Tag: betogingen

Van de nieuwe wetgeving tegen haatdragend taalgebruik jegens minderheden, vooral de Koreaanse, begint eindelijk een afschrikwekkende werking uit te gaan. Voorheen bestond er geen enkele maatregel die die naam verdiende.

Op 1 juli, meer dan een maand nadat de wet tegen haatdragend taalgebruik in werking was getreden, was Osaka de eerste Japanse stad waar een plaatselijke verordening met die strekking werd ingesteld. Meteen daarna kwam een groep die op 12 juli voor het gemeentehuis van Osaka wilde demonstreren met nieuwe aanbevelingen voor de demonstranten: ‘Zet geen agressieve slogans op je bord!’ en ‘Hakenkruizen zijn verboden!’. Omdat de betoging wegens regen werd afgelast, weten we niet wat deze groep met ‘agressieve slogans’ bedoelde.

De secretaris-generaal van de Bond tegen Haatdragend Taalgebruik van Osaka, de van oorsprong Koreaanse Moon Kong-hwi, erkent dat de situatie enigszins verbeterd is sinds deze nieuwe maatregel. ‘Toen een deelnemer aan een racistische betoging laatst expliciet tegen Koreanen tekeerging, hebben de organisatoren hem in allerijl het zwijgen opgelegd,’ zegt hij. ‘En het aantal betogingen is aanzienlijk afgenomen.’

Kat uit de boom

Op grond van de plaatselijke verordening, waaraan geen sancties verbonden zijn, kan de burgemeester besluiten de naam van particulieren en groepen openbaar te maken die zich aan discriminerend gedrag hebben schuldig gemaakt, maar tot nu toe is dat niet gebeurd. ‘Dat het aantal betogingen is afgenomen komt misschien gewoon doordat de organisatoren eerst de kat uit de boom willen kijken,’ licht Moon toe.

Ook in de wijk Ginza in Tokio, waar het aantal racistische betogingen sinds vorig jaar duidelijk was toegenomen, begint zich een verandering af te tekenen. Tijdens de betoging van 19 juni verving de slogan ‘Voor het verbreken van de Japans-Koreaanse betrekkingen’ de gebruikelijke gewelddadige beledigingen aan het adres van de Koreanen. Volgens Masayuki Watanabe, lector aan de universiteit Daito Bunka, die winkeliersverenigingen en de deelraad van Ginza oproept om maatregelen te nemen tegen discriminerend gedrag, ‘zijn de racistische ideeën misschien in wezen niet veranderd, maar begint het effect van de recente initiatieven merkbaar te worden, althans op het eerste gezicht. De organisatoren geven geen megafoons meer aan de agressiefste betogers.’

Ook de houding van politie en overheid tegenover racistische betogingen is veranderd. Op 5 juni, kort nadat de nieuwe verordening was ingesteld, weigerde de gemeenteraad van Kawasaki, ten zuiden van Tokio, toestemming te geven voor een betoging in een park tegen Seikyusha, een vereniging die de belangrijke Koreaanse gemeenschap in de wijk Sakuramoto bijstaat. De plaatselijke rechtbank kwalificeerde de racistische betogingen als ‘een schending van de mensenrechten’ en verbood ze in de onmiddellijke omgeving van het verenigingsbureau. De politie van de prefectuur had een andere route voorgesteld, maar omdat de organisatoren een sit-in wilden houden is erop aangedrongen dat ze de betoging om veiligheidsredenen afgelastten, zodat deze niet heeft plaatsgevonden.

Tomohito Miura, de secretaris-generaal van Seikyusha, prijst zich gelukkig met de recente inspanningen van de plaatselijke overheid, de rechterlijke macht, de politie en de burgers: ‘Voordat de wet werd aangenomen vertelde de politie ons niet eens welke route betogingen zouden volgen; niet de betogers maar wij werden als een illegale groep behandeld. We werden niet beschermd tegen racistische taal en gedragingen, en de plaatselijke overheid zei ons dat de wet haar niet toestond om in te grijpen. Het afgelasten van de betoging is een belangrijke stap in de goede richting.’

Maar ook al verdwijnen de vulgaire beledigingen langzaam maar zeker uit de straten, het blijft de vraag of deze wetgeving doeltreffend genoeg is om discriminatie uit te roeien.

Om de vrijheid van meningsuiting te respecteren, die is opgenomen in de Japanse grondwet, is de nieuwe wet geen dwangmiddel

Om de vrijheid van meningsuiting te respecteren, die is opgenomen in de Japanse grondwet, is de nieuwe wet geen dwangmiddel, maar verplicht ze de regering om slachtoffers van rassendiscriminatie te hulp te komen en het publiek er de ogen voor te openen. Als de wet een afschrikwekkend effect heeft, dan is dat dus niet zozeer het gevolg van repressie maar van een bewustmakingscampagne door de overheid.

Sinds de wet van kracht is heeft de directie van de afdeling mensenrechten van het Japanse ministerie van Justitie mensen naar de betoging gestuurd die was gepland in Kawasaki, maar ook naar de betogingen die zijn georganiseerd in Fukuoka, op het eiland Kyushu, en in Osaka, om het publiek bewust te maken met behulp van video’s en affiches. Maar, zo benadrukt de directie, ‘de wet voorziet in geen enkele juridische maatregel in het geval van discriminatie’. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur, Sport, Wetenschap en Technologie heeft op zijn beurt aan de onderwijsraden van de prefecturen gevraagd ‘om de geëigende maatregelen’ te nemen. Toen men wilde weten wat daaronder werd verstaan, antwoordde het ministerie: ‘Bij het nemen van maatregelen dient rekening te worden gehouden met factoren als het aantal buitenlanders in het gebied’. Als dit klopt, lijkt het erop dat het ministerie nog twijfelt over de methodes.

Zullen andere gemeentes het voorbeeld van Osaka volgen door verordeningen in te stellen tegen haatdragend taalgebruik? Toen we het gemeentebestuur van Kawasaki vroegen welke maatregelen zij op het oog hadden, was het laconieke antwoord dat de burgemeesters daarover gingen. Toen we aandrongen, vertrouwde een zegsman ons toe: ‘Nadat betogers de toegang tot een park in Kawasaki was geweigerd, werd gezegd dat mensen een klacht tegen het gemeentebestuur wilden indienen wegens “discriminatie van Japanners”. We zeggen er het liefst zo min mogelijk over.’ Kortom, zowel de plaatselijke overheid als de betogers wachten af welke kant de situatie op gaat.

Represailles

Volgens de secretaris-generaal van Seikyusha ‘geeft het feit dat de politie de betoging in juni wilde toestaan aan waar de grenzen van de wet liggen. We kunnen niet van de politie en de plaatselijke overheid verlangen dat ze alles doen. Er is nog een lange weg te gaan.’ Behalve op het gebied van de strijd tegen haatdragend taalgebruik zal Seikyusha ook met het gemeentebestuur samenwerken om verordeningen en richtlijnen te ontwikkelen die de co-existentie van verschillende culturen moeten bevorderen. Volgens Miura weet Seikyusha nog niet in hoeverre de beslissing van Osaka doeltreffend zal zijn. ‘Dat is de reden dat we zo vaak mogelijk een beroep willen doen op deze nieuwe wettekst, om de sterke en zwakke kanten ervan te ontdekken,’ zegt hij. ‘Zo nodig zullen we een herziening eisen.’

Dat de wijk Sakuramoto als speerpunt is gekozen is omdat de van oorsprong Koreaanse bewoners er in september 2015 in traditionele klederdracht hebben gedemonstreerd tegen de nieuwe nationale defensiewetten, die een andere invulling geven aan de pacifistische grondwet van 1947. ‘Er was duidelijk sprake van represailles,’ verzekert Miura. Alle deelnemers aan deze betoging waren bejaarde leden van Fureai-kan, een centrum voor culturele uitwisseling dat onder Seikyusha valt.

Kim Bang-ja, een 85-jarige immigrant van de eerste generatie, volgt een schrijfcursus in dit centrum. Toen ze op vijfjarige leeftijd in Japan arriveerde om zich bij haar vader te voegen die in een kolenmijn werkte, moest ze voor haar broertjes en zusje zorgen en kon ze niet leren schrijven. Toen de wet tegen haatdragend taalgebruik afgelopen mei werd aangenomen, was ze als waarneemster aanwezig in het parlement. Ze beschrijft haar indrukken in een opstel dat ze tijdens de les heeft geschreven en zegt daarin hoe afschuwelijk ze het vindt om beledigd te worden. ‘Het wordt hoog tijd dat er een eind komt aan dit gedrag en dat we ons verzoenen,’ schrijft ze. En ze voegt eraan toe: ‘Mensen leren elkaar begrijpen door te communiceren. We moeten ophouden elkaar te haten en nader tot elkaar komen.’

Auteur: Jun Ida
Vertaler: Peter Bergsma

Mainichi Shimbun
Japan | dagblad | oplage 3.960.000 (ochtendeditie), 1.660.000 (avondeditie met andere inhoud)

Oudste krant van Japan, 1872 voor het eerst uitgegeven onder de naam Tokyo Nichi Nichi Shimbun. De krant wordt twee keer per dag gedrukt. De site is ook in het Engels te lezen. Krant voor het politieke midden.