Volgens Trump wordt hij deze week nog gearresteerd
Media, politici en Trump-aanhangers speculeren al dagen over een mogelijke aanhouding van de oud-president van de Verenigde Staten. Trump plaatste vorige week zelf een bericht op zijn socialemediakanaal Truth Social, waarin hij schreef dat hij dinsdag gearresteerd zou worden. Hij riep zijn aanhangers op in opstand te komen. Tot een daadwerkelijke arrestatie is het echter nog niet gekomen, meldt CNN.
De zaak waarin Trump mogelijk moet voorkomen draait om een betaling van 130.000 dollar die in 2016 zou zijn gedaan aan pornoster Stephanie ‘Stormy Daniels’ Clifford door Michael Cohen, de toenmalige advocaat van Donald Trump. Het zou zijn gegaan om zwijggeld, omdat Clifford seks zou hebben gehad met Trump in 2006. Cohen heeft later toegegeven de betalingen in opdracht van Trump te hebben gedaan. Volgens openbaar aanklagers is er sprake geweest van mogelijke fraude door de organisatie van Trump, die deze betaling heeft geregistreerd als juridische onkosten.
Mocht Trump vervolgd worden, dan is het voor het eerst dat dit een Amerikaanse ex-president overkomt
Een zogeheten grand jury moet gaan besluiten of er een aanklacht geformuleerd wordt en of er een arrestatiebevel komt tegen Trump. Deze beslissing werd dinsdag verwacht, maar naar verwachting komt de jury donderdag pas bijeen. Mocht Trump inderdaad vervolgd worden, dan is het voor het eerst in de geschiedenis dat dit een Amerikaanse ex-president overkomt. Zelf zegt Trump slachtoffer te zijn van een politieke heksenjacht.
Sajid Mir staat op FBI-lijst van meest gezochte terroristen
Pakistan heeft het vermoedelijke brein achter de terroristische aanslagen van 2008 in de Indiase stad Mumbai gearresteerd. De man, Sajid Mir, staat op de FBI-lijst van meest gezochte terroristen. Hij wordt al meer dan tien jaar gezocht door zowel de Verenigde Staten als India.
’Pakistan dacht jarenlang dat hij onvindbaar of zelfs dood was’
Hammad Azhar, een voormalig minister in de Pakistaanse regering en een Pakistaanse ambtenaar hebben onafhankelijk van elkaar aan Nikkei Asian Review zijn arrestatie bevestigd. Volgens de ambtenaar is de man, van wie Pakistan ‘jarenlang dacht dat hij onvindbaar of zelfs dood was’, nu eindelijk opgepakt. Ook een FBI-medewerker, die anoniem wenst te blijven, heeft de krant gezegd dat Mir ‘in leven is, in hechtenis zit en veroordeeld is’ in Pakistan.
Sajid Mir heeft banden met de Pakistaanse terroristische organisatie Lashkar-e-Taiba, die hoogstwaarschijnlijk achter de aanslagen van november 2008 zat. Een groep van tien gewapende mannen voerde toen aanvallen uit op meerdere doelen, waaronder het Taj Mahal Hotel in Mumbai. Ongeveer honderdzeventig mensen werden gedood, voornamelijk Indiërs, naast zes Amerikanen en toeristen uit andere landen.
De New Yorkse kunstenaar Guy Stanley Philoche heeft voor ruim 65.000 dollar aan werk gekocht van kunstenaars die zijn getroffen door de coronapandemie. Hij kocht ruim honderdvijftig kunstwerken voor maximaal 500 dollar per stuk. Zijn eigen schilderijen kosten zo’n 120.000 dollar, dus hij kan zich wel wat veroorloven.
In een video op Instagram vroeg Philoche kunstenaars die de gevolgen merken van de pandemie om hem hun werk te tonen. Beviel het, dan kocht hij het en betaalde hij voor de verzending naar zijn studio in East Harlem. Zo kwam hij in contact met kunstenaars van over de hele wereld. ‘De kunstwereld is mijn gemeenschap en ik voel me verplicht mijn gemeenschap te helpen. En dat blijf ik doen’, aldus Philoche.
Overigens zet hij ook weleens een eigen werk ter waarde van 100.000 dollar aan de straat, voor de gelukkige vinder. ‘Art for the People’ noemt hij deze poging om zijn werk met iedereen te delen, ook met mensen die het zich niet kunnen veroorloven.
Wie had gedacht dat mensen al sinds de Oudheid van grote hoogten sprongen? Een enorme collectie prehistorische rotsschilderingen die wetenschappers diep in het Colombiaanse Amazoneregenwoud aantroffen, onthult dat er al in de prehistorie waaghalzen waren die de spanning opzochten door te bungeejumpen.
De rotsschilderingen strekken zich uit over bijna 13 kilometer en dateren van ongeveer 12.500 jaar geleden, toen de mens voor het eerst het Amerikaanse continent bevolkte. De inheemse bewoners van het regenwoud bestudeerden de schilderingen al jaren, maar nu heeft ook een groep wetenschappers de afbeeldingen gedocumenteerd. Onder de geportretteerde dieren bevinden zich ook enkele uitgestorven soorten.
In Zimbabwe is journalist en anticorruptieactivist Hopewell Chin’ono voor de derde keer in korte tijd gearresteerd, ditmaal voor het ‘aanzetten tot openbaar geweld’ tijdens antiregeringsprotesten. Chin’ono berichtte in juni over corruptie rond de aankoop van beschermende uitrustingen voor gezondheidswerkers ter waarde van 60 miljoen dollar. Volgens de journalist en zijn collega’s zijn Collins Mnangagwa, zoon van de president, en enkele hoge regeringsfunctionarissen betrokken bij het schandaal.
ZANU-PF, de partij die onafgebroken regeert sinds de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980, ontkent: ‘We hebben met bezorgdheid kennisgenomen van de systematische aanvallen op de integriteit van de familie Mnangagwa door gewetenloze karakters zoals Hopewell Chin’ono.’ Activisten en mensenrechtenorganisaties wijzen op de ‘ongekende’ onderdrukking van mensen met een afwijkende mening in Zimbabwe, die resulteert in arrestaties van tientallen activisten en oppositieleden.
Een bescheiden overblijfsel uit het verleden van India is bezig met een grote comeback. Op alle zevenduizend treinstations in het land moet thee voortaan worden geserveerd in aarden bekers die bekendstaan als kulhads. De kulhads zijn ongeverfd, ongeglazuurd, perfect biologisch afbreekbaar en dus milieuvriendelijk. Daarom heeft Piyush Goyal, de Indiase minister van Spoorwegen, besloten dat ze plastic bekers moeten vervangen in de strijd tegen wegwerpplastic.
‘Kulhads helpen niet alleen het gebruik van giftig plastic te verminderen, maar bieden ook werkgelegenheid en inkomen aan honderdduizenden pottenbakkers’, aldus de minister. Vóór de corona-uitbraak reisden dagelijks 23 miljoen Indiërs met de trein, dus na de pandemie zal er een astronomisch aantal kulhads nodig zijn. Naar verwachting zal het besluit werkgelegenheid genereren voor zo’n twee miljoen pottenbakkers.
Timnit Gebru, ethicus op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI), wordt wereldwijd gerespecteerd om haar werk dat raciale vooringenomenheid in algoritmen blootlegt. Ze is bekend als pleitbezorger van grotere participatie door vrouwen en mensen van kleur in haar vakgebied.
Begin deze maand werd ze plotseling ontslagen door Google, waar ze het ethische AI-team leidde. Het bedrijf wilde dat ze haar naam verwijderde uit een onderzoeksartikel waarin ethische kwesties rondom toepassing van taal in AI-technologie worden besproken, omdat het bezwaren had tegen de inhoud. Gebru beriep zich op de academische vrijheid, waarna ze werd ontslagen. Google beweert dat ze zelf is opgestapt.
‘Er werken amper zwarte mensen bij Google Research, en al helemaal niet in het hogere management’
De gang van zaken leidde tot een stroom van steunbetuigingen en commentaar van AI-onderzoekers bij Google, bij topuniversiteiten en bij bedrijven als Microsoft en chipmaker Nvidia. Ruim tweehonderd Google-medewerkers eisen openheid over de gang van zaken en willen dat hun werkgever zich committeert aan ‘onderzoeksintegriteit en academische vrijheid’. De betrokkenen vinden dat het bedrijf zijn reputatie op dit cruciale gebied te grabbel heeft gegooid.
Gebru’s conflict met Google benadrukt de gespannen relatie tussen ethische overwegingen rond AI en het enorme winstpotentieel van deze technologie voor bedrijven. Gebru vermoedt dat haar ontslag is ingegeven door haar uitgesprokenheid over diversiteit en de omgang van Google met mensen uit gemarginaliseerde groepen: ‘Er werken amper zwarte mensen bij Google Research, en al helemaal niet in het hogere management.’
226 Google-medewerkers maakten maandag de oprichting bekend van de Alphabet Workers Union (AWU), de eerste vakbond van de internetgigant (Alphabet is het moederbedrijf van Google). De vakbond is een zeldzaamheid in Silicon Valley en de technische industrie, die bekendstaat om zijn hoge salarissen en goede arbeidsomstandigheden. The Verge legt uit dat de groep van plan is om te vechten tegen loonverschillen tussen mannen en vrouwen en ‘controversiële’ contracten met regeringen.
Het ontbreken van een gestructureerde vakbond heeft de werknemers van de groep er tot dusver niet van weerhouden zich te uiten, aldus The Verge. Zo werd er geprotesteerd tegen Project Maven, dat droneaanvallen door middel van kunstmatige intelligentie moest verbeteren, en lieten 20.000 medewerkers hun stem horen toen een leidinggevende het bedrijf verliet met een cheque van $90 miljoen – ondanks beschuldigingen van seksuele intimidatie.
In een column van de New York Times zeggen twee leden van de AWU dat Alphabet ‘de verantwoordelijkheid heeft tegenover zijn duizenden werknemers en miljarden gebruikers om van de wereld een betere plek te maken’, en dat de vakbond daaraan wil bijdragen.
Centraal-Afrikaanse Republiek
Faustin Archange Touadéra uitgeroepen tot president van de CAR
Maandag bevestigde de nationale verkiezingsautoriteit dat Touadéra 53,9% van de stemmen binnen had. Het resultaat moet nog worden gevalideerd door het Grondwettelijk Hof, schrijft Deutsche Welle, dat de uitslag ‘niet verrassend’ noemt. Maar een deel van de oppositie weigert de herverkiezing van het staatshoofd te erkennen.
De verkiezingen gingen gepaard met spanningen en geweld. De stad Bangassou, 750 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Bangui, werd zondag belegerd door de Coalition of Patriots for Change, een rebellengroepering. Touadéra legde de schuld hiervan bij François Bozizé, voormalig president, die in 2013 uit de macht werd gezet.
President Xi Jinping is een nieuwe campagne gestart tegen onlinekritiek van Chinese burgers. Vooral Twitteraars worden opgepakt, bedreigd en zelfs gevangengezet. ‘Met Twitter verliezen we een van de laatste plekken waar we ons nog kunnen uitspreken.’
Sjanghai. Eén man zat vijftien dagen in de cel. De familie van een ander werd door de politie bedreigd. Een derde zat acht uur vastgeketend in de verhoorkamer. Hun misdaad: iets op Twitter zetten. In een fikse aanscherping van de Chinese internetcensuur wordt een groeiend aantal twitteraars door de politie opgepakt voor verhoor. Ook al is Twitter in China geblokkeerd en voor de overgrote meerderheid van de internetters daar dus onzichtbaar. Deze harde politieaanpak is de nieuwste uiting van Xi Jinpings campagne tegen ongewenste internetactiviteiten. De autoriteiten verstevigen hun greep op het onlineleven van de Chinese burgers, ook als de berichten die zij posten in het land zelf nauwelijks te zien zijn. ‘Met Twitter verliezen we een van de laatste plekken waar we ons nog kunnen uitspreken,’ zegt mensenrechtenactivist Wang Aizhong, die zegt dat de politie hem opdroeg berichten met kritiek op de Chinese overheid te verwijderen.
Als de regering de activisten er niet toe kan bewegen zelf de tweets te verwijderen, wordt het wel door anderen gedaan. Zo weigerde Wang zijn tweets te wissen, maar toen hij vorige maand een boek zat te lezen, meldde zijn telefoon ineens dat hij berichten binnenkreeg met backupcodes voor zijn Twitter-account. Een uur later waren drieduizend van zijn tweets gewist, zegt hij. Hij ziet er de hand in van aan de overheid gelieerde hackers, al valt dat niet te verifiëren. Een woordvoerder van Twitter wilde geen commentaar geven op de nieuwe overheidscampagne.
China oefent natuurlijk al sinds jaar en dag strenge controle uit op wat zijn burgers mogen zien en zeggen, ook online. Maar uit dit nieuwe offensief blijkt dat de regering wereldwijd toezicht op sociale media wil houden. Tekstberichten op het in China eveneens geblokkeerde WhatsApp beginnen nu gebruikt te worden als bewijsmateriaal in rechtszaken. Steeds vaker eist de Chinese overheid dat Google en Facebook bepaalde inhoud offline halen, ook al zijn de sites van beide bedrijven op het Chinese internet niet te vinden. Toen de verbannen Chinese miljardair Guo Wengui op internet hooggeplaatste Chinese politici begon te beschuldigen van corruptie, werden zijn accounts op Facebook en Twitter tijdelijk afgesloten. Volgens de bedrijven gebeurde dit naar aanleiding van klachten van gebruikers en omdat hij persoonlijke informatie over anderen had verspreid.
Debat
Ondanks het Chinese verbod op Twitter speelt het platform een belangrijke rol in het politieke en maatschappelijke debat van het land. Een kleine maar actieve gemeenschap van internetters gebruikt speciale software om de overheidsrestricties te omzeilen en Twitter toch te kunnen bereiken. Op basis van een enquête onder 1627 Chinese internetters schat Daniela Stockmann, hoogleraar aan de Berlijnse Hertie School of Governance, dat slechts 0,4 procent van de Chinese internetters gebruikmaakt van Twitter, oftewel zo’n 3,2 miljoen mensen.
En Twitter mag voor normale burgers dan verboden zijn, officiële media zoals de partijkrant People’s Daily en persbureau Xinhua maken er wel gebruik van om de beeldvorming over China in het buitenland te beïnvloeden. ‘Aan de ene kant benutten de staatsmedia alle mogelijkheden van die platforms om miljoenen mensen te bereiken,’ zegt Sarah Cook, Oost-Azië-analist van Freedom House, een Amerikaanse onderzoeksgroep die ijvert voor de democratie in de wereld. ‘En aan de andere kant riskeren gewone Chinezen arrestatie en een gevangenisstraf als ze diezelfde platforms gebruiken om met elkaar en de buitenwereld te communiceren.’
Het zakelijke netwerk LinkedIn, een van de weinige Amerikaanse sociale media die in China zijn toegestaan, schikt zich al lang naar de censor. Zo sloot het vorige maand korte tijd de account af van Peter Humphrey, een Britse bedrijfsrechercheur die ooit in China in de cel heeft gezeten, en deze maand die van Zhou Fengsuo, een mensenrechtenactivist. De mails waarin ze dit van LinkedIn te horen kregen, leken sterk op de mail die gebruikers krijgen als berichten worden verwijderd op grond van de Chinese censuurwetgeving. ‘Wat we de laatste weken zien, is een drastische verscherping van de censuur op sociale media door de autoriteiten,’ zegt Humphrey. ‘Ik vind het verbluffend dat LinkedIn aan dat achterbakse muilkorven van burgers meewerkt en probeert te voorkomen dat hun berichten in China gelezen kunnen worden.’ Beide accounts zijn inmiddels weer hersteld en LinkedIn heeft een verklaring uitgestuurd waarin het bedrijf excuses aanbiedt en zegt dat de accounts per ongeluk waren afgesloten. ‘Ons Trust and Safety Team buigt zich over de interne processen om dergelijke fouten in de toekomst te voorkomen,’ stelde de verklaring.
Met Twitter richten de Chinese autoriteiten zich nu op een vitaal medium voor Chinese activisten. Uit gesprekken met negen door de politie verhoorde twitteraars en een vier uur durende geluidsopname van één zo’n verhoor komt een bepaald patroon naar voren: de politie legt de gebruikers een print met tweets voor en spoort ze aan die specifieke berichten of zelfs hun hele account te deleten. Dat betreft vaak berichten met kritiek op de Chinese overheid of op president Xi. De opgepakte twitteraars zeggen door de politie bedreigd of zelfs vastgeketend te zijn. Huang Chengcheng, een activist met meer dan achtduizend volgers op Twitter, zegt dat hij tijdens zijn verhoor in Chongqing acht uur lang met handen en voeten aan zijn stoel geketend zat. Na afloop heeft hij een schriftelijke toezegging getekend dat hij niet meer zal twitteren.
De politie heeft de activisten ervan doordrongen dat ze misschien wel berichten langs de Chinese censor kunnen smokkelen, maar dat deze toch meeleest
De nieuwe aanpak is een initiatief van het machtige ministerie van Openbare Veiligheid, dat toeziet op justitie en de politieke veiligheid. Volgens diverse twitteraars werd in de verhoren expliciet verwezen naar de internetpolitie, de tak van het ministerie die het internetverkeer controleert. Die internetpolitie, die dit soort lokale acties omschrijft als ‘acties in het veld’, staat sinds afgelopen zomer onder leiding van een hardliner die bekend is geworden met zijn harde aanpak van telecomfraude in de zuidoostelijke kuststad Xiamen. Het ministerie en de Cyberspace Administration of China, de Chinese internetwaakhond, hebben niet op onze gefaxte vragen gereageerd.
De politie heeft de activisten ervan doordrongen dat ze misschien wel berichten langs de Chinese censor kunnen smokkelen, maar dat deze toch meeleest. Een twitteraar met een klein aantal volgers die online over milieuvervuiling had geklaagd, kreeg na een verhoor van vier uur een dringend advies van een politieagent. Deze twitteraar, die uit angst voor represailles niet bij naam genoemd wil worden, had een opname van het verhoor gemaakt, die hij ons liet horen.
‘Verwijder al je tweets en sluit je account af,’ zei de agent. ‘Alles op internet kan worden gevolgd, zelfs ongepaste opmerkingen in WeChat-groepen.’ WeChat is een populaire Chinese berichtendienst. ‘Ik geef je dit welgemeende advies,’ zei de agent. ‘Als dit nog een keer gebeurt, zullen de gevolgen ernstiger zijn. Dan krijgen je ouders er ook mee te maken. Je bent nog zo jong. Als je later trouwt en kinderen krijgt, houden die er ook last van.’
Deze harde aanpak zet een domper op het Chinese debat op Twitter, zegt Yaqiu Wang van Human Rights Watch, die in november over het offensief berichtte. Maar nog niet alle gebruikers laten zich het zwijgen opleggen. ‘Veel activisten willen vrijheid van meningsuiting,’ zegt Wang. ‘Ook al worden ze lastiggevallen en geïntimideerd, ze blijven dapper tweeten. Als daad van verzet tegen censuur en onderdrukking.’
Het zijn niet alleen de twitteraars met de meeste volgers die voor verhoor worden opgepakt. Pan Xidian, een 47-jarige werknemer van een bouwbedrijf in Xiamen, heeft er zo’n vierduizend. Hij tweette een strip van de dissidente cartoonist Rebel Pepper met kritiek op het mensenrechtenbeleid. In november werd hij door de politie twintig uur lang verhoord. Na enkele tweets te hebben verwijderd mocht hij naar huis en dacht hij dat de kous af was. Maar kort daarna werd hij op zijn werk bezocht door agenten die hem in een auto smeten. Ze vroegen hem een document te ondertekenen waarin hij bekende dat hij de maatschappelijke orde had verstoord. Dat deed hij. Toen toonden ze hem een ander document op basis waarvan hij werd aangehouden. Hij heeft twee weken in een cel gezeten met tien anderen, waar ze propagandafilmpjes te zien kregen.
‘In deze tijd zijn we wel bang, maar ik kan mezelf niet bedwingen,’ zei een huilende Pan na zijn vrijlating over de telefoon. ‘We leven in onderdrukking.’ En hij voegde eraan toe: ‘We zijn net lammetjes. De een na de ander wordt opgepakt. We kunnen ons niet verweren.’
De handhavingscampagne is buitengemeen breed en hard. Bij het censureren van binnenlandse sociale media namen de autoriteiten in het verleden vooral prominente gebruikers op de korrel. Slechts sporadisch werden gewone burgers opgepakt en ondervraagd. Bij het huidige offensief lijken de inspanningen van lokale en nationale opsporingsinstanties ook goed op elkaar afgestemd, zegt Xiao Qiang, hoogleraar aan de University of California. ‘Zo’n landelijke actie, waarbij zo veel mensen echt worden opgepakt, dat hebben we nog nooit gezien,’ zegt hij.
Verreweg de grootste en meest gezaghebbende krant van Amerika, met 1300 journalisten, 13 buitenlandredacties en reeds 125 Pulitzer-prijzen op zijn naam. Opgericht in 1851 en sinds 1896 in handen van de familie Ochs Sulzberger. De krant is links van het midden georiënteerd.
Er zijn sterke aanwijzingen dat China zijn sterke positie binnen de internationale politieorganisatie gebruikt om politieke tegenstanders te criminaliseren.
In november 2016 kwam voor het eerst een Chinees, Meng Hongwei, aan het hoofd te staan van Interpol. Dat was niet zo vreemd: China is een gerespecteerd lid van de organisatie en Meng, die eerder onderminister van Openbare Veiligheid was geweest in Beijing, werd volgens de regels gekozen. Maar Mengs benoeming wekte ook argwaan, vanwege China’s reputatie als land waar de politiek zich nadrukkelijk bemoeit met het werk van de politie – een patroon waarvan wordt gevreesd dat het zich ook zal voordoen bij het werk van Interpol.
Die sluimerende argwaan rispte recent weer op. Toen een Chinese miljardair die zich buiten China had gevestigd corruptiepraktijken in zijn vaderland dreigde te onthullen, vroeg Beijing meteen bij Interpol om een internationaal aanhoudingsbevel, en dat verzoek werd ook ingewilligd. Dat betekent dat door de intergouvernementele organisatie – een samenwerkingsverband van politiediensten uit 190 landen – officieel zijn arrestatie en uitlevering wordt gelast. De timing ervan wekt het vermoeden dat China dat puur uit politieke motieven heeft gedaan en dat Interpol de toch al steeds langere arm van de Chinese staat nog langer dreigt te maken.
Intimidatie
Guo Wengui is een charismatische vastgoedmagnaat die twee jaar geleden China verliet om zich in de VS te vestigen. In maart gaf hij twee interviews aan een vanuit Amerika opererend mediabedrijf dat in het Chinees publiceert, waarin hij stelt dat een van China’s machtigste families zich heeft verrijkt door politieke connecties om te kopen, om zo invloed te krijgen in grote bedrijven.
Guo vertelde dat hij er via zakelijke transacties achter was gekomen dat de familie van He Guoqiang, een voormalig lid van het politbureau, in het geheim een groot belang had in een van China’s grootste makelaarskantoren; hij dreigde nadere details te onthullen over de rijkdom van de familie He. Zijn beschuldigingen waren waarschijnlijk onopgemerkt gebleven als The New York Times op 15 april niet een eigen onderzoek had gepubliceerd waarin ze de belangen van het familiebedrijf van He waren nagegaan en enkele van Guo’s beweringen hadden gestaafd.
Drie dagen later vaardigde Interpol een internationaal arrestatiebevel uit tegen Guo, omdat hij smeergeld zou hebben betaald aan een voormalige Chinese topambtenaar die wordt verdacht van corruptie. Volgens anonieme bronnen die de South China Morning Post heeft gesproken, zou Beijing om dat arrestatiebevel hebben gevraagd. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het nieuws wel bevestigd, maar maakte geen melding van betrokkenheid van het ministerie. Hij zei alleen: ‘We hebben vernomen dat Interpol een internationaal arrestatiebevel heeft uitgevaardigd met betrekking tot Guo Wengui.’
Omdat Guo tegenwoordig vanuit de VS opereert, kan de Communistische Partij van China hem niets maken, maar hij kan wel worden geïntimideerd via het eenvoudig te misbruiken systeem van Interpol. Internationale aanhoudingsbevelen zijn in wezen een manier om informatie over gezochte criminelen uit te wisselen tussen politiediensten in de aangesloten landen. Die aanhoudingsbevelen zijn juridisch niet bindend, en daar wordt in elk land op verschillende wijze – of helemaal niet – uitvoering aan gegeven.
Maar sommige landen – Rusland, landen in Centraal-Azië, Turkije, Venezuela en China – vaardigen politiek gemotiveerde aanhoudingsbevelen uit tegen dissidenten, activisten en journalisten. Zo’n bevel kan, ook als dat niet tot een arrestatie leidt, iemands reputatie beschadigen, normale financiële praktijken opeens als crimineel bestempelen en het iemand lastig maken om een gewoon leven te leiden. Voorheen weigerde Interpol om dergelijke aanhoudingsbevelen uit te vaardigen vanwege de politieke beladenheid, zoals bij de poging van de Russische overheid om de in Amerika geboren klokkenluider Bill Browder te intimideren.
Het is geen verrassing dat China elk middel aangrijpt om Guo te pakken te nemen. Corruptie in de hoogste gelederen van de overheid is een gevoelig onderwerp in China. President Xi Jinping leidt een radicale anticorruptiecampagne en een politieke zuiveringsactie, waarvan enkele zeer machtige politieke kopstukken het slachtoffer zijn geworden. Xi’s eigen machtsbasis is versterkt door de anticorruptiecampagne die zijn tegenstanders op een zijspoor heeft gezet en hem zo de invloedrijkste Chinese leider van de afgelopen tientallen jaren heeft gemaakt.
He Guoqiang is nog niet officieel in staat van beschuldiging gesteld; hij was de belangrijkste anticorruptieambtenaar onder de voormalige Chinese president Hu Jintao. Alleen de Communistische Partij heeft het recht om te bepalen wie van haar leden zuiver is en wie niet. Beschuldigingen van corruptie afkomstig van buiten de partij worden zelden geduld. Chinese deskundigen en mensenrechtenorganisaties vermoeden dan ook dat de ware reden voor het aanhoudingsbevel van Interpol was om onwelgevallige critici de mond te snoeren. ‘Het Negentiende Partijcongres is al over een halfjaar,’ merkte Bill Bishop op in zijn Sinocism China Newsletter. Hij volgt al jaren de politiek van de Chinese elite. ‘Xi wil de controle over het proces niet verliezen. Iedere geloofwaardige onthulling over een machtsstrijd of over corruptie door de familie van Wang Qishan’ – een andere hoge ambtenaar die Guo in zijn interview noemde – ‘zou genoeg ophef kunnen veroorzaken om Xi’s favoriete benoemingen van personen op het Partijcongres te dwarsbomen.’
De afgelopen jaren heeft China gebruikgemaakt van internationale aanhoudingsbevelen omdat het land zijn anticorruptiecampagne heeft uitgebreid tot over de eigen grenzen. In 2015 zag China honderd verzoeken om een internationaal aanhoudingsbevel voor economische vluchtelingen gehonoreerd. In de Chinese media wordt herhaaldelijk gewezen op het vermogen van de Chinese overheid om overal ter wereld haar macht te doen gelden; die media laten dan beelden zien van voortvluchtige landgenoten, zoals voormalig ambtenaar Yang Xiuzhu, die onder begeleiding van de politie op de luchthaven van Beijing het land binnenkomt.
‘Interpols systeem van internationale aanhoudingsbevelen kan door regimes worden misbruikt omdat die daarmee dissidenten, journalisten, mensenrechtenactivisten en anderen die voor vervolging zijn gevlucht, criminaliseren,’ aldus Rebecca Shaeffer, juridisch en politiek adviseur bij Fair Trials, een in Brussel en Londen gevestigd advocatenkantoor.
Internationale aanhoudingsbevelen zijn maar één instrument dat de Chinese staat tot zijn beschikking heeft om zijn invloed op afvallige burgers in het buitenland verder uit te breiden. Andere instrumenten zijn bedreigingen, dwang en ontvoeringen
Interpol heeft verscheidene zwakke plekken in de organisatie waardoor de dienst kwetsbaar is voor misbruik. Net zoals de politiediensten waaruit Interpol is opgebouwd, is de ondoorzichtige organisatie weinig geneigd om informatie openbaar te maken. De meeste internationale aanhoudingsbevelen worden niet bekendgemaakt, en er is geen openbare database waarin je de meer dan honderdduizend uitstaande aanhoudingsbevelen kunt onderzoeken. De bewijzen die dergelijke bevelen moeten onderbouwen worden vaak ook geheim gehouden, waardoor het moeilijk te achterhalen is of zo’n aanhoudingsbevel nu terecht is of niet. Vóór de recente aanscherping van de procedures binnen de organisatie was het vaak lastig en tijdrovend om politiek gemotiveerde aanhoudingsbevelen van de rol te halen. ‘De timing roept wel sterkte twijfels op over de integriteit van de interne onderzoeksprocedures bij het uitvaardigen van een internationaal aanhoudingsbevel,’ zegt Nicolas Bequelin, directeur bij Amnesty International voor de regio Oost-Azië.
De overgrote meerderheid van die aanhoudingsbevelen is niet politiek gemotiveerd. Maar de aanhoudingsbevelen die dat wel zijn, laten zich er moeilijk tussenuit halen. ‘Meestal is het zo dat als iemand wordt gezocht voor een legitiem aanhoudingsbevel, hij of zij zich schuilhoudt. Ze weten dan dat het een gegrond arrestatiebevel is,’ zegt Michelle Estlund, een gespecialiseerde advocate in Florida. ‘De mensen die onze hulp inroepen om met Interpol te onderhandelen weten dat de aanhoudingsbevelen die tegen hen zijn uitgevaardigd niet deugdelijk zijn.’
Estlund legt uit dat het bij een verzoek om zo’n internationaal aanhoudingsbevel niet de taak van Interpol is om vast te stellen of iemand schuldig of onschuldig is. De dienst stelt alleen vast of het verzoekende land de juiste juridische procedure heeft gevolgd bij de aanvraag. ‘En daarin schuilt juist het probleem voor Interpol: dat kunnen ze niet weten,’ zegt Estlund. ‘Er is een aantal criteria waaraan Interpol zo’n aanvraag moet toetsen, en er is een beoordelingsprocedure, maar het is voor Interpol ondoenlijk om iedere aanvraag op die manier te beoordelen.’
Met andere woorden, het systeem is vooral gebaseerd op vertrouwen – een vertrouwen dat door politiek gemotiveerde aanhoudingsbevelen wordt geschonden. ‘China en Rusland zijn niet de enige die het systeem hebben misbruikt, maar zij hebben ook het vertrouwen misbruikt waarop het systeem berust,’ zegt Bequelin. ‘Interpol speelt een rol in de bestrijding van de internationale misdaad. Als de organisatie wordt gezien als een politiek instrument, zal dat wereldwijd het politiewerk schaden.’
Internationale aanhoudingsbevelen zijn maar één instrument dat de Chinese staat tot zijn beschikking heeft om zijn invloed op afvallige burgers in het buitenland verder uit te breiden – en ze zijn hoogst effectief, resulteren vaak in bevroren banktegoeden en reisbeperkingen. Andere instrumenten zijn bedreigingen, dwang en ontvoeringen.
In 2015 raakten vier boekhandelaren in Hongkong en een in Taiwan vermist. Al deze in China geboren mannen hadden boeken gepubliceerd die voor Beijing onwelgevallige informatie bevatten. Achteraf bleken de vier gevangen te zitten in China. Na zijn vrijlating beschreef een van hen hoe hij was ontvoerd en heimelijk over de grens naar China was gebracht. De ontvoeringen hebben de sfeer verkild in Hongkong, waar men zich buiten bereik van de Chinese politieke onderdrukking waande.
Buitengewoon ernstig
De verkiezing van Meng heeft internationale mensenrechtenadvocaten, onder wie Bequelin, dan ook verontrust. ‘Dit is buitengewoon ernstig, aangezien China al jarenlang probeert om Interpol te gebruiken voor de arrestatie van dissidenten en vluchtelingen in het buitenland,’ vertelde Bequelin destijds. ‘Anders dan de meeste politiediensten in de wereld heeft de Chinese politie boven op het klassieke law-and-ordermandaat ook het politieke mandaat om de macht van de Communistische Partij te beschermen.’
De grootste zorg is dat onwettelijke methodes en politieke motieven internationale regels en instituties binnensluipen, en dat met een Chinese openbareveiligheidsambtenaar op een invloedrijke positie Interpol langzaam wegdrijft van het hoofddoel, namelijk legitiem onderzoekswerk. Volgens Estlung is Mengs verkiezing voornamelijk zorgwekkend vanwege het falende rechtssysteem en de onvoldoende bescherming van de mensenrechten in China. ‘Altijd als de leider van een internationale politiedienst als Interpol uit een land komt waar ernstige problemen met de mensenrechten zijn, baart dat natuurlijk veel zorgen,’ zegt ze. ‘Ik zou dergelijke zorgen hebben bij iedere directeur die afkomstig is uit een van de landen waar systematisch de mensenrechten worden geschonden.’
Chinese staatsmedia hebben gesuggereerd dat Mengs verkiezing een zegen zal zijn voor de internationale uitbreiding van China’s eigen anticorruptiecampagne. In een in november 2016 gepubliceerd artikel in de aan de partij gelieerde Beijing Youth Daily werd Interpol geprezen als het succesvolste platform voor de strijd tegen de internationale misdaad en de opsporing van gestolen goederen. Ook werd benadrukt hoe goed dat paste binnen China’s eigen inzet om de corruptie te bestrijden en goederen en gelden die door corruptie verloren waren gegaan weer terug te krijgen. ‘Tegen deze achtergrond is een Chinees verkozen als hoofd van Interpol’, ging het artikel verder, ‘wat onmiskenbaar aangeeft dat Interpol en de internationale gemeenschap het Chinese rechtssysteem positief beoordelen.’
Een ander teken van de Chinese invloed op de internationale misdaadbestrijdingsorganisatie is dat Taiwan nog steeds uitgesloten wordt. China heeft gestaag getracht de deelname van dat eiland aan internationale organisaties te dwarsbomen, omdat een eventueel lidmaatschap gezien kon worden als blijk van zijn bestaansrecht als natie. Interpol wees Taiwans verzoek af om deel te mogen nemen aan de algemene vergadering van november 2016, waarin Meng werd gekozen.
Rebecca Shaeffer is minder bezorgd over een directe invloed van China op Interpol. Volgens haar is de directeurspositie van Interpol vooral een ceremoniële. ‘Een directeur van Interpol heeft niet de bevoegdheid om aanhoudingsbevelen uit te vaardigen. Die rol is weggelegd voor het secretariaat van Interpol, dat gehouden is aan de regels en statuten van de organisatie, die eind vorig jaar zijn aangescherpt om misbruik te voorkomen.’
Volgens Shaeffer is het probleem dat ieder land een politiek gemotiveerd internationaal aanhoudingsbevel kan laten uitvaardigen als het dat wil. ‘De aangescherpte regels moeten nu worden geïmplementeerd en gehandhaafd, om landen zoals China ervan te weerhouden deze mondiale misdaadbestrijdingsorganisatie te misbruiken.’
Die regels hebben Guo nog niet kunnen beschermen. Maar het aanhoudingsbevel heeft hem niet tot zwijgen gebracht. Op 19 april gaf hij een interview aan Voice of America, waarin hij weer verscheidene hoge Chinese ambtenaren en hun familieleden beschuldigde van corruptie en wangedrag. Of hij dergelijke beschuldigingen kan blijven uiten, en welke andere middelen Beijing tegen hem zal inzetten, is een andere vraag.
Foreign Policy
Verenigde Staten | tweemaandelijks tijdschrift | oplage 106.000
Wetenschappelijk tijdschrift, opgericht in 1970 om het ‘debat te stimuleren over belangrijke kwesties van de Amerikaanse buitenlandse politiek’. Sinds 2008 eigendom van The Washington Post.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
