De voormalige burgemeester van Mexico-Stad nam dinsdag het stokje over van de zeer populaire Andres Manuel Lopez Obrador, nadat ze de ambtseed had afgelegd voor een congres van afgevaardigden en senatoren. In juni won ze de presidentsverkiezingen met bijna 60 procent van de stemmen voor de linkse regeringspartij Beweging voor Nationale Regeneratie (Morena) en haar bondgenoten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Met bijna 36 miljoen stemmen is ze de best verkozen vrouw in de geschiedenis van het land. Morena en haar bondgenoten hebben een gekwalificeerde meerderheid in het parlement, waardoor ze de grondwet zonder oppositie kunnen wijzigen. ‘Nog nooit in de geschiedenis van de Mexicaanse democratie heeft een president zoveel macht gehad als zij’, schrijft Viri Ríos in El País.
‘Ik denk dat Sheinbaum een betere president zal zijn dan López Obrador. Maar […] in een land dat zo vrouwonvriendelijk is als Mexico, […] als ze fouten maakt, wat onvermijdelijk is, loopt ze het risico harder beoordeeld te worden dan een man’, aldus Ríos.
De demonstranten schreeuwden ‘verraders, verraders’
Dinsdag, terwijl demonstraties in volle gang waren, zijn senatoren in Mexico begonnen met de behandeling van de controversiële grondwetshervorming die de aftredende president Andrés Manuel Lopez Obrador voor ogen had en die tot doel heeft rechters – inclusief die van het Hooggerechtshof – en magistraten te laten kiezen door middel van een ‘volksstemming’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Excélsior verwachtte een debat van ‘minstens dertig uur’ over het wetsvoorstel dat op 4 september door de afgevaardigden werd aangenomen en sprak van een ‘marathonsessie’. De zitting werd echter ‘voor onbepaalde tijd’ opgeschort toen demonstranten het gebouw binnenstormden en ‘verraders, verraders’ riepen, zoals El Universal meldde. Tegenstanders van het wetsvoorstel zijn van mening dat het de onafhankelijkheid van rechters zal ondermijnen.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar naar Mexico, waar over ruim een maand verkiezingen worden gehouden. Tientallen kandidaten, met name in de lokale politiek, zijn al vermoord. Hoe komt dat?
Hoe erg is het geweld tegen politici in Mexico?
‘In Mexico zijn op één dag twee burgemeesterskandidaten dood aangetroffen, waarmee het aantal gedode kandidaten verder stijgt in wat de meest gewelddadige verkiezingen ooit in het land lijken te worden’. Dit schreef Al Jazeera op 20 april. ‘De dodelijke slachtoffers die vrijdag werden gemeld, brengen het aantal vermoorde kandidaten in de aanloop naar de presidents-, congres- en lokale verkiezingen op 2 juni op zeventien.’
‘Geweld tegen politici is wijdverspreid in Mexico. Begin april werd de burgemeester van Churumuco, een stad in de naburige staat Michoacán, doodgeschoten in een tacorestaurant in de hoofdstad Morelia. Begin april werd burgemeesterskandidaat Bertha Gaytán neergeschoten, enkele uren nadat ze om bescherming had gevraagd. Ze was net begonnen met haar campagne voor het burgemeesterschap van Celaya. Eind februari werden in een andere stad in Michoacán twee burgemeesterskandidaten binnen enkele uren na elkaar doodgeschoten’, somt PBSop.
Bij CNNvertelt Sandra Ley, programmadirecteur veiligheid bij México Evalúa, een denktank voor openbaar beleid, over waarom er zoveel lokale (kandidaat-)politici in Mexico worden vermoord. ‘Dit is een cruciaal moment voor de georganiseerde misdaad om invloed uit te oefenen op wie er aan de macht komt, wie er bescherming, informatie en middelen gaat bieden,’ aldus Ley. De verkiezingen in Mexico van 2 juni zijn de grootste in de geschiedenis: voor ruim twintigduizend functies, van president tot Congres, van gouverneur tot burgemeester, wordt gestemd, met in totaal zo’n zeventigduizend kandidaten.
Het meeste geweld vindt plaats bij lokale verkiezingen, waar kiezers een gemeentepresident kiezen, een rol die verwant is aan die van een burgemeester met een brede controle over hun gemeenschappen, die de verdeling van belastinginkomsten beheert en vaak aan het hoofd staat van de lokale politie.
Hoewel politiek geweld in vrijwel alle staten voorkomt, vindt het zwaarste geweld plaats in staten waar de georganiseerde misdaad diepgeworteld is, zo meldt de Council for Foreign Relations. ‘In Michoacán, Jalisco en Morelos worden meer ontvoeringen, afpersingen, moorden en bedreigingen gepleegd dan in andere staten. Maar het geweld heeft zich ook verspreid naar relatief vreedzamere staten. Een deel van de reden is dat criminele organisaties steeds meer geld verdienen, niet alleen met drugshandel langs de kusten en de noordelijke grens, maar ook met migrantensmokkel, oliediefstal, afpersing en ontvoering in het zuiden.’
Los van het verwoestende effect op de levens van de kandidaten en hun familie, hebben de aanslagen ook een impact op de opkomst bij de verkiezingen, schrijft Semafor.‘Elke aanval op een kandidaat verlaagt de opkomst met ongeveer 1,3 procent. Kiezers houden er rekening mee dat de georganiseerde misdaad “hun openbaar bestuur, staat en regering schendt”, waardoor een groot deel van het publiek er nu van overtuigd is dat hun stem weinig zal veranderen aan het geweld.’
Wat doet de regering tegen dit geweld?
President Andrés Manuel López Obrador (AMLO in de volksmond) erkende begin april dat de georganiseerde misdaad invloed probeert uit te oefenen op wie burgemeester wordt – door hun eigen kandidaat voor te stellen of potentiële rivalen uit te schakelen. Eind maart besloot de regering om ongeveer 250 kandidaten van lijfwachten te voorzien, maar degenen die zich verkiesbaar stellen voor gemeentelijke functies – hoewel ze het meeste gevaar lopen – staan achteraan in de rij voor beveiliging.
En hoewel AMLO erkent dat kartels lokale verkiezingen beïnvloeden, blijft hij het geweld bagatelliseren. Tijdens zijn dagelijkse persconferentie noemde hij de perceptie van onveiligheid ‘een zaak van publicisten’ en zei hij dat er kandidaten zijn die angst proberen te zaaien onder de bevolking, zo schrijft Infobae. Bij dezelfde persconferentie zei de Mexicaanse president dat het geweld allemaal ‘bij de omstandigheden hoort’ en dat Mexicanen zich volgens data van het Instituut voor Statistiek en Geografie (INEGI) kalm, veilig en gelukkig voelen.
In februari, toen uit een rapport al bleek dat tientallen kandidaten slachtoffer waren geworden van bedreigingen, aanslagen, ontvoeringen en moord, ontkende de president de ernst van de zaak, ondanks dat een groot deel van de slachtoffers van dit geweld afkomstig waren uit zijn eigen partij, Morena. ‘Er is niets te vrezen,’ zei AMLO volgens Aristegui. ‘We zien geen politiek verkiezingsgeweld’.
Los van wat AMLO over het verkiezingsgeweld zegt, is er tijdens zijn bijna zesjarige termijn ook weinig gedaan om het geweld door kartels in Mexico aan te pakken. AMLO werd verkozen op een verkiezingsbelofte van ‘knuffels, geen kogels’, waarbij hij zei zich liever te concentreren op de achterliggende redenen waarom mensen de misdaad ingaan, dan de kartels verantwoordelijk voor het geweld hard aan te pakken.
Het gevolg: bendegeweld nam toe in Mexico en het aantal arrestaties door de nationale garde in Mexico, die onder López Obrador werd opgericht om de federale politie te vervangen, daalde van 21.700 in 2018 tot 2800 in 2022, volgens The Wall Street Journal. Onder de huidige regering is politiek geweld daarnaast flink gestegen: van 94 moorden in 2018 naar 355 moorden in 2023.
‘Onder bedreigingen benoemen burgemeesters bendeleden op hoge plekken in gemeenten,’ vervolgt de Amerikaanse krant op basis van twee voormalige burgemeesters in de Mexicaanse deelstaat Guerrero. ‘Door deze functies krijgen kartels in feite de controle over contracten voor gemeentelijke bouwwerken, aanbestedingen en andere openbare diensten.’
Gaat een nieuwe regering het geweld anders aanpakken?
Gezien het geweld in Mexico, dat niet alleen politici maar ook heel veel onschuldige burgers treft, is het niet gek dat veiligheid een belangrijk thema is bij de aanstaande verkiezingen. ‘De duizenden mensen die elk jaar onder de grond belanden in Mexico, met of zonder grafsteen, maken het onmogelijk om de andere kant op te kijken. Er is ook geen manier om de realiteit die het land het hardst treft en die alleen maar erger wordt in verkiezingstijd te verbergen. Het zal het meest controversiële thema in de campagne zijn, die de twee prominente presidentskandidaten op de agenda zullen zetten’, schrijft El País hierover.
Die twee presidentskandidaten zijn Claudia Sheinbaum en Xóchitl Gálvez. Sheinbaum is de absolute topfavoriet om de verkiezingen te winnen. Ze is afkomstig uit Morena, de partij van president AMLO, en de president heeft Sheinbaum hoogstpersoonlijk aangewezen als zijn opvolger. Xóchitl Gálvez is de kandidaat van de oppositie, bestaande uit een coalitie van de traditioneel machtige partijen PRI, PAN en PRD. Ze erft zo het nalatenschap van die partijen, die decennialang het land bestuurden en met name onder president Felipe Calderón, die kartels keihard probeerde aan te pakken, Mexico in een veiligheidscrisis brachten.
De voorstellen van Claudia Sheinbaum omvatten meerdere punten: de jeugd weghouden van de georganiseerde misdaad, de rechterlijke macht hervormen en het leger inzetten tegen kartels, zo schrijft Expansion Politica.‘De snelheid waarmee de criminaliteit afneemt zal groter zijn, met andere woorden, elk jaar gaan we meer en meer criminaliteit terugdringen,’ zei Sheinbaum bij de presentatie van haar plannen.
Politiek analist Enrique Pérez Quintana is in een opiniestuk op Yahoo Newshard over de plannen van de gedoodverfde nieuwe president van Mexico. ‘De voorstellen van Claudia Sheinbaum zijn niet nieuw’, schrijft hij. ‘[Ze] zijn een voortzetting van de aanpak van de president. Ze zullen niet goed worden ontvangen door degenen die te maken hebben met onveiligheid en geweld, zoals de familieleden van de vermisten, de ontvoerden, de afgepersten, de bedreigden, degenen die van hun land zijn gejaagd en zijn beroofd.’
Oppositiekandidaat Gálvez was ook kritisch over de plannen van haar rivaal. Tijdens een persconferentie beschuldigde ze Sheinbaum ervan ‘knuffels te willen blijven geven’ aan kartels, zo schrijft El Financiero.Ze verwees naar een moment tijdens het presidentschap van AMLO, toen de president naar het geboortedorp van drugsbaas Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán ging en een ontmoeting had met de moeder van de inmiddels aan de VS uitgeleverde kartelleider. ‘Sheinbaum wil doorgaan met knuffels geven aan de moeder van El Chapo,’ zei Gálvez.
Haar eigen veiligheidsplannen zijn uitgebreid, zo meldt PMX: van voorstelbare punten als hardere straffen tot de bouw van een zwaar beveiligde, hightech gevangenis, het vergroten van het aantal lokale en federale openbaar ministeries en een groei van de nationale politie.
Volgens het Wilson Centergaat het deze verkiezingen alsnog te weinig over geweld tegen politici. ‘Er staat te veel op het spel in Mexico, waaronder Mexicaanse levens. Het normaliseren van politiek geweld is in niemands belang. Politici, overheidsfunctionarissen, wetshandhavers, het maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap moeten er veel meer aandacht aan besteden.’
De vriendschap tussen de Mexicaanse president en zijn pas geïnstalleerde Amerikaanse collega kende een valse start. López Obrador erkende de verkiezingsoverwinning van Joe Biden pas een maand na de uitslag. Er lijken nog wel meer beren op de weg voor een goede verstandhouding tussen de buurlanden.
De Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador (AMLO) is niet de eerste buitenlandse regeringsleider met wie Joe Biden contact opneemt. Die eer gaat naar president Justin Trudeau van Canada, zoals verschillende media, waaronder het Mexicaanse Infobae, melden. Maar Mexico staat wel hoog op de agenda van de gisteren (20 januari) aangetreden president, wat misschien wel onvermijdelijk is als je in ogenschouw neemt dat de grens tussen de VS en Mexico de drukste ter wereld is – voor corona staken jaarlijks zo’n 350 miljoen mensen legaal de grens over.
Het bouwen van die muur was een van de hardnekkigste campagnebeloftes van de scheidende president Trump, om Mexicaanse ‘misdadigers’ en ‘verkrachters’ buiten te houden, zoals Fox News in een weergave van een campagnespeech uit 2015 bericht. Het lijkt dat met het aantreden van Biden aan deze anti-Mexicoretoriek een einde is gekomen.
Telenoticias vraagt Mexicaanse migranten in Texas naar hun mening over Joe Biden.
Met de komst van Joe Biden begint een nieuw hoofdstuk in de relatie tussen Mexico en de VS. 2021 is – naast het tweehonderdjarige jubileum van de Mexicaanse onafhankelijkheid – ook het tweehonderdste jaar van de bilaterale verhoudingen tussen Mexico en de VS, een van de eerste staten die Mexico erkenden, brengt het Mexicaanse zakenblad Expansiónin herinnering. ‘Sindsdien hebben talloze episodes deze asymmetrische vriendschap gekenmerkt: de territoriale expansie van de Verenigde Staten [een groot deel van het Zuidwesten van de Verenigde staten, waaronder Californië, Arizona, New Mexico en Texas, hoorden in 1821 nog bij Mexico], oorlogsconflicten, inmenging in politieke aangelegenheden, investeringen die de aanzet gaven tot groei en migratiestromen via de drukste grens ter wereld.’
Hoewel Trump tijdens zijn presidentschap ‘Mexicaanse migranten verkrachters noemde, zijn buurman met een handelsoorlog dreigde, tienduizenden asielzoekers het land uit schopte, een grensmuur optrok en beloofde Mexico ervoor te laten betalen’, schrijft The New York Times, ‘is de Mexicaanse president een groot fan.’
AMLO heeft zich niet uitgesproken tegen de bestorming van het Capitool, zoals veel andere regeringsleiders
De relatie tussen AMLO en Joe Biden kende daarentegen een valse start. De Mexicaanse president erkende de verkiezingsoverwinning van Joe Biden pas op 14 december, als een van de laatste regeringsleiders ruim een maand na de uitslag, aldus Expansión. Ook vond de traditionele ontmoeting tussen de president-elect en de huidige Mexicaanse president niet plaats, meldt CNN Español.
AMLO streek de toekomstige regering-Biden-Harris in de haren door begin 2021 politiek asiel aan te bieden aan de oprichter van WikiLeaks, Julian Assange, die aangeklaagd werd voor het delen van staatsgeheimen tijdens de regering-Obama-Biden en momenteel vastzit in het Verenigd Koninkrijk. Verder heeft AMLO zich niet uitgesproken tegen de bestorming van het Capitool, zoals veel andere regeringsleiders, maar heeft hij wel het verwijderen van Trump van Twitter en Facebook veroordeeld, vat Expansión samen.
In een commentaar schrijft CNN Español: ‘er is reden om te vrezen dat deze relatie op het verkeerde spoor begint te raken en meer gespannen zal zijn dan in het verleden’.
Generaal Cienfuegos
Misschien wel het grootste struikelblok in de verhoudingen tussen de Mexicaanse en de Amerikaanse regering, is wat in Mexico bekendstaat als de zaak Cienfuegos. Generaal Cienfuegos, voormalig minister van Defensie, werd in oktober in Los Angeles opgepakt wegens vermoedelijke banden met de drugscriminaliteit en in november uitgeleverd aan Mexico om daar te worden berecht. Maar enkele dagen later werd hij door Mexicaanse autoriteiten volledig vrijgesproken en beschuldigde AMLO de DEA, de anti-drugseenheid, en andere Amerikaanse agentschappen ervan dat zij bewijsmateriaal hadden ‘verzonnen’, schrijft de Spaanstalige nieuwszender.
‘Vervolgens heeft hij het dossier over Cienfuegos dat door het ministerie van Justitie naar Mexico was gestuurd, openbaar gemaakt, hetgeen volgens het ministerie van Justitie in strijd is met een bilateraal verdrag over wederzijdse rechtshulp’, aldus CNN Español.
Om nog meer olie op het vuur te gooien heeft in december het Mexicaanse congres een wet aangenomen die buitenlandse (lees Amerikaanse) regeringsfunctionarissen beperkt in hun bevoegdheden op Mexicaans grondgebied. ‘Gelukkig worden dergelijke wetten in Mexico zelden gehandhaafd, zodat Washington weinig te vrezen heeft’, voegt de nieuwzender daaraan toe.
‘Achter al deze vermeende beledigingen gaat de angst schuil dat de Democraten zich meer zullen bemoeien met de bevordering van arbeidsrechten en schone energie, waardoor ze de ambitieuze agenda van López Obrador in eigen land in de weg staan, aldus twee ambtenaren in zijn regering die uit angst voor represailles op voorwaarde van anonimiteit spraken’, schrijft The New York Times.
‘Dit zal allemaal gerepareerd moeten worden. Het is mogelijk, maar niet gemakkelijk. Er moet worden gestreefd naar akkoorden die voor beide partijen bevredigend zijn, wat in Mexico steeds moeilijker zal worden, gezien de toenemende militarisering van de staat en de daarmee gepaard gaande grotere afhankelijkheid van López Obrador van het leger. Het budget en de verantwoordelijkheden van het leger zijn in zijn tweejarige ambtsperiode drastisch toegenomen’, schrijft CNN Español.
[Lees voor meer informatie over de toenemende militarisering van Mexico het dossier van het Mexicaanse tijdschrift Nexos, dat redacteur Joep Harmsen afgelopen weekend tipte.]
De Financial Timesschrijft dat de Mexicaanse president zich weleens actief zou kunnen gaan verzetten tegen zijn Amerikaanse collega. ‘Met Biden wil López Obrador weer zijn stekels laten zien (…) Het is alsof López Obrador uit voorzorg een stroman probeert te creëren om mee te vechten… hij gebruikt anti-Amerikanisme en nationalisme om politieke punten te scoren in Mexico, vooral in een verkiezingsjaar’, aldus de Mexicaanse politicoloog Denise Dresser tegenover FT. Mexico houdt dit jaar tussentijdse verkiezingen op 6 juni.
‘Positieve wending’
Expansión ziet daarentegen goede mogelijkheden voor samenwerking met de regering-Biden: ‘De verandering van regering brengt een positieve wending met zich mee. Het zal een meer voorspelbare, minder wispelturige regering zijn. Dit zal het mogelijk maken een meer duurzame en gestructureerde gezamenlijke strategie uit te werken. (…) Biden en zijn kabinet hebben meer ervaring en interesse in een integraal buitenlandbeleid.’
Op de dag van de inauguratie van Joe Biden heeft AMLO hem zijn gelukswensen gegeven. In zijn dagelijkse persconferentie verklaart hij dat hij verwacht tevreden te zullen zijn met de drie prioriteiten van de nieuwe president: de pandemie, het herstel van de economie en het bieden van perspectief aan ongedocumenteerde migranten en het reguleren van migratie, meldt het Mexicaanse dagblad La Jornada. De Mexicaanse president hoopt dat de Mexicaanse economie kan meeprofiteren van het Amerikaanse economische herstelplan.
Vooralsnog ontlopen de twee regeringsleiders elkaar. ‘Biden zal zich logischerwijs concentreren op zijn binnenlandse agenda. Qua buitenlandbeleid is Mexico in eerste instantie misschien geen prioriteit, tenzij er een nieuwe crisis uitbreekt, die groter is dan de zaak-Cienfuegos. En López Obrador zal alleen in de Verenigde Staten geïnteresseerd blijven voor zover het reusachtige buurland zijn binnenlandse agenda in de weg staat’, concludeert CNN Español.
Volgens joodse en islamitische organisaties stelt het Europese Hof dierenwelzijn boven vrijheid van religie. Wat is er tien jaar later over van de Arabische Lente? Inheemse Mexicanen komen in opstand tegen de ‘Maya-trein’ en in Spanje mogen ongeneeslijk zieken nu hulp vragen bij het beëindigen van hun leven.
‘Historisch besluit’
Gisteren (17 december) stemde een meerderheid van het Spaanse Congres (vergelijkbaar met de Tweede Kamer) voor een nieuwe wet die euthanasie mogelijk moet maken in geval van ernstige en ongeneeslijke ziekte of ernstige, chronische en invaliderende ziekte. De euthanasieaanvraag zal moeten worden goedgekeurd door twee verschillende artsen – waarvan er één specialist is in de betreffende ziekte – en zal vervolgens moeten worden voorgelegd aan een evaluatiecommissie van de regionale volksgezondheidsautoriteit.
Als de wet – zoals verwacht – wordt goedgekeurd door de Senaat dan ‘zal het in de eerste weken van volgend jaar legaal zijn in Spanje voor een ongeneeslijk ziek persoon om hulp te vragen bij het beëindigen van zijn leven’, schrijft El País. Het dagblad noemt het besluit ‘historisch’. Door de nieuwe euthanasiewet krijgt ‘Spanje opnieuw een voortrekkersrol toebedeeld op het gebied van de sociale verworvenheden’, meldt de krant trots in een redactioneel commentaar.
‘Eindelijk het recht om waardig te sterven’, kopt de digitale krant El Confidencial. De conservatieve krant ABC is daarentegen minder verheugd met het besluit en oordeelt: ‘De staat speelt voor god.’ Het commentaar van de krant is in lijn met de conservatieve Partido Popular en het rechtse Vox, die beide tegenstemden. ‘Sterven en doden zijn geen individuele rechten, en nog minder in een samenleving met zoveel vooruitgang en beschikbare ondersteuning als de onze’, aldus ABC.
De Arabische Lente 10 jaar later
De Arabische lente begon tien jaar geleden, reden genoeg voor de wereldpers om terug te kijken op wat de opstanden in de Arabische wereld het afgelopen decennium teweeg hebben gebracht.
Op 17 december 2010 stak de Tunesische straatverkoper Mohamed Bouazizi zichzelf in brand in de stad Sidi Bouzid. ‘Een eenzame daad van protest die een golf van antiautoritaire opstanden in de hele regio veroorzaakte’, aldus Middle East Eye. Mohamed Bouazizi stierf op 4 januari 2011, maar niet voordat zijn daad viraal ging, schrijft Al Jazeera. De demonstraties maakten een einde aan het 23-jarige bewind van de autoritaire president Zine El Abidine Ben Ali, de eerste leider van een Arabisch land die door protest moest aftreden.
De gebeurtenis inspireerde tot een golf van opstanden in de Arabische wereld, waardoor mensen de straat op gingen om te protesteren tegen autoritarisme, corruptie en armoede. De Arabische Lente, zoals die opstanden gingen heten, werd grotendeels neergeslagen door contrarevolutionaire staatstroepen die wanhopig de status quo probeerden te handhaven, aldus Middle East Eye. Behalve in Tunesië leidde het tot machtswisselingen in Egypte en Libië, en een burgeroorlogen die nog altijd woeden in Libië, Syrië en Jemen.
Voor veel mensen in de Arabische wereld is hun leven verslechtend na de Arabische Lente
Voor veel mensen in de Arabische wereld is hun leven verslechtend na de Arabische Lente, schrijft The Guardian naar aanleiding van een peiling onder acht landen. Toch heeft een meerderheid van de respondenten in Soedan, Tunesië, Algerije, Irak en Egypte geen spijt van de protesten.
In Syrië, Jemen en Libië heeft een meerderheid wel spijt. In die landen is ook een ruime meerderheid van mening dat ze slechter af zijn dan tien jaar geleden. Dat is niet gek, aangezien de landen in puin liggen na burgeroorlogen en buitenlandse interventies, aldus het Britse dagbad.
Inheems verzet tegen ‘Maya-trein’
Het is het prestigeproject van de Mexicaanse president Andres Manuel López Obrador: 1500 kilometer spoor door de Mexicaanse staat Yucatán, de wieg van de millennia-oude Maya-cultuur. Het treintraject heet dan ook ‘La tren maya’, de Maya-trein, en moet een grote lus vormen langs de belangrijkste archeologische vindplaatsen met Maya-ruïnes om zo een impuls aan het toerisme te geven.
Maar de treinverbinding stuit op woede van de erfgenamen van de Maya’s. ‘De oorlog tegen de Maya-trein is begonnen’, aldus Post Opinión, de Spaanstalig opiniesectie van The Washington Post. Verschillende inheemse groepen hebben zich verenigd in hun verzet en hekelen de schade die het project aan het milieu, de natuur en hun manier van leven toebrengt.
Op 7 december heeft de rechtbank in Campeche, Yucatán, in het voordeel van de inheemse collectieven beslist en de bouwwerkzaamheden aan het tweede deel van het spoor opgeschort, meldt La Jornada.
‘We willen niet het nieuwe Cancún worden, waar alle mangroves zijn verdwenen. Er is hier nog steeds bos’, zegt Genomelín López tegen El País. López is Chontal, een van de vele etnische Maya-groepen in de regio.
Hoewel de regering heeft verzekerd dat het project geen gevolgen zal hebben voor het milieu, vooral omdat er gebruik zal worden gemaakt van bestaande spoorwegen, zijn veel bewoners in de regio onder andere bezorgd over de watervoorraden, die in gevaar zouden kunnen komen door de stedelijke ontwikkeling en onvoldoende afvalwaterzuivering, aldus El País.
‘Dierenwelzijn boven vrijheid van religie’
Gisteren (17 december) deed het Europese Hof in Brussel uitspraak over het verbod op onverdoofd slachten dat de Vlaamse regioregering in 2019 instelde. Het hof vonniste dat overheden het recht hebben om zo’n verbod in te stellen: ‘Het hof concludeert dat de maatregelen in het decreet een eerlijk evenwicht mogelijk maken tussen het belang dat wordt gehecht aan dierenwelzijn en de vrijheid van joodse en islamitische gelovigen om hun geloof te belijden’, citeert Al Jazeera de uitspraak.
Joodse en islamitische organisaties in Vlaanderen en de rest van de wereld reageren verontwaardigd op de uitspraak. Deze ‘stelt dierenwelzijn boven vrijheid van religie’, schrijft The Times of Israël. ‘Vanochtend werden joden opnieuw gedegradeerd tot tweede klas burgers in Europa’, aldus het commentaar.
Velen verwachtten dat het verbod verworpen zou worden. Een juridisch adviseur van het hof had in september nog verklaard dat een verbod op kosjer en halal slachten in strijd was met het recht op vrijheid van godsdienst, aldus The Times of Israël. Maar volgens het hof betreft het verbod op onverdoofd slachten maar een klein onderdeel van het rituele proces, en niet de religieuze praktijk in het algemeen, meldt Deutsche Welle.
De Colombiaanse schrijver Héctor Abad vreest dat het enthousiasme over de op 1 december ingehuldigde president van Mexico gebaseerd is op luchtkastelen die geen andere basis hebben dan goede bedoelingen.
In Mexico hebben we vijf maanden lang, vanaf de verkiezingen op 1 juli tot de installatie van de nieuwe president, een soort tussenregering gehad. Maar je kunt niet zeggen dat die nieuwe president, Andrés Manuel López Obrador, oftewel AMLO, in deze maanden geen politieke beslissingen heeft genomen of zelfs geïmplementeerd. De corrupte Enrique Peña Nieto is niet gisteren opgehouden met regeren, maar al op 1 juli van dit jaar, toen zijn politieke partij, de PRI, een verpletterende verkiezingsnederlaag leed.
Verstoken van politiek kapitaal en met een absolute meerderheid voor AMLO in het Congres, konden Peña Nieto en zijn ministers alleen nog maar machteloos toekijken hoe de nieuwe regeringsleider zonder formele bevoegdheid de touwtjes in handen nam. De kiezers die op AMLO hebben gestemd deden dat grotendeels op grond van een wel erg riskante aanname, namelijk: ‘Met Mexico kan het niet slechter worden dan het al is.’
Ze willen iets heel nieuws uitproberen, het roer radicaal omgooien, dat wil zeggen het antisysteemdiscours hanteren, dat zowel links als rechts in zo veel landen aan de macht heeft geholpen. De kiezers hebben zo’n afkeer van de elite dat ze op elke kandidaat willen stemmen die tegen de gevestigde orde is. Voor iemand met linkse idealen is AMLO’s programma (goed pensioen, meer geld voor het openbaar onderwijs, bestrijding van corruptie en straffeloosheid, serieuze aanpak van geweld) heel wat aantrekkelijker dan dat van Bolsonaro.
Volksraadplegingen
Op die goede bedoelingen, en op het jeugdig enthousiasme van zijn volgelingen, is de hoop gebaseerd dat AMLO’s regering een zegen voor het land zal zijn. En als dat het geval is, dan zou dat heel goed zijn voor Latijns-Amerika, het zou heel goed zijn als hij zijn beloftes kon waarmaken. AMLO’s plannen om het drugsgeweld te bestrijden zijn het best uitgewerkt, en die hebben ook de meeste kans van slagen. Maar als we kijken naar de economie en het milieu, en vooral naar zijn dictatoriale houding en persoonlijkheidscultus, het feit dat hij lak heeft aan de scheiding der machten, dan ziet het er al veel minder rooskleurig, zelfs alarmerend uit, want de maatregelen die hij tot nog toe getroffen heeft zijn veelal arbitrair en ondemocratisch.
Het meest verontrustend zijn misschien wel zijn ‘volksraadplegingen’, die hij op eigen houtje in elkaar heeft geflanst. Het is frauduleus om over een groot bouwproject (een nieuw vliegveld) te laten beslissen door middel van een referendum waarbij hij zelf bepaalt wie eraan mee mag doen, waarvoor geen minimumpercentage vóórstemmers geldt en dat ook nog uitsluitend gehouden wordt op plaatsen waarvan hij weet dat hij er over een meerderheid beschikt. En eenzelfde illegaal plebisciet heeft hij onlangs gebruikt om de bouw door te drukken van een spoorlijn, dwars door het oerwoud van Yucatán, waarmee onnoemelijke ecologische schade wordt aangericht in dit archeologisch zo belangrijke gebied.
Het lijkt erop dat het enthousiasme van AMLO’s Mexicaanse volgelingen gebaseerd is op gebakken lucht, dat wil zeggen op messianistische retoriek – ‘Erger kan het niet worden en Hij is zo goed en smetteloos dat we het zeker beter zullen krijgen’ – en op luchtkastelen die geen andere basis hebben dan goede bedoelingen, morele beloften en een snuifje revanchistisch ressentiment. Maar de twijfelaars hebben heel goede redenen om pessimistisch te zijn. Al voordat AMLO officieel was geïnstalleerd zorgde elk nieuw besluit van hem voor devaluatie van de Mexicaanse peso, gevolgd door een kapitaalvlucht.
Het zou heel goed zijn als hij zijn beloftes kon waarmaken
Een samenzwering van het grootkapitaal tegen een linkse regering? De algoritmes waardoor internationale investeerders zich laten leiden zijn deels op subjectieve aannames gebaseerd, maar ze maken ook gebruik van harde cijfers. Als AMLO zegt dat geen enkele overheidsfunctionaris méér mag verdienen dan hij, en als hij dan ook nog eens zijn salaris naar 5000 dollar per maand verlaagt, dan kun je er zeker van zijn dat de top van de belangrijkste staatsondernemingen naar het buitenland zal vertrekken. Maatregelen treffen die, hoe populair ze ook mogen zijn, tot gevolg hebben dat de beste krachten van het land niet meer voor de overheid willen werken, is puur populisme.
Als alle beslissingen door één man worden genomen, zonder overleg met anderen, zonder overleg met experts, en als de harde kern van de mensen om hem heen meer ideologisch bevlogen dan praktisch gemotiveerd is, dan bestaat het grote risico dat de inefficiëntie tot chaos leidt en chaos weer tot economische crises en economische crises tot nog meer dictatoriale beslissingen.
Een van de meest dynamische kranten van het land. De stellingname tegen de drugskartels bezorgde de krant een internationale reputatie. Financiële problemen dwongen _ El Espectador_ ertoe zich om te vormen tot weekblad, maar sinds 2008 verschijnt de krant weer als dagblad.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
