Elf jaar na zijn Oscarwinnende klimaatfilm An Inconvenient Truth heeft Al Gore een opvolger uitgebracht. Moeten we die gaan zien?
JA
Afgelopen jaar was het grootste nieuws op klimaatgebied ongetwijfeld het besluit van de VS om uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen. Daarmee lijkt de timing van An Inconvenient Sequel: Truth to Power misschien wat ongelukkig. Is de opvolger van het Oscarwinnende An Inconvenient Truth immers niet meteen alweer achterhaald? Maar de onverwacht bevlogen film overtuigt je juist van het tegendeel. In tegenstelling tot wat sommige leiders beweren is de urgentie om in actie te komen alleen maar gegroeid en zijn de mogelijkheden om een verschil te maken alleen maar toegenomen.
Waar Gores eerste documentaire een verfilming was van zijn reizende wetenschappelijke diavoorstelling, is het vervolg een klassieke cinéma verité-film. De filmmakers hebben Gore maandenlang op de voet gevolgd. Hoewel zijn onvermoeibare strijd hem de Nobelprijs voor de Vrede heeft opgeleverd, kent Gore vele tegenstanders. Sequel begint met een aantal illustratieve geluidsfragmenten, waarin hij onder andere door commentator Glenn Beck wordt vergeleken met Joseph Goebbels, de naziminister van Propaganda, en we zien Gore in 2007 in de Senaat zijn uiterste best doen door te dringen tot klimaatontkenner Jim Inhofe.
De film overstelpt je, net zoals zijn voorganger, met feiten, waarvan sommige hoopvol stemmen – de groeiende investeringen in zonne- en windenergie – en andere, zoals de stijging van de CO2-uitstoot, juist somber.
In tegenstelling tot wat sommige leiders beweren is de urgentie om in actie te komen alleen maar gegroeid en zijn de mogelijkheden om een verschil te maken alleen maar toegenomen
De documentaire is op zijn best wanneer de voormalige vicepresident wordt gefilmd terwijl hij de wereld afreist om bewijzen te verzamelen en zijn boodschap te verspreiden. We zien hem in Groenland, waar onthutste wetenschappers hem over smeltende gletsjers bijpraten, en in Miami Beach, waar hij bij een overstroming voor de camera zijn sokken staat uit te wringen. Veel tijd is ingeruimd voor de klimaattop in Parijs, die werd bijgewoond door zo’n honderdvijftig regeringsleiders en culmineerde in een historisch akkoord. Het grootste obstakel was de halsstarrige opstelling van de Indiase premier, die meende dat de Indiase op kolen draaiende industrie onmisbaar is voor de bestrijding van armoede. Een van de sterkste scènes is die waaruit blijkt dat Gore een centrale rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van het akkoord.
Hoewel we Donald Trump aan het begin van de film horen zeggen dat hij niet in de opwarming van de aarde gelooft, krijgen we pas bij de aftiteling te lezen dat Amerika uit het betreffende klimaatakkoord is gestapt. Gore reageert hier niet op voor de camera, maar het laat zich raden hoe hij hierover denkt.
Per definitie wisselen hoop en wanhoop elkaar bij deze strijd af, geeft hij toe, maar dat neemt niet weg dat hij af en toe wordt overmand door woede. ‘Hoorden jullie de schreeuw van moeder natuur niet?’ stelt hij zich voor dat toekomstige generaties het huidige Amerika voor de voeten zullen werpen. ‘Wat dachten jullie nu eigenlijk?’ Een terechte vraag.
Auteur: Kenneth Turan
Kenneth Turan is sinds 1991 filmcriticus voor de_ LA Times._ Regisseur James Cameron vroeg om zijn ontslag nadat hij Titanic had afgekraakt. Turans recensies verschijnen ook in The Baltimore Sun.
Los Angeles Times
Verenigde Staten | dagblad | oplage 657.000
Meest links georiënteerde van de grote Amerikaanse kranten. Belangrijke nieuwsbron voor de entertainmentindustrie en winnaar van vele Pulitzerprijzen. Eigendom van de Tribune Company in Chicago.
NEE
Al Gore kent iedereen. Hij trekt zo zijn mobieltje tevoorschijn om de minister van Financiën of de topman van een zonnepaneelfabrikant te bellen. Maar wonderlijk genoeg staat er in zijn contactenlijst geen documentairemaker die weet hoe je je publiek wakker houdt. Best schokkend als je bedenkt hoeveel drama er in zijn laatste filmavontuur schuilt. De gletsjers smelten, de oceanen warmen op, de aarde verdroogt. De planeet staat op uitsterven en maar één man heeft de kennis en de contacten om er iets aan te doen. In Gaia’s naam: laat iemand Michael Bay bellen! [Actieregisseur van films als Armageddon en de Transformers-serie]
Maar zo’n soort film is An Inconvenient Sequel niet. Hij is anders dan An Inconvenient Truth, de bejubelde documentaire uit 2006 die een Oscar won en het klimaatprobleem op de agenda zette. Die film, een veredelde diavoorstelling, was opvallend droog; hij bestond voornamelijk uit grafieken en pogingen van de voormalig vicepresident om lollig uit de hoek te komen. Maar het doortimmerde betoog ging tenminste wel ergens heen.
De opvolger van elf jaar later hangt van los zand aan elkaar en heeft een hoog kijk-mij-eensgehalte. Het is moeilijk voor te stellen, maar je begint bijna terug te verlangen naar die saaie presentaties. De eerste helft is gewijd aan wat Al Gore sinds de laatste film zoal heeft beziggehouden. Terwijl George W. Bush is gaan schilderen, stortte Gore zich vol overgave op zijn kruistocht tegen de klimaatverandering. Er mag geen misverstand over bestaan: Al Gore is een rechtschapen mens.
Het lijkt wel een campagne voor een niet-bestaande verkiezing. Ik bleef maar hopen dat Gore een klimaatscepticus voor eens en al de mond zou snoeren
Ergens in de tweede helft van de documentaire verschijnt een schim van een verhaalboog, wanneer Gore zich voorbereidt op de klimaattop van 2015 in Parijs. Zonder dieper op het akkoord in te gaan, wordt de Indiase premier neergezet als boosdoener die alle vooruitgang blokkeert. (Deze film suggereert dat het klimaat, en wellicht de aardbol, zonder Gores gelobby reddeloos is verloren.)
An Inconvenient Sequel wordt opgeleukt met een paar soundbites van Donald Trump – de film is grotendeels opgenomen tijdens de verkiezingscampagne, toen weldenkend Amerika het nog onmogelijk achtte dat hij president zou worden. Aan het eind is daarom een scène ingelast waarin Gore de verkiezingen ‘een klap in het gezicht’ noemt, en we zien hem als een Don Quichot de roltrap van de Trump Tower bestijgen, vastbesloten om voor een beleidswijziging te pleiten.
De documentaire is eerder een portret van Gore dan een oproep om in actie te komen. Het lijkt wel een campagne voor een niet-bestaande verkiezing. Ik bleef maar hopen dat Gore een klimaatscepticus voor eens en al de mond zou snoeren. Aangezien we leven in een tijdperk van nepnieuws en een president die daarin grossiert, komt die agressievere kant van Gore er misschien in het laatste deel van de trilogie nog uit. Misschien niet zijn lievelingsstijl, maar wel broodnodig.
Auteur: Jordan Hoffman
Jordan Hoffman is een Amerikaanse freelancefilmcriticus. Hij schrijft voor de New York Daily News, The Guardian, Film.com, Vanity Fair, ScreenCrush en The Times of Israel.
The Guardian
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 332.000
Onafhankelijke kwaliteitskrant van linkse signatuur. Sinds 1821 thuisbasis van de meest gerespecteerde columnisten en journalisten. Altijd zeer kritisch ten opzichte van de overheid en andere instituten.
Openingsbeeld: Still uit de nieuwe film.