Hun vader was een iconische voorvechter van burgerrechten. Zelf vechten de kinderen van Martin Luther King ook. Niet voor de ‘vereniging van een onvolmaakte unie’, maar tegen elkaar. Al bijna tien jaar slepen de ruzies en rechtszaken over de nalatenschap van de dominee zich voort.
De rancuneuze geschillen tussen de nakomelingen van Martin Luther King – meestal over lucratieve deals om de woorden en de beeltenis van hun vader te mogen gebruiken – scheuren families uiteen. De brief van drie kantjes aan Bernice King was de zoveelste oorlogsverklaring.
Bernice King, directeur van de non-profitorganisatie die is vernoemd naar haar vader, de burgerrechtenicoon Martin Luther King, leidde het instituut nog maar negentien maanden en deed verwoede pogingen om het al jaren durende verval van de gebouwen en de reputatie te keren. Maar die oorlogszuchtige brief dreigde dat alles teniet te doen met wat neerkwam op een legitieme afpersing: als het bestuur van de organisatie Bernice King en twee andere directeuren niet aan de kant zette, zou het niet langer de naam, beeltenis of werken mogen gebruiken van de vermoorde leider. Het King Center mocht zich dan zelfs niet langer het King Center noemen. Het kwam erop neer dat de organisatie die Coretta Scott King, de moeder van Bernice, had gesticht, ophield te bestaan.
Wat het ultimatum van afgelopen augustus des te pijnlijker maakte, was dat het afkomstig was van twee bestuursleden van dezelfde non-profitorganisatie die nu met de ondergang werd bedreigd: Coretta’s zonen Dexter King en Martin Luther King III, de broers van Bernice.
Ruzies tussen de volwassen kinderen van een beroemd patriarch komen vaker voor, maar de giftige geschillen van het King-kroost – meestal over lucratieve deals over het gebruik van de woorden en de beeltenis van hun vader – scheuren families uiteen en verbreken vriendschappen die zijn ontstaan tijdens de heftigste perioden in de strijd van de burgerrechtenbeweging.
De over en weer aangespannen rechtszaken en beschuldigingen van immoreel gedrag en woekerhandel maakten naasten van de familie woedend, want zij zagen er alleen maar hebzucht in. Maar na bijna tien jaar van interne twisten vragen oude vrienden zich toch ook af of dit niet de tragische gevolgen zijn van de emotionele schade die de nakomelingen niet alleen van de moord op hun vader hebben geleden, maar ook van de moord op hun grootmoeder. Ook zijn ze bang dat de kinderen van een man die wordt vereerd als de apostel van de geweldloosheid bezwijken onder de door de buitenwereld gekoesterde hoge verwachting dat zij zijn zware taak zullen overnemen.
Misschien strijden ze ook wel om het behoud van Kings erfgoed, maar het gaat toch vooral om geld, geld, geld
Loodzware last
‘We hebben ze verdriet gegeven maar geen geluk’, aldus Andrew Young, voormalig ambassadeur bij de Verenigde Naties die bij King was toen hij in 1968 werd vermoord, en die sindsdien altijd in nauw contact is gebleven met de kinderen. ‘Ze hebben wel de druk van de torenhoge verwachtingen gevoeld, maar bijna geen hulp gekregen. Ze hebben hun hele leven een loodzware last gedragen, en dat doen ze nog steeds.’
Vrienden van de familie kijken er niet van op dat er zo veel ruzie om geld is geweest, voornamelijk aangewakkerd door Dexter, de jongste zoon. ‘Ik ben geen psychiater, maar ze moeten zo boos zijn, ze moeten zo veel verdriet hebben, dat ze, wanneer iemand iets van hen wil, vinden dat diegene er ook voor moet betalen’, zegt Clarence Jones, de voormalige persoonlijke advocaat en adviseur van Martin Luther King Jr., die in het verleden woedend reageerde op het gedrag van Kings nakomelingen, maar er nu van overtuigd is dat het de weerspiegeling is van dieperliggende problemen.
Toch, zo zegt Jones, is hij niet blind voor de tragische consequenties van het gedrag van de nakomelingen. ‘Het is zo pijnlijk… Misschien strijden ze ook wel om het behoud van Kings erfgoed, maar het gaat toch vooral om geld, geld, geld.’
Vader was altijd op tv
De vier kinderen van Martin Luther King Jr. zagen hun vader niet vaak. Hoewel King volgens vrienden leed onder het feit dat hij er niet vaker kon zijn voor zijn zonen en dochters, vond hij ook dat hij als moreel leider van de burgerrechtenbeweging geen andere keuze had. Toch hielden Yolanda, Martin, Dexter en Bernice van hun vader en zijn intense enthousiasme, dat ze terugzagen in zijn grappen, hun stoeipartijen en het ‘koelkastspel’, waarbij hij zijn kinderen vanaf de koelkast in zijn armen liet springen.
Geen van hen besefte precies wat er om hen heen allemaal aan de hand was. Zoals de meeste gezinnen in de wijk Vine City van Atlanta hadden ze weinig geld, en toch was hun vader altijd op tv. Beroemde mensen zoals Jackie Robinson kwamen bij hen over de vloer. Toen hun vader in 1964 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, was Yolanda, de oudste, nog maar negen jaar; de andere kinderen waren zeven, drie en bijna twee. Geen van hen wist eigenlijk wat voor prijs het precies was.
Op 4 april 1968 zaten de kinderen tv te kijken, toen het programma werd onderbroken voor een nieuwsbericht: hun vader was neergeschoten in Memphis. Het duurde vervolgens nog ruim een uur voordat het gezin op de hoogte werd gesteld van zijn overlijden.
Kort na de moord op haar man besloot Coretta een passend monument op te richten, een instituut dat zijn erfenis zou bewaken door sociale misstanden aan te pakken. Ze noemde dat het Martin Luther King Jr. Memorial Center. Meer dan tien jaar leidde ze dit instituut vanuit haar souterrain. Ze zamelde geld in bij rijke filantropen en hielp een bestuur samen te stellen van vooraanstaande leiders, die al snel de naam van het instituut veranderden in het Martin Luther King Jr. Center for Nonviolent Change, beter bekend als kortweg het King Center.
King had zijn gezin bijna geen geld nagelaten, maar wel iets wat van onschatbare waarde was: zijn woorden. Hij had het copyright op zijn geschriften en zijn toespraken, waaronder zijn beroemdste: de I have a dream-speech die hij in 1963 voor 250.000 mensen hield vanaf de trappen van het Lincoln Memorial in Washington D.C. Als iemand zijn teksten wilde publiceren of zijn toespraken uitzenden, dan moesten ze de familie de rechten betalen.
De toekomst
De kinderen konden allemaal studeren dankzij het fonds dat was opgezet door Harry Belafonte, een oude vriend en vertrouweling van de familie King. Yolanda ging naar Smith College, terwijl Bernice naar Grinnell College ging en afstudeerde aan Spelman, een van oudsher zwart college in Atlanta. De jongens gingen naar de universiteit van hun vader en grootvader, Morehouse College, een school uitsluitend voor zwarte mannen.
Dexter, de jongste, wilde eigenlijk niet naar Morehouse. Hij zou van de University of Southern California een football-beurs aangeboden hebben gekregen en hij had ook graag in de National Football League gespeeld. Maar hij voelde zich verplicht om de familietraditie voort te zetten.
Hij had het moeilijk op de universiteit en brak zijn studie af. Dexter vond zichzelf een mislukkeling en noemde zich het ‘zwarte schaap’ van de familie. Hij was niet geïnteresseerd in een carrière als leider van de burgerrechtenbeweging – hij hield van muziek en was op de universiteit een succesvolle dj geweest. Hij ging werken bij de politie van Atlanta, maar dat hield hij niet vol. Medisch onderzoek bracht aan het licht dat hij ADHD had, en hij raakte er langzaam van overtuigd dat daar zijn moeilijkheden vandaan kwamen.
Terwijl Dexter niet wist wat hij met zijn leven aan moest, ging het met zijn broer en zusters heel voorspoedig. Ondanks zijn verlegenheid kreeg zijn oudere broer Martin een reputatie als buurtactivist en werd hij gekozen als countybestuurder in Atlanta. Yolanda was burgerrechtenactivist, actrice en regisseur. Bernice volgde haar roeping als prediker, net als haar vader; toen ze zeventien was, sprak ze zelfs namens haar moeder de Verenigde Naties toe.
In 1988 was het King Center gevestigd in een gebouw naast de Ebenezer Baptist Church, waar Martin Luther King Jr. en zijn vader hadden gepreekt. Toen het kerkbestuur Coretta aanspoorde om een opvolger te benoemen, riep ze haar kinderen bij elkaar voor overleg. Yolanda, Martin en Bernice konden haar taak niet overnemen – ze hadden hun handen vol aan hun taken als acteur, politicus en prediker. Dus bleef alleen de 27-jarige Dexter over, en hij stemde erin toe om zijn moeder op te volgen bij het King Center.
Bestuursleden stribbelden tegen – Dexter zou totaal ongeschikt zijn voor de baan – maar legden zich uiteindelijk neer bij Coretta’s wens. Dexter begon in april 1989, terwijl zijn moeder de managementtaken bleef uitvoeren. De bestuursleden hadden echter geen vertrouwen in hem, en hij werd niet serieus genomen. Na een paar maanden nam hij ontslag, boos en met het gevoel door het bestuur te zijn verraden.
Economisch activisme
In 1994 boekte de vroegere mislukkeling een succes. Op aandringen van zijn moeder werd Dexter opnieuw directeur van het King Center. Op dat moment was de invloed van het instituut echter tanende en dreigde een faillissement. Professionele managers wilden niets meer met de instelling te maken hebben – het werd nu Dexters koninkrijk.
Dexter had bedrijfseconomie gestudeerd aan Morehouse, dus vol zelfvertrouwen begon hij de financiële problemen aan te pakken. Hij verklaarde dat het centrum nooit een burgerrechtenorganisatie was geweest en schrapte personeel en actieprogramma’s. Hij zuiverde het bestuur van degenen die hem onheus hadden bejegend en zette enkele van zijn vaders oude bondgenoten aan de kant. En hij begon met het invoeren van een nieuwe bedrijfsvisie.
Maar nu hield hij niet alleen de belangen van het centrum in de gaten. Dexter was de drijvende kracht achter King Inc. – voorheen bekend als de Estate of Martin Luther King Jr. Inc. Dat bezat de rechten op de toespraken van dr. King, op zijn beeltenis en op elk ander potentieel waardevol facet van zijn leven. Dexter had samen met een studievriend, Philip Madison Jones, de leiding over een derde project, Intellectual Properties Management Inc., de belangenbehartiger van de nalatenschap.
De tijd van het nobele sociale activisme was voorbij. Onder Dexters leiderschap concentreerde het King Center zich op economisch activisme.
Hij vroeg geld voor het gebruik van zijn vaders woorden en beeltenis, en had het graag over de commerciële mogelijkheden van het terrein rondom het centrum. Hij had plannen voor de bouw van een commercieel interactief museum met holografische projecties van zijn vader die zijn beroemdste redes uitspreekt.
Terwijl King Inc. altijd in de gaten hield of organisaties of bedrijven voor geldelijk gewin onrechtmatig gebruik probeerden te maken van de beeltenis van de burgerrechtenleider, was het ook tegen een prijs bereid om bedrijven die beeltenis voor dubieuze doeleinden te laten gebruiken. Zo werd er in 2001 een vergunning afgegeven aan telecombedrijf Alcatel. Het resultaat werd gehekeld, omdat het smakeloos was. Het betrof digitaal bewerkte beelden van dr. King die de I have a dream-speech hield, maar dan zonder de juichende mensen; het leek alsof King tegen zichzelf sprak. En dan zei een ronkende voice-over: ‘Voordat je kunt inspireren, voordat je contact hebt, moet je eerst verbinding maken. En het bedrijf dat je in verbinding brengt met de wereld is Alcatel.’
Zelfs toen financiële problemen het King Center noodzaakten om personeel te ontslaan en een hypotheek te nemen op Kings geboortehuis, ontving Dexter een fors salaris – alleen in 2003 al 180.000 dollar. Toen woonde hij al drie jaar in Los Angeles en regelde hij de activiteiten van het King Center vooral via de telefoon.
En dat waren niet zijn enige financiële voordelen. Onder Dexters leiding sloot de non-profitorganisatie King Center een deal die Intellectual Properties Management Inc. miljoenen dollars opleverde. Uit belastinggegevens blijkt dat in 2003 meer dan de helft van elke dollar die aan het King Center werd gedoneerd naar Intellectual Properties ging, hoewel niet duidelijk is hoeveel daarvan werd gebruikt om de werknemers van het centrum te betalen. Dexter was directeur van beide instellingen.
In de herfst van 2003 konden bezoekers van Sotheby’s, na in het luxe veilinggebouw de laatste kunstaanbiedingen te hebben bekeken, naar de negende verdieping gaan om daar te mijmeren over een man die zijn leven had gewijd aan de armen en verschoppelingen. De documenten, toespraken en aantekeningen van Martin Luther King Jr. waren ter veiling aangeboden en Sotheby’s hoopte er minstens 20 miljoen dollar voor te krijgen.
Dit was niet de eerste keer dat iemand had geprobeerd een prijskaartje aan die kostbare voorwerpen te hangen. In 1999 had het Congres bijna 20 miljoen dollar voor de King-documenten betaald, om te voorkomen dat ze door een particulier zouden worden gekocht; als de deal was doorgegaan, zouden de documenten een plek hebben gevonden in de Library of Congress. Maar de overeenkomst mislukte toen de familie alleen bereid bleek tot verkoop als zij zelf het copyright behielden.
Terwijl de verkoop bij Sotheby’s doorging, trok de familie opnieuw de aandacht – en dan vooral negatief. Kranten en televisiecommentatoren leverden felle kritiek omdat de familie van dr. King de toekomstige miljoenen in eigen zak stak, terwijl het centrum dat zijn naam droeg in kommerlijke staat was.
Paleisrevolutie
Ze hadden het vooral gemunt op Dexter, maar die wuifde alle kritiek weg. ‘Het lijkt erop alsof de familie King aan een hogere standaard moet voldoen, een hogere armoedestandaard’, schreef hij dat jaar in zijn boek Growing Up King. ‘De waarheid is misschien dat mensen niet willen dat wij er als erfgenamen geld aan verdienen… Er zijn nog steeds krachten aan het werk die niet het beste voorhebben met het erfgoed van onze vader, en die mijn familie een enigszins comfortabel leven misgunnen.’
Met die weerlegging ging hij handig voorbij aan het feit dat enkelen van de mensen die het meest walgden van de geldzucht van de familie juist diegenen waren die zo veel jaren aan de zijde van Martin Luther King Jr. hadden gestreden. Zij waren verbijsterd over wat zij als Dexters woede om zijn vader zagen en over zijn rancune tegen de angstaanjagend hoge verwachtingen die zijn hele leven aan hem waren gesteld. Vrienden van de familie probeerden Dexter ervan te overtuigen dat er een verschil was tussen winst en woekerwinst, en dat een bankrekening van een miljoen dollar – in plaats van tientallen miljoenen – niets met armoede te maken had.
Twee maanden nadat de documenten bij Sotheby’s ter veiling waren aangeboden, kondigde Dexter aan dat hij zich terugtrok uit het King Center, om zich te gaan bezighouden met projecten op het gebied van media en entertainment. Zijn broer, Martin Luther King III, zou zijn plaats innemen als directeur en manager, terwijl Coretta zou terugkeren als bestuursvoorzitter.
Al snel werd duidelijk dat het alleen een verandering in naam was: Dexter bleef gewoon manager en bestuursvoorzitter. Volgens bronnen in de omgeving van de familie veroorzaakte dit het soort roddels en intriges dat niet zou misstaan bij een ordinaire paleisrevolutie.
Twee jaar lang hield Dexter vol dat hij aan het afbouwen was, maar in werkelijkheid zorgde hij ervoor dat Martin geen enkele macht kon uitoefenen. Terwijl zijn broer de dagelijkse leiding in handen probeerde te krijgen, belde Dexter iedere dag vanuit zijn huis in Malibu naar het King Center om instructies te geven en informatie in te winnen, hoewel hij zelden evenementen bijwoonde die door het centrum werden gesponsord. De grap onder werknemers van het King Center was dat de instelling eigenlijk werd geleid door een heel klein mannetje dat in een telefoonhoorn woonde.
Beroerte
In augustus 2005 kwamen Martin, Bernice en andere bestuursleden in het geheim bijeen bij Coretta om een gezamenlijk plan op te stellen om Dexter te onttronen als voorzitter. Maar voordat ze dat plan konden uitvoeren, kreeg Coretta een ernstige beroerte.
Het bestuur zette door en benoemde Martin tot nieuwe voorzitter. Deze riep het personeel bijeen en vertelde dat ze door het King Center zouden worden uitbetaald en niet langer door Intellectual Properties Management, dat sinds 2000 4,2 miljoen dollar van het centrum had ontvangen voor adviezen en de inhuur van personeel. Vervolgens verving Martin alle sloten op het King Center.
Het eerste grote probleem waarmee hij te maken kreeg, was het achterstallig onderhoud op het King Center. Volgens de National Park Service moest er voor meer dan 11,5 miljoen dollar worden gerenoveerd. Het bassin rondom de graftombe van de burgerrechtenleider lekte, net als het archiefgebouw waar Kings documenten opgeborgen lagen, elektriciteitskasten waren verroest en de bedrading lag bloot, liften voldeden niet aan bouwvoorschriften en er waren problemen met de riolering.
Maar voordat ook maar een van die problemen kon worden aangepakt, sloeg Dexter terug. Toen hij in 2004 het voorzitterschap weer op zich had genomen, wist hij er een bestuursbesluit doorheen te krijgen dat hem de bevoegdheid verschafte om meer dan zes nieuwe bestuursleden te benoemen zonder daarbij goedkeuring van de anderen te hoeven vragen. In september vloog hij van Californië naar Atlanta. Volgens bronnen die nauw verbonden waren met het centrum benoemde Dexter nog zes extra bestuursleden – stuk voor stuk getrouwen van hem – en hij gebruikte toen deze nieuwe meerderheid om het voorzitterschap terug te eisen. Terwijl een verbijsterde werknemer toekeek, kwam Dexter onder politiebegeleiding bij het King Center aan en verving hij andermaal de sloten.
Dertig zilverlingen
Op dat moment functioneerde het King Center in feite niet. Er was weliswaar een nieuw bestuur, en Dexters broer en zusters bleven aan als bestuurslid, maar geen van hen erkende de bevoegdheid van de leden die door hun broer in het bestuur waren geparachuteerd. Ook werden ze niet erkend door Andrew Young, die vanaf het begin bij het centrum betrokken was geweest. Als reactie stelde Dexter een dagelijks bestuur samen – bestaande uit getrouwen – om het centrum te leiden. Hij benoemde zijn neef Isaac Farris tot voorzitter daarvan.
Eind december ging het grote graaien weer verder. Farris kondigde aan dat het bestuur de mogelijkheden van een deal onderzocht waarbij Kings geboortehuis en verscheidene gebouwen in het centrumcomplex voor vele miljoenen aan de National Park Service zouden worden verkocht.
Dat werd Martin III en Bernice te gortig, maar ze wisten dat Dexter hen monddood had gemaakt in het bestuur. Hun enige optie was, zo besloten ze, om de overheid te laten weten hoezeer ze tegen dat plan gekant waren. Op 30 december hielden ze een persconferentie op de stoep van het instituut dat hun moeder 36 jaar eerder had opgericht. ‘Bernice en ik verschillen van mening met hen die de nalatenschap van onze vader willen verkopen en de idealen van onze moeder willen verkwanselen, of het nu voor dertig zilverlingen of voor dertig miljoen dollar is’, zei Martin tegen journalisten. Iedereen die het Nieuwe Testament had gelezen, begreep dat hij Dexter en zijn getrouwen vergeleek met Judas Iskariot, de man die Jezus had verraden.
Dexter was niet overstuur, en hij werd ook niet gekastijd. Diezelfde dag ging al het gerucht dat hij de documenten van zijn vader en het huis van zijn moeder in Vine City wilde verkopen.
Vier weken later overleed Coretta Scott King.
De plannen om de gebouwen van het centrum te verkopen mislukten; zonder de steun van de hele familie King waren ambtenaren van de National Park Service niet bereid om serieuze besprekingen te beginnen. De poging om de King-documenten te veilen verontrustte vooraanstaande burgers van Atlanta – burgemeester Shirley Franklin organiseerde een bod namens de gemeenschap. De Sun Trust Bank stemde in met een lening van 32 miljoen dollar aan de Community Foundation van Atlanta, die dan de documenten van het King-centrum zou kopen. Rijke burgers en bedrijven zouden geld bijdragen aan de Community Foundation, zodat de lening binnen twee jaar kon worden terugbetaald. De rechten op de collectie gingen over naar Morehouse College, de universiteit van King.
Terwijl de King Estate nu over enorme geldreserves beschikte, wist alleen Dexter wat er met het geld gebeurde. Toen zijn broer en zusters hem vroegen om een bestuursvergadering uit te schrijven voor King Inc., legde hij dat verzoek naast zich neer. Zijn broer en zusters kregen geen door een accountant gecontroleerde afrekening – hun werd te verstaan gegeven dat ze Dexter gewoon moesten vertrouwen.
Liefdesbrieven
Coretta had liefdesbrieven onder haar bed bewaard, opgeborgen in een blauwe Samsonitekoffer. In mei 2008 sloot Dexter een deal met een New Yorkse uitgever om de liefdesbrieven van zijn vader aan zijn moeder met de wereld te delen. Opbrengst: 1,4 miljoen dollar.
De brieven vormden een belangrijk onderdeel in de overeenkomst met de Penguin Group voor de publicatie van wat Dexter zijn moeders autobiografie noemde. Jaren daarvoor had Coretta met een schrijfster urenlange gesprekken gevoerd die allemaal waren opgenomen, maar uiteindelijk had Coretta ervan afgezien, omdat het manuscript haar toch niet aanstond. Maar de opnames bestonden nog steeds en de schrijfster ging in op Dexters verzoek om met behulp van die opnames en details uit de liefdesbrieven toch een boek samen te stellen.
Bernice was de executeur-testamentair van haar moeders nalatenschap, en zij had de koffer. Dexter belde haar op en verzocht haar de documenten over te dragen, met als argument dat ze eigendom waren van King Inc. en dus aan hem moesten worden gegeven. Bernice weigerde dit. Volgens rechtbankgegevens nam Dexter, of iemand bij King Inc. die namens hem optrad, op 20 juni een groot bedrag op van de rekening bij de Bank of America waar het geld van Coretta’s erfenis op stond.
Binnen een maand spanden Bernice en Martin III een rechtszaak aan tegen Dexter en King Inc. bij het Superior Court of Fulton County in Georgia. Ze beschuldigden Dexter ervan dat hij geld van zijn moeders rekening had gehaald voor privédoeleinden. De broer en zus vochten ook Dexters weigering aan om aan hen informatie te verschaffen over King Inc., waarvan zij aandeelhouder waren. Zonder verdere details beschuldigden ze hem ervan dat hij ‘zich onrechtmatig geld had toegeëigend’ uit de nalatenschap van zijn vader.
Dexter spande een tegenrechtszaak aan, omdat zijn broer en zus volgens hem onrechtmatig gebruik hadden gemaakt van kantoorruimte en bedrijfswagens van het King Center. Ook beschuldigde hij Bernice ervan de nalatenschap van zijn vader te bezoedelen door in het centrum gastvrijheid te verlenen aan een actievergadering tegen het homohuwelijk.
Enkele maanden later sleepte Dexter zijn broer en zus opnieuw voor de rechter en eiste hij dat Bernice de liefdesbrieven zou overdragen, zodat de ‘autobiografie’ van hun moeder kon worden uitgegeven. Zonder die brieven zou de deal met Penguin niet kunnen doorgaan. Die documenten vormden geen apart onderdeel van Coretta’s nalatenschap, betoogde Dexter. De brieven waren geschreven door Martin Luther King Jr., dus ze behoorden toe aan King Inc. Ze moesten dus aan Dexter worden overgedragen, zodat hij kon beslissen wat ermee moest gebeuren. Dexter beweerde dat Coretta vlak voor haar dood tegen hem had gezegd dat ze wilde dat de brieven zouden worden gepubliceerd.
Zijn broer en zus geloofden dat niet.
Zelfs de beoogde schrijfster, die er 200.000 dollar voor zou hebben gekregen, kreeg een naar gevoel over de deal. Ze wilde iets schrijven waar de kinderen van King zich in konden vinden, niet alleen maar olie op het juridische vuur gooien. ‘Deze strijd gaat over macht, geld en hebzucht’, zei ze over het geschil tussen de kinderen van King. ‘Dat zijn nu precies de dingen waar dr. King tegen predikte.’
Vrienden van de familie King raakten in toenemende mate geïrriteerd, omdat al hun pogingen om de geschillen op te lossen strandden. Dexter luisterde gewoon niet en veel van zijn vroegere getrouwen omschreven hem als een bullebak. Op een gegeven moment belde Andrew Young met Dexter voor een bespreking en kreeg hij zowel Dexter als Jones, diens vriend en zakenpartner, aan de lijn. Een uur lang, zo vertelt Young, had hij het gevoel dat hij verwikkeld was in een worstelpartij waarbij de twee mannen hem voortdurend probeerden te vloeren.
‘Uiteindelijk zei ik tegen ze dat ze de klere konden krijgen en hing ik op’, vertelt Young. ‘Later belde ik terug, bood ik mijn excuses aan, maar zei ik ook tegen ze dat ik me niet liet koeioneren.’
Terwijl de rechtszaken zich voortsleepten, kwamen nieuwe financiële deals van King Inc. boven water die voor nieuwe kritiek op de familie zorgden. In 2009 bleek uit berichten in de media dat King Inc. 800.000 dollar had gevraagd en gekregen van de stichting die zich sterk maakte voor plannen van de overheid om op de Mall in Washington D.C. een gedenkteken voor dr. King op te richten. De reden? Het gedenkteken zou dr. Kings beeltenis en woorden gebruiken en King Inc. bezat daar de rechten op.
In oktober 2009 kwam er een einde aan al het juridische getouwtrek: de autobiografie ging niet door en Stephen Rubino, een advocaat uit New Jersey, die naam had gemaakt als raadsman van slachtoffers in misbruikzaken, zou Dexter vervangen als directeur en manager van King Inc. In maart 2010 nam hij die taak op zich. Tegelijkertijd nam Martin III het voorzitterschap van King Inc. op zich en werd hij manager van het King Center. Dexter bleef bestuursvoorzitter van het King Center, maar de bestuursleden die hij in het bestuur had geparachuteerd werden vervangen.
Twee jaar lang werd er niet geruzied in de familie King.
Nobelprijs voor de Vrede verkopen
Het eerste teken dat er nieuwe problemen op komst waren deed zich voor in januari 2012, toen Martin III aankondigde dat hij terugtrad als manager. Hij voerde verscheidene redenen aan. Hij was tegen de plannen om het King Center en King Inc. dichter bij elkaar te brengen en beweerde dat hij tot een marionet zonder bevoegdheid werd gemaakt. Diezelfde maand nam Bernice zijn taak over. Ze kreeg geen salaris.
Eind 2012 liep Dexters scheidingsovereenkomst met het King Center af, dat hem meer dan 150.000 dollar per jaar betaalde. Enkele maanden later drong Dexter er bij Bernice op aan om drie co-managers voor het centrum te benoemen: henzelf en Martin. Bernice wees dat idee af als onwerkbaar.
Augustus 2013 was een drukke periode voor het King Center. Aan het einde van die maand – op 28 augustus – zou het precies vijftig jaar zijn na de I have a dream-speech en de mars naar Washington, en waren er in het hele land vele evenementen georganiseerd ter herinnering aan die historische dag.
De brief van een advocaat namens Dexter en Martin III werd op 10 augustus gemaild. Daarin meldde Dexter voor het eerst dat hij als voorzitter van het King Center in 2007 een deal had gesloten met zijn zus Yolanda waarin de rechten ten aanzien van elke beeltenis en elk woord van hun vader van het King Center werd overgedragen aan King Inc. Volgens die deal zou zelfs de naam ‘King Center’ aan King Inc. behoren. Hoewel die e-mail slechts als herinnering was bedoeld aan wat al was vastgelegd, had niemand in het bestuur ooit van zo’n overeenkomst gehoord.
Krachtens die deal zou King Inc. zelfstandig het recht van het King Center op het gebruik van de woorden en de beeltenis kunnen beëindigen, en die brief aan het bestuur was bedoeld om te laten weten dat King Inc. dat nu deed. De reden? Een ‘controle’ had aangetoond – wanneer en hoe, dat wist niemand op het King Center – dat de gebouwen in slechte staat waren, waardoor de documenten en memorabilia in gevaar kwamen.
Het cynisme en de schaamteloosheid vierden hoogtij. Het centrum was onder Dexters leiding in verval geraakt. In zijn rol als voorzitter van het centrum had hij bewust kostbare rechten die in het bezit waren van een charitatieve instelling weggegeven in ruil voor niets. En nu zwaaide Dexter – nog steeds voorzitter van het centrum – met het document dat hij had ondertekend als bewijs dat de instelling iets verschuldigd was aan de commerciële instelling die hij leidde. De belangenconflicten en potentiële schendingen van de vertrouwensplicht zijn bijna te veel om op te noemen.
Maar Dexter en Martin III – die nu heulde met de broer die hij zo lang had bestreden– boden het centrum een uitweg uit de ondergang. Als het centrum alle beslissingsbevoegdheid op het gebied van het intellectuele eigendom overdroeg, hangende een onderzoek Bernice met verlof stuurde, en zowel Andrew Young als Alveda King – een nicht van Dexter en Martin – uit het bestuur zette, zou King Inc. de deal die Dexter zovele jaren daarvoor in het geheim had ondertekend intrekken.
Voor de eerste zaak echter kon worden beslecht, kwamen Dexter en Martin in januari al weer met een volgende eis. Nu wilden ze dat Bernice de Nobelprijs voor de Vrede die hun vader had gekregen overdroeg, evenals zijn Bijbel die door president Obama was gebruikt bij de eedaflegging voor zijn tweede termijn.
Dat waren waardevolle spullen van King Inc., zo betoogden de broers, en die konden bij verkoop een mooi bedrag opleveren.
Auteur: Kurt Eichenwald
Vertaler: Paul Bruijn
Newsweek
Verenigde Staten, weekblad, oplage 1.972.000
Dit wereldwijd verspreide weekblad is na Time het grootste van de Verenigde Staten. Newsweek fuseerde in november 2010 met The Daily Beast. Twee jaar later kondigde nieuw opperhoofd Tina Brown aan dat de printeditie zou stoppen. Op 7 maart 2014 verscheen echter toch weer een gedrukte versie van het blad. De formule is nog altijd ongewijzigd: analyse, internationaal nieuws, opinie, technologie, economie, cultuur en politiek.