360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland of België komen.
MUZIEK – De comeback van Jamiroquai
Gerijpt als goede wijn
Bij de start van de nieuwe wereldtour,
dit voorjaar in Londen, bekende zanger Jay Kay (47) van de Engelse band Jamiroquai dat hij grote moeite had met ouder worden. Nadat hij tot twee keer toe vader was geworden, kreeg hij zelfs het idee dat hij dood was en begraven. Maar sinds Jamiroquais nieuwste album Automaton hoog genoteerd staat
in de internationale hitlijsten, kijkt hij daar heel anders tegenaan.
Jamiroquai maakt dit jaar een comeback die slechts weinig artiesten is gegeven. De groep vergaarde
halverwege de jaren negentig wereldroem met een subtiele mix van funk en acid jazz. Jamiroquai sleepte tal van internationale prijzen in de wacht (ook voor video’s en dans), noteerde wereldhits als Cosmic Girl en Virtual Insanity, en wist 35 miljoen albums te
verkopen.
Live weet de band nog altijd te overtuigen. Na haar bezoek aan het concert in Londen vroeg popjournalist Harriet Gibsone zich in The Guardian af of Jay Kay (de artiestennaam van Jason Luís Cheetham) en zijn collega’s het nog wel van hun extravagante kleding en uiterlijke vertoon moeten hebben als ze zulke goede liedjes blijven maken. Om daar zelf het antwoord op te geven: ‘Voor wie bedenkt hoe serieus, smaakvol en ingehouden popmuziek tegenwoordig is geworden, is het een verademing om weer eens zo’n idioot spektakel op het podium te zien. Meer dan ooit vormt Jamiroquai een tegendraadse act; hun terugkeer is hoogst welkom.’
Op de site Concertandco omschreef de Franse criticus Lily Rosana het optreden van Jamiroquai tijdens het Musilac-festival in Aix-les-Bains als ‘uitzonderlijk goed’. Rosana vond dat de band en met name Jay Kay niets aan kracht hadden ingeboet: ‘Natuurlijk is zijn stem nog altijd even zuiver. En ja, hij is mooi oud geworden. Gerijpt, als goede wijn. Maar goed, hij heeft iets wat anderen missen: dat is waarom ze hem the groovy baby noemen.’
Jamiroquai, 8 november Ziggo Dome Amsterdam, 11 november Sportpaleis Antwerpen
LITERATUUR – Ontzielde wereld
Franklin Foer tegen het monopolie op informatie
In Ontzielde wereld doet de Amerikaanse journalist Franklin Foer (broer van Jonathan Safran Foer) zijn beklag over de immense invloed die het kwartet GAFA (Google, Apple, Facebook en Amazon) uitoefent op de samenleving. De individuele vrijheid en autonomie wordt er volgens hem hoe langer hoe meer door ingeperkt. Door steeds meer en steeds sneller informatie toegankelijk te maken en kennis te delen, zorgen de vier wereldspelers er bijvoorbeeld voor dat de journalistiek wordt uitgehold en dat het echte schrijven tegenwoordig alleen nog is weggelegd voor hobbyisten.
Steven Poole toont zich in The Wall Street Journal niet bijster onder de indruk van het boek. De aanklacht van Foer, die eerder How Soccer Explains the World publiceerde, is volgens Poole al vaak genoeg te horen geweest en bovendien al wel eens stukken beter onderbouwd. Poole vindt het interessanter wanneer Foer zijn persoonlijke ervaringen als redacteur van The New Republic beschrijft. Zo beëindigde Amazon het advertentiecontract na een kritisch stuk van Foer over de bedreigende en intimiderende manier waarop het bedrijf met uitgevers omgaat. En: ‘Foer vertelt, niet zonder het air van de verongelijkte artiest, hoe de jonge investeerder Chris Hughes, steenrijk geworden met Facebook, zich aanvankelijk opwierp om het tweewekelijkse cultuurmagazine in leven te houden. Maar tot afgrijzen van de redactie bleek hij er uiteindelijk vooral op uit om via het tijdschrift zo veel mogelijk webtraffic te genereren.’
De persoonlijke betrokkenheid van Foer, die uit onvrede met het beleid van Hughes opstapte bij The New Republic, maakt Ontzielde Wereld er niet subtieler en onpartijdiger op, stelt de recensent van Publishers Weekly. Steve Zeitchik spreekt in de Los Angeles Times van een ‘anti-Silicon Valley-manifest’. Volgens Zeitchik toont Foer aan ‘hoe Big Tech-bedrijven hun wil hebben opgelegd aan de consument zonder diens inbreng of toestemming. Foers lezers mogen daar misschien minder zeker van zijn, ze worden in het boek wel opgezadeld met een hoop verhalen om bang van te worden.’
Ontzielde wereld verschijnt half oktober bij De Bezige Bij.
FILM – In tranen de zaal uit
Ontroering en reserves bij aidsfilm van Robin Campillo
Na de wereldpremière van de aidsfilm 120 battements par minute in Cannes liepen de meeste van de tweeduizend professionals in tranen de zaal uit. Een paar dagen later werd de film van de Franse regisseur Robin Campillo bekroond met de Grote Juryprijs van het filmfestival.
Campillo maakte met Eastern Boys in 2015 een film over de Parijse gayscene. Was dat meer een thriller, ditmaal koos hij voor engagement met een drama over de aidsepidemie. Campillo (55) maakte in de jaren negentig deel uit van de militante protestbeweging Act Up-Paris. Onder dat motto gingen jonge homo’s en lesbiennes de straat op om het gebrek aan aandacht voor de vele aidsdoden en de ronduit lauwe opstelling van de overheid en de farmaceutische industrie aan de kaak te stellen.
De Franse filmpers liet zich lovend uit over 120 battements par minute. Volgens Le Monde maakt Campillo nergens gebruik van goedkoop effectbejag en laat hij de jonge acteurs met succes hun grenzen opzoeken: ‘Aandacht voor het onderwerp en empathie voor de slachtoffers zitten de luciditeit en milde ironie nergens in de weg.’ Le Figaro prijst de Franse dj Arnaud Rebotini, want door los te gaan op diens danskrakers worden seropositieven in de film eens te meer geconfronteerd met de eindigheid van hun leven: ‘Hoe kun je blijven feesten en dansen terwijl je weet dat je binnenkort gaat sterven? Hoe kun je blijven leven en de liefde bedrijven als je weet dat je al je krachten moet aanspreken om te overleven? Er is geen film geweest, misschien op Les témoins van André Téchiné na, die zo goed alle facetten van aids (intimiteit, politiek en gezondheidszorg) heeft laten zien.’
In de film vormt de dansvloer het decor om het leven te vieren, al zit de dood de personages op de hielen. Ze dansen op pulserende housemuziek, met de internationale hit Small Town Boy van Bronski Beat als belangrijkste track. En, zoals Lieven Trio het in De Morgen uitdrukt: ‘Ze protesteren en neuken alsof hun leven ervan afhangt.’
Buitenlandse critici hebben de nodige reserves over 120 battements. Volgens Stéphane Gobbo van de Zwitserse nieuwssite Le Temps hinkt de film op twee gedachten: ‘Campillo wil maar wat graag het naturalisme van de Belgische gebroeders Dardenne (bekend van onder meer Rosetta en La fille inconnue) benaderen. Tegelijkertijd probeert hij de fictieve kracht van Olivier Assayas (vooral in Après mai, over het Parijse studentenoproer in ‘68) te evenaren. Helaas slaagt hij er niet in om echt in de buurt van dat niveau te komen.’ David Rooney van The Hollywood Reporter vindt de film met tweeënhalf uur aan de lange kant. Bovendien constateert hij tegen het eind een breuk in het ritme, ‘wanneer de emotie plotsklaps de overhand krijgt’. Rooney had liever gezien dat Campillo zich nog meer op de intieme scènes had toegelegd.
Vanaf 28 september in de Nederlande bioscopen
Auteur: Diederik Samwel