Tag: bondgenoten

  • 3. Eerst komt het geld, 
dan de moraal?

    3. Eerst komt het geld, 
dan de moraal?

    Na de moord op Jamal Khashoggi is er in het Westen nerveuze onrust ontstaan over de samenwerking met Saoedi-Arabië. Bedrijven en lobbyisten staan voor een dilemma gesteld: gaan ze voor winst, of voor principes?

    De moord op Jamal Khashoggi zorgt voor veel opschudding. Van Wall Street en Silicon Valley tot K Street [een straat in Washington waar veel lobbyfirma’s 
zijn gevestigd] zien lobbyisten, investeerders, bestuurders en media zich voor een dilemma gesteld waar het 
de samenwerking met Saoedi-Arabië betreft, nu dat land zware kritiek 
te verduren krijgt vanwege zijn 
vermeende rol bij de moord op de 
journalist Kashoggi.

    De Harbour Group, een van de circa tien lobbybureaus die de Saoedische regering vertegenwoordigen, heeft de relatie met het land verbroken; volgens ingewijden overwegen andere bureaus dit voorbeeld te volgen. Volgens dezelfde bronnen beraden de lobbyfirma’s zich nu op de toekomst. Maar sommige hebben al besloten dat het vooruitzicht op geld uit Saoedi-Arabië – ooit een gekoesterde en winstgevende cliënt – niet opweegt tegen de eventuele reputatieschade.

    De Harbour Group, die 80.000 dollar per maand ontving om de Saoedische ambassade in Washington te vertegenwoordigen, zegde op 11 oktober per brief het 
contract op, aldus Richard Mintz, de directeur van de firma.

    Verscheidene nieuwsmedia, waaronder The New York Times, zagen af van deelname aan de door de Saoedische regering georganiseerde beleggersconferentie Future Investment Initiative, die eind oktober werd gehouden in Riyad en waarbij kroonprins Mohammed bin Salman een van de sprekers was. The Los Angeles Times en The Economist waren evenmin aanwezig.

    De Harbour Group, die 80.000 dollar per maand ontving om de Saoedische ambassade in Washington te vertegenwoordigen, zegde op 11 oktober per brief het 
contract op, aldus Richard Mintz, de directeur van de firma.

    Verscheidene nieuwsmedia, waaronder The New York Times, zagen af van deelname aan de door de Saoedische regering georganiseerde beleggersconferentie Future Investment Initiative, die eind oktober werd gehouden in Riyad en waarbij kroonprins Mohammed bin Salman een van de sprekers was. The Los Angeles Times en The Economist waren evenmin aanwezig.

    Miljardendeals

    Voor financiële en technologische bedrijven, waarvan een aantal miljardencontracten hebben met Saoedi-Arabië, ligt de rekensom wat gecompliceerder. Slechts een paar CEO’s hebben zich teruggetrokken uit de conferentie, die informeel bekendstaat als het ‘Davos in de woestijn’. Uber-directeur Dara Khosrowshahi was een van de weinigen die bekendmaakten zich terug te trekken. ‘Tenzij er wezenlijk andere feiten boven water komen, 
zal ik er niet aan deelnemen’, liet hij in een verklaring weten. De relatie van Uber met de Saoedi’s is gecompliceerd. Het Public Investment Fund, een groot Saoedisch staatsfonds, investeerde in juni 2016 3,5 miljard dollar om een 
aandeel van 5,6 procent in Uber te 
verkrijgen. Kroonprins Mohammed is de voorzitter van het fonds.

    De directeur van Blackstone, Stephen Schwarzman, [zag af van deelname aan] de conferentie, die werd gehouden in het Ritz-Carlton-hotel in Riyad, waar prins Mohammed vorig jaar 
honderden rijke Saoedi’s liet opsluiten in wat hij een anticorruptiecampagne noemde, maar wat volgens critici een poging was om afwijkende meningen de kop in te drukken. Jamie Dimon, directeur van JPMorgan Chase, was volgens ingewijden van plan om te gaan [maar trok zich op het laatste moment terug]. JPMorgan doet al sinds de jaren dertig zaken in Saoedi-Arabië.

    [Ook] andere CEO’s die banden hebben met de conferentie van de prins, sneden die door of hielden zich op afstand. Richard Branson, de steenrijke Britse ondernemer, liet weten dat 
hij zijn betrokkenheid bij twee toeristische projecten nabij de Rode Zee opschort en dat zijn ruimteonderneming de besprekingen over toekomstige investeringen door het Public Investment Fund stopzet. Als de beschuldigingen waar blijken te zijn, zei hij in een verklaring, ‘zou het voor iedereen van ons in het Westen niet langer gerechtvaardigd zijn zaken te doen met de Saoedische regering’. Andere bezorgde CEO’s vroegen Saoedi-Arabië-deskundigen politiek advies over de mogelijkheid hun vlucht naar Riyad te cancelen.

    The Times meldde op 10 oktober dat de krant een mediapartnerschap met de conferentie had opgezegd. Andrew Ross Sorkin, financieel columnist bij de krant en nieuwspresentator bij CNBC, liet ook weten dat hij zich heeft teruggetrokken. En ook Arianna Huffington, medeoprichter van HuffPost, verklaarde af te zien van deelname.

    Een medewerker van investeerdersconferentie Future Investment Initiative geeft informatie over de toeristische highlights in Riyad. – © HH
    Een medewerker van investeerdersconferentie Future Investment Initiative geeft informatie over de toeristische highlights in Riyad. – © HH

    Het is opvallend dat het ongemak 
over Saoedi-Arabië reikt tot in K Street, het centrum van lobbyisten. Zelfs 
cliënten met de slechtste reputaties zijn gewoonlijk verzekerd van vertegenwoordiging, zolang ze maar 
solvabel zijn. Saoedi-Arabië is een geliefde cliënt, omdat het land boven de marktprijs betaalt en een van de betrouwbaarste bondgenoten van 
de VS is in een onstabiele regio, een bondgenootschap dat nog sterker 
lijkt door de goede banden tussen kroonprins Mohammed en de regering-Trump.

    De discussies over het opzeggen van het contract met de Saoedi’s weer-spiegelen ook de nervositeit van de lobby-industrie. Die heeft al te maken met steeds kritischere federale onderzoekers, zoals de speciale aanklager Robert Mueller, die onderzoek doen naar de mate waarin het buitenland probeert de Amerikaanse politiek te beïnvloeden.

    De best betaalde firma’s die de Saoedi’s in Washington vertegenwoordigen, zijn Qorvis MSL Group, een advies-
bureau op het gebied van openbaar bestuur dat bijna 280.000 dollar per maand betaald krijgt, en Glover Park Group, dat werd opgericht door voormalige ambtenaren onder de regering-Clinton en 150.000 dollar per maand opstrijkt. Twee andere firma’s verdienen 125.000 dollar per maand. Deze bureaus zullen niet allemaal de Saoedi’s laten vallen. Enkele neigen ertoe hun contract te verlengen, deels omdat ze voorspellen dat de Saoedische regering zich, als men en masse het land zou laten vallen, weleens minder 
coöperatief zou kunnen opstellen.

    Auteurs: Mark Landler, Kenneth P. Vogel, 
Kate Kelly

    The New York Times
    Verenigde Staten | dagblad | oplage 1.120.402

    De krant der kranten, met als motto ‘All the news that’s fit to print’. Won meer journalistieke prijzen dan enig ander medium.

  • 2. Vreemde bedgenoten

    2. Vreemde bedgenoten

    Jared Kushner, Mohammed bin Salman en Benjamin Netanyahu voeren iets in hun schild. En dat zou heel goed een plan kunnen zijn om Iran in de houdgreep te nemen.

    Er lijkt in Washington een algemene consensus te heersen dat de zuivering door de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman onder prinsen en zakenlieden – waarbij ook de rijkste van hen, de magnaat en prins Al-Waleed bin Talal, de dans niet ontsprong – is ingegeven door een brandende wens zijn macht te consolideren, nog voordat zijn vader, koning Salman, van het toneel verdwijnt. Hij lijkt een moderne Adonia, die zichzelf tot koning liet kronen terwijl zijn vader, koning David, nog leefde. Net als Adonia heeft Mohammed bin Salman enkele machtige vijanden gemaakt. Een belangrijk verschil met de bijbelse figuur is wel dat Mohammed bin Salman de steun van zijn vader geniet en iedereen heeft weten te arresteren die hem in zijn opmars zou kunnen stuiten.

    Jared Kushner, schoonzoon en topadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, was kort geleden weer in Riyad. Het was zijn derde bezoek aan Saoedi-Arabië sinds Trumps aantreden. Opnieuw ontmoette hij de kroonprins, met wie hij een nauwe persoonlijke band lijkt te hebben opgebouwd. Het 
is niet verrassend dat Trump de recente ontwikkelingen in Riyad heeft toegejuicht. De Amerikaanse president 
en de jonge Saoedische troonopvolger delen immers een afkeer van Iran.

    1. Benjamin Netanyahu, ziet Kushner graag komen; 2. Jared Kushner, bezocht Riyad al drie keer; 3. Mohammed bin Salman, ‘een moderne Adonia’.
    1. Benjamin Netanyahu, ziet Kushner graag komen; 2. Jared Kushner, bezocht Riyad al drie keer; 3. Mohammed bin Salman, ‘een moderne Adonia’.

    Over Donald Trump wordt beweerd dat hij de geloofwaardigheid van de VS bij zijn bondgenoten heeft ondermijnd. Dat geldt mogelijk voor Europa en voor delen van Azië, maar niet voor Japan en India, en al helemaal niet voor het Midden-Oosten. De spanningen met Turkije en Egypte vinden voornamelijk hun oorsprong in het Amerikaanse Congres, niet in het Witte Huis. De betrekkingen met Israël zijn beter dan ze zijn geweest sinds de dag dat de vorige president Barack Obama aantrad. Hetzelfde kan worden gezegd van de Amerikaanse relaties met zowel Saoedi-Arabië als 
de Verenigde Arabische Emiraten en trouwens ook met Bahrein en Marokko. Wat hen bindt is een afkeer van Iran, waarvan het streven naar instabiliteit in de hele regio een financiële impuls heeft gekregen door het zogeheten Joint Comprehensive Plan of Action – ofwel de nucleaire deal met Iran.

    Het is de vraag of kroonprins Mohammed bin Salman een echte hervormer is. Zijn staat van dienst op dat punt is niet eenduidig. Maar hij is vastbesloten paal en perk te stellen aan de uitbreiding van de Iraanse invloed, die nu echt de vorm aanneemt van de sjiitische sikkel waar koning Abdullah II van Jordanië meer dan een decennium geleden al voor waarschuwde. De kroonprins is ervan doordrongen dat de ergste nachtmerrie van zijn land langzaam werkelijkheid begint te worden: Iran steunt de Houthi-rebellen in het zuiden en domineert het noordelijke buurland Irak. Het veroorzaakt instabiliteit in Bahrein en zou voor hetzelfde kunnen zorgen in de Oostelijke provincie van Saoedi-Arabië waar een sjiitische meerderheid woont. En alsof dat nog niet erg genoeg is, heeft Iran vaste voet aan de grond gekregen in Damascus en Beiroet. Het is met name om die reden dat de Saoedi’s hun bondgenoot Saad Hariri, de Libanese premier, hebben gedwongen zijn ambt neer te leggen tijdens een bezoek aan het koninkrijk.

    Tot hoe ver zal Washington, of beter gezegd het Witte Huis, de Saoedi’s steunen wanneer de confrontatie met Iran een kookpunt bereikt?

    Mohammed bin Salman heeft al dan niet een bezoek gebracht aan Tel Aviv, waar het Israëlische ministerie van Defensie is gevestigd. Maar ook als hij dat niet heeft gedaan, lijdt het geen twijfel dat hij zijn zegen heeft gegeven aan steeds nauwere banden met de Israëliërs, die de Iraanse dreiging precies zo bezien als hij. En de kroonprins is niet de enige met wie Jared Kushner sprak: Trump heeft zijn schoonzoon de algehele supervisie gegeven over het vredesproces tussen Israël en de Arabieren, en hij is naar verluidt een graag geziene gast in het kantoor van premier Benjamin Netanyahu.

    Heeft Kushner, vanwege zijn functie, inzage gekregen in de plannen van kroonprins Mohammed bin Salman? En heeft Kushner toen zijn schoonvader bijgepraat? En zo ja, tot hoe ver zal Washington, of beter gezegd het Witte Huis, de Saoedi’s steunen wanneer de confrontatie met Iran een kookpunt bereikt? Of zal Israël als afstandsbediening van Trump optreden? Met deze president, deze kroonprins en deze premier van Israël is alles mogelijk.

    Auteur: Dov Zakheim
    Vertaler: Carl Stellweg

    Openingsbeeld: © Getty

    Foreign Policy
    Verenigde Staten | tweemaandelijks tijdschrift | oplage 106.000

    Wetenschappelijk tijdschrift, opgericht in 1970 om het ‘debat te stimuleren over belangrijke kwesties van de Amerikaanse buitenlandse politiek’. Sinds 2008 eigendom van The Washington Post.

  • Saoedi-Arabië is ons vijgenblad

    Saoedi-Arabië is ons vijgenblad

    Saoedi-Arabië wordt vaak gezien als bron van alle kwaad in de islamitische wereld. Maar wie van het land een zondebok maakt, ontslaat moslims van zelfkritiek, vindt een Marokkaanse journalist.

    Terrorisme? IS? Vervolging van minderheden en cultureel conservatisme? Allemaal de schuld van Saoedi-Arabië. Het koninkrijk is de bron van alle kwaad, het kwaad dat we nog niet kennen inbegrepen, dat is welbekend. Je vraagt je bijna af hoe men het een eeuw geleden klaarspeelde om misstanden te verklaren, want in die tijd was Riyad [de hoofdstad] niet meer dan een door woestijn ingesloten vorstendom.

    Irrationele ‘saoedifobie’ en blinde ‘saoedifilie’ bestaan naast elkaar. Van dat laatste verschijnsel kennen we de oorzaak, of menen we die te kennen: oliedollars hebben Riyad wereldwijd trouwe volgelingen opgeleverd. Wat de haat betreft die alleen al het woord ‘Saoedi-Arabië’ opwekt: die zou voortkomen uit het bondgenootschap van de Saoedi’s met westerse imperialisten, en uit hun hardnekkige homofobie en onderdrukking van vrouwen.

    Islamitisch reveil

    Deze kijk op de wereld schiet op zijn zachtst gezegd ernstig tekort. Hoe rijk en ondernemend het koninkrijk ook is, niet alle gebreken van de huidige islamitische wereld kunnen eraan worden toegeschreven. Waarom wordt dat dan toch zo gretig te pas en te onpas gedaan?

    Omdat een zondebok ons vrijwaart van zelfkritiek. Wanneer we van het wahabisme de belangrijkste bron van neurotisch islamitisch hyperconservatisme maken, de Saoedische politiek als enige oorzaak opvoeren voor de depolitisering van omringende landen, het Saoedische geld als voornaamste reden noemen voor het succes van de politieke islam, dan kopen we ons voor een zacht prijsje vrij van alle schuld aan wat er mis met de huidige Arabisch-islamitische samenlevingen en hoeven we geen tijd te besteden aan pijnlijk zelfonderzoek.

    Het brede religieuze reveil en de daaropvolgende strijd om culturele en sociale hegemonie die de islamisten met overige politieke krachten uitvochten, staan los van Saoedi-Arabië. Want dat stelde In de negentiende eeuw, toen deze strijd grotendeels zijn beslag kreeg, nog bitter weinig voor. De islamitische heropleving voltrok zich in Caïro, Damascus, Tripoli, Libanon. Het wahabisme – de religieuze doctrine van Saoedi-Arabië – is dan alleen nog een primitief en aan de rand van de islamitische wereld werkzaam onderdeel van deze heropleving.

    Riyad, de hoofdstad van Saoedie-Arabië, was een eeuw geleden  nog een door woestijn ingesloten vorstendom. – © Wikimedia
    Riyad, de hoofdstad van Saoedie-Arabië, was een eeuw geleden nog een door woestijn ingesloten vorstendom. – © Wikimedia

    In de negentiende eeuw waren noch de Syrisch-Egyptische salafisten en hun volgelingen in de Maghreb en op het Indiase subcontinent, noch de politieke activisten van de Moslimbroederschap (in 1928 in Egypte opgericht) Riyad ook maar een beetje schatplichtig. Het pad was al lang en breed door anderen geëffend toen de Saoedi’s in de jaren tachtig op financieel, cultureel en diplomatiek gebied wat in de melk te brokkelen kregen. De Saoedische en Qatarese financiële steun aan conservatieve sociale bewegingen was welkom, maar de sterke invloed van de islamisten op de islamitische wereld bestond al, en dus veranderde er weinig. Als er van Saoedisch succes sprake is, dan komt dat door een reeds aanwezige rot in de landen die het koninkrijk probeert te beïnvloeden. Een diepe rot. Ja, onze samenlevingen zijn gecorrumpeerd door Saoedisch geld: niet alleen omdat ze corrumpeerbaar waren, ze waren reeds gecorrumpeerd. Conservatisme is een lokaal verschijnsel. Riyad bood alleen een helpende hand. Lang is Saoedi-Arabië gezien als de gewapende en rechtschapen arm van de islam tegen liberale of communistische machinaties. Nu vervult het een andere rol: dat van vijgenblad voor onze eigen ondeugden.

    Auteur: Omar Saghi
    Vertaler: Carl Stellweg

    TelQuel
    Marokko | weekblad | oplage 20.000

    Franstalig tijdschrift dat zich onderscheidt van zijn concurrenten door ruim baan te geven aan taboeonderwerpen als seksualiteit en door afstand te nemen van partijpolitiek.