen, maar bracht die mensen tegelijkertijd dichter bij het koloniale machtsapparaat. Vertalen draait in de serie dan ook niet alleen om woorden overbrengen, maar ook om bepalen wat een ander te horen krijgt. In een wereld vol spionage en wantrouwen kunnen zulke keuzes verstrekkende gevolgen hebben.

Ook de onafhankelijkheidsstrijd is geworteld in de werkelijkheid. Jonathon Wilson van Ready Steady Cut wijst erop dat de fictieve verzetsorganisatie Gu-guk-dan is geïnspireerd op daadwerkelijk bestaande Koreaanse verzetsgroepen. De Japanse overheersing ging gepaard met geweld, onderdrukking en voortdurende controle van de bevolking. Volgens Park Jin-hai van The Korea Times weet de serie de gevolgen van die koloniale onderdrukking invoelbaar te maken door de persoonlijke verliezen en dilemma’s van de personages centraal te stellen.

Zo verbindt 100 Days of Deception de persoonlijke verhalen van zijn personages aan de Koreaanse onafhankelijkheidsstrijd. Romantiek en spionage vormen daarbij de achtergrond voor een geschiedenis waarin afkomst, taal en loyaliteit nauw met elkaar verweven zijn.

Indiase vrouwen poseren als godin

Geleidelijke omslag in denken over vrouwelijkheid

Fotografie – Met haar fotoserie over vrouwelijke bodybuilders in India wil Keerthana Kunnath (1995) ‘issues bespreekbaar maken waar mensen vaak voor terugdeinzen’, stelt Nainu Oommen in The Hindu. Volgens haar gebruikt Kunnath geregeld de term ‘kunst’ voor haar foto’s die verwijzen naar ‘gender, seksualiteit, vrouwelijkheid en geestelijke gezondheid’.

De in Londen gevestigde Kunnath portretteerde de vrouwen in de Zuid-Indiase deelstaat Kerala, waar ze zelf werd geboren en opgroeide. In Creative Review legt Gem Fletcher uit dat de fotograaf via Instagram ‘tot haar verbazing’ verschillende vrouwelijke bodybuilders ontdekte in deze regio. Ze ondernam een roadtrip en wist meteen dat ‘het project een vertelstijl vereiste die verder ging dan een rechtstreekse documentaire’. Daarom legde ze de vrouwen niet in de sportschool of de huiskamer vast ‘maar tegen de achtergrond van serene stranden en stille straten, waardoor de serie een veelbelovende energie kreeg’.

‘Er gaat een bijzondere grandeur uit van de foto’s; ze maken direct indruk en zijn steevast gelaagd’, vindt Zoë Whitfield in AnOther Magazine. ‘In een landelijke omgeving wordt het beeld van de bodybuilder opnieuw vormgegeven.’ Volgens de recensent is Kunnath door opeenvolgende reizen naar haar geboortestreek ‘deel gaan uitmaken van de gemeenschap, waardoor het werk intiemer is geworden.’

‘Met behulp van een lokale stylist liet Kunnath de vrouwen in godinnenstijl poseren’, schrijft Kyllian Fox in The Observer. ‘De ogenschijnlijke moeiteloosheid verhult de problemen waarmee ze te maken kreeg.’ Toch ziet de fotograaf geleidelijk ‘een omslag ontstaan in de aanname dat een gespierde vrouw haar schoonheid verliest en mannelijk wordt’.

De expositie Not What You Saw van Keerthana Kunnath is t/m 27 november te zien in fotografiemuseum Foam, Amsterdam.

Heeft Julia Shakespeare nog nodig?

Romeo en Julia krijgen een ander vervolg

Musical – Wat als Julia aan het einde van Shakespeares beroemde tragedie niet sterft, maar haar eigen weg kiest? Dat is het uitgangspunt van & Juliet, een musical die sinds 7 oktober in het Beatrix Theater in Utrecht te zien is. Met humor, een feministische boodschap en tientallen bekende pophits krijgt Romeo en Julia een heel ander vervolg. Maar is de musical meer dan een uitbundig popconcert?

Een belangrijke rol is weggelegd voor Anne Hathaway, de vrouw van William Shakespeare. In de musical vindt zij dat Julia een beter einde verdient en stelt ze haar man voor het verhaal te herschrijven. In deze nieuwe versie volgt Julia Romeo niet in de dood, maar vertrekt ze met haar vrienden naar Parijs. Ondertussen probeert Shakespeare de controle over zijn verhaal terug te krijgen, wat leidt tot een strijd tussen de echtgenoten over Julia’s toekomst.

De voorstelling bevat zo’n dertig hits van de Zweedse songwriter Max Martin, waaronder ...Baby One More Time van Britney Spears en Roar van Katy Perry. Michael Billington van The Guardian is daar weinig enthousiast over. Volgens hem zijn de bekende popnummers geforceerd in een zwak verhaal verwerkt. Ook vindt hij dat de musical te nadrukkelijk probeert een feministische boodschap over te brengen, waardoor het geheel ‘bijna pijnlijk hip’ wordt. Wel is hij te spreken over de energieke uitvoering en het acteerwerk.

Hayley Levitt van TheaterMania is een stuk positiever. Ook zij vindt dat het verhaal weinig diepgang heeft, maar dat doet volgens haar weinig af aan het plezier. Ze is enthousiast over de zang, choreografie en humor. Opvallend genoeg beschouwt ze niet Julia, maar Anne Hathaway als de echte hoofdpersoon. Zij neemt het initiatief om het verhaal te veranderen en daagt daarmee haar man uit.

Ook Giselle Au-Nhien Nguyen, eveneens in The Guardian, is enthousiast. Ze prijst vooral de inclusiviteit van de musical, onder meer door de verhaallijn rond het non-binaire personage May. De sfeer doet haar denken aan ‘een soort karaokefeestje’, waarbij het publiek volop meezingt met de bekende hits. Hoewel ze de feministische boodschap wat oppervlakkig vindt, maken de humor en nostalgische popmuziek volgens haar veel goed.

De recensenten zijn het erover eens dat het verhaal niet de sterkste kant van de musical is, maar verschillen van mening over hoe storend dat is. Waar Billington zich stoort aan de geforceerde verhaallijn, laten Levitt en Nguyen zich meeslepen door de muziek en het spektakel. Of & Juliet nu een geslaagde hervertelling is of vooral een verzameling pophits, Julia krijgt in ieder geval de kans om haar eigen verhaal te schrijven.

Georkestreerde psychotherapie

MUZIEK – Met Ride Lonesome presenteert de Californische singer-songwriter Beck Hansen (56) zijn vijftiende album in zijn ruim dertigjarige artiestenbestaan. Beck gaat door voor een alleskunner die de meest uiteenlopende stijlen beheerst: van country en blues tot hiphop, rock en jazz.

In The Irish Times noemt Ed Power Becks nieuwste plaat ‘hypnotisch en fraai melancholisch’. Volgens de criticus is de muziek doordrenkt met ‘het zware gevoel van definitieve afsluiting’ naar aanleiding van zijn stukgelopen huwelijk. ‘Die onophoudelijke somberheid zou afstotend zijn als de muziek niet zo solide in elkaar zat. Zelfs wanneer Beck zich ellendig voelt, overwint zijn instinct als songwriter.’

Maar volgens Carlos Pérez de Ziriza in Mondo Sonoro mist Becks nieuwe muziek ‘de vonk’ van zijn eerdere werk: ‘Prachtig, maar een tikje saai. Hij ontsnapt vrijwel nooit aan een overdreven monotone toon, onder het mom van het klassieke liefdesverdrietalbum.’

Voor Jon Dolan van Rolling Stone voelde het luisteren als ‘drijven in vruchtwater. Maar het wordt nooit vaag of slaapverwekkend. Elk nummer staat op zichzelf.’ Soms klinkt hij ‘zo neerslachtig als de droevige Neil Young uit de jaren ’70.’ Op andere tracks doet Beck hem denken aan ‘Radiohead, de aangrijpende blazersbegeleiding, helende Beach Boys-harmonieën en een subtiele mondharmonicasolo.’

‘Een ingetogen album’ waarin Beck de nasleep van zijn scheiding verwerkt ‘in halfvergeten momenten en pijn; met strijkers, slidegitaar en orgel die meeslepende klanken creëren’, noteert Graham Reid voor het Nieuw-Zeelandse Elsewhere. Hij typeert het als ‘georkestreerde psychotherapie met zijn repertoire aan stijlen’.

De twaalf nummers komen w-recensent Felix Heinecker bekend voor: ‘Wie zorgvuldig luistert, zal in elk nummer ideeën herkennen die Beck eerder in een of andere vorm heeft gebruikt. Haast schaamteloos. En toch zullen genoeg van deze geweldige melodieën hun weg naar je hart vinden. Precies waar ze thuishoren.’