’De weg naar energieneutraliteit is echter nog lang‘
’Dit is de grootste jaarlijkse daling in decennia, met uitzondering van 2020, toen Covid-19 leidde tot een emissiereductie van 9,8 procent‘, maakte de Europese Commissie donderdag bekend. De uitstoot van elektriciteitsproductie en verwarming is met 24 procent gedaald ten opzichte van 2022, mede dankzij de ontwikkeling van windturbines en zonnepanelen. Maar ’de weg naar energieneutraliteit is nog lang‘, merkt Le Soir op. Brussel wil deze klimaatdoelstelling tegen 2050 halen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Een van de eerste taken van het nieuwe team van Ursula von der Leyen zal zijn om te onderhandelen over de doelstelling voor 2040, waarvoor de Commissie een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 90 procent ten opzichte van 1990 bepleit. Maar rechts, de belangrijkste kracht in het Europees Parlement, heeft er een hard hoofd in dat dit cijfer zal worden gehaald.
De grootste ontwikkelingsbanken ter wereld – zoals IDB Invest, onderdeel van de Inter-American Development Bank, en de International Finance Corporation, de financiële tak van de Wereldbank – kwamen ooit overeen dat ze steun zouden geven aan bedrijven die ernaar streven de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Maar onderzoek toont dat ze precies het tegenovergestelde doen. Op 21 juni verscheen een analyse waaruit blijkt dat de banken juist miljarden hebben gegeven aan grote vee- en graanbedrijven die bezig zijn met de uitbreiding van landbouwsystemen die zorgen voor meer uitstoot, schrijft Inside Climate News.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Het rapport, onderdeel van de campagne Stop Financing Factory Farming, stelt vast dat ’s werelds grootste ontwikkelingsbanken, die particuliere projecten in ontwikkelingslanden ondersteunen, tussen 2010 en 2021 4,6 miljard dollar hebben geïnvesteerd in de landbouw. Een groot deel vloeide naar grote bedrijven, zoals Smithfield, Danone en graangigant Louis Dreyfus.
De banken gaven 2,6 miljard dollar aan deze grote vlees- en zuivelproducenten; Louis Dreyfus ontving 200 miljoen dollar voor de productie van soja en maïs in de Cerrado, een regio met een grote biodiversiteit in Brazilië waar ongeveer de helft van de bossen al is gekapt voor de landbouw. Veel van die gewassen gaan als veevoer naar grote landbouwbedrijven in Europa. Dreyfus, dat onder meer actief is in de landbouw, de voedingsmiddelenindustrie, de internationale scheepvaart, financiën, hedgefondsen, telecommunicatie en vastgoed, heeft zijn hoofdvestiging in Rotterdam.
Brussel heeft een groenere landbouwsector nodig om de klimaatdoelstellingen te halen. Maar Europese boeren vinden dat er te veel van hen wordt gevraagd. ‘Tegenwoordig geeft iedereen het vee de schuld van methaanproductie en vervuiling, maar ik zie dat anders.’
De schuren en melkstallen van de boerderij van Takis Kazanas (66) vallen in het niet bij de majestueuze bergen die over de Thessalische vlakte uitsteken. Op deze groene vlakte in Noord-Griekenland wordt al duizenden jaren vee gehouden, maar nu praten instanties in Brussel over regels die ertoe zullen leiden dat boerderijen als die van Kazanas als industriële installaties worden beschouwd, vergelijkbaar met staalfabrieken of chemische industrie.
Als die verandering van kracht wordt, zal de boerderij waar hij 300 runderen en 230 hectare land beheert met zijn vier zonen, wettelijk verplicht worden de uitstoot van broeikasgassen en het niveau van verontreiniging te verlagen. Met ambitieuze klimaatdoelstellingen voor 2030 dwingt Brussel de landbouw eindelijk om groener te worden. Kazanas vangt al biogas op uit koeienmest en in plaats van chemische mest rijdt hij zelfgemaakte mest over het land uit. ‘Dat is wat de EU wil en dat is wat ik doe,’ zegt Kazanas, die in 1986 begon met dertig runderen. ‘Tegenwoordig geeft iedereen het vee de schuld van methaanproductie en vervuiling, maar ik zie dat anders.’
Hij is een van de vele boeren die moe worden van wat zij zien als milieuvoorschriften die worden opgelegd door een bureaucratie op 2500 kilometer afstand. De omvang van de transformatie die de Europese Commissie vraagt met haar Boer tot Bord-strategie – halvering van de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen in 2030, vermindering van het gebruik van meststoffen, verdubbeling van de biologische productie en herbebossing van sommige landbouwgronden – zou ook in minder moeilijke tijden opmerkelijk zijn.
Moeilijk te reguleren
De strategie komt op het moment dat de oorlog in Oekraïne de wereldvoedselmarkt overhoop heeft gehaald en boeren geconfronteerd worden met verlaging van subsidies die worden gegeven in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), een programma van 55 miljard euro per jaar, dat al sinds 1962 voor voedselzekerheid in Europa zorgt.
Volgens de EU is er dringend behoefte aan milieuhervormingen in de landbouwsector. Een hoge EU-functionaris die zich bezighoudt met klimaatbeleid noemt het ‘ons probleemkind’. De sector is verantwoordelijk voor 11 procent van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU – een percentage dat bijna even hoog is als twintig jaar geleden.
Stikstofoxiden in meststoffen, dierlijke urine en uitwerpselen vormen een belangrijk deel van het probleem; zware stikstofconcentraties zorgen ervoor dat invasieve planten andere soorten verdringen, wat leidt tot verlies van biodiversiteit. Maar de sector is zeer moeilijk te reguleren; de 9,1 miljoen landbouwbedrijven in de EU variëren in type en omvang, uiteenlopend van industriële bedrijven met duizenden ‘grootvee-eenheden’ – de rekeneenheid waarmee de hoeveelheid dieren in de landbouw wordt aangeduid – tot kleine boeren met een enkele wijnstok en een paar geiten. De marges zijn doorgaans zeer klein. Er zijn biologische producenten die overleven met lokale handel, maar ook varkenshouders die te maken hebben met hevige internationale concurrentie, waardoor zelfs een kleine stijging van de voederprijs de jaarwinst al teniet kan doen.
De landbouwgrond van de EU is nu een nieuw strijdtoneel voor groene ambities geworden
Het keerpunt voor veel landbouwers kwam na de inval van Rusland in Oekraïne, net toen de Europese Commissie de doelstellingen van de ‘Boer tot Bord’-strategie bekendmaakte. Volgens een hoge ambtenaar van de Commissie ‘veranderde het debat bijna van de ene dag op de andere’. De landbouwgrond van de EU is nu een nieuw strijdtoneel voor groene ambities geworden. Nerveuze regeringen schroeven de voorstellen van de Commissie terug onder druk van een georganiseerde, goed gefinancierde landbouwlobby die nauwe banden onderhoudt met politici.
Zo heeft de Nederlandse regering onlangs een programma opgeschort om boerderijen te sluiten – en daardoor de uitstoot van stikstofoxide te verminderen –, nadat de ontluikende BoerBurgerBeweging (BBB) in maart de provinciale verkiezingen won, profiterend van een golf van woede tegen de plannen.
Recentelijk hebben de regeringen van Polen en Hongarije de invoer van graan, zuivelproducten, vlees, fruit en groenten uit Oekraïne tijdelijk stopgezet omdat boeren klaagden dat de goedkope invoer van Oekraïens voedsel de prijzen drukt.
Het groeiende verzet is een belangrijke uitdaging voor de doelstelling van de EU om de emissies tegen 2030 met 55 procent te verminderen ten opzichte van 1990, overeenkomstig internationale verplichtingen. Als Brussel er niet in slaagt de boeren mee te krijgen, kan dat een bedreiging zijn voor de belofte om tegen 2050 een nettonuluitstoot te bereiken.
De voorstellen van de EU zijn niet passend tijdens een ‘oorlogseconomie’ waarin boeren vrij moeten kunnen produceren, zegt Christiane Lambert, medevoorzitter van de machtige EU-landbouwvakbond Copa-Cogeca. ‘Mensen die beslissingen nemen over de landbouw weten er niets van.’
Volgens het Franse Instituut voor Gezondheid zijn boeren drie keer vaker geneigd om zelfmoord te plegen dan andere professionals
Voor veel boeren gaat het verzet tegen de komende veranderingen over overleven. Tom Vandenkendelaere, Belgisch lid van het Europees Parlement, zegt dat de druk op de boeren ondraaglijk wordt. ‘Het gaat om het aantal beleidsmaatregelen dat hen tegelijkertijd treft. We moeten het rustiger aan doen.’ Hij zegt dat boeren die gewoon hun werk doen, zich belasterd voelen door activisten die hen ervan beschuldigen de planeet te schaden en die klimaatverandering wijten aan het eten van vlees. ‘Ze hebben het gevoel dat hun manier van leven onder vuur ligt.’
Boeren op een Kruispunt, een onafhankelijke nonprofitorganisatie die geestelijke gezondheidszorg biedt aan boeren in Vlaanderen, zag dat 44 procent meer mensen zich aanmelden in 2022 dan in 2021. Volgens het Franse Instituut voor Gezondheid zijn boeren drie keer vaker geneigd om zelfmoord te plegen dan andere professionals. En Caroline van der Plas, leider van de BBB, zei deze maand in het Nederlandse parlement: ‘Mensen die zorgen voor ons dagelijks voedsel worden weggezet als dierenmishandelaars, gifmengers, bodemvernietigers en milieuvervuilers.’
Maar EU-beleidsmakers stellen dat de maatregelen op lange termijn juist in het belang van de boeren zijn. De stijging van de gasprijzen heeft de kosten van meststoffen en chemicaliën opgedreven. Decennia aan intensieve landbouw hebben voedingsstoffen in de bodem uitgeput, zodat meer moet worden gebruikt om dezelfde productie te bereiken. ‘Het idee “óf meer natuur, óf meer voedsel” is een mythe,’ zegt een EU-functionaris. ‘De belangrijkste fundamentele bedreigingen voor de voedselzekerheid zijn klimaatverandering en verlies van biodiversiteit.’
Virginijus Sinkevičius, de EU-commissaris voor milieu en visserij, is het daarmee eens. ‘Wat voor mij heel belangrijk is, is dat mensen begrijpen dat de milieuvoorstellen nooit gericht zijn tegen de landbouwbedrijven. Ze zijn er juist voor de bedrijven, want zonder natuur is landbouw niet mogelijk.’ En, voegt hij eraan toe, ‘ze vormen weliswaar een aanzienlijke verandering voor onze landbouwers, maar het is onvermijdelijk dat ze een deel van de oplossing zijn. Allicht gebeurt dat niet van de ene op de andere dag.’ Een sector die nu al het gevoel heeft met de rug tegen de muur te staan, zal inderdaad waarschijnlijk niet makkelijk toegeven.
Klem tussen milieueisen en lage prijzen
Het aantal landbouwbedrijven in de EU is sinds 2005 met meer dan een derde gekrompen. Terwijl het gemiddelde landbouwbedrijf groter is geworden, is het agrarisch inkomen constant laag gebleven, schommelend rond de 20.000 euro per persoon.
Bram van Hecke, die werkt op het melkveebedrijf van zijn familie in de buurt van het Belgische Oostende, zegt dat hij, zijn vader en zijn broers het gevoel hebben klem te zitten tussen de milieueisen van politici en de eisen van supermarkten die niet méér willen betalen. ‘Als je naar een bank gaat en zegt te willen investeren maar dat je inkomsten zullen halveren, geven ze je geen lening,’ zegt hij. ‘Meer produceren is haalbaar, terwijl extreem milieubewust zijn je bedrijf kan schaden.’
Van Hecke, die tevens hoofd is van de Groene Kring, een Vlaamse groep van jonge landbouwers, zegt dat een EU-richtlijn om de stikstofvervuiling aan te pakken zijn bedrijf jaarlijks 10.000 tot 15.000 euro kost. Deze maatregel verplicht landbouwers om met GPS de verspreiding van stalmest te registreren en schrijft voor dat ze niet binnen 5 meter van water mogen boeren. ‘De gemiddelde grondprijs in Vlaanderen is 63.000 euro per hectare en we verliezen ongeveer 4 hectare door deze nitraatrichtlijn. Reken maar uit. De regering kondigt aan onze kosten te zullen verhogen, maar heeft geen plannen om ons inkomen te helpen verhogen.’
‘In sommige regio’s, zoals Nederland en Vlaanderen, is de ecologische voetafdruk van de landbouw te groot’
Op macroniveau klopt dat. Volgens agronomen worden delen van Europa te intensief bebouwd. In 2021 exporteerde de EU voor 197 miljard euro aan landbouwproducten naar landen als China en importeerde zij voor 150 miljard euro: een overschot van 47 miljard euro.
Krijn Poppe, een Nederlandse landbouweconoom, is voorstander van herbezinning. ‘Export mag niet ten koste gaan van klimaat en natuur,’ zegt hij. ‘In sommige regio’s, zoals Nederland en Vlaanderen, is de ecologische voetafdruk van de landbouw te groot.’ Burgers in deze ‘stadstaten’, zoals hij ze noemt, hebben ook behoefte aan recreatiegebieden, natuurgebieden, schoon water, woningen en vervoer. Het antwoord, zegt Poppe, is terugkeer naar de tijd waarin consumenten hogere prijzen betaalden voor minder intensief geproduceerd voedsel. ‘In de jaren tachtig consumeerden Nederlanders minder eiwitten; 40 procent van het voedsel was dierlijk en 60 procent plantaardig. Nu eten we meer en is de verhouding eiwitten-plantaardig omgedraaid naar 60-40.’
Volgens Poppe zullen sommige landbouwbedrijven onvermijdelijk verdwijnen omdat veel bedrijven te klein zijn om te concurreren. ‘Een econoom die kijkt naar het totale welzijn ziet waarschijnlijk geen probleem,’ voegt hij eraan toe, ‘maar een politicus die de banen van boeren wil beschermen, zal daar negatiever over denken.’
Existentieel moment
Geen wonder dat boeren dit zelf als een existentieel moment zien. Volgens de Sloveen Franc Bogovič, fruitteler en lid van het Europees Parlement, zou het plan om het gebruik van pesticiden tegen 2030 met 50 procent te verminderen – een van de doelstellingen van een fel betwiste richtlijn waarover EU-wetgevers momenteel onderhandelen – een groot deel van zijn productie wegvagen. ‘Ik zit al vele jaren in deze sector en ik heb nog nooit zo’n groot bezwaar gehad tegen een beleidsvoorstel,’ zegt hij.
Hij is vooral ontstemd over het feit dat deze nieuwe verordeningen komen nadat in januari een grootschalige herziening van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) ter bevordering van groenere productie in werking is getreden. Het GLB, dat landbouwers subsidieert, is in de loop der jaren gekrompen en steeds meer geld gaat naar milieuprojecten en nevenbedrijven in plaats van naar voedselproductie. ‘Ze proberen verder te gaan dan het beleid dat pas dit jaar van start is gegaan,’ zegt hij. ‘Mensen zijn bang voor hun toekomst. Ze komen in grote problemen als ze hun wijngaarden, boomgaarden of vleesproductie moeten inkrimpen, die ze vijf jaar geleden met leningen hebben gefinancierd. Je hebt twintig jaar nodig om daarmee je geld terug te verdienen.’
‘Boeren vragen zich af: “Waarom haat Brussel ons?”’
Ondanks het verzet heeft Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, het tempo van de beleidsvorming sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne niet vertraagd. ‘Boeren vragen zich af: “Waarom haat Brussel ons?”,’ zegt Vandenkendelaere. Eén theorie is dat Von der Leyen steun nodig heeft van de Grünen in de Duitse coalitie om haar tweede termijn veilig te stellen. Een andere theorie is dat ze vindt dat landbouw – vooral de veeteelt – de planeet schaadt.
– Gebruik van chemische en gevaarlijke pesticiden met 50 procent verminderen tegen 2030.
– 20 procent minder meststoffen gebruiken tegen 2030.
– Verkoop van antimicrobiële stoffen voor vee en aquacultuur verminderen met 50 procent.
– De hoeveelheid land bestemd voor biologische landbouw verhogen van 9,1 procent in 2020 tot 25 procent in 2030.
– Grotere veehouderijen verplichten zich aan de regelgeving te houden voor schone lucht en schoon water, die geldt voor de zware industrie.
‘De Commissie is ervan overtuigd dat de overgang naar een veerkrachtige en duurzame landbouwsector – in overeenstemming met de Europese groene ambities, de Boer tot Bord-strategie en strategieën voor biodiversiteit – van fundamenteel belang is voor de voedselzekerheid,’ zegt Eric Mamer, woordvoerder van Von der Leyen. Hij weigert te bevestigen of zij zelf rood vlees of zuivelproducten gebruikt. ‘De persoonlijke voedingskeuzes van de voorzitter zijn niet van invloed op de voorstellen van de commissie,’ zegt hij.
Brussel heeft enkele veranderingen doorgevoerd sinds de oorlog in Oekraïne begon. Zo mogen boeren nu gewassen planten voor diervoeder op de 10 procent van de grond die normaal gesproken onbebouwd moet blijven om te herstellen – een regel die als voorwaarde geldt om subsidie te kunnen krijgen. Ook zijn de regels aangaande wisselbouw opgeschort.
Maar het zijn de nationale regeringen die op de rem hebben getrapt. De voorstellen van de Europese Commissie kunnen door de zevenentwintig lidstaten worden gewijzigd, en punt voor punt werden de ambities afgezwakt.
Het voornemen tot algemene vermindering van pesticiden is teruggestuurd naar de Commissie met het verzoek tot een nieuwe effectbeoordeling. Ministers klagen dat in plaats van rekening te houden met de uitgangspositie van elk land, aan iedereen dezelfde evenredige vermindering wordt opgelegd. Nederland, dat bijvoorbeeld al veel meer pesticiden gebruikt dan Polen, zou het gebruik bijvoorbeeld niet hoeven te veranderen. Er wordt ook bezwaar gemaakt tegen plannen om alleen rekening te houden met de hoeveelheid gebruikte chemicaliën en niet met de giftigheid ervan.
Volgens sommigen is afkopen de beste manier om met tegenstand om te gaan
Wat betreft herziening van de richtlijn industriële emissies (grotere veehouderijen worden verplicht te voldoen aan voorschriften voor schone lucht en schoon water die ook gelden voor de zware industrie) erkende de Commissie in februari dat zij vorig jaar bij de lancering van het voorstel verkeerde cijfers heeft gebruikt.
De drempel voor naleving werd gesteld voor varkens-, pluimvee- en rundveebedrijven met ten minste 150 grootvee-eenheden, met de bewering dat daarmee slechts 13 procent van de Europese commerciële bedrijven zou worden getroffen. Die berekeningen waren echter gebaseerd op bedrijfsgegevens uit 2016. Toen de berekening opnieuw werd gemaakt met gegevens uit 2020, bleek dat zes op de tien pluimvee- en varkensbedrijven eronder zouden vallen.
Een voorstel voor wettelijk bindende doelstellingen om daarmee de verslechtering van het milieu aan te pakken – vorig jaar voorgesteld als onderdeel van de Boer tot Bord-strategie – stuit op verzet omdat het onvermijdelijk zal leiden tot het verlies van landbouwgrond. Sommige gedraineerde veengronden zouden bijvoorbeeld opnieuw doorweekt raken. Het doel is om tegen 2030 maatregelen voor natuurherstel te hebben voor ten minste 20 procent van het land en de zee binnen de EU.
Afzonderlijke wetgeving om ontbossing terug te dringen stuitte vorig jaar op verzet in landen als Zweden en Finland – voor hen werd een uitzondering gemaakt zodat ze de exploitatie van plantages voort kunnen zetten.
In juni is het tijd voor het laatste deel van het Boer tot Bord-pakket; de wetgeving die landen gaat verplichten om de staat van hun bodem te controleren en te verbeteren. Zo’n zestien EU-ministers van Landbouw hebben in januari een brief aan Brussel ondertekend waarin ze zich erover beklagen dat dat beleid kan leiden tot ‘opoffering van land- en bosbouwgrond in de Unie’. ‘Dat zal zeer waarschijnlijk negatieve gevolgen hebben voor de voedselzekerheid, de toevoer van hernieuwbare grondstoffen (voor houtbouw of de bio-economie) en van hernieuwbare energiebronnen, zoals lokaal beschikbare biomassa’, aldus de brief.
Afkoop
Volgens sommigen is afkopen de beste manier om met tegenstand om te gaan. EU-landbouwcommissaris Janusz Wojciechowski deed al een oproep tot meer GLB-financiering omdat de inflatie – die vorig jaar in de eurozone bijna 10 procent bereikte – de reële waarde ervan heeft uitgehold. Het GLB ‘bedraagt slechts 0,4 procent van het bruto binnenlands product van de EU om voedselzekerheid, milieuveiligheid en klimaatzekerheid te garanderen,’ stelt hij.
De particuliere sector is het daarmee eens. FoodDrinkEurope, dat fabrikanten vertegenwoordigt, heeft Von der Leyen opgeroepen een deel van de miljarden aan subsidies voor de groene transitie naar landbouw over te hevelen. ‘De EU-strategie Boer tot Bord beschikt niet over voldoende middelen en is niet toegerust voor de huidige marktrealiteit en de toekomstige druk,’ aldus de organisatie. Verschillende regeringen hebben eenzelfde oproep gedaan en wijzen erop dat de gestegen rente de prijs van noodzakelijke investeringen heeft opgedreven.
Terug naar Griekenland, waar Georgios Georgantas, de Griekse landbouwminister, zegt dat boeren zoals Kazanas steun nodig hebben om Europa te kunnen blijven voeden. Aangezien klimaatverandering al gevolgen heeft voor de opbrengsten, ‘moeten we de landbouw op het huidige niveau houden’, zegt hij, ‘of zelfs uitbreiden.’
Om dat te bereiken heeft Athene een fonds van 525 miljoen euro in het leven geroepen om jongeren te stimuleren in de landbouw te stappen. ‘De groene transitie is noodzakelijk voor de EU, maar dit zet landbouwers onder druk,’ zegt Georgantas. ‘Andere sectoren krijgen steun – ook de boeren hebben daar behoefte aan.’
‘Kom nu in actie of het is te laat’, aldus IPCC-rapport
Wetenschappers hebben een ‘laatste waarschuwing’ afgegeven over de klimaatcrisis, nu de stijgende uitstoot van broeikasgassen de wereld tot op de rand brengt van onherstelbare schade, die alleen door snelle en drastische maatregelen kan worden afgewend, schrijft The Guardian.
De Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC), bestaande uit ’s werelds meest vooraanstaande klimaatwetenschappers, heeft maandag het laatste deel van zijn zesde evaluatierapport gepubliceerd. Honderden onderzoekers hebben acht jaar gewerkt aan dit uitgebreide overzicht van de menselijke kennis over de klimaatcrisis. Het rapport beslaat duizenden pagina’s, maar komt neer op één boodschap: ‘kom nu in actie of het is te laat’, aldus de Britse krant.
Extreem weer als gevolg van klimaatverandering heeft in alle regio’s geleid tot meer doden door toenemende hittegolven, de verwoesting van miljoenen levens en huizen door droogte en overstromingen, een hongersnood waar miljoenen mensen onder lijden en ‘in toenemende mate onomkeerbare verliezen’ in vitale ecosystemen, zo valt te lezen in het rapport.
Het is niet meer de vraag of de de wereldwijde temperatuurstijging de grens van 1,5 graden zal overschrijden
Volgens Kaisa Kosonen, klimaatdeskundige bij Greenpeace International, is ‘dit rapport absoluut een laatste waarschuwing om een mondiale temperatuurstijging van 1,5 graden Celsius te voorkomen. Als regeringen gewoon doorgaan met hun huidige beleid, zal het resterende koolstofbudget opgebruikt zijn vóór het volgende IPCC-rapport’, dat in 2030 verschijnt.
Voor Peter Thorne, de directeur van het Icarus Klimaatonderzoekscentrum van de Maynooth-universiteit in Ierland, is het niet meer de vraag of de wereldwijde temperatuurstijging volgend jaar de grens van 1,5 graden zal overschrijden. ‘We zullen, bijna ongeacht het gegeven uitstootscenario, in de eerste helft van het volgende decennium 1,5 graden bereiken. De echte vraag is of onze collectieve keuzes betekenen dat we stabiel rond de 1,5 graden blijven hangen of door de 1,5 graden heen knallen, 2 graden bereiken en zo doorgaan.’
Een groep wetenschappers heeft een plan voorgesteld om stofdeeltjes van de maan de ruimte in te schieten om op die manier de zonnestralen van de aarde af te buigen. Dit zou een mogelijke oplossing zijn voor de klimaatopwarming, schrijft The Guardian.
Het schijnbaar bizarre concept, dat in een nieuw onderzoek wordt uiteengezet, houdt in dat in de ruimte een ‘zonneschild’ wordt gecreëerd. Dat moet gebeuren door miljoenen tonnen stof van de maan te delven en het vervolgens ‘met een ballistisch apparaat’ naar een punt in de ruimte te schieten op ongeveer een miljoen kilometer van de aarde, waar de zwevende stofkorrels het inkomende zonlicht gedeeltelijk zouden blokkeren.
Er moeten ieder jaar miljoenen tonnen stof de ruimte in geschoten worden om een zonneschild in stand te houden
Om dit project uit te voeren moet er heel wat gebeuren. Zo zou er ergens tussen de zon en de aarde een nieuw ruimtestation moeten komen om ‘stofhopen in goede banen te leiden zodat ze zo lang mogelijk het zonlicht kunnen afschermen’, aldus een onderzoeker, geciteerd door de Britse krant. Ook zouden er ieder jaar miljoenen tonnen stof de ruimte in geschoten moeten worden om dit zonneschild in stand te houden.
Niet iedereen ziet echter brood in dit idee. Volgens Frank Biermann, professor Global Sustainability Governance aan de Universiteit Utrecht, kan het geen oplossing zijn voor het klimaatprobleem. ‘Wat we nodig hebben, is een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, waarvoor snelle technologische vooruitgang en sociaaleconomische veranderingen nodig zijn. De maan afgraven is niet de oplossing’, citeert The Guardian. Ook zou het plan de aandacht afleiden van het werkelijke probleem: het verbranden van fossiele brandstoffen.
Stijgende uitstoot broeikasgassen is funest voor zeeleven
Als de uitstoot van broeikasgassen blijft stijgen, kunnen het aantal diersoorten die in de oceaan leven tegen 2300 gedecimeerd zijn, zo waarschuwt een studie die donderdag in het prestigieuze tijdschrift Science is gepubliceerd. De massa-extinctie is vergelijkbaar met die van het Perm, die ongeveer 250 miljoen jaar geleden plaatsvond.
Tijdens die catastrofale gebeurtenis is de biodiversiteit in de zee tot een absoluut minimum gereduceerd, als gevolg van een combinatie van stijgende temperaturen en afnemende zuurstof in de oceanen, een proces dat ook nu nog aan de gang is. Volgens de onderzoekers van de in Science gepubliceerde studie zou een beperking van de opwarming van de aarde tot 2 graden Celsius dit rampscenario helpen voorkomen.
De Canadese premier Justin Trudeau kondigde dinsdag een investeringsplan van 6,5 miljard euro aan om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 40 procent te verminderen ten opzichte van 2005. De energie- en transportsectoren zullen hierdoor het hardst worden getroffen, schrijft CBC News.
Om zo’n grote reductie te bereiken – de regering gaat uit van 42 procent ten opzichte van de huidige niveaus in slechts acht jaar – omarmt Ottawa CCUS, een proces waarbij CO2-emissies worden opgevangen en hergebruikt of opgeslagen. Het land is van plan om ook fors te investeren in elektrische voertuigen en laadpalen, wind- en zonne-energie en in energieneutrale gebouwen.
De uitstoot van broeikasgassen in de VS is in 2021 sneller op het oude niveau teruggekeerd dan de algemene economie. Dit blijkt uit een voorlopige analyse door de onafhankelijke Rhodium Group. Energieanalisten hadden weliswaar verwacht dat de uitstoot in 2021 zou stijgen, maar de groei overtrof de verwachtingen, aldus Kate Larsen van Rhodium en coauteur van het rapport. Voorlopige gegevens van 2021 wijzen uit dat de uitstoot van broeikasgassen steeg met 6,2 procent ten opzichte van het jaar ervoor, toen de uitstoot sterk daalde als gevolg van lockdowns, schrijft CNN.
Volgens het Rhodium-rapport is het gebruik van steenkool de grote aanjager van de toename van de uitstoot. Het aantal kolen dat werd verbrand voor elektriciteit steeg met 17 procent in 2021, dat daarmee het eerste jaar sinds 2014 is waarin energieopwekking door kolen in de VS toenam in plaats van afnam. De omschakeling naar steenkool wordt grotendeels geweten aan de stijgende aardgasprijzen.
CO2 is de belangrijkste boosdoener voor de opwarming van de aarde, maar zou het helpen als producten konden worden gemaakt van CO2 zelf? Die vraag is niet zo gek; CO2 werd al gebruikt om dranken te carboniseren, tomaten te bemesten en cosmetica te maken. Inmiddels produceert een groeiende carbontechindustrie van alles, uiteenlopend van sokken en beton tot wodka.
Voor de site Reasons to be cheerfulmaakte Michaela Haas een rondje langs geavanceerde bedrijven in de snelgroeiende carbontechindustrie die koolstofdioxide opvangen voordat het in de atmosfeer ontsnapt. Die afgevangen CO2 gebruiken ze vervolgens om er van alles en nog wat mee te maken.
Voedsel
Landbouw is wereldwijd verantwoordelijk voor 24 procent van de broeikasgassen, dus andere manieren van voedselproductie zouden een grote stap kunnen betekenen. En dat is precies wat de Fin Pasi Vainikka probeert met zijn food-tech startup Solar Foods, gevestigd in de buurt van Helsinki: voedselproductie loskoppelen van agricultuur.
Hier op aarde zou het eiwitpoeder kunnen helpen in de strijd tegen klimaatverandering
‘Wij maken eten van lucht!’ zegt hij. ‘We hebben geen landbouwgrond nodig, hoeven geen bossen te kappen en hebben zelfs nauwelijks water nodig.’ Solar Foods produceert eiwitpoeder van microben, die zijn bedrijf uit de bodem en mariene ecosystemen in de Finse wildernis haalt. In een fermentatieapparaat zoals ook in brouwerijen wordt gebruikt, voegt het bedrijf vervolgens water, waterstof, vitamines en CO2 uit de atmosfeer toe om de microben te laten groeien tot Solein, een geelachtig eiwit dat kan worden gedroogd en hetzij in een shake, hetzij als meel, hetzij in pilvorm kan worden ingenomen.
Samen met de European Space Agency ontwikkelt Solar dit voedselconcept voor een missie naar Mars. Hier op aarde zou het eiwitpoeder kunnen helpen in de strijd tegen klimaatverandering.
Tapijt
Op het eerste gezicht ziet tapijt van het bedrijf Interface eruit als elke andere vloerbedekking die je op luchthavens en in kantoorgebouwen tegenkomt: grijze, vezelige vierkanten. Maar dit grijze tapijt is feitelijk een koolstofopslag. De ‘Climate Takeback’-technologie, ontwikkeld door het bedrijf dat in Atlanta is gevestigd, resulteert in koolstofnegatieve vloeren. De onderkant van het tapijt is gemaakt van latex dat bestaat uit CO2 afkomstig van de rook uit schoorstenen, gecombineerd met gerecycled vinyl en bioafval. Het oppervlak bestaat uit gerecycled nylon. Volgens Interface haalt het bekleden van een vergaderruimte met dit product het equivalent van zo’n 5,5 kilo koolstof uit de atmosfeer. ‘Stop met koolstof als de vijand te zien’, zegt het bedrijf, ‘en gebruik het als een hulpbron of bouwsteen om betere producten te ontwikkelen.’
Beton
Volgens Marcius Extavour, CEO van non-profit Carbon XPrize, is cement verantwoordelijk voor zeven procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Zijn Canadese bedrijf CarbonCure in Halifax, Nova Scotia, gebruikt gerecycleerde, vloeibare CO2 die wordt opgevangen uit fabrieksuitlaatgassen, en injecteert deze in vers beton. ‘Eenmaal geïnjecteerd, ondergaat de CO2 een chemische reactie waardoor het wordt omgezet in een mineraal dat permanent wordt ingebed’, aldus de ingenieurs van CarbonCure.
Het proces vermindert niet alleen de uitstoot met vijf tot acht procent in vergelijking met conventionele betonmengsels maar het maakt het beton ook sterker. CarbonCure zegt meer dan 120.000 ton CO2 te hebben afgevangen en heeft onlangs de Carbon XPrize gewonnen. Dat is een wereldwijde wedstrijd die deelnemers uitdaagt baanbrekende technologieën te ontwikkelen om koolstofdioxide om te zetten in bruikbare producten. Het bedrijf deelt de prijs met CarbonBuilt, een bedrijf uit Los Angeles dat technologie inzet die is ontwikkeld door het Institute for Carbon Management aan de UCLA, om de CO2-uitstoot in beton met bijna 50 procent te verminderen. ‘De wereldwijde voorraad aan gebouwen zal naar verwachting in 2060 verdubbelen’, aldus Extavour, ‘dus het is van vitaal belang dat oplossingen zoals die van CarbonCure snel kunnen opschalen.’
Matrassen, sokken en panty’s
Fossiele brandstoffen zitten in de vorm van kunststoffen in vrijwel elk gefabriceerd product. Maar afgevangen koolstofdioxide kan in plaats daarvan als bouwsteen voor veel van deze producten worden gebruikt. In samenwerking met de Tech University Aachen (RTWH) heeft het Duitse bedrijf Covestro met succes CO2 en andere gasmengsels die vrijkomen bij de productie van staal, omgezet in polyolen, een organisch composiet dat gewoonlijk wordt gewonnen uit niet-hernieuwbare bronnen. Covestro gebruikt deze polyolen om een op koolstof gebaseerd materiaal te maken, cardyon genaamd, voor de productie van schuim voor isolatie, matrassen, interieurs van voertuigen, deurpanelen en bekleding van autostoelen.
‘Het is niet alleen een klimaatveranderend gas, maar ook een hulpbron’
Het materiaal is gebruikt voor ’s werelds eerste ondervloer van koolstofdioxide in een onlangs geopende hockeyfaciliteit in het Duitse Krefeld. Niet ver daarvandaan, in Leverkusen, pronkt Covestro-chemicus Liv Adler met oranje sokken die gemaakt zijn van op CO2 gebaseerde draad. ‘Het is niet alleen een klimaatveranderend gas, maar ook een hulpbron’, zegt ze. Adler is coördinator van Carbon4Pur, een EU-initiatief om industriële afvalgassen om te zetten in waardevolle hulpbronnen. Haar sokken zijn nog niet klaar voor massaproductie, maar een grote fabrikant van panty’s maakt al prototypes van de vezel, in de hoop de elasticiteit te verbeteren en deze uiteindelijk in de productie te integreren.
Diamanten
‘Diamonds are not the planet’s best friend’, schrijft Michaela Haas. Mijnbouw vereist een enorme hoeveelheid hulpbronnen, energie en vervuiling. Maar een diamant is in wezen een gewone kristallijne koolstof. Dit jaar zijn twee bedrijven begonnen met de productie van diamanten gemaakt van koolstof die is afgevangen: Aether in de VS en Sky Diamond in het VK. ‘Alles wat nodig is om een Sky-diamant te maken, komt uit de lucht’, zegt Dale Vince, die tevens eigenaar is van ’s werelds groenste voetbalclub.
‘Het enige dat we terug in de wereld brengen, is lucht die schoner is dan hoe we haar eruit haalden’
‘De koolstof wordt uit de atmosfeer gehaald, wind en zon leveren al onze energie en het water dat we gebruiken is opgevangen regen. Het enige dat we terug in de wereld brengen, is lucht die schoner is dan hoe we haar eruit haalden.’
De diamanten zijn fysiek en chemisch ‘identiek aan gedolven diamanten, behalve dan dat ze niet van diep uit de aarde komen’, aldus Aether. Wat normaal gesproken miljoenen of zelfs miljarden jaren duurt, wordt in een paar weken bereikt door extreem hoge temperaturen en druk van hernieuwbare energiebronnen op CO2 los te laten. Ryan Shearman, CEO van Aether, verkoopt zijn sieraden als ‘bling without a sting’ en beweert dat een diamant van één karaat ongeveer 20 ton CO2 uit de atmosfeer haalt, wat meer zou compenseren dan wat de gemiddelde Amerikaan in een jaar produceert, hoewel zijn bewering moeilijk valt te verifiëren. ‘Dit past perfect bij onze boodschap dat groen leven niet betekent dat je dingen moet opgeven’, zegt Dale Vince. ‘Of het nu gaat om hamburgers, auto’s, voetbal of zelfs diamanten, belangrijk is dat we ze op een andere manier produceren.’
Wodka
Air Company, een jonge New Yorkse startup, biedt de kans om emissievrij aan de drank te gaan. Hun wodka bestaat uit slechts twee ingrediënten: CO2 en water. En zon, aldus de website.
Meestal wordt alcohol gedistilleerd na het vergisten van fruit of graan. Bij de productie van een fles wodka gemaakt van tarwe wordt ongeveer zes kilo aan klimaatgassen uitgestoten die worden gegenereerd bij het telen, oogsten en transporteren van de granen. De wodka van Air Company absorbeert daarentegen evenveel CO2 als acht bomen, zegt medeoprichter Gregory Constantine. Vanwege het bedrijfsgeheim weigert hij het recept te geven, maar het productieproces gebruikt in wezen zonne-energie om CO2 om te zetten in pure ethanol, vergelijkbaar met de manier waarop planten fotosynthese gebruiken om CO2 in voedsel om te zetten.
‘Onze wodka is zelfs zuiverder dan conventionele wodka omdat het geen verontreiniging of bijproducten van granen bevat’
‘Onze wodka is zelfs zuiverder dan conventionele wodka omdat het geen verontreiniging of bijproducten van granen bevat’, aldus medeoprichter Stafford Sheehan. Hij studeerde scheikunde aan Yale en daar slaagde hij er voor het eerst in om CO2 om te zetten in alcohol. Het patent van Air Company heeft prijzen gewonnen van NASA en de Verenigde Naties.
Marktpotentieel
Je zal heel veel van deze CO2-negatieve wodka moeten drinken om je CO2-uitstoot van vliegreizen te compenseren. Om een retourvlucht van Los Angeles naar New York te compenseren, in totaal zo’n 8000 kilometer, zijn dat meer dan vierduizend flessen. Anders gezegd: de meeste van deze producten verbruiken niet genoeg CO2 om de klimaatcrisis wezenlijk aan te pakken. Maar het is een begin en nieuwe technologie begint altijd klein.
De nonprofitdenktank Carbon180 schat het jaarlijkse marktpotentieel voor carbontech op meer dan 1 biljoen dollar in de VS en bijna 6 biljoen dollar wereldwijd. Net als Klaus Lackner en andere pioniers op het gebied van koolstofafvang, denkt Carbon180 dat brandstofproductie met 85 procent uiteindelijk het grootste segment van de carbontechmarkt zal uitmaken, gevolgd door bouwmaterialen en kunststoffen. ‘Carbontech biedt marktwaarde voor CO2 die anders de klimaatverandering zou verergeren’, aldus Carbon180.
Uitstoot broeikasgassen alweer op hoger niveau dan voor corona
In 2020 hebben wereldwijde lockdowns en andere coronarestricties geleid tot een lagere uitstoot van broeikasgassen (BKG). Uit nieuwe gegevens blijkt dat de uitstoot alweer op weg is naar een hoger niveau dan voor de pandemie.
Volgens ramingen die in december door het Global Carbon Project zijn vrijgegeven, is de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 5,6 procent gedaald. Maar, zo schrijft New Scientist, ‘dit lijkt van zeer korte duur te zijn’.
‘Zonder onmiddellijke en radicale veranderingen in het beleid van ’s werelds grootste economische spelers, zal de mondiale uitstoot naar verwachting blijven stijgen’
Volgens onderzoek van het Internationaal Energieagentschap (IEA), hebben de broeikasgasemissies van de energiesector, na een dieptepunt in april 2020, ‘een sterke opleving gekend’. Als gevolg daarvan ‘was de BKG-uitstoot in december 2020 2 procent hoger dan in dezelfde maand van het voorgaande jaar’, meldt The Guardian.
Volgens Robbie Andrew van het Centrum voor Internationaal Klimaat- en Milieuonderzoek in Noorwegen, die door New Scientist wordt geciteerd, zijn er twee belangrijke redenen voor deze opleving. Aan de ene kant zijn veel landen, zoals de Verenigde Staten, India en Europese landen, gestopt met de drastische beperkingen die in het voorjaar van 2020 vanwege de pandemie werden ingevoerd. Aan de andere kant is China, het eerste land dat door corona werd getroffen, snel uit de crisis gekomen en teruggekeerd naar een ‘status quo’ wat betreft BKG-emissies.
‘Zonder onmiddellijke en radicale veranderingen in het beleid van ’s werelds grootste economische spelers, zal de mondiale uitstoot naar verwachting blijven stijgen’, aldus Fatih Birol, algemeen directeur van het IEA tegen Financial Times. De regeringen moeten van maatregelen voor schone energie een centraal onderdeel van hun stimuleringspakketten maken, anders zal er in 2021 een ‘dramatische opleving van BKG-emissies’ zijn, zegt Birol.
Duitsland steggelt over vaccinatiestrategie
Nadat in Duitsland ophef ontstond door grote hoeveelheden ongebruikte vaccins, zetten plaatselijke autoriteiten vraagtekens bij het vaccinatiebeleid van Berlijn.
Laten we ‘iedereen die dat wil’ inenten, aldus de Beierse minister-president Markus Söder (CSU) afgelopen weekend, geïrriteerd over het feit dat in Duitsland één miljoen doses van het AstraZeneca-vaccin niet worden gebruikt. Van de 1,4 miljoen doses die door dit laboratorium aan Duitsland zijn geleverd, zijn er (per 1 maart) slechts 450.000 toegediend.
De aanleiding hiervoor is dat het AstraZeneca-vaccin in Duitsland impopulair is onder zorgmedewerkers, die meer vertrouwen hebben in een prik van Pfizer of Moderna, zij zijn ook vrijwel de enige groep die dit vaccin toegediend krijgen.
Tot nu toe werden alleen mensen onder de 65 in Duitsland ingeënt met het AstraZeneca-vaccin, omdat de werkzaamheid onder ouderen nog niet voldoende was aangetoond. Echter, vandaag verklaarde de Duitse minister van Volksgezondheid, Jens Spahn, dat uit Britse cijfers blijkt dat het vaccin ook voor ‘mensen boven de 65 jaar zeer goed werkt’, meldt Frankfurter Allgemeine.
Markus Söder, leider van de CSU en momenteel een goede kanshebber om Angela Merkel op te volgen, vertelde de krant Bild am Sonntag: ‘Elke dag telt. Wij kunnen niet tolereren dat er enerzijds te weinig vaccins beschikbaar zijn en dat anderzijds het vaccin van AstraZeneca grotendeels ongebruikt blijft.’
Söder is niet de enige voorstander van een strategiewijziging in de inentingscampagne. Ook de minister-president van Saksen, Michael Kretschmer (CDU), pleit ervoor de vaccins beschikbaar te stellen voor alle personen ouder dan achttien jaar in de zwaarst getroffen regio’s, bericht Süddeutsche Zeitung.
Volgens de Beierse krant heeft Angela Merkel dit idee echter verworpen, evenals vicekanselier Olaf Scholz (SPD). Beiden wensen het huidige systeem te handhaven, dat de bevolking indeelt in verschillende groepen, met of zonder voorrang.
Volgens velen gaat de vaccinatiecampagne zo traag, dat plaatselijke autoriteiten het heft in eigen handen nemen
Sinds 27 december, het begin van de vaccinatiecampagne in Duitsland, hebben slechts 4,2 miljoen mensen een eerste prik gekregen en 2,1 miljoen hebben beide doses ontvangen. Volgens velen gaat de vaccinatiecampagne zo traag dat plaatselijke autoriteiten het heft in eigen handen nemen.
In Krefeld bijvoorbeeld heeft het gemeentebestuur besloten het vaccin vanaf 2 maart aan te bieden aan het personeel van scholen en kinderdagverblijven, schrijft Die Welt. Ook op deelstaatniveau hebben de autoriteiten van Noordrijn-Westfalen, de dichtstbevolkte regio van Duitsland, aangekondigd dat op 8 maart wordt begonnen met de inenting van politieagenten en personeel van kinderdagverblijven en scholen.
Moet Dante zevenhonderd jaar later worden vrijgesproken?
Een Florentijnse advocaat is ervan overtuigd dat een Italiaanse rechter de verbannings- en doodvonnissen die in de veertiende eeuw werden uitgesproken tegen de auteur van De goddelijke komedie, ongedaan zou kunnen maken. In het jaar waarin Italië de zevenhonderdste sterfdag van zijn schrijver des vaderlands viert, nodigt advocaat Alessandro Traversi een afstammeling van de dichter uit om deel te nemen aan een ‘schijnproces’, bericht Corriere della Sera.
Tijdens die zitting zullen eenentwintigste-eeuwse deskundigen ‘de beroemdste cold case uit de geschiedenis’ heropenen, schrijft het Italiaanse dagblad.
Er zijn twee veroordelingen tegen Dante Alighieri, legt The Guardianuit: een verbanningsvonnis wegens corruptie, uitgesproken in 1301, en een vonnis tot verbranding op de brandstapel, in maart 1302 bij verstek uitgesproken. ‘Het zal interessant zijn te weten of de twee vonnissen in het licht van de toenmalige Florentijnse wetgeving en de huidige rechtsbeginselen kunnen worden herzien’, aldus Traversi, die leiding geeft aan een van de bekendste advocatenkantoren van Florence, tegen Corriere della Sera.
Dante overleed uiteindelijk als balling in Ravenna. De stad Florence heeft herhaaldelijk om terugkeer van de stoffelijke resten van haar ‘Grootste Zoon’ verzocht, maar zowel de familie Alighieri als het bestuur van Ravenna weigeren hierop in te gaan zolang de twee vonnissen nog niet zijn opgeheven.
Naast Dante-afstammeling Sperello di Serego Alighieri, schrijft Corriere, wordt op de zitting in mei ook Antoine de Gabrielli, een Fransman, verwacht. De Gabrielli is een afstammeling van de podestat (zoals de hoogste magistraat in Italiaanse steden in de middeleeuwen werd genoemd) die Dante’s doodvonnis uitsprak.
Minister-president Jüri Ratas van Estland is woensdagochtend afgetreden, meldt de Estse publieke omroep ERR. Hij nam ontslag nadat bekend werd dat zijn partij betrokken was bij een strafrechtelijk onderzoek naar leningen die door staatsagentschap KredEx aan een vastgoedproject in het havengebied in Tallinn waren verleend. Het geld moest naar bedrijven gaan die hard getroffen waren door de pandemie, maar dit project was nog in aanbouw, aldus ERR.
De Estse openbaar aanklager beschuldigt de liberale Centrumpartij van Ratas er ook van steekpenningen te hebben aangenomen, bericht Euronews. De zakenman Hillar Teder zou zo’n miljoen euro hebben gedoneerd aan de partijkas in ruil voor het recht om een parkeergarage te bouwen.
Een van de verdachten is wel Martin Helme, leider van de extreemrechtse EKRE-partij en coalitiegenoot van Rata
Ratas verklaart dat hij noch op de hoogte was van de details van de lening noch van steekpenningen. Hij staat dan ook niet onder verdenking in het strafrechtelijk onderzoek, aldus ERR. ‘Ondanks het feit dat ik mijn politieke verantwoordelijkheid neem, kan ik met een gerust hart zeggen dat ik als minister-president geen enkel kwaadaardig of bewust verkeerd besluit heb genomen,’ verklaarde de minister-president in een persconferentie woensdagochtend.
Een van de verdachten is wel Martin Helme, leider van de extreemrechtse EKRE-partij en coalitiegenoot van Ratas, schrijft The New York Times. Helme beschreef zijn migratiestandpunt ooit als: ‘Ben je zwart, ga dan terug.’
De coalitieregering met de EKRE-partij van Helme, die het liberale imago van Estland ernstig heeft geschaad, volgde op de verkiezingen van 2019 waarin de Centrumpartij slecht presteerde, maar erin slaagde aan de macht te blijven door een verbond aan te gaan met extreemrechts en de rivaliserende conservatieve partij, aldus de NYT. Het aftreden van Ratas betekent ook het einde van het kabinet.
President Kersti Kaljulaid heeft inmiddels gevraagd aan Kaja Kallas, de leider van de Hervormingspartij, om een nieuwe coalitie te vormen, meldt de ERR. De Hervormingspartij is met 34 van de 101 zetels de grootste partij van de Riigikogu, het Estse parlement.
Einde recordkoudegolf Spanje nadert
De poolkou die Spanje de afgelopen week teisterde lijkt ten einde, schrijft El País. ‘We kunnen vandaag [14 januari] of morgen een einde verwachten aan de koudegolf, hoewel de temperatuur nog steeds lager dan normaal zal zijn’, zegt de woordvoerder van de AEMET, de Spaanse KNMI, tegen het dagblad.
De koudegolf volgde op sneeuwstorm Filomena, die vorige week een dik pak sneeuw in Centraal- en Oost-Spanje deponeerde en daarmee het openbare leven ernstig belemmerde met mensen die ’s nachts vastzaten in hun auto, omgevallen bomen, gevaarlijke situaties op de snelwegen, geblokkeerde straten, hulpdiensten die zich niet konden verplaatsen en essentiële werknemers die niet naar hun werk konden gaan, somt El País op.
De nieuwe temperatuurrecords in Spanje.
‘Iedereen keek in 2020 uit naar de terugkeer naar het oude normaal en zodra 2021 begon kregen we te maken met de grootste sneeuwstorm in 50 jaar’, schrijft El Confidencial.
Dinsdag had Spanje te maken met de koudste dag in twintig jaar, bericht El País, met minimumtemperaturen die in het hele land, behalve op de Canarische Eilanden, onder de nul lagen. De koudste temperatuur werd gemeten in het dorpje Bello, in de provincie Teruel in het midden van het land. De minimumtemperatuur was daar -25,4ºC. Ook in de rest van het land zijn lokale kouderecords dinsdagnacht gebroken.
Uitstoot VS op niveau van 1990
De pandemie heeft de uitstoot van broeikasgassen in de Verenigde Staten teruggebracht naar hetzelfde niveau als dertig jaar geleden. ‘De laatste keer dat de uitstoot van broeikasgassen in de VS zo laag was, zat George H.W. Bush [senior] in het Witte Huis en draaiden Ghost en Pretty Woman in de bioscoop’, schrijft het zakenblad Quartz.
Volgens een nieuwe data-analyse van het Amerikaanse onderzoeksbureau Rhodium Group is in 2020 in de Verenigde Staten de uitstoot van gassen die leiden tot opwarming van de aarde met 10,3 procent gedaald ten opzichte van 2019. Dit zou het laagste niveau betekenen sinds 1990. Deze spectaculaire daling is terug te brengen tot de pandemie, waardoor het openbare leven ernstig is ingeperkt en een ongekende economische vertraging is ingezet.
De meest opvallende reductie van vorig jaar was te zien in de transportsector
Een uitzonderlijke situatie, waaruit niet per se af te leiden is dat er sprake is van een algemene neerwaartse trend, merken de deskundigen op. ‘De meest opvallende reductie van vorig jaar was te zien in de transportsector, die grotendeels afhankelijk blijft van fossiele brandstoffen’, zei Kate Larsen, directeur van Rhodium, tegen The New York Times. ‘Maar nu meer mensen worden gevaccineerd verwachten we, afhankelijk van hoe snel mensen zich voldoende beschermd voelen om weer aan boord van vliegtuigen en andere vormen van vervoer te stappen, een opleving van de uitstoot als er in de tussentijd geen grote beleidswijzigingen worden doorgevoerd.’
Dinsdag schreven we al dat Duitsland dankzij de pandemie zijn klimaatdoelen haalt. De CO2-uitstoot bij onze Oosterburen is in 2020 met 42,3 procent is gedaald ten opzichte van het niveau van 1990.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
