Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Myanmar, waar de militaire junta al enkele jaren een bloedige burgeroorlog uitvecht met gewapende verzetsgroepen. Dit verzet lijkt nu bezig aan een tegenoffensief. Hoe succesvol is dat?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Hoe kwam de militaire junta in Myanmar aan de macht?
Om te begrijpen wat er op dit moment in Myanmar gebeurt, moeten we terug naar 2021. In februari van dat jaar pleegt het leger van het Aziatische land een staatsgreep, nadat het heeft besloten de resultaten van de parlementsverkiezingen niet te accepteren. In die verkiezingen heeft de Nationale Liga voor Democratie, geleid door Aung San Suu Kyi, overweldigend gewonnen met 83 procent van de stemmen.
De generaals van de Tatmadaw, zoals het leger in Myanmar heet, weigeren de uitslag te accepteren en zeggen dat er fraude is gepleegd. Als het parlement in februari bijeenkomt om de uitslag te ratificeren, komt het leger in actie. Regeringsleden, waaronder Aung San Suu Kyi en president U Win Myint, worden opgepakt. De noodtoestand wordt afgekondigd. Het vliegverkeer wordt stilgelegd. Internet en telefoonverbindingen komen stil te liggen en banken gaan dicht. Het leger neemt de macht over.
Vreedzame demonstraties worden hardhandig neergeslagen en veel activisten, politici en andere betogers vluchten naar afgelegen delen van het land, waar ze zich aansluiten bij reeds bestaande rebellengroepen, en de People’s Defense Force vormen, dat zo’n 60.000 leden telt.
‘In april 2021 vormden etnische leiders en gekozen functionarissen die aan het militaire sleepnet ontsnapten de zogenaamde regering van nationale eenheid. De leiders zeggen dat ze een revolutionaire oorlog voeren om het leger uit de macht te zetten en een echt democratisch systeem te vormen’, schrijft The New York Times.
Ook zijn er etnische rebellengroepen opgestaan die meer autonomie zoeken, en zo is het verzet tegen de Tatmadaw anno 2023 een bont gezelschap van gewapende groeperingen die vechten tegen het gezag.
‘Het leger, dat in februari 2021 de macht greep, heeft moeite om de wijdverspreide oppositie tegen zijn bewind in bedwang te houden, waaronder een gewapend verzet van prodemocratische activisten’, schrijft The Guardian. Inmiddels lijken de groeperingen steeds meer samen te werken tegen het leger.
‘In de deelstaat Kayah, ten zuiden van de deelstaat Shan langs de grens met Thailand, vielen etnische Karenni-opstandelingen, die al een groot deel van de deelstaat in handen hebben, de belangrijkste stad Loikaw aan en hebben ze de universiteit in de buitenwijken al veroverd’, aldus deBBC.‘Verder naar het zuiden heeft het Arakan Army, een van de best bewapende etnische opstandelingen, zijn staakt-het-vuren opgezegd en is het begonnen met aanvallen op leger- en politieposten.’
Een andere grote etnische groep, de Karen National Union in het zuidoosten van Myanmar, voert bovendien de aanvallen op militaire posities langs de vitale handelsroute naar de Thaise grens op. En er vinden nu zelfs regelmatig aanvallen plaats op het leger in Tanintharyi, de meest zuidelijke staat.
Hoe ziet de burgeroorlog er nu uit?
Zoals gezegd is het aantal aanvallen in verschillende staten in Myanmar en door verschillende groeperingen toegenomen. Eind oktober begon een offensief onder de naam ‘Operatie 1027’, en het lijkt erop dat het gaat om een groots gecoördineerde aanval tussen verschillende rebellenbewegingen die steeds meer samenwerken. ‘Drie gewapende groepen – het Ta’ang National Liberation Army (TNLA), het Arakan Army (AA) en het Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) – hebben hun krachten gebundeld onder de naam Three Brotherhood Alliance’, meldt South Morning China Post.
Het offensief verloopt voortvarend, schrijft Radio Free Asia. ‘Drie weken nadat de Three Brotherhood Alliance een offensief lanceerde, hebben de rebellen opmerkelijke overwinningen geboekt op het leger in verschillende belangrijke steden in de deelstaat Shan, in het noordoosten van het land. In het kielzog van de operatie viel het Arakan Army deze week het leger van de junta aan in de westelijke deelstaat Rakhine, waarmee een einde kwam aan een staakt-het-vuren dat een jaar geleden op humanitaire gronden was overeengekomen.’
Naast de staten Shan, Kachin en Rakhine worden ook bases in de regio’s Mandalay en Sagaing aangevallen, schrijft The Dhaka Tribune. Daarbij zou worden samengewerkt met andere groepen. ‘Gecoördineerde inspanningen van de People’s Defense Force en andere etnische gewapende groepen hebben geresulteerd in de verovering van 161 junta bases en negen steden.’
Dat al deze groepen, die individueel te klein zijn om het leger ten val te brengen, samenwerken, is ongekend, zegt Zachary Abuza, een professor aan het National War College in Washington, tegen The Washington Post. ‘Ze nemen nota van elkaar en werken samen. Dat is het interessante hier.’ Hij schrijft dat het tegenoffensief van de Three Brotherhood Alliance een mogelijke gamechangeris. ‘De groepen in de alliantie hebben nauwe banden met China en behoren tot de machtigste gewapende actoren in het gebied langs de grens met Myanmar. In tegenstelling tot sommige andere rebellengroeperingen heeft de alliantie zich na de staatsgreep niet onmiddellijk aangesloten bij het verzet en heeft ze, althans in het openbaar, een neutrale positie ingenomen tussen de prodemocratiebeweging en het leger.’
Wat moet er met Myanmar gebeuren als de junta verdwijnt?
De vraag is eigenlijk vooral óf de junta wel gaat verdwijnen. ‘Nu haar reputatie op het spel staat, is het onwaarschijnlijk dat de junta zich gemakkelijk gewonnen geeft’, schrijft persbureau Reuters. ‘Langdurige gevechten zullen het uithoudingsvermogen en de arsenalen van beide partijen op de proef stellen. Een voor de hand liggend scenario is dat de junta de controle over sommige grensregio’s verliest, maar centraal aan de macht blijft, een uitkomst die gunstig zou zijn voor buurlanden India, Thailand en China, die zich zorgen maken over de instabiliteit in het land en het vooruitzicht van een vluchtelingencrisis.’
Die laatste zin is belangrijk. Hoewel het hier een binnenlands conflict betreft, worden veel van de huidige gevechten uitgevochten in grensregio’s. Honderdduizenden mensen zijn inmiddels op de vlucht geslagen voor het conflict. ‘India heeft donderdag opgeroepen tot het staken van de gevechten tussen het leger van Myanmar en anti-juntagroepen in de buurt van de grens tussen India en Myanmar’, schrijft Indian Express.‘De gevechten tussen de anti-juntagroepen van Myanmar en de regeringstroepen in verschillende belangrijke steden en regio’s in de buurt van de grens met India zijn de afgelopen weken toegenomen.’
Ook China, een ander buurland, zou de ontwikkelingen in zijn buurland nauw in de gaten houden. Volgens de militaire junta in Myanmar zorgt juist China voor destabilisatie, door steun te geven aan rebellen. ‘Ze beschuldigden China ervan een etnische alliantie te steunen die zware nederlagen heeft toegebracht aan de troepen van het regime in het noorden van de deelstaat Shan’, schrijft The Irawaddy, een medium van Myanmarese journalisten in ballingschap. Zo zou China wapens hebben gestuurd en bewegingen hebben gefinancierd. China zelf heeft niet gereageerd op deze aantijgingen.
China zelf heeft nauwelijks gereageerd op de beschuldigingen, maar dat is volgens analist Thomas Kean bij France Presse een kwestie van tijd. ‘Beijing heeft veel meer invloed op de gebeurtenissen aan de andere kant van zijn grens dan welke andere internationale actor ook. China kan net zo gemakkelijk druk uitoefenen op etnische groepen als op de junta om een einde te maken aan de gevechten en het conflict te laten verzanden in een status quo’, zegt hij. Kean benadrukt dat China geen voorkeur geeft aan wie de leiding heeft in Myanmar, zolang het maar rustig is bij het buurland.
Analisten en experts geloven ook dat China op de hoogte was van en groen licht gaf voor het tegenoffensief van de rebellen, zo schrijft The Diplomat. ‘De houding en acties van China kunnen het verloop van het conflict en het bredere geopolitieke landschap in de regio aanzienlijk beïnvloeden’, aldus de website. ‘Velen koesteren de hoop dat deze gebeurtenissen (het tegenoffensief van het verzet, red.) een belangrijke nationale verandering teweeg kunnen brengen. Dat gevoel wordt niet alleen gedeeld door etnische bewegingen (…), maar vindt ook weerklank bij de bredere Myanmarese bevolking, die naar een positieve verandering verlangt.’ Na jaren van oppressie is er weinig steun in Myanmar voor de militaire junta.
China en India kunnen dus een rol spelen in hoe de burgeroorlog in Myanmar zich in de komende maanden ontwikkelt, maar, zo schrijft denktank USIP, het gewapende verzet verdient de steun van een veel groter deel van de internationale gemeenschap, omdat ‘dit een nationale opstand is die gericht is op het opbouwen van een nieuwe natie, met de bijbehorende hoop dat stabiliteit zal volgen’.
Hoewel de internationale gemeenschap volgens de denktank beweert dat de militairen niet verslagen kunnen worden, wint het verzet aan kracht. ‘Ondanks het feit dat ze weinig tastbare hulp krijgen, hebben de tegenstanders van het regime volgehouden. Nu de verzetsbeweging een nieuwe fase ingaat, moeten de deelnemers hun eigen toekomst kunnen kiezen.’ De denktank roept buurlanden en de rest van de gemeenschap op het verzet te steunen en helpen hen de instrumenten te geven om daadwerkelijk een nieuw land op te bouwen.
De politicus moet nog zeker 27 jaar in huisarrest zitten
Aung San Suu Kyi heeft strafvermindering gekregen van de militaire junta in Myanmar. Dat meldt The New York Times.Ook andere prominente politici in het Aziatische land, onder wie oud-president Win Myint, hebben strafvermindering gekregen, net als ruim zevenduizend andere gevangenen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De inmiddels 78-jarige Suu Kyi zat een gevangenisstraf van 33 jaar uit vanwege corruptie, een veroordeling die experts altijd als politiek gemotiveerd hebben beschouwd. Het bewind heeft zes jaar van haar celstraf afgehaald en haar onder huisarrest geplaatst, waardoor Suu Kyi dus volkomen onverwachts de gevangenis mag verlaten.
Het huidige militaire bewind nam tweeënhalf jaar geleden de macht over omdat Suu Kyi volgens hen fraude had gepleegd bij de verkiezingen. De Nobelprijswinnares werd opgesloten en er brak een burgeroorlog uit, waarbij duizenden mensen omkwamen. Zeker tienduizend mensen zitten nog altijd achter de tralies.
Voormalig leider zat al een straf van elf jaar uit
De Myanmarese junta heeft maandag de greep op voormalig leider Aung San Suu Kyi verstevigd door haar schuldig te verklaren aan vier aanklachten van corruptie. De zevenenzeventigjarige winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, die reeds tot elf jaar gevangenisstraf was veroordeeld, krijgt daar nog zes jaar bij, zo meldt de Myanmarese nieuwswebsite Myanmar Now. Er lopen nog negen andere aanklachten tegen haar.
Nadat het leger haar regering van de Nationale Liga voor Democratie (NLD) omver had geworpen, beschuldigde de coupplegers Suu Kyi ervan haar positie als partijleider te hebben misbruikt ten voordele van een particuliere stichting die naar haar moeder, Daw Khin Kyi, is genoemd.
Critici hekelen de juridische onverbiddelijkheid die volgens hen een politieke motivatie heeft: de dochter van de onafhankelijkheidsheld en winnaar van de verkiezingen van 2015 en 2020 voorgoed buitenspel zetten.
De regerende junta van Myanmar heeft maandagavond aangekondigd dat voormalig leider Aung San Suu Kyi slechts de helft hoeft uit te zitten van de gevangenisstraf van vier jaar die haar eerder op de dag werd opgelegd, meldt Myanmar Now. Ze blijft in bewaring in haar ‘huidige plaats van detentie’, die niet is bekendgemaakt, ‘in tegenstelling tot de gebruikelijke praktijk om gevangenen te verplaatsen zodra ze zijn veroordeeld’, aldus de Myanmarese nieuwssite.
Het is voor het eerst dat er een vonnis is uitgesproken tegen het 76-jarige voormalige hoofd van de burgerregering, dat in februari werd gearresteerd.
De militaire junta heeft meer dan 5000 tegenstanders vrijgelaten
Het was al donker toen de eerste gevangenen op 18 oktober werden vrijgelaten. Op de beelden, genomen door South China Morning Post, is het weerzien ontroerend. De tranen stromen. Tranen van opluchting en vreugde. Sommigen van hen zaten al weken, soms maanden, weg te kwijnen in de gevangenissen van het land omdat zij zich op de een of andere manier hadden uitgesproken tegen de staatsgreep van 1 februari, schrijft Courrier International.
Meer dan 1100 mensen zijn gedood bij het neerslaan van protesten in het hele land. En onafhankelijke organisaties melden dat er zo’n 7300 mensen achter de tralies zijn gezet. Maar het heersende leger kondigde op 18 oktober een onverwachte amnestie af voor 5636 van hen. Officieel, zoals het hoofd van de junta zelf uitlegt in de video van de Hongkongse krant, vanwege het festival van Thadingyut, het boeddhistische feest van de lichten, op 20 oktober.
Maar het lijkt erop dat het besluit van de ASEAN (Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten, waarvan Myanmar lid is) om Min Aung Hlaing niet uit te nodigen voor haar volgende topontmoeting, van 26 tot 28 oktober in Brunei, het leger ertoe heeft aangezet deze stap te zetten. Het was een klap in het gezicht van het leger, dat nog steeds op zoek is naar enige vorm van legitimiteit op het internationale toneel.
‘Het leger was zijn belofte om een dialoog met de oppositie aan te gaan niet nagekomen’
De ASEAN, aldus de website The Irrawaddy, was van mening dat het leger ‘zijn belofte om een dialoog met de oppositie aan te gaan en het geweld in het land terug te dringen, niet was nagekomen’. Vorige week zei de junta zelfs tegen een gezant van de ASEAN dat het voor hem onmogelijk zou zijn Aung San Suu Kyi te ontmoeten, die sinds 1 februari wordt vastgehouden. Erywan Yusof, de viceminister van Buitenlandse Zaken van Brunei, dat het roulerend voorzitterschap van de ASEAN bekleedt, heeft zijn bezoek afgezegd, meldt The Diplomat.
Ook de ministers van Buitenlandse Zaken van Birma’s buurlanden besloten de junta te ‘straffen’. Waarschijnlijk onder druk van de Verenigde Staten, waarvan president Joe Biden de top in Brunei zal bijwonen, en de Europese Unie.
Dissidente media laten zich echter niet voor de gek houden. De dag na de eerste vrijlatingen werd gemeld dat sommigen ‘opnieuw gearresteerd’ waren. In Mandalay bijvoorbeeld werden ‘11 van de 38 vrijgelaten politieke gevangenen op weg naar de uitgang van de Meiktila-gevangenis door de politie gearresteerd’; zij zouden nu beschuldigd kunnen worden van terrorisme, schrijft The Irrawady in een ander artikel.
Beijing belemmert buitenlandse beursgang Chinese bedrijven
De procedure voor een buitenlandse beursgang op markten zoals de New York Stock Exchange en de Nasdaq, zal worden herzien, aldus de Chinese regering. Volgens analisten zal dat gevolgen hebben voor enkele van de grootste deals op de mondiale financiële markten en zal het de gestage stroom van beursgangen door Chinese technologie- en biotechbedrijven in New York en Hongkong belemmeren, schrijft South China Morning Post.
De Amerikaanse kapitaalmarkt is de populairste bestemming voor Chinese bedrijven
De Amerikaanse kapitaalmarkt staat voor Chinese bedrijven bovenaan de mondiale ranglijst als bestemming voor een beursgang. Het aantal in de VS genoteerde Chinese bedrijven is de afgelopen zeven maanden met 14 procent gestegen, ook al bevonden de diplomatieke betrekkingen tussen beide landen zich op een dieptepunt. Op 5 mei waren maar liefst 248 Chinese bedrijven aan Amerikaanse beurzen genoteerd, tegenover 217 op 2 oktober 2020. Met een derde van ’s werelds totale beursintroductie-opbrengsten in de eerste helft van 2021 waren Chinese bedrijven verantwoordelijk voor het grootste aandeel van alle landen.
Myanmar worstelt met Delta-variant en onderdrukking
Terwijl de Delta-variant zich over het land verspreidt, sterven veel coronapatiënten door gebrek aan toegang tot beademingsapparatuur. Het is bijna onmogelijk geworden om in Myanmar aan zuurstof te komen, vooral nu het leger is begonnen met het gewelddadig uiteenjagen van degenen die zuurstoftanks proberen te bemachtigen.
Het maakte hem niet uit dat de junta een avondklok heeft opgelegd. Thuya Aung was vastbesloten om zuurstof te vinden voor zijn met covid-19 besmette vader, die bedlegerig was in hun huis in Yangon. ‘De tijd drong‘, vertelde hij aan South China Morning Post. ‘Daarom moest ik naar buiten, ook al riskeerde ik door de soldaten gearresteerd of neergeschoten te worden.’ Een riskante maar uiteindelijk vergeefse missie. Zijn moeder belde hem, zijn vader was net overleden.
Op maandag 12 juli, zo schrijft de krant uit Hongkong, meldden de Myanmarese gezondheidsautoriteiten 5014 nieuwe infecties, ‘waarmee voor het eerst de grens van 5000 infecties per dag werd overschreden’. Een dag eerder, voegt The Irrawaddy toe, werden 82 doden gemeld, opnieuw ‘het hoogste aantal sinds de staatsgreep van 1 februari’. In totaal zijn sinds het begin van de pandemie officieel bijna vierduizend mensen gestorven aan corona. Maar ‘velen denken dat deze cijfers een zware onderschatting zijn’, merkt de onafhankelijke site op, ‘in een tijd waarin er drie varianten, waaronder Delta, in het hele land rondgaan’.
Zuurstoftekort
De Delta-variant legt een zware druk op de medische infrastructuur van het land, maar ook op de zuurstofvoorraden. Net als Thuya Aung hebben veel mensen moeite om zuurstoftanken te vinden, waarvan de prijs de pan uit rijst. The Irrawaddy meldt dat tot voor kort flessen van 40 liter werden verkocht voor 230.000 kyat (118 euro). ‘Nu gaan ze van de hand voor 350.000 kyat‘, oftewel 180 euro. Dit is een fortuin voor de meeste Birmezen. ‘Maar zelfs zij die het zich kunnen veroorloven, kunnen ze niet vinden’
In Mandalay, zo meldt The Irrawaddy, hebben zich enorme rijen gevormd voor bedrijven die zuurstof produceren. Maar op zaterdag 10 juli kregen hun eigenaars de opdracht alleen te leveren aan ziekenhuizen en klinieken die door het ministerie van Volksgezondheid worden gecontroleerd. Het bevel voor het gehele land werd twee dagen later bevestigd door de woordvoerder van de junta, waardoor de mogelijkheden om het onontbeerlijke gas te verkrijgen nog verder werden beperkt.
Volgens de nieuwswebsite Coconuts Yangon zijn de militairen op dinsdag 13 juli begonnen hun bevel kracht bij te zetten. In het Dagon-district van Yangon hebben soldaten schoten gelost om een menigte uiteen te drijven die hoopte zuurstof te krijgen. Naar verluidt joegen ze ook degenen weg die met een fles naar huis gingen. Er vielen geen gewonden, maar allen moesten hun zuurstoftanks achterlaten.
Velen worden weggestuurd uit ziekenhuizen, die beweren dat ze niet genoeg bedden hebben
Veel Myanmarezen sterven omdat ze geen beademingshulp kunnen krijgen. Zelfs in ziekenhuizen. Zo is ook het geval in Mandalay. ‘Gisteren zijn 23 mensen gestorven. We hebben vanmorgen ook negen mensen begraven’, zegt Ko Htwar Gyi, lid van een liefdadigheidsorganisatie in deze grote stad in het noorden van het land. Maar, zoals de vader van Thuya Aung, worden velen gewoon weggestuurd uit ziekenhuizen, die beweren dat ze niet genoeg bedden hebben, aldus South China Morning Post.
Na de staatsgreep van 1 februari is een deel van het medisch personeel in staking gegaan om te protesteren tegen de afzetting van de gekozen regering van Aung San Suu Kyi. De protestbeweging gaat door en sommige van de stakers zitten nu achter de tralies of zijn slachtoffer geworden van gewelddadige represailles. Op 1 juli telde het Myanmar Doctors for Human Rights Network 240 aanvallen op gezondheidswerkers, waarvan zeventien met de dood tot gevolg.
Een man werd maandag gedood in Cuba tijdens anti-regeringsprotesten, zo maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken dinsdag 13 juli bekend. Een woordvoerder zei dat de 36-jarige was omgekomen terwijl hij deelnam aan de ‘onrust‘.
‘Dit is de eerste officieel bevestigde dode sinds het begin van de protesten tegen de communistische regering van het land op 11 juli’, schrijft de Spaanstalige website Cubanet, gevestigd in Florida.
Russische justitie bestempelt Navalny’s organisatie als ‘extremistisch’
Woensdag 9 juni oordeelde een Russische rechtbank dat organisaties die banden hebben met de gevangengenomen tegenstander Aleksej Navalny ‘extremistisch’ zijn, wat betekent dat ze niet mogen meedoen aan de parlementsverkiezingen in september. De beslissing van de Moskouse rechtbank ‘werd onmiddellijk van kracht en verbiedt degenen die betrokken zijn bij het Navalny Anti-Corruption Fund (FBK) en zijn regionale kantoren in heel Rusland om zich verkiesbaar te stellen’, aldus de Russische afdeling van Radio Free Europe.
‘Ik ga het niet eens hebben over het juridische besluit van het lachertje dat in Rusland “de rechtbank” wordt genoemd.’
‘We zullen verdergaan, we zullen evolueren, we zullen ons aanpassen. Maar we zullen niet terugdeinzen voor onze doelstellingen en onze ideeën’, reageerde de oppositieleider op zijn Instagram-account. Navalny, 45, zit een gevangenisstraf van twee en een half jaar uit voor een fraudezaak die hij als politiek beschouwt.
De Verenigde Staten beloven 500 miljoen vaccins voor arme landen
Joe Biden zal van zijn Europese tournee profiteren om de aankoop door de Verenigde Staten van 500 miljoen doses Pfizer covid-19-vaccins aan te kondigen, voor distributie naar arme landen. ‘Dit jaar zullen er 200 miljoen doses worden gedistribueerd en de resterende 300 miljoen in de eerste zes maanden van volgend jaar’, aldus TheWashington Post.
Een VN-rapport dat donderdag werd gepubliceerd, schat het aantal kinderen dat door de crisis zal moeten gaan werken op 9 miljoen
De doses zullen worden verdeeld door Covax, het programma van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De covid-19-pandemie heeft wereldwijd meer dan 3,7 miljoen levens geëist en de economische kwetsbaarheid van veel landen verergerd. Een VN-rapport dat donderdag werd gepubliceerd, schat het aantal kinderen dat door de crisis zal moeten gaan werken op 9 miljoen – bovenop de 160 miljoen kinderen die al werkten vóór de pandemie.
Aung San Suu Kyi aangeklaagd voor corruptie
De militaire junta die in Myanmar aan de macht is sinds de coup van 1 februari, heeft de voormalige Myanmarese oppositieleidster Aung San Suu Kyi aangeklaagd voor corruptie, bericht Bloomberg. De beschuldiging werd openbaar gemaakt door het ministerie van Informatie, dat beweert dat het voormalige hoofd van de burgerregering ‘zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie en misbruik heeft gemaakt van haar ambt’.
Volgens de Myanmarese staatskrant ontving de vijfenzeventigjarige Aung San Suu Kyi ‘600.000 dollar en enkele kilo’s goud’ aan steekpenningen. Op deze aanklachten staat vijftien jaar gevangenisstraf.
Op 14 juni begint een eerste proces tegen de voormalig leider op grond van andere aanklachten, waaronder het aanzetten tot openbare ordeverstoring en schending van een wet op staatsgeheimen.
Peugeot aangeklaagd voor ‘dieselgate’
In de nasleep van de aanklacht tegen Renault was het de beurt aan Peugeot om te worden ingehaald door het ‘dieselgate’-schandaal, meldt Reuters. De Franse fabrikant wordt ervan beschuldigd zijn klanten te hebben misleid over de emissieniveaus van vervuilende producten door dieselvoertuigen die tussen 2009 en 2015 zijn verkocht. De Franse justitie heeft ook aangekondigd dat Citroën en Fiat-Chrysler (FCA), de andere merken van de Stellantis-groep, begin dit jaar geboren uit de fusie tussen Peugeot en FCA, zullen volgen.
‘Onze dochterondernemingen zijn er vast van overtuigd dat hun emissiebeheersingssystemen voldeden aan alle vereisten die destijds van toepassing waren en blijven hieraan voldoen, en ze kijken uit naar de mogelijkheid om dit aan te tonen’, aldus de groep.
Biden biedt uitstel voor TikTok
Joe Biden heeft twee uitvoeringsbesluiten van zijn voorganger vernietigd die TikTok- en WeChat-platforms en andere toepassingen in de Verenigde Staten verboden. In plaats van deze decreten heeft ‘president Biden een nieuwe verordening ondertekend waarin hij het ministerie van Handel vraagt om een onderzoek te starten naar toepassingen met betrekking tot “buitenlandse concurrenten” die een risico kunnen vormen voor de nationale veiligheid’, aldus TechCrunch.
Biden geeft de regering vier maanden de tijd om een gedetailleerd rapport te bezorgen en aanbevelingen te doen. De platformen TikTok en WeChat waren de stokpaardjes van Donald Trump geworden, die hun moederbedrijven ervan beschuldigde vertrouwelijke gegevens over Amerikaanse gebruikers te verzamelen en deze met de Chinese autoriteiten te delen. De beschuldigingen werden door betrokkenen stelselmatig weerlegd.
Golfsuperster Tiger Woods (45) heeft ‘meerdere verwondingen aan zijn benen’ opgelopen waarvoor hij op dinsdag (23 februari) is geopereerd. In de buurt van Los Angeles raakte zijn auto van de weg en sloeg hij verschillende keren over de kop, meldde de Los Angeles Times. Woods was de enige inzittende en bij het ongeluk waren geen andere betrokkenen.
Volgens The New York Times is Woods buiten levensgevaar. De golfer was bij bewustzijn en in staat om met de hulpsheriffs te praten toen ze arriveerden. Hij gaf zijn naam en leek ‘helder en kalm’, aldus hulpsheriff Carlos Gonzalez, de eerste agent ter plaatse.
Hij had ‘geluk dat hij nog leefde’, aldus sheriff Alex Villanueva van Los Angeles County. Villanueva voegde eraan toe dat Tiger Woods met een ‘hogere snelheid dan normaal’ reed.
Woods was al tijdelijk uit de running door een blessure. Hij was in Los Angeles om te herstellen van een rugoperatie, aldus LA Times. Het is de vraag of de 45-jarige golfer na dit zware ongeluk wéér een comeback kan maken.
Mohamed Bazoum wint presidentsverkiezingen in Niger
Mohamed Bazoum is zojuist met 55,75 procent verkozen tot president van de Republiek Niger, daarop wijzen de voorlopige resultaten van de onafhankelijke nationale verkiezingscommissie die dinsdag zijn bekendgemaakt, meldt de Nigerese website Niamey et les 2 jours. De voormalige minister van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken heeft voormalig president Mahamane Ousmane, die 44,25 procent van de uitgebrachte stemmen kreeg, verslagen.
‘De nieuwe president (…) zal de zware taak hebben te voorzien in de behoeften van de Nigerezen op het gebied van veiligheid en sociale voorzieningen’, aldus de website.
De huidige president Mahamadou Issoufou treedt vrijwillig terug na twee ambtstermijnen van vijf jaar en maakt zo de weg vrij voor de eerste machtsoverdracht tussen verkozen leiders in Niger sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1960, schrijft Al Jazeera.
In de eerste verkiezingsronde, gehouden op 27 december, had Bazoum, de rechterhand van Issoufou, iets meer dan 39 procent van de stemmen behaald. Ousmane werd tweede, met bijna 17 procent.
Ousmane werd in 1993 de eerste democratisch verkozen president van het land, maar drie jaar later kam hij door een staatsgreep ten val. Dit was zijn vijfde poging om het presidentschap te bemachtigen sinds de coup.
Het campagneteam van Ousmane beweert dat er op grote schaal fraude is gepleegd, maar hiervoor is nog geen bewijs geleverd, aldus Al Jazeera.
75 doden bij gevangenisrellen in Ecuador
Bij rellen in gevangenissen in Ecuador zijn dinsdag op één dag 75 mensen omgekomen ‘als gevolg van geweld’ en ‘confrontaties tussen rivaliserende bendes’, aldus El Comercio, dat spreekt van een ‘nieuw recordaantal slachtoffers’.
De gevangenisautoriteit (SNAI), die eerder 62 doden had gemeld, maakte ’s avonds bekend dat er ‘nog eens 13 doden’ waren in de gevangenis in de haven van Guayaquil, de tweede stad en economische hoofdstad van het land aan de kust van de Stille Oceaan. ‘Er wordt nagegaan wat er in de gevangenissen is gebeurd (…)’ en ‘buiten bewaakt een militaire eenheid de veiligheid’, aldus de krant.
Intussen heeft president Lenín Moreno zich via zijn officiële account over de kwestie uitgesproken, meldt de Ecuadoraanse krant El Universo, en aangekondigd dat hij het ministerie van Defensie streng laat controleren wie de gevangenissen in en uit gaat om zo alle wapens te onderscheppen.
A consecuencia de los violentos amotinamientos suscitados el día de hoy entre bandas delincuenciales en tres cárceles del país, he dispuesto a @DefensaEc ejercer un estricto control de armas, municiones y explosivos en los perímetros exteriores de los centros penitenciarios.
Volgens de directeur van SNAI zijn de massale gewelddadige acties het gevolg van de moord op de leider van de bende Los Choneros, een van de grootste criminele organisaties van Ecuador, in december vorig jaar, schrijft El Universo.
Hoe moet het nu verder in Myanmar?
Drie weken na de militaire staatsgreep gaan de straatprotesten in Myanmar onverminderd door. Maandag (22 februari) vond de grootste tot nu toe plaats, met miljoenen mensen die de straat opgingen tijdens een algehele staking. Geconfronteerd met deze impasse presenteert het weekblad Frontier Myanmar de twee opties die de generaals hebben.
Volgens Frontier Myanmarhadden de Myanmarezen al geen hoge pet van het leger: ‘De vele jaren onder militair bewind [van 1962 tot 2011] waren zwaar voor het volk. Het economische wanbeleid van het leger is verwoestend geweest, en (…) het was niet in staat om de openbare voorzieningen – zoals onderwijs en gezondheidszorg – op het niveau te krijgen dat een land nodig heeft om te functioneren en op te bloeien.’
Deze afkeer voor de militairen had de Tatmadaw [het Myanmarese leger] onderschat, aldus Frontier Myanmar. ‘In ieder geval hadden de militairen deze reactie van het volk op de staatsgreep zeker niet verwacht’, aldus de analyse van het Myanmarese weekblad, die onder pseudoniem is geschreven.
‘De staatsgreep en alles wat daaruit zou voortvloeien zou hoe dan ook bedorven zijn, als een vergiftigde vrucht’
‘Miljoenen mensen in het hele land sloten zich aan bij de protesten, waaronder studenten, artsen, ambtenaren en zelfs een paar politieagenten die belast waren met het onderdrukken van de demonstranten’, gaat het artikel verder. Het brede verzet laat de generaals twee opties.
De eerste optie is een onveranderde harde koers. Maar daarvoor zou een hoge prijs betaald moeten worden, aangezien het leger ‘de repressie van zijn tegenstanders zou moeten opvoeren, zonder garantie op succes. De staatsgreep en alles wat daaruit zou voortvloeien zou hoe dan ook bedorven zijn, als een vergiftigde vrucht.’ Zowel de binnenlandse als buitenlandse druk zou dan toenemen, aldus het Myanmarese tijdschrift.
De tweede optie, schrijft Frontier Myanmar zou zijn dat het leger ‘zijn verplichtingen tegenover het Myanmarese volk nakomt door te streven naar een vreedzame oplossing met alle legitieme actoren, in het bijzonder het comité dat de Pyidaungsu Hluttaw [het Myanmarese Parlement] vertegenwoordigt’. In dit comité heeft, naast enkele partijen die minderheidsgroepen vertegenwoordigen, ook de Nationale Liga voor Democratie [de partij van voormalig regeringsleider Aung San Suu Kyi, die sinds de staatsgreep vastzit] zitting. De verwachting is dat meer partijen zich zullen aansluiten.
‘Hervormingen zijn ook nodig om te zorgen voor een betere vertegenwoordiging van etnische minderheden’
Deze oplossing zou betekenen dat de huidige grondwet radicaal moet worden veranderd: ‘Hervormingen zijn ook nodig om te zorgen voor een betere vertegenwoordiging van etnische minderheden. Alle gewapende organisaties, ook de Tatmadaw, zouden onder het gezag van gekozen burgers moeten staan’, stelt het weekblad.
‘Toegegeven, deze optie lijkt moeilijk uitvoerbaar. Maar het zou het land een kans geven om een betere toekomst op te bouwen’.
‘Het is tijd om aan de onderhandelingstafel te gaan zitten’, dringt het blad aan. ‘Hoe kunnen de leiders deze periode in de geschiedenis anders rechtvaardigen – voor zichzelf, voor hun gezinnen, en voor hun eigen gelederen?’
Aung San Suu Kyi ligt onder vuur vanwege de Rohingyacrisis in Myanmar. Volgens critici laat ze na het geweld te veroordelen en het leger ter verantwoording te roepen. Amnesty heeft haar hoogste onderscheiding al ingetrokken. De roep zwelt aan om haar ook de Nobelprijs voor de Vrede te ontnemen.
JA
De enige verklaring dat een vrouw van zulke goede komaf zo hard van haar voetstuk is gevallen, is dat zij altijd iedereen voor de gek heeft gehouden. Zij is de facto de leider van Myanmar, een land dat tienduizenden onschuldige Rohingya vermoordde, hun huizen platbrandde zodat ze in hun slaap omkwamen, hen door mijnenvelden liet lopen om ze bruut en efficiënt neer te maaien. Figuren als Pol Pot, Stalin en Hitler zouden goedkeurend hebben geknikt.
Volgens de Verenigde Naties waren de acties van Suu Kyi’s regering, die onder één hoedje speelde met het leger en boevenbendes die het op de Rohingya-bevolking gemunt hadden puur en alleen omdat zij moslims waren, een schoolvoorbeeld van etnische zuivering. Naar schatting zijn er in een paar dagen tijd honderdduizend mensen vermoord.
Toch geniet Suu Kyi nog steeds de grote eer een Nobelprijslaureaat te zijn. De vraag is waarom het Nobelprijscomité haar die prijs niet heeft ontnomen. Iemand die in de nabije toekomst waarschijnlijk aangeklaagd gaat worden voor genocide, verdient die eer niet. Amnesty International had gelukkig wel de moed om haar het hoogste eerbewijs te ontnemen dat deze organisatie verleent: de Ambassador of Consciousness Award.
Suu Kyi’s vader werd in juli 1947 vermoord, toen Myanmar bezig was zich aan de Britse overheersing te ontworstelen. Een halfjaar later was het land onafhankelijk; zij was toen twee jaar oud. In 1960 ging zij naar India met haar moeder Daw Khin Kyi, die in New Delhi ambassadeur van Myanmar werd. Vier jaar later vertrok Suu Kyi naar Oxford om filosofie, politicologie en economie te studeren. Toen zij in 1988 terugkwam om voor haar ernstig zieke moeder te zorgen, heerste er grote politieke onrust in Myanmar.
Figuren als Pol Pot, Stalin en Hitler zouden goedkeurend hebben geknikt
Het leger sloeg de demonstraties met geweld neer en pleegde op 18 december 1988 een coup. Eén jaar later werd Suu Kyi onder huisarrest geplaatst. De nieuwe militaire regering organiseerde in mei 1990 verkiezingen, die overtuigend werden gewonnen door Suu Kyi’s partij. De junta weigerde echter de controle uit handen te geven en Suu Kyi bleef onder huisarrest staan. In 1995 werd ze vrijgelaten, maar in 2000 werd ze opnieuw onder huisarrest geplaatst.
Dat bleef ze met tussenpozen tot november 2010, toen ze werd vrijgelaten en haar zoon Kim Aris haar voor het eerst in tien jaar weer mocht opzoeken. Terwijl de nieuwe regering een proces van hervormingen begon, wonnen Suu Kyi en haar partij aan macht, wat in 2015 resulteerde in een eclatante meerderheid bij de eerste vrije verkiezingen sinds lange tijd.
Jammer alleen dat deze overwinning betekent dat het ene brute regime door het andere is vervangen.
Auteur: Mick O’Reilly
Mick O’Reilly is senior associate editor bij Gulf News en verslaat buitenlands nieuws vanuit Dubai.
Gulf News | Verenigde Arabische Emiraten | dagblad | oplage 91.000
Meest vooraanstaande Engelstalige krant van de Verenigde Arabische Emiraten, met veel ruimte voor economische onderwerpen en financieel nieuws.
1. Mick O’Reilly; 2. Abhijt Dutta
NEE
Het belasteren van Aung San Suu Kyi gaat onverminderd door. Of het nu Amnesty International is of de Amerikaanse vicepresident Mike Pence, niemand kan het laten om de eigen deugdzaamheid te bewijzen door haar reputatie te besmeuren. De ernstigste beschuldiging aan haar adres is dat zij zich niet uitspreekt tegen de gewelddadigheden van het leger van Myanmar. Wat een lage verwachtingen heeft men van haar. Toen Suu Kyi onder huisarrest stond, deed zij niet anders dan zich uitspreken.
Maar nu staat haar iets te doen: een land heropbouwen dat de afgelopen vijftig jaar zijn instellingen systematisch heeft uitgehold, en ervoor zorgen dat de democratische transitie er niet ontspoort. Waarom moet zij zich uitspreken? Een veroordeling van het leger helpt de doodsbange vluchtelingen niet om naar hun land terug te keren, of hun toekomst ook maar een klein beetje beter te maken. Een veilige en harmonieuze omgeving en het vooruitzicht op staatsburgerschap doen dat wel.
Hoe creëer je een veilige en harmonieuze omgeving? Door wetteloosheid te bestrijden en ieders veiligheid te garanderen. En hoe bestrijd je wetteloosheid in een gebied dat geplaagd wordt door etnisch wantrouwen en haat, waar bovendien de wetshandhavers zelf zich aan geweld schuldig maken? Je vraagt je allereerst af hoe het komt dat dit wantrouwen en deze haat bestaan en waarom wetshandhavers overgaan tot moord, brandstichting en verkrachting.
Hoe creëer je een veilige en harmonieuze omgeving?
Suu Kyi’s officiële functie is die van staatsadviseur, maar in de internationale pers wordt zij meestal ‘de facto de leider van Myanmar’ genoemd. Dat impliceert dat ze weliswaar niet het officiële staatshoofd is, maar wel de regering leidt. En dat doet ze inderdaad – ze leidt de regering binnen de grenzen die de Grondwet van 2008 haar stelt – maar haar bewegingsruimte is minimaal. Suu Kyi heeft geen controle over het leger; de hoogste generaal beperkt haar handelen daarentegen wel aanzienlijk.
Om het wankele evenwicht in de relatie tussen burgers en militairen niet te verstoren, heeft zij welgekozen allianties gesmeed, onder andere met voormalige generaals, en probeert ze via politieke en juridische weg fundamentele hervormingen door te voeren. Dit is een lastig proces, dat nog lang niet klaar is, niet in de laatste plaats omdat er in Myanmar maar weinig sympathie bestaat voor de Rohingya. Als Suu Kyi zich uitspreekt, maakt ze vast goede sier bij de internationale pers, maar het zal haar niet helpen bij de grote uitdagingen waar Myanmar voor staat. De internationale gemeenschap moet haar positie versterken, niet verzwakken.
Auteur: Abhijit Dutta
Schrijver en journalist Abhijit Dutta reisde vele malen door het veranderende Myanmar, en schreef Myanmar In The World: Journeys Through a Changing Burma (november 2018).
Hindustan Times | India | dagblad | oplage 1.032.000 De populairste krant in New Delhi, naast grote rivaal Times of India. Nuchtere toon. Redactioneel schurkt de krant tegen de macht aan.
Aung San Suu Kyi’s reputatie als integere voorvechtster van de universele rechten van de mens is door de Rohingya-vervolging onherstelbaar beschadigd. Maar zo hard vallen, terecht of onterecht, kan alleen als je van grote hoogte komt.
Nog niet zo lang geleden werd staatsadviseur van Myanmar Aung San Suu Kyi door de internationale pers uitgeroepen tot ‘de dapperste en deugdzaamste mens op aarde… de onbevlekte heldin die ons allemaal nog wat vertrouwen geeft in de menselijke natuur’. Ze was vijftien jaar lang politiek gevangene, en in die tijd werd ze alom geprezen voor haar morele en fysieke moed, haar rotsvaste geloof in de beginselen van de universele rechten van de mens en haar voortdurende pleidooi voor vreedzame politieke veranderingen.
Het deed Aung San Suu Kyi goed dat ze door zo veel gerenommeerde instituties werd erkend en ze voelde zich zeer gevleid door de buitensporige lof die haar door vooraanstaande mensen overal ter wereld, door bekende kunstenaars en vele andere fans werd toegezwaaid. Ze bleef echter bescheiden onder al die aandacht. ‘Wij mensen kennen zo veel onvolmaaktheden,’ heeft ze weleens gezegd. Op talloze gelegenheden hield ze haar publiek voor dat ze ‘een politica was, geen democratisch icoon’. Ze drukte haar bewonderaars op het hart: ‘Vergeet alstublieft niet dat ik ben begonnen als leider van een politieke partij. Ik kan me niets politiekers voorstellen.’
En ze waarschuwde hen ook: ‘Ik ben absoluut geen heilige: dat zou ik ook heel verontrustend vinden, want politici zijn politici, maar ik geloof echt dat er eerlijke politici zijn en daar streef ik naar.’ Als politicus handelde ze op basis van het ‘sluiten van compromissen vanuit principes’. Herhaaldelijk herinnerde ze het publiek aan Myanmars vele ‘onopgeloste problemen’ en toen in 2011 de overgang naar een ‘gedisciplineerde democratie’ was ingezet, waarschuwde ze voor een al te groot optimisme.
De wereld – de westerse democratieën in het bijzonder – nam dat niet van haar aan. Overheden, internationale organisaties en allerlei actiegroepen plaatsten haar op een voetstuk, als levend symbool van de vreedzame strijd voor de democratie en de mensenrechten in Myanmar, tegen ‘een van de meest repressieve en gesloten regimes ter wereld’. Haar moed werd ‘legendarisch’ genoemd. Voor velen was ze bijna een etherisch wezen, ver weg, zuiver en buiten bereik. In haar eigen land beschouwden boeddhisten haar als een bijna-bodhisattva, wier verlichte werken en lijden het grootst mogelijke ontzag verdienden.
‘Heldin van deze tijd’
Aziatische leiders waren wat voorzichtig in hun steun, maar Aung San Suu Kyi kon de Amerikaanse president George W. Bush en de Britse premier Gordon Brown tot haar grootste fans rekenen. Die laatste omschreef haar als ‘een ware heldin van deze tijd’, die symbool stond voor het begrip moed. Beroemdheden zoals zanger Bono steunden haar vurig. Filmsterren uit Hollywood voerden openlijk campagne voor opheffing van haar huisarrest. Toen ze eenmaal bezoek mocht ontvangen, verdrongen politici en anderen zich voor haar deur, omdat ze graag met haar op de foto wilden, en wilden kunnen zeggen dat ze haar hadden ontmoet.
Aung San Suu Kyi werd dus niet alleen bewonderd, ze werd verheerlijkt. Waar ze ook kwam, zowel in Myanmar als daarbuiten, werd ze onthaald als een popster. Dankzij die persoonlijkheidscultus werd ze overal ter wereld een begrip en kreeg ze enorm veel steun voor haar zaak, maar er was ook een keerzijde.
In journalistieke en zelfs in academische kringen werd ze zelden kritisch gevolgd, zoals andere beroemdheden of leden van de militaire regering waartegen ze oppositie voerde. Toen objectievere analytici het waagden om voorbeelden aan te halen van haar inschattingsfouten en tactische missers, of suggereerden dat ze net als ieder ander ook haar zwakke kanten had, werden ze het slachtoffer van een ware scheldkanonnade.
Een uitgesproken criticaster die geringschattend schreef over The Lady, zoals ze alom genoemd werd, en over de tunnelvisie van haar extremere fans, werd met de dood bedreigd. Daardoor deden vele journalisten die zich bewust waren van haar onvolkomenheden of die het met enkele van haar beslissingen niet eens waren, er het zwijgen toe. Zelfs beroepsanalytici legden zichzelf censuur op. Dat deden ze echter niet alleen uit angst om te worden aangevallen door Aung San Suu Kyi’s fervente fans, die handig gebruikmaakten van internet en sociale media om hun boodschap te verspreiden. Serieuze waarnemers van Myanmar beseften dat openlijke kritiek op Aung San Suu Kyi door het militaire regime tegen haar gebruikt zou kunnen worden. Met dat gevaar in hun achterhoofd neigden kritischere en objectievere buitenlandse waarnemers ertoe niet openlijk te schrijven over haar tekortkomingen voor het alternatieve leiderschap van Myanmar. Dus het effect van de wereldwijd voor haar gevoerde campagne was de versterking van het beeld dat ze geen onvolkomenheden en geen gelijke kende, dat ze boven het smerige politieke gekrakeel stond.
Gedurende deze hele periode bleef Aung San Suu Kyi niet passief aan de kant staan. Binnen de grenzen van de mogelijkheden buitte ze op sluwe wijze zowel haar reputatie als pleitbezorger voor de mensenrechten als haar aanzienlijke charisma uit om steun te verwerven voor een democratische verandering in Myanmar. Ze maakte ten volle gebruik van de invloed die ze op regeringen en machtige individuen had om haar doel te bereiken. Deze kwaliteiten gebruikte ze om haar politieke ambities te ondersteunen, die vanaf het begin gericht waren op het leiderschap van het land, ook al ontkende ze dat soms. Ze geloofde er sterk in dat het haar lot was om in de voetstappen van haar vader te treden, Myanmars onafhankelijkheidsheld Aung San, die in 1947 werd vermoord.
Internationale organisaties en actiegroepen achtten het ook nuttig om haar te steunen in haar strijd tegen Myanmars militaire leiders. In propagandatermen: een mooie en charmante vrouw met een goede opleiding en hoge idealen vormde een prachtig contrast met het agressieve, door mannen gedomineerde militaire establishment, dat gewoontegetrouw door de tegenstanders karikaturaal werd afgeschilderd als een bende corrupte, laag opgeleide dieven, geobsedeerd door macht. Aung San Suu Kyi’s perfect gecommuniceerde boeddhistische vroomheid contrasteerde mooi met hun zogenaamde primitieve bijgeloof.
In de roddelbladen en de theebars werd de strijd voor de democratie en de mensenrechten in Myanmar neergezet als een kosmisch gevecht waarin de goedheid en het licht het moesten opnemen tegen de duistere krachten van het kwaad. Dat veranderde allemaal drastisch in 2015, toen de door Aung San Suu Kyi geleide National League for Democracy (NLD) een overweldigende overwinning behaalde bij de relatief vrije en eerlijke algemene verkiezingen. In maart 2016 werd een nieuwe regering geïnstalleerd. Een clausule in de grondwet verhinderde dat Aung San Suu Kyi president werd, omdat haar twee kinderen een buitenlandse nationaliteit hadden. Maar als oplossing voor dat probleem werd speciaal voor haar een functie geschapen: het staatsadviseurschap.
In de grondwet staat duidelijk dat de president in Myanmar ‘boven alle andere personen staat’, maar al voor de verkiezingen had Aung San Suu Kyi verkondigd dat zij boven de president zou staan en aldus kon handelen. ‘Ik zal de regering leiden,’ zou ze hebben gezegd. Bij de uitvoering van die rol werd ze nog wel beperkt door het nationale handvest, dat veel gewicht toekende aan de strijdkrachten, de Tatmadaw. Maar in april 2016, na een strijd die bijna dertig jaar eerder was begonnen en die ze voor de helft van de tijd onder huisarrest had gevoerd, trad ze in de voetsporen van haar gerespecteerde vader, en werd ze de eigenlijke leider van Myanmar.
De verwachting dat Aung San Suu Kyi en haar partij meteen zouden afrekenen met de resten van vijftig jaar militair bewind en verstrekkende politieke, economische en sociale hervormingen zouden doorvoeren bleek echter al snel niet te worden ingelost. Dat was ook niet echt een verrassing. Het was voor haar onmogelijk om alle hoop en idealen van de mensen te kunnen vervullen. De harde werkelijkheid van de macht in Myanmar, met name de ongekend ingewikkelde problemen van het land en de onverminderde invloed van de strijdkrachten, maakten dat onmogelijk.
De meeste Myanmarkenners wisten dat de nieuwe regering tijd nodig zou hebben om zich in te werken. Of zoals de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Myanmar het omschreef: ‘Oppositie voeren tegen een repressief bewind en het leiden van een regering zijn twee heel verschillende vaardigheden.’ Er zouden zeker kinderziektes komen, en gemor over het trage veranderingsproces.
Desalniettemin hadden weinig mensen verwacht dat Aung San Suu Kyi zo snel uit de gratie zou raken en het doelwit zou worden van zo veel bittere verwijten, vooral van dezelfde buitenlanders en buitenlandse instituties die haar eerst hadden verheerlijkt. Na haar aantreden kwam ze om veel redenen onder vuur te liggen. Een daarvan was haar kennelijke steun aan de voortdurende militaire operaties tegen etnische minderheden, vooral in het noorden van het land. In plaats van een eind te maken aan de gevechten, prees Aung San Suu Kyi de moedige inspanningen van de strijdkrachten en drong ze er bij de etnische groeperingen op aan de wapens neer te leggen.
Ze verklaarde dat ‘we zelf onze verantwoordelijkheid moeten nemen, want wij zijn degenen die het beste begrijpen wat ons land nodig heeft’
De voornaamste reden voor de verandering in de publieke opinie over Aung San Suu Kyi, buiten Myanmar althans, is de brute wijze waarop de voornamelijk stateloze islamitische Rohingya in Rakhine sinds oktober 2016 worden behandeld door de veiligheidstroepen van het land. De strijdkrachten en de nationale politie begonnen operaties om het gebied vrij te maken van Rohingya-gemeenschappen, waarbij honderden en misschien wel duizenden slachtoffers vielen. Die operaties waren een reactie op aanvallen van een kleine groep islamitische militanten op drie grensposten van de politie en de moord op een hoge legerofficier.
In de afgelopen maanden zijn honderdduizenden Rohingya naar Bangladesh gevlucht om aan de strafexpedities te ontkomen. Na voorafgaand onderzoek, met onder andere een reeks interviews in Bangladesh, maakte de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, melding van vreselijke wreedheden tegen de Rohingya-bevolking door de overheid van Myanmar en van misdaden tegen de menselijkheid die daar naar alle waarschijnlijkheid werden gepleegd. De UNHCR deed een oproep om een onderzoeksmissie naar Myanmar te sturen, om de situatie ter plekke beter te kunnen onderzoeken.
Aung San Suu Kyi heeft bijna geen controle over de veiligheidstroepen van Myanmar en hun operaties, een feit dat door haar critici vaak over het hoofd wordt gezien. Toch heeft ze sinds haar aantreden herhaaldelijk geweigerd zich publiekelijk ook maar enigszins uit te spreken over het probleem van de Rohingya. Op het voorstel van de UNHCR reageerde Aung San Suu Kyi op een manier die griezelig dicht bij de manier kwam waarop het voormalige militaire regime reageerde op de internationale bezorgdheid over haar eigen behandeling. Ze verklaarde dat ‘we zelf onze verantwoordelijkheid moeten nemen, want wij zijn degenen die het beste begrijpen wat ons land nodig heeft’. Naar haar idee was een VN-onderzoek naar de manier waarop de veiligheidstroepen de Rohingya behandelden ‘niet geschikt voor de situatie van ons land’.
Ondanks de enorme verschillen tussen de twee gemeenschappen en hun omstandigheden, heeft Aung San Suu Kyi voortdurend gezegd dat de boeddhisten en moslims het in Myanmar even slecht hebben. Ze hoedt zich ervoor een enkele etnische of religieuze gemeenschap de schuld te geven, maar na aandringen opperde ze de veronderstelling dat de verhoudingen tussen de gemeenschappen waren verslechterd vanwege de schaarste aan middelen en vanwege een ‘angstklimaat’ dat voorkomt uit ‘de wereldwijde opvatting dat de macht van de moslims heel groot is’. Op de vraag van buitenlandse journalisten waarom ze haar grote morele gezag en politieke kapitaal niet gebruikte om zich uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Rakhine, of om haar bezorgdheid te uiten over het leed van de Rohingya, ontkende zij (of haar woordvoerders) dat er schendingen hadden plaatsgevonden of verwees ze naar de bevindingen van onder meer de adviescommissie onder leiding van voormalig secretaris-generaal van de VN Kofi Annan. Haar regering beschuldigde de internationale pers ervan ongefundeerde geruchten en nepnieuws te verspreiden. In reactie op beschuldigingen van seksueel misbruik door de veiligheidstroepen werd er op haar officiële Facebookpagina een banner met het woord ‘nepverkrachtingen’ geplaatst.
‘Ietwat ontsteld’
Ondanks de twintig jaar durende campagne van Aung San Suu Kyi om de internationale gemeenschap over te halen druk uit te oefenen op het voormalige militaire regime heeft een woordvoerder van haar regering nota bene verklaard dat het uitoefenen van druk op de leider van een land een duidelijk geval is van inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Bovendien zijn er twijfels gerezen over Aung San Suu Kyi’s standpunt ten aanzien van de moslims. Tijdens de rellen in Rakhine in 2012 en de aanvallen op moslims elders in Myanmar in 2013 hulde ze zich in stilzwijgen. Dat bracht een prominente actievoerder ertoe om haar ervan te beschuldigen dat ze de kant koos van de ‘goed georganiseerde anti-islamracisten’.
Tijdens Aung San Suu Kyi’s bezoek aan de VS in 2016 vertelde een lid van het Congres dat hij ‘ietwat ontsteld’ was na haar ‘afwijzende reactie’ op de problemen met de mensenrechten die hij bij haar had aangekaart. In 2015 besloot zij dat moslims bij de algemene verkiezingen geen kandidaat voor de NLD mochten worden. In 2016 maakte ze een anti-islamopmerking toen ze door een BBC-journalist onder druk werd gezet om het sektarische geweld te veroordelen. In hetzelfde jaar vroeg ze alle ambtenaren en buitenlandse diplomaten in Myanmar om de term ‘Rohingya’ niet te gebruiken. Ze gaf de voorkeur aan de term ‘mensen in de staat Rakhine die het islamitische geloof aanhangen’ – een formulering waarmee hun een eigen etnische identiteit werd ontzegd, en daarmee hun aanspraak op het Myanmarese burgerschap.
Dat was een populair standpunt in Myanmar, waar de Rohingya op weinig sympathie kunnen rekenen. Maar op veel waarnemers kwam ze over als een chauvinistische etnische Birmese, die bereid was om te heulen met de extremistische boeddhistische monniken die er openlijk naar streefden om alle islamieten uit het land te verdrijven.
Gezien deze omstandigheden wekt het weinig verbazing dat de internationale gemeenschap zo sterk heeft gereageerd op de recente ontwikkelingen. Een westerse krant keurde openlijk ‘het verraad van de hoop’ in Myanmar af, terwijl een andere onomwonden stelde dat ‘Aung San Suu Kyi haar eigen revolutie heeft verloochend’. Het afgelopen jaar is ze ervan beschuldigd dat ze de genocide legitimeert en de etnische zuiveringen ondersteunt. Verscheidene deskundigen hebben haar een lafaard genoemd en een democratische dictator. Ze is omschreven als ‘het vriendelijkere, gematigdere gezicht van Myanmars tirannie’.
In soberdere bewoordingen heeft de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN in december 2016 verklaard dat de Myanmarese regering, geleid door Aung San Suu Kyi, een kortzichtige, contraproductieve en zelfs harteloze houding heeft aangenomen ten aanzien van de Rohingya-crisis. The New Republic verwoordde de gedachten van velen toen het in dezelfde maand de vraag stelde: ‘Is dit de ware Aung San Suu Kyi?’
Buitengewoon schadelijk voor de internationale reputatie van Aung San Suu Kyi was een open brief die in december 2016 door een tiental mede-Nobelprijswinnaars naar de Veiligheidsraad van de VN werd gestuurd, waarin de wrede behandeling van de Rohingya aan de kaak werd gesteld. De ondertekenaars van de brief uitten hun bezorgdheid over ‘een menselijke tragedie ten gevolge van etnische zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid’. Ze waren duidelijk woedend over Aung San Suu Kyi’s weigering om in te grijpen bij de crisis. Het vervolg van de brief luidde: ‘Daw Suu Kyi is de leider en zij heeft de verantwoordelijkheid om de leiding te nemen en dat te doen met moed, medemenselijkheid en compassie.’ Toen een BBC-verslaggever haar in april 2017 vroeg naar deze brief, en naar de beschuldiging van haar mede-Nobelprijslaureaten dat ze was gezakt voor de fundamentele test voor medemenselijkheid, antwoordde Aung San Suu Kyi simpelweg dat dat ook maar een mening was. Vervolgens beschreef ze een aantal politieke initiatieven voor de lange termijn die weinig verband hielden met de huidige situatie in Rakhine of met de specifieke beschuldigingen die tegen haar waren geuit. Dat nam de indruk niet weg van iemand die geen contact heeft met de werkelijkheid, die weigert de feiten onder ogen te zien – of erger.
Bij discussies over al deze ontwikkelingen is het de leidende gedachte onder Aung San Suu Kyi’s aanhangers en enkele anderen, dat ze met twee belangrijke beperkingen te maken heeft. Ten eerste zou een veroordeling van de acties van de veiligheidstroepen haar broze samenwerking met de opperbevelhebber van de Tatmadaw in gevaar brengen. Gegeven de deling van de macht die de grondwet van 2008 haar heeft opgedrongen is een modus vivendi tussen de burgerregering en de strijdkrachten van wezenlijk belang voor de regering om effectief te kunnen functioneren. Zou die wegvallen, dan zouden Aung San Suu Kyi’s kansen op het bereiken van een nationale vredesovereenkomst tussen de verschillende etnische minderheden nog geringer worden, en de enorme obstakels waarmee ze te maken heeft bij het implementeren van het hervormingsprogramma van de NLD nog groter. Ten tweede beseft Aung San Suu Kyi dat de overweldigende meerderheid van de Myanmarese bevolking een harde lijn aanhangt ten aanzien van de moslims. Er heerst een uitgesproken antipathie tegen de Rohingya, die over het algemeen worden gezien als illegale immigranten uit Bangladesh. Die mening wordt aangemoedigd door goed georganiseerde extremistische monniken. Openlijk steun aan de Rohingya, of zelfs aan moslims in het algemeen, zou haar kunnen vervreemden van de kern van haar achterban, die voornamelijk uit boeddhisten bestaat.
Veel waarnemers hebben die politieke werkelijkheid erkend en zien de moeilijke keuzes die Aung San Suu Kyi moet maken om haar achterban te behouden en haar visie op een vreedzaam, welvarend en democratisch Myanmar te kunnen concretiseren. Maar buiten haar eigen land zien maar weinigen die werkelijkheid als rechtvaardiging voor zo’n pragmatische, zelfs cynische benadering van het Rohingya-probleem.
Haar huidige relatie met de opperbevelhebber van de strijdkrachten valt moeilijk in te schatten, maar onder buitenlandse commentatoren heerst een sterk gevoel dat ze meer zou kunnen doen om hem over te halen maatregelen te nemen om excessen van de veiligheidstroepen te voorkomen. Dat zou tenslotte ook in het belang van de Tatmadaw en de politie zijn. Ze zou kunnen proberen gebruik te maken van de mogelijkheden die de grondwet biedt bij het uitroepen van de noodtoestand om beter toezicht te hebben op de militaire operaties.
Een aantal waarnemers heeft ook twijfels rondom Aung San Suu Kyi’s falen om haar sterkste troef in te zetten, namelijk haar immense populariteit onder de Myanmarese bevolking, die ze zou kunnen gebruiken om te proberen populaire opvattingen over het ‘islamitische gevaar’ te veranderen. Het zou haar binnenlandse politieke positie of haar relatie tot de strijdkrachten geen kwaad doen als ze zou pleiten voor grotere tolerantie en wederzijds respect onder alle volken van Myanmar. Dat zou ook het risico op binnenlandse instabiliteit verkleinen.
De afbrokkelende reputatie van Aung San Suu Kyi heeft internationale gevolgen. Zoals The New York Times in een hoofdartikel in mei 2016 schreef: ‘Haar heilige status is de centrale factor geweest bij Myanmars acceptatie in de wereldgemeenschap na jaren van isolement.’ Er gaan nu stemmen op om het land weer economische sancties op te leggen, die door Obama in september 2016 waren opgeheven. Leiders van de AESEAN [de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties] hebben ervoor gewaarschuwd dat de Rohingya-crisis de regionale vrede en stabiliteit kan verstoren. Belangrijke mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch hebben een vernietigend oordeel laten horen over de NLD-regering en haar leider. Buitenlandse regeringen lijken Aung San Suu Kyi (die ook minister van Buitenlandse zaken is) graag te ontvangen en ze krijgt af en toe ook nog weleens een onderscheiding, maar de sfeer is veranderd. Van de kruiperige verering die met haar bezoeken aan het buitenland gepaard ging, is tegenwoordig steeds minder sprake. Zo werden haar publieke optredens in Australië in 2013 geboycot door de plaatselijke Kachin-gemeenschap en zegde ze in 2016 een bezoek aan Indonesië af vanwege de geplande protestdemonstraties van moslims die zich zorgen maakten over hun geloofsgenoten in Myanmar. Protestacties door Rohingya in het buitenland zijn nu schering en inslag.
Extreme toon
Aung San Suu Kyi’s ontkenning van de afschuwelijke toestand in delen van Myanmar hebben buitenlandse waarnemers geschokt en teleurgesteld. Men voelt zich in de steek gelaten door iemand die ooit werd beschouwd als de hoedster van hun diep gekoesterde idealen, iemand die anders was dan andere politici, iemand die alle mensen van goede wil volledig konden vertrouwen. Welhaast als afgewezen minnaars halen deze voormalige bewonderaars nu extra hard uit naar iemand die ze ooit hoog achtten, wat hun commentaar een zeer scherp randje meegeeft. Sommige kritiek is misschien ook op andere manieren persoonlijk, omdat politici en activisten die eens pleitbezorgers van Aung San Suu Kyi waren, zich nu proberen te distantiëren van hun uit de gratie geraakte idool, omdat ze anders ook het doelwit van kritiek worden of ervan beschuldigd worden goedgelovig of naïef te zijn geweest. Anderen hebben zich simpelweg teruggetrokken. Vooraanstaande fans zoals voormalig presidentsvrouw Laura Bush en voormalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton hebben ervoor gekozen zich niet uit te laten over de controversiële aspecten van Aung San Suu Kyi’s leiderschap en haar houding ten opzichte van de Rohingya.
Een mogelijk resultaat van deze reacties op Aung San Suu Kyi is een veel kritischere analyse van de huidige gebeurtenissen in Myanmar dan anders wellicht het geval was geweest. De vele beschouwingen in kranten en op websites, waarin het eerste regeringsjaar van de NLD onder de loep werd genomen, waren bijna allemaal negatief. Daar was een aantal goede redenen voor, maar het is de vraag of zo veel deskundigen zo kritisch zouden zijn geweest en zo weinig welwillend ten opzichte van de onervaren NLD-regering, als Aung San Suu Kyi nog steeds op zo’n hoog voetstuk had gestaan.
Ook lijken buitenlandse commentatoren nu vaker te verwijzen naar Aung San Suu Kyi’s arrogantie, afstandelijkheid en neiging om zich bij het leidinggeven erg op de details te richten. Er was al eerder bezorgdheid geuit over haar eigenaardige persoonlijkheid en haar twijfelachtige stijl van leidinggeven, maar woorden als ‘arrogant’, ‘inflexibel’ en ‘dictatoriaal’ zijn nu gemeengoed. Ze wordt ervan beschuldigd iedereen die haar naar de kroon zou willen steken of die het in beleidszaken met haar oneens is monddood te maken. Sinds haar aantreden heeft ze weinig interviews gegeven, maar buitenlandse journalisten lijken nu vaker moeilijke onderwerpen bij haar aan te snijden en haar te confronteren met controversiële kwesties. Zelfs diplomaten, die zich in het verleden zelden zo openhartig uitlieten in het openbaar, hebben haar omschreven als ‘iemand die zich zeer bewust is van haar eigen importantie’ en ‘lastig in de omgang’.
In zo’n beladen context is het echter belangrijk dat de feiten (voor zover die kunnen worden gekend en er uit betrouwbare bronnen kan worden geput) zo helder en objectief mogelijk worden vastgesteld. Als het verleden iets heeft geleerd, dan is het wel dat dit nog niet zo eenvoudig is. De belangen zijn groot, wat geldt voor de ontwikkelingen zowel in Rakhine als in heel Myanmar. Als zo vaak schreeuwen degenen met de extreemste standpunten het hardst, waardoor afgewogener analyses moeilijk gehoord zullen worden. Onvermijdelijk zal dit de algemene mening over Aung San Suu Kyi en haar historische betekenis beïnvloeden.
Wat er in de toekomst ook aan analyses van het moderne Myanmar zal verschijnen, Aung San Suu Kyi’s reputatie als voorvechtster van de mensenrechten is beschadigd. In de meeste geschiedenisboeken zal ze waarschijnlijk een gevallen ster worden genoemd, een idool wier voeten uiteindelijk van leem bleken te zijn. Haar bijzondere prestaties van de afgelopen tientallen jaren, als politiek gevangene en als inspiratie voor miljoenen mensen in Myanmar en elders, zullen altijd worden overschaduwd.
Toch moeten we niet vergeten dat ze zo diep kon vallen omdat de internationale gemeenschap haar zo de hoogte in had geprezen. Zelden werd ze beoordeeld aan de hand van dezelfde criteria als andere wereldleiders. Natuurlijk speelde er aan beide kanten iets van politiek opportunisme mee, maar minder journalistieke hyperbolen en wat minder scepsis zouden misschien een evenwichtiger kijk op haar natuurlijke sterke en zwakke punten hebben opgeleverd.
Als haar vele buitenlandse bewonderaars haar meer als een echt persoon hadden kunnen zien, met menselijke tekortkomingen, en als een onverzettelijke politica met een duidelijk doel voor ogen, en minder als een democratisch icoon en de afspiegeling van hun eigen idealen, zouden ze nu misschien niet zo boos en teleurgesteld zijn. Misschien had George Orwell gelijk toen hij in 1949 schreef (over Aung San Suu Kyi’s held Mahatma Gandhi): ‘Heiligen zouden altijd schuldig bevonden moeten worden tot het tegendeel bewezen is.’
De op twee na grootste krant van Spanje is conservatief en koningshuisgezind. Ietwat ouderwetse opmaak. Vermaard om de culturele bijlage.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
