Voor toelating tot de BRICS is consensus noodzakelijk
Op donderdag hekelde Caracas de ’agressie‘ van Brazilië tijdens de top in Kazan, Rusland. Met uitzondering van Brazilië had Venezuela ’de steun van alle landen die deelnemen aan deze top om zijn toetreding te formaliseren‘, verklaarde het Venezolaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken in een persbericht. ’De weigering van Brazilië was categorisch en zijn BRICS-partners kozen ervoor om de beperkingen die door de regering van Lula waren opgelegd te respecteren‘, aldus O Globo.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
De betrekkingen tussen de twee landen zijn de afgelopen weken gespannen geweest na de omstreden herverkiezing van president Nicolás Maduro in juli, waarbij de oppositie hem van fraude betichtte en de overwinning opeiste. Gevraagd naar het geschil tussen Brasília en Caracas in Kazan, zei de Russische president Vladimir Poetin, een nauwe bondgenoot van Maduro, dat hij ’hoopte dat de situatie zou worden opgelost‘, maar hij benadrukte dat een consensus essentieel was om een nieuw land toe te laten tot de BRICS.
De Russische president, die ’geïsoleerd‘ is door westerse landen ’vanwege zijn oorlog in Oekraïne, behaalde (…) dinsdag een diplomatieke overwinning‘ op de BRICS-top, schrijft The New York Times. Poetin hield de hele dag een reeks bijeenkomsten in de Russische stad Kazan en ontmoette achtereenvolgens de leiders van India, Zuid-Afrika en zijn belangrijkste Aziatische partner, de Chinese president Xi Jinping.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
’De Russisch-Chinese samenwerking op het internationale toneel is een van de factoren van mondiale stabiliteit‘, zei de Russische president. In een ’chaotische‘ internationale context zal ’de diepe vriendschap die China en Rusland van generatie op generatie heeft verenigd niet veranderen‘, verzekerde het Chinese staatshoofd op zijn beurt. De top is bedoeld om aan te tonen dat de westerse strategie om de Russische president te isoleren als prijs voor zijn offensief in Oekraïne is mislukt.
’Het feit dat Rusland na tweeënhalf jaar oorlog 22 leiders en vertegenwoordigers van meer dan 30 landen in Kazan ontvangt, toont niet alleen aan dat Poetin internationaal niet geïsoleerd is en dat het arrestatiebevel dat het Internationaal Strafhof tegen hem heeft uitgevaardigd van beperkt nut is, maar ook dat de oorlog in Oekraïne gewoon is geworden‘, zegt onderzoeker Hanna Notte, geïnterviewd door The New York Times.
‘Een cruciale doorbraak na vier jaar militaire impasse’
Dit is een ‘cruciale doorbraak na vier jaar militaire impasse’, schrijft Hindustan Times. Vikram Misri, een hoge ambtenaar bij het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken, zei maandag dat New Delhi met Peking een akkoord had bereikt ‘over de modaliteiten van patrouilles langs de demarcatielijn in de grensgebieden tussen India en China, wat moet leiden tot terugtrekking en uiteindelijk tot een oplossing van de problemen die in deze gebieden zijn ontstaan in 2020’.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Bij een confrontatie van man tot man op de grens tussen Tibet en de Indiase regio Ladakh in juni 2020 kwamen minstens twintig Indiërs en vier Chinezen om het leven. De aankondiging komt een dag voordat de Indiase premier Narendra Modi de BRICS-top in Kazan (Rusland) zal bijwonen, waar ook de Chinese leider Xi Jinping aanwezig zal zijn. De Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar zei dat de terugtrekking uit China ‘afgerond‘ was en dat de details ’te zijner tijd’ zouden worden meegedeeld.
‘Ik ben in orde, ik had een ongeluk maar het was mijn schuld. Het was ernstig, maar er was geen gevoelig gebied bij betrokken’, vertelde de politicus aan Luiz Carlos Caetano, een lid van zijn Arbeiderspartij, in een discussie die in de vorm van een video op sociale netwerken werd gepubliceerd.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Volgens Folha de São Paulo viel de 78-jarige president zaterdag in zijn badkamer en stootte hij daarbij zijn achterhoofd. Naar verluidt kreeg hij hechtingen. ‘De dokters zeiden dat ik minstens drie of vier dagen moest wachten om erachter te komen welke schade de klap had aangericht’, zei Lula. Lula kan daardoor de BRICS-top in Rusland niet bijwonen en zal via videoconferentie spreken, aldus het presidentschap.
Dinsdag zullen Lula en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin telefonisch overleg voeren, nadat ze in september al een voorstel van Brazilië en Peking voor een oplossing van het conflict in Oekraïne hadden besproken.
Nu de BRICS-groep (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) nieuwe leden accepteert, is het de vraag wat de gevolgen hiervan zullen zijn. Econoom Jim O’Neill betuigt dat de invloed van BRICS zal afhangen van de effectiviteit, niet van de samenstelling of omvang.
Toen ik in 2001 de afkorting BRIC bedacht, wilde ik daarmee alleen duidelijk maken dat de internationale politiek meer rekening moest gaan houden met de grootste economieën in opkomst. Brazilië, Rusland, India en China stonden niet alleen bovenaan dat lijstje, maar vertegenwoordigden samen bovendien bijna de helft van de wereldbevolking. Het was niet meer dan logisch dat ze een navenante stem zouden krijgen in de internationale politiek.
In de afgelopen twintig jaar is mijn oorspronkelijke artikel door sommigen onterecht opgevat als een investeringsadvies, en door anderen als een steunbetuiging aan het politieke blok van de BRICS (sinds 2010 uitgebreid met de S van Zuid-Afrika). Maar dat is nooit mijn bedoeling geweest. Integendeel, al vanaf het moment dat de ministers van Buitenlandse Zaken van Brazilië en Rusland in 2009 met het idee kwamen de BRIC als groep te formaliseren, had ik mijn bedenkingen bij het doel van die organisatie, die mij niet meer lijkt dan een symbolische geste.
Nu de toetreding is aangekondigd van zes nieuwe BRICS-landen (Argentinië, Egypte, Ethiopië, Iran, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten) heb ik diezelfde twijfels. Deze uitbreiding lijkt immers niet echt op objectieve, laat staan economische gronden te berusten. Waarom werd Indonesië bijvoorbeeld niet gevraagd? Waarom Argentinië wel en Mexico niet, waarom Ethiopië wel en Nigeria niet?
Missie
De symbolische macht van de BRICS zal duidelijk groeien. De groep appelleert aan de in het mondiale zuiden breed gedeelde gedachte dat internationale bestuursinstellingen te westers zijn. BRICS weet zich af en toe op te werpen als de stem van landen in opkomst en in ontwikkeling – een categorie waar de VS en andere geavanceerde economieën natuurlijk niet in vallen. Die missie is in zoverre geslaagd te noemen dat iedereen nu weer beseft dat de organisatie van internationale instellingen geen goede afspiegeling biedt van de mondiale economische verschuivingen in de afgelopen dertig jaar.
Uitgedrukt in koopkrachtpariteit zijn BRICS-landen inderdaad iets groter dan de G7. Maar omdat de wisselkoersen van hun valuta veel lager liggen, blijven ze gemeten in dollars als geheel toch beduidend kleiner dan de meer geavanceerde economieën.
Het klopt ook dat China stevig bovenaan staat als de op een na grootste economie ter wereld. China’s nominale bbp is ruim drie keer zo groot als dat van Japan of Duitsland, en bedraagt al bijna driekwart dat van de VS. Ondertussen maakt India een snelle groei door en wil dat land in 2030 de op twee na grootste economie zijn. Maar geen van de andere Brics-landen presteert bij lange na zo goed als deze twee. Het aandeel van Brazilië en Rusland in het mondiale bbp is nog ongeveer net zo groot als in 2001 en Zuid-Afrika heeft niet eens de grootste economie van Afrika (waar het voorbijgestreefd is door Nigeria).
Voor sommige G7-landen geldt natuurlijk hetzelfde. Italië en Japan vertonen al jaren bijna geen groei meer en ook het Verenigd Koninkrijk heeft het moeilijk. Zoals China de BRICS domineert omdat het tweemaal zo groot is als de andere leden samen, zo zijn de VS nu ook groter dan de hele rest van de G7 bij elkaar. Amerika en China domineren hun respectievelijke clubs nog meer dan in het verleden. Daarom lijkt het erop dat de G7 noch de BRICS (met of zonder uitbreiding) een oplossing kan zijn voor de uitdagingen waar de wereld voor staat. Geen van beiden kunnen veel bereiken zonder directe en gelijkwaardige medewerking van de ander.
Nieuw leven
Wat de wereld echt nodig heeft, is dat de G20 nieuw leven wordt ingeblazen. Al deze hoofdrolspelers zijn daar al lid van, plus nog een paar andere, en het is nog steeds het beste forum voor de aanpak van mondiale kwesties zoals economische groei, internationale handel, klimaatverandering, de preventie van pandemieën enzovoort. Het zal niet makkelijk zijn, maar het is nog steeds mogelijk om de eensgezindheid van de jaren 2008-2010 te doen herleven, toen de G20 de internationale reactie op de wereldwijde financiële crisis coördineerde. Op enig moment zullen de VS en China hun meningsverschillen moeten bijleggen en de G20 weer een kans geven haar centrale rol te spelen.
Daarnaast zou de BRICS in de marge effectiever kunnen zijn als haar belangrijkste leden er serieus werk van zouden maken om gezamenlijke doelen na te streven. Maar China en India zijn het zelden ergens over eens, en gezien hun huidige verstandhouding zal geen van beiden staan te juichen als het andere land meer invloed krijgt in belangrijke internationale instellingen (tenzij de eigen invloed evenredig groeit). Toch zouden ze hun grensgeschillen kunnen oplossen en nauwer gaan samenwerken. Dat zou niet alleen goed zijn voor beide landen, maar voor de wereldhandel, de wereldwijde economische groei en de slagkracht van de BRICS. China en India zouden op heel veel vlakken kunnen samenwerken en daarin navolging krijgen van andere BRICS-landen en tal van andere landen in het mondiale Zuiden.
Een grote belemmering daarvoor is de dominantie van de Amerikaanse dollar. Het is niet bepaald gezond dat de wereld zo afhankelijk is van de dollar en daarmee ook van het monetaire beleid van de Amerikaanse centrale bank. De invoering van de euro had de dollar minder dominant kunnen maken, als de lidstaten van de eurozone hun financiële instrumenten van voldoende slagkracht en liquiditeit hadden voorzien om de euro aantrekkelijk te maken voor de rest van de wereld. Datzelfde geldt voor BRICS: als die landen, en dan met name China en India, grote financiële hervormingen zouden doorvoeren met dat oogmerk, zouden hun valuta ongetwijfeld breder gebruikt worden. Maar als het blijft bij klagen over de dollar en vrijblijvend getheoretiseer over een gezamenlijke BRICS-munt, zullen ze weinig voor elkaar boksen.
Jim O’neill werkte van 1997 tot 2013 voor Goldman Sachs en heeft in 2001 de BRICS-term bedacht.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar Zuid-Afrika, waar van dinsdag tot en met donderdag de BRICS-top plaatsvindt. Het samenwerkingsverband van Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika wil een alternatief bieden voor de door de VS geleide wereldorde. Maar hoe?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Keuze uit het archief
Afgelopen week vond in de Russische stad Kazan de BRICS-top plaats. Omdat het in Rusland was, kon Poetin er dit jaar wel bij zijn. Vorig jaar moest hij verstek laten gaan vanwege het arrestatiebevel dat het Internationaal Strafhof tegen hem uitgevaardigd heeft. Dit jaar was de Braziliaanse president Lula afwezig vanwege een valpartij.
In deze nieuwsbrief van 360 Magazine van ruim een jaar geleden wordt uitgezocht wat een BRICS-top zoal inhoudt en hoe dit samenwerkingsverband het internationale machtsevenwicht naar zich toe wil trekken.
Wat houdt de BRICS-top in?
Van 22 tot 24 augustus komt de BRICS-groep, bestaande uit Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, bijeen in de Zuid-Afrikaanse stad Johannesburg. Vladimir Poetin, tegen wie een internationaal arrestatiebevel is uitgevaardigd, zal niet aanwezig zijn op de top. Hij sprak dinsdag via een videoverbinding de aanwezigen toe, bericht The Guardian. Tientallen leiders van andere landen in Afrika, Azië en het Midden-Oosten zijn ook aanwezig, velen in de hoop te worden uitgenodigd om lid te worden van het blok.
Op de agenda staan twee belangrijke plannen: de oprichting van een gemeenschappelijke munt, die deze landen in staat zou stellen zich te bevrijden van dollartransacties en internationale sancties te omzeilen, en de uitbreiding van de groep. De vijf leden van het blok vertegenwoordigen samen meer dan 42 procent van de wereldbevolking, 23 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product en 18 procent van de internationale handel, schrijft Bloomberg.
De oorlog in Oekraïne heeft ervoor gezorgd dat veel landen in het mondiale Zuiden hun afhankelijkheid van het Westen heroverwegen. De BRICS willen hierin het voortouw nemen: zo’n twintig landen hebben al een aanvraag ingediend om lid te worden van de groep. En zevenenzestig landen uit Afrika en het mondiale Zuiden zijn door Zuid-Afrika uitgenodigd om de opening en enkele evenementen van de top bij te wonen. Naar verluidt zijn vierendertig landen op deze uitnodiging ingegaan. Volgens het Algerijnse dagblad El Watan moet de top een gelegenheid zijn voor niet-westerse landen om ‘hun visie op de hervorming van de wereld te geven’.
Bloomberg bericht dat ‘tweeëntwintig landen officieel een aanvraag hebben ingediend om volwaardig lid te worden van de groep en meer dan twintig andere landen hebben informele aanvragen ingediend’. Volgens Daily Maverick gaat het om Algerije, Argentinië, Bangladesh, Bahrein, Belarus, Bolivia, Cuba, Egypte, Ethiopië, Honduras, Indonesië, Iran, Kazachstan, Koeweit, Marokko, Nigeria, de staat Palestina, Saoedi-Arabië, Senegal, Thailand, de Verenigde Arabische Emiraten, Venezuela en Vietnam. De Zuid-Afrikaanse krant noemt er drieëntwintig: ook Marokko, dat deze hypothese noch ontkend noch bevestigd heeft, is in de lijst opgenomen.
Volgens Anil Sooklal, hoogleraar internationale betrekkingen, zou deze uitbreiding van de BRICS een geopolitieke alliantie maken die ‘bijna 50 procent van de wereldbevolking en meer dan 35 procent van het mondiale bbp’ vertegenwoordigt. ‘En dit cijfer zal alleen maar toenemen’, zegt hij tegen Bloomberg.
Waarom willen de BRICS een tegengewicht bieden voor het Westen?
‘De BRICS is een platform voor leden om kritiek te leveren, vaak terecht, op de manier waarop instellingen als de Wereldbank, het IMF en de VN-Veiligheidsraad het “mondiale Zuiden”, een modieuze term voor ontwikkelingslanden, buitenspel zetten’, schrijft The Economist.
Een grote aanjager van de samenwerking tussen niet-westerse landen is de oorlog in Oekraïne, schrijft Alec Russel, buitenlandredacteur van Financial Times. ‘Veel niet-westerse landen hebben toegekeken hoe het Westen voluit steun gaf aan Oekraïne en zagen hoe hypocriete machten weer eens hun eigen belangen en zorgen lieten prevaleren boven de grote mondiale problemen zoals gezondheid en klimaatverandering.’
Binnen deze beweging van zogenoemde ‘niet-gebonden’ landen kunnen de belangen uiteenlopen of zelfs botsen, maar de gemeenschappelijke doelstellingen ‘lijken duidelijk’, aldus Russel. ‘Van het herstructureren van de VN-Veiligheidsraad tot het bestrijden van het door de Verenigde Staten gedomineerde sanctiesysteem en het ter discussie stellen van de rol van de dollar in de wereldeconomie.’
Volgens de Chinese Engelstalige staatskrant Global Timeszal samenwerking op het gebied van politiek en veiligheid een van de belangrijkste doelstellingen van de top in Johannesburg zijn. Het dagblad uit Beijing hekelt de huidige wereldorde die wordt gedomineerd door de Verenigde Staten, die ‘een sfeer van confrontatie en spanning in de hele wereld creëren’, met name in hun Indo-Pacific-strategie en hun gebruik van de NAVO ‘om China en Rusland tegelijkertijd te omsingelen en in te sluiten’.
Volgens de Chinese krant contrasteert dit Amerikaanse monopolie met de samenwerking op het gebied van veiligheid van de BRICS-landen, die de nadruk zou leggen op gemeenschappelijke, multilaterale veiligheid. Het dagblad is van mening dat het aantal landen dat heeft aangegeven lid te willen worden van het blok de beste indicator is dat ‘multilateralisme noodzakelijk is voor opkomende en ontwikkelingslanden’.
Naast veiligheid gaat het op de top uiteraard over economie en handel. ‘Koning dollar, het symbool van de westerse hegemonie, onttronen. Deze even ambitieuze als complexe doelstelling zal een van de onderwerpen zijn van de BRICS-top’, schrijft Le Monde. In de afgelopen maanden hebben de westerse sancties tegen Rusland – het bevriezen van de dollarreserves van de centrale bank, de uitsluiting van Russische banken van het internationale interbancaire communicatienetwerk Swift, het verbod op de invoer van olie uit Moskou etcetera – de belangstelling van veel opkomende landen voor ‘de-dollarisering’ aangewakkerd.
‘Sommigen willen in de eerste plaats het gebruik van de dollar in hun eigen economie verminderen om zichzelf te beschermen tegen internationale financiële onrust’, legt politiek econoom Zongyuan Zoe Liu uit aan Le Monde. Anderen willen ontsnappen aan de macht van de Verenigde Staten, die de dollar gebruiken om sancties en boetes in het buitenland op te leggen.
‘Hoe komt het dat de dollar betrokken is bij de handel tussen Kenia en Djibouti?’ vroeg de Keniaanse president William Ruto op 14 juni aan het parlement van Djibouti. ‘Waarom heeft Brazilië de dollar nodig om handel te drijven met China en Argentinië? We kunnen het ook met onze eigen munt doen,’ zei de Braziliaanse Lula op 3 augustus, toen hij pleitte voor de invoering van een gemeenschappelijke munt voor de BRICS-landen.
Gaat het de BRICS lukken om niet-westerse landen te verenigen?
Het valt nog te bezien of de Brics met één stem zullen spreken. In een ander artikel meldt Bloomberg dat India en Brazilië zich verzetten tegen de wens van China om de BRICS-groep snel uit te breiden. En naast Beijing en Moskou wil geen enkele BRICS-staat de goede betrekkingen met de Verenigde Staten en de Europese Unie op het spel zetten, aldus Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Zoals economieredacteur Alan Beattie in Financial Times opmerkt, ligt het probleem binnen de BRICS bij de rol van China. ’China is het enige van de vijf landen die een ommezwaai heeft gemaakt, zowel economisch als diplomatiek. En het is Beijing dat de club graag wil uitbreiden. Maar als de landen die toetreden schulden hebben bij China, via een lening of investeringen op hun grondgebied, dan zal de BRICS minder lijken op een pressiegroep ten gunste van de landen in het Zuiden en meer op de fanclub van een hegemoniale macht in wording.’
Ook voor de de-dollarisering en het optuigen van een gemeenschappelijke munt is nog een lange weg te gaan. Ruben Nizard, econoom bij kredietverzekeraar Coface, legt in Le Monde uit dat de creatie van een gemeenschappelijke munt, zoals de euro, een sterke economische convergentie tussen de leden vereist. ‘Deze landen vormen echter een zeer heterogene groep en de onderlinge bilaterale handel blijft vrij zwak,’ aldus Nizard.
Waar die er wel is, is die relatief onevenwichtig: ‘India en Zuid-Afrika hebben aanhoudende handelstekorten met de andere BRICS-landen: hun reserves in een nieuwe gemeenschappelijke munt zouden snel opdrogen’, citeert de Franse krant Mark Williams en Shilan Shah van Capital Economics. Ook dan zal de macht van China, als veruit de grootste economie, alleen maar toenemen. ‘In werkelijkheid hebben veel van de BRICS-landen – met name India – en landen die zich bij hen willen aansluiten daar weinig belangstelling voor’, legt Adam Slater van Oxford Economics uit aan Le Monde.
‘Een “Big BRICS” zou een uitdaging zijn voor het Westen’, schrijft The Economist. ‘Maar het is geen levensgevaarlijke bedreiging. China’s pogingen om het blok uit te breiden leggen de spanningen en tegenstrijdigheden bloot. Een verzwakt Rusland doet mee, maar Brazilië, India en Zuid-Afrika zijn sceptisch. (…) De leden verschillen politiek, economisch en militair van elkaar; uitbreiding zou een bont gezelschap nog bonter maken. Het zou betekenen dat de BRICS de door het Westen geleide internationale orde weliswaar met luidere stem zouden kunnen bekritiseren, maar dat ze nog meer moeite zouden hebben om een alternatief te formuleren.’
De president kan niet reizen vanwege een arrestatiebevel
In Zuid-Afrika is de driedaagse BRICS-top aan de gang, waar regeringsleiders uit Brazilië, India, China en Zuid-Afrika bespreken welke landen nog meer lid mogen worden van het samenwerkingsverband. Hoewel Rusland ook een van de BRICS-landen is, is president Vladimir Poetin niet aanwezig, meldt The Guardian.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Hij kan zijn land niet verlaten vanwege een internationaal arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof dat tegen hem is uitgevaardigd. Als hij naar Zuid-Afrika was afgereisd, had dat land hem moeten arresteren. In plaats van Poetin is zijn minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov aanwezig.
Poetin belde via een videoverbinding in om een toespraak te houden. Onder meer zijn collega’s Lula en Xi Jinping zijn wel aanwezig. Landen met middelgrote economieën als Argentinië, Indonesië en Saoedi-Arabië zouden zich ook willen aansluiten.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa zegt zelf dat veertig andere landen interesse hebben getoond zich aan te sluiten, bij wat wordt gezien als tegenhanger van de machtige westerse landen, die samenwerken in de G7. De huidige BRICS-landen vertegenwoordigen nu al 40 procent van de wereldbevolking.
In aanloop naar een top in augustus kwamen de landen bijeen
Waar in Europa bijna vijftig landen meededen aan de EPG-top, kwamen in Zuid-Afrika op donderdag de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijf BRICS-landen bijeen. Dat meldt Deutsche Welle. De groep landen, bestaande uit Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, besprak onder meer de mogelijkheid om landen als Saudi-Arabië, Iran en de Verenigde Arabische Emiraten toe te laten tot het samenwerkingsverband.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Onze bijeenkomst moet een krachtig signaal afgeven dat de wereld multipolair is, dat het evenwicht wordt hersteld en dat oude manieren geen oplossing bieden voor nieuwe situaties,’ zei de Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar. ‘Wij zijn een symbool van verandering en moeten daarnaar handelen.’ Volgens hem is er te veel macht in handen van een kleine groep landen.
In augustus komt de groep weer bijeen in Zuid-Afrika, ditmaal met de staatshoofden van de deelnemende landen. Dat zou een interessante situatie opleveren, aangezien er een arrestatiebevel is uitgevaardigd door het Internationaal Strafhof (ICC) tegen de Russische president Vladimir Poetin. Gastland Zuid-Afrika is aangesloten bij het ICC en zou Poetin dan moeten arresteren.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
