‘Na Orbáns nederlaag zal Radev geen steun meer hebben in de Europese Raad, wat een blokkerende factor kan zijn. In de komende economische crisis zal hij geen risico willen lopen om EU-gelden te bevriezen. De marginalisering van Bulgarije binnen de EU zou in strijd zijn met het fundamentele pro-Europese standpunt van de Bulgaarse samenleving. Daarom heeft Radev tijdens zijn eerste persconferentie categorisch verklaard dat het EU- en NAVO-lidmaatschap van Bulgarije niet ter discussie staat.’
Dmitri Peskov – woordvoerder van de Russische regering
‘Het zou voorbarig zijn om verregaande conclusies te trekken over een verandering in het pan-Europese klimaat. Maar we zijn zeker onder de indruk van de uitspraken van de verkiezingswinnaar Radev en verschillende andere Europese politici over hun bereidheid problemen op te lossen door middel van een pragmatische dialoog met Rusland. Ook wij menen dat eventuele meningsverschillen en tegenstrijdigheden in wederzijdse belangen aan de onderhandelingstafel kunnen en moeten worden opgelost.’
‘Radevs campagne werd vergeleken met die van Orbán, omdat hij de banden met Moskou wilde verbeteren en het de vrije doorvoer van Russische olie en gas wilde hervatten. Radev bekritiseerde de EU omdat deze te sterk afhankelijk is van hernieuwbare energie. Het is echter nog niet duidelijk in hoeverre hij iets zal veranderen aan het buitenlandbeleid van Bulgarije, dat in januari – onder kritiek van Radev – tot de eurozone toetrad. Analisten verwachten niet dat hij (…) bredere EU-hulppakketten aan Oekraïne zal blokkeren.’
Martin Vladimirov – directeur van het Centrum voor Onderzoek naar Democratie
‘Eerder hebben we al gezien dat Bulgarije een heel nuttig Trojaans paard voor het Kremlin is. (…) Ik denk dat Radev veel beter mee zal werken dan Orbán. Hij zal niet openlijk tegen het EU-beleid zijn, hij zal waarschijnlijk voor veel acties van de EU stemmen. Maar ik twijfel er niet aan dat hij en zijn regering pogingen zullen doen om de kracht van die acties te ondermijnen, net zoals Fico in Slowakije heeft gedaan. Dit is dus een belangrijke overwinning voor het Kremlin.’
Hij lijkt sterk van plan een eigen partij op te richten
In een televisietoespraak op maandag liet Rumen Radev ‘sterk doorschemeren dat hij mogelijk een eigen partij zou oprichten’, slechts enkele maanden voor de vervroegde parlementsverkiezingen die in het voorjaar gepland staan, aldus Balkan Insight. ‘De strijd om de toekomst van het vaderland wacht ons. En ik geloof dat ik die samen met jullie allen zal voeren (…) We zullen slagen’, benadrukte de partijloze president, die wordt gesteund door pro-Russische socialisten.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Voor veel Bulgaren was hij het enige stabiele politieke anker te midden van een onafgebroken reeks regeringen’, merkt Politico Europe op. Sinds de opstand van een deel van de bevolking tegen corruptie is dit Balkanland in politieke instabiliteit terechtgekomen. Medio december 2025 trad de coalitieregering onder leiding van de conservatieve GERB-partij af na anticorruptieprotesten die door Radev werden gesteund.
Het land wil met de toetreding de inkomenskloof verkleinen
‘Achttien jaar na de toetreding van Bulgarije tot de Europese Unie (EU) hebben de ministers van Financiën van de EU dinsdag eindelijk groen licht gegeven’ voor de toetreding van het land tot de eurozone op 1 januari 2026, meldt Bloomberg. De Bulgaarse premier Rossen Jeliazkov noemde het een ‘historische’ dag op X. Door de Europese eenheidsmunt in te voeren, hopen de Bulgaarse leiders ‘de grote inkomenskloof met de rijkere lidstaten te verkleinen’, aldus het economische medium.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Maar niet iedereen is blij met het afschaffen van de lev, de nationale munt sinds 1881. ‘Duizenden Bulgaren hebben de afgelopen weken gedemonstreerd tegen toetreding tot de eurozone’, uit angst voor onder meer een sterke stijging van de prijzen, merkt Euronews op. Dit standpunt wordt met name ingenomen ‘door de pro-Russische en nationalistische partijen’, aldus de zender.
360 kiest een door de buitenlandse pers beschreven sportevent, van voetbal tot Grieks-Romeins worstelen. Deze keer een Bulgaarse vergissing en gesjoemel van de Noren.
Bulgaarse voetbalclub houdt minuut stilte voor overleden oud-speler die niet dood blijkt
Als eerbetoon aan de voormalig voetballer Petko Ganstjev hield de Bulgaarse voetbalclub Arda Kardzhali halverwege maart een minuut stilte. Voor de wedstrijd tegen Levski Sofia verzamelden de spelers zich rond de middencirkel. Ze sloegen de armen om elkaar en bogen het hoofd. Ganstjevs oude club Arda, die op het hoogste niveau in Bulgarije speelt, had namelijk vernomen dat de voetballer op 78-jarige leeftijd was overleden.
Klein probleempje, zo schreven allerlei internationale media achteraf, de informatie bleek niet te kloppen. Al tijdens de wedstrijd werd duidelijk dat Ganstjev nog gewoon in leven is.
The Guardian meldt dat Gantsjev zelf de minuut stilte net had gemist. ‘Ik was tien minuten te laat voor de wedstrijd’, vertelde hij aan de Bulgaarse website Blitz. ‘Toen ik naar huis reed, ging mijn telefoon de hele tijd af. Ik parkeerde voor ons huis, liep de tuin in en mijn vrouw kwam huilend op me af en riep: “Petko, Petko, ze hebben op tv bekendgemaakt dat je bent overleden!”’
‘Toen ik het vreselijke nieuws hoorde, schonk ik mezelf een kleine cognac in’
‘Ik kon niet begrijpen wat ze me vertelde en wat er was gebeurd. Toen belden twee vrienden me. Levend begraven worden is eigenlijk behoorlijk stressvol’, laat hij aan Blitz weten. ‘Toen ik het vreselijke nieuws hoorde, schonk ik mezelf een kleine cognac in.’
De in 1946 geboren Gantsjev voetbalde zijn hele leven. Voor de Bulgaarse voetbalclub Arda maakte hij naar eigen zeggen zo’n 120 doelpunten. Na zijn carrière als voetballer werd hij assistent-trainer en coach. Nog steeds volgt hij de wedstrijden.
‘Zoveel mensen belden me – familieleden, vrienden, kennissen en niet zo grote kennissen’, vertelde Gantsjev aan de Bulgaarse website. ‘De situatie was niet prettig, maar uiteindelijk moeten we positief zijn.’
Volgens The Guardian werden de officials van de club op hun fout gewezen en plaatsten ze nog voor het einde van de wedstrijd een verontschuldiging op Facebook. ‘Het management van PFC Arda wil graag zijn enorme excuses aanbieden aan de voormalige Arda-speler Petko Gantsjev en zijn familieleden nadat de club verkeerde informatie over zijn overlijden heeft ontvangen’, aldus de club. ‘We wensen Gantsjev nog vele jaren in goede gezondheid en hopen dat hij nog lang kan genieten van het succes van onze club.’
Hoe dit bij de club heeft kunnen gebeuren, is niet bekend.
Reuzensprong vanaf de skischans met gemanipuleerde pakken
Tijdens het WK in het Noorse Trondheim in maart is bij het schansspringen tumult ontstaan na de ontdekking dat er is gemanipuleerd met de pakken van de Noorse deelnemers Marius Lindvik en Johan André Forfang. Het sportmagazine Nettavisen meldt dat ‘een verdachte naad aan de binnenkant van de jumpsuits’ van beide schansspringers werd aangetroffen. ‘Daarmee werd de spanning in het kruis verhoogd, en dat is gunstig om te vliegen.’ Zo konden de Noren meer wind vangen en een langere afstand overbruggen.
Lindvik, Olympish kampioen in 2022, veroverde aanvankelijk de wereldtitel maar werd net als Forfang, die vier jaar eerder Olympisch goud pakte, gediskwalificeerd. De twee atleten verklaarden dat ze geen idee hadden dat er met hun wetsuits was geknoeid. Hun coaches gaven wel toe dat de pakken waren verzwaard en werden per direct geschorst door de Noorse Skibond, meldt Nordic Magazine. De Internationale Skifederatie (FIS) heeft inmiddels een onderzoek naar het gedrag van de Noorse delegatie ingesteld.
‘De zaak kwam aan het licht nadat stiekem achter een gordijn gefilmde opnames door een klokkenluider waren doorgespeeld’
‘De zaak kwam aan het licht nadat stiekem achter een gordijn gefilmde opnames door een klokkenluider waren doorgespeeld aan de FIS’, schrijft Graham Dunbar voor AP News. De verslaggever noemt het opmerkelijk dat uitgerekend de Noorse delegatie over de schreef is gegaan: ‘Noorwegen staat al jaren in de top vijf van de internationale anti-corruptie-index. Noorse officials namen in 2022 het initiatief om Russische sporters te weren van internationale sportwedstrijden. Ook stelden ze rond het WK voetbal de mensenrechten in Qatar ter discussie.’
Jelena Petrova geeft in het Noorse sportmagazine Viasportaan dat het schandaal grote gevolgen heeft voor de skisport in Noorwegen en ook daarbuiten. De belangrijkste sponsors hebben hun samenwerking per direct opgeschort en ook het publiek laat het afweten: ‘Het aantal toeschouwers bij de eerste wereldbekerwedstrijd na het WK was opvallend laag. Daardoor ontbrak het aan het gebruikelijke enthousiasme bij zo’n prestigieus evenement.’
Half maart kwam er ook positief nieuws uit de wereld van het schansspringen. De 19-jarige Sloveense Nika Prevc kwam tijdens het skivliegen, waarbij van een langere en hogere schans wordt gesprongen, tot een nieuw wereldrecord van 236 meter. ‘Ook op het Noorse monster, zoals de schans in Vikersund wordt genoemd, is de tweevoudige wereldkampioen een klasse apart’, meldt het Sloveense dagblad Delo.
Oostenrijk heft zijn veto op tegen een volledig Schengenlidmaatschap voor Roemenië en Bulgarije. Daarmee is het ‘nu officieel’, meldt het Oostenrijkse regionale dagblad Die Kleine Zeitung: Boekarest en Sofia zullen begin volgend jaar toetreden tot de Europese ruimte van vrij verkeer, na lang wachten. Oostenrijk, dat tegen hun toetreding was, maakte maandag bekend dat het geen veto tegen het lidmaatschap zou uitspreken.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Terwijl donderdag in Brussel een vergadering van Europese ministers wordt gehouden om de toetreding van de twee landen begin 2025 te ratificeren, bevestigde minister van Binnenlandse Zaken Gerhard Karner in een persbericht: ‘De landgrenzen zullen nu open zijn voor Roemenië en Bulgarije.’ Wenen rechtvaardigde zijn beslissing met een beroep op de versterking van zijn buitengrenzen, die geleid heeft tot een ‘massale vermindering van illegale migrantenstromen’.
Op de Balkan worden via de zwarte markt op berichtendienst Telegram oproepen gedaan om voor een aanzienlijk bedrag immigranten te smokkelen. Bij deze Bulgaarse chauffeur gaat bijna alles mis. En naar het geld kan hij fluiten.
Vladislav [niet zijn echte naam] leidt geen bijzonder turbulent leven. Hij woont in een stad in het noordoosten van Bulgarije, waar hij in een fabriek werkt, in ploegendienst. De eentonigheid van zijn baan en het magere salaris dat hij verdient brengen hem in de verleiding om dingen te doen die ver buiten zijn dagelijkse routine vallen – in dit geval zelfs buiten de wet.
Via een advertentie in een anoniem kanaal op berichtendienst Telegram begint Vladislav in september 2023 een nieuwe loopbaan als ‘handelaar in illegale immigranten’. Hij aarzelt aanvankelijk, maar het geld dat hem in het vooruitzicht wordt gesteld is toch te verleidelijk. Vladislav reageert op een bericht dat gebruiker Dark Haker heeft geplaatst, waarin wordt gezocht naar een ‘vervoerder tegen betaling van een groot bedrag’. Vladislavs’ interesse is daarmee al snel gewekt. Dark Haker biedt eerst 650 euro, dan 750, en uiteindelijk iets meer dan 1000 dollar voor het vervoeren van vier vluchtelingen van Boergas naar Sofia.
Internetchats
Illegale migranten de grens over zetten is niet langer alleen voorbehouden aan professionele smokkelaars; het wordt tegenwoordig ook gedaan door mensen die ‘gewoon geld willen verdienen’. Het werven van dergelijke ‘eendagssmokkelaars’ vindt en plein public plaats in internetchats die voor iedereen toegankelijk zijn.
Nadat hij akkoord is gegaan met het aanbod om de vluchtelingen te vervoeren, vertrekt Vladislav vrijwel onmiddellijk naar Boergas. De opdracht is relatief eenvoudig: haal de vier vluchtelingen op en rijd dan rechtstreeks naar Sofia, zonder onderweg ergens te stoppen. Er moet bij aankomst in Sofia een video-opname worden gemaakt van het tellen van de migranten, en er worden regelmatig screenshots van zijn locatie verwacht, zodat de organisatoren weten waar hij is.
Die avond krijgt hij de exacte coördinaten van de plaats waar hij heen moet rijden om de vluchtelingen op te halen. De locatie is een zandweg in Strandzja, tussen Kroesjevets en de Jasna Poljana-dam.
Als hij daar aankomt, ziet Vladislav in het schijnsel van mobiele telefoons de eerste vluchteling opdoemen: een man in donkere kleren met een rugzak. Hij heeft een kaalgeschoren hoofd, een baard en een snor. ‘Daarna verschenen er nog zes,’ vertelt Vladislav. Terwijl de afspraak was dat hij er vier mee zou nemen, waren het er opeens zeven. En in zijn sedan passen maar vijf mensen. Uiteindelijk neemt hij ze allemaal mee richting Sofia: vijf achterin en twee naast hem voorin.
De communicatie met de migranten in de auto verloopt moeizaam. Slechts een van hen spreekt een beetje Engels. ‘Ze maakten voornamelijk selfies met hun telefoons,’ vertelt Vladislav. Met behulp van een vertaalapp begrijpt hij dat ze uit Afghanistan komen en dat hun volgende stop Servië is, met eindbestemming Duitsland. Ze hebben 3000 euro per persoon betaald voor hun reis door Bulgarije.
Vage aanwijzingen
De aanwijzingen die Vladislav onderweg krijgt blijven erg algemeen. Hij moet achter een vrachtwagen gaan rijden en via de app Waze in de gaten houden waar de politie gesignaleerd is. ‘Werd je aangehouden, dan was je er gloeiend bij,’ zegt hij.
Bij aankomst maakt Vladislav zoals gevraagd een filmpje van de vluchtelingen die uitstappen. Volgens zijn correspondentie met een tweede contactpersoon, met een Pakistaans nummer, is dit een vereiste om betaald te worden. Na het maken van de video stappen de zeven migranten ineens weer in de auto. Een paar minuten later krijgen ze aanwijzingen op hun telefoon en stappen ze alsnog uit.
Vladislav was verteld dat hij de helft van het bedrag – 500 euro – van de vluchtelingen zelf zou krijgen. Bij aankomst in Sofia, kort voordat de zeven uiteindelijk de auto verlaten, krijgt hij echter heel andere instructies: hij moet geen geld aannemen van de vluchtelingen, omdat die het misschien nodig hebben voor de rest van de reis naar Duitsland.
Maar dan neemt het verhaal nog een andere wending: Vladislav moet wachten op een andere man die betrokken is bij de smokkel en die hem zal betalen. Maar die blijkt nog te slapen, hoort hij van de man achter het Pakistaanse nummer.
Op een parkeerplaats in Sofia probeert hij zelf wat te slapen. Als dat niet lukt, neemt hij weer contact op met de contactpersoon met het Pakistaanse nummer, die hem uitlegt dat ‘het doorspelen van het geld’ nog niet heeft plaatsgevonden, ‘maar het is in orde’, ‘geen probleem’ en ‘er is niets aan de hand’. Vladislav antwoordt: ‘Er is nog niets mijn kant op gekomen, zoals we wel hadden afgesproken.’
Desondanks blijft de organisator beweren dat alles in orde is. Latere communicatie met zowel het Bulgaarse als het Pakistaanse nummer maakt duidelijk dat de organisatoren elkaar niet kennen en dat de coördinatie elders plaatsvindt. Het Bulgaarse nummer had gesuggereerd dat Vladislav in Plovdiv zou worden betaald, maar tegen die tijd was hij al vertrokken.
‘Er is nog niets mijn kant op gekomen, zoals we wel hadden afgesproken’
Vladislav begint ernstige twijfels te krijgen, maar hij heeft de hoop op zijn honorarium nog niet helemaal opgegeven. In ieder geval heeft geen van zijn twee contactpersonen het contact tot nog toe verbroken.
Als hij de volgende dagen verschillende aanbiedingen krijgt voor een tweede rit, voor nog meer geld – vier mensen voor 500 euro per persoon, bijvoorbeeld – stemt hij in, onder de voorwaarde dat hij bij aankomst ook de 1000 euro die hij nog tegoed heeft zal ontvangen.
Tijdens zijn tweede rit, naar een plaats die niet ver van de eerste eindbestemming ligt, raakt Vladislav de weg kwijt. Zijn telefoon heeft geen bereik en daarom kan hij geen verbinding maken met de gps-app, of met zijn contactpersoon. Uiteindelijk, na uren rondzwerven, gaat hij alleen terug. ‘Vreemd genoeg was de organisator op de hoogte van mijn situatie; toen we contact hadden, wenste hij me een goede reis terug.’
De vergeefse tweede rit is voor Vladislav geen reden om niet toch nog een derde poging te wagen: dit keer met een ander startpunt, een paar kilometer van de grensovergang met Turkije bij Lesovo, in de regio Jambol. Daar moet hij vijf migranten oppikken. Maar er komt niemand opdagen. De contactpersoon belooft dat hij nog 250 euro krijgt en 1000 euro van ‘de Arabier die de mensenhandel heeft georganiseerd’.
Kort voordat hij wil vertrekken, wordt Vladislav aangehouden door de grenspolitie. Niet zo verrassend, want in tegenstelling tot de eerste twee locaties ligt deze plek in het zicht van een controlepost. Hij moet zijn telefoon afgeven, met daarop de correspondentie met de organisatoren. Zijn auto wordt van onder tot boven uitgekamd. ‘Ik zei dat het mijn eerste keer was,’ vertelt hij. Maar ze bieden hem direct twee opties: meewerken of gearresteerd worden. Vladislav kiest de eerste.
Fluiten naar het geld
Alleen kan hij de grenspolitie nauwelijks van dienst zijn. Er zitten geen vluchtelingen in de auto en zijn contactpersonen zijn allemaal anoniem. Als hij zou worden betrapt met migranten, zou hem een onvoorwaardelijke straf boven het hoofd hangen. ‘Eén ding wisten ze heel zeker: ik zou geen enkele lev [de Bulgaarse munteenheid] krijgen voor mijn werk,’ zegt Vladislav, die naar huis wordt gestuurd.
Slechts een van zijn drie ritten is succesvol afgerond. Financieel is hij er zelfs op achteruit gegaan, want hij moest zelf de benzine betalen. Na een week besluit Vladislav zijn nieuwe carrière vaarwel te zeggen.
Financieel is Vladislav er zelfs op achteruit gegaan, want hij moest zelf de benzine betalen
Achteraf beseft hij dat het behoorlijk naïef was om geld te verwachten, nadat hij voor zijn eerste rit niet betaald kreeg. Bovendien realiseert hij zich nu dat hij zichzelf meerdere keren in gevaar heeft gebracht. Ondertussen ziet hij nog steeds Telegram-feeds voorbijkomen met advertenties voor vluchtelingenvervoer, tussen de aanbiedingen voor drugs, nepparfum en nepdiploma’s.
Wat hem inmiddels opvalt, is dat ‘het barst van de mensen zoals ik die gaan rijden, maar naar hun geld kunnen fluiten’. Hij probeert anderen sindsdien te waarschuwen ‘om niet gepakt te worden’.
Oostenrijk was het enige EU-land dat toetreding nog tegenhield
Roemenië en Bulgarije zijn met Oostenrijk overeengekomen om in maart 2024 toe te treden tot de Europese ruimte van vrij verkeer over zee en door de lucht, aldus de Roemeense regering woensdag. De kwestie van het openen van de landgrenzen is uitgesteld tot volgend jaar. Dat meldt ORF.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Roemenië en Bulgarije zijn al sinds 2007 lid van de EU, maar nog niet toegelaten tot het Schengengebied, ook al zegt de Europese Commissie al sinds 2011 dat beide landen aan alle Schengencriteria voldoen om toe te treden tot deze enorme ruimte waarbinnen meer dan 400 miljoen mensen vrij kunnen reizen zonder controles aan de binnengrenzen.
Hun aanvragen werden tegengehouden door Oostenrijk, ‘het enige land’ in de EU dat tegen de toetreding van Roemenië en Bulgarije was, aldus de Oostenrijkse publieke omroep. Nederland heeft zijn veto tegen het Schengenlidmaatschap van Bulgarije voor Kerstmis al ingetrokken. Wenen klaagt al jaren over dat het een onevenredig grote hoeveelheid illegale immigratie te verduren krijgt door de onvoldoende beschermde Schengen-buitengrenzen.
Voormalig premier Bojko Borisov lijkt ‘de Bulgaarse parlementsverkiezingen [van zondag] te winnen’, maar het is onduidelijk ‘of de voormalige karatekampioen met de bezoedelde reputatie een regering kan vormen’, meldt Politico. De politieke nieuwssite ziet ‘geen duidelijke uitweg uit de langdurige politieke crisis in dit Balkanland’.
Volgens de exitpolls ligt zijn centrumrechtse partij GERB op koers om ongeveer 25 procent van de stemmen te winnen in de verkiezingen, ‘de vierde in het land in achttien maanden tijd’. ‘Wat betekent dat hij nu zal moeten proberen een coalitie samen te stellen in een zeer gefragmenteerd politiek landschap’, aldus Politico.
‘De noodzaak om een regering samen te stellen zal alleen maar worden bemoeilijkt door de giftige reputatie van Borisov. In 2020 gingen mensen in Sofia en andere steden de straat op om te protesteren tegen de banden van zijn regering met de maffia en ze beweerden dat de Bulgaarse staat “gegijzeld” was’, schrijft de politieke nieuwssite.
Premier beschuldigt maffia en Rusland van tegenwerking
De Bulgaarse regering van premier Kiril Petkov heeft op 22 juni een motie van wantrouwen in het parlement verloren. 123 van de 239 parlementsleden stemden voor het ontslag van het kabinet, dat nog maar zes maanden aan het bewind is. De stemming was verwacht, aldus The Sofia Globe, aangezien Slavi Trifonov, een tv-presentator die leider werd van de populistische partij ‘Er is zo’n volk’ (ITN), zich uit de regeringscoalitie had teruggetrokken wegens een te gunstig geacht beleid ten aanzien van Noord-Macedonië en een meningsverschil over de begroting.
Petkov had beloofd de ‘welig tierende corruptie’ in zijn land te bestrijden met de pro-Europese partij ‘Wij zetten de verandering voort’ en nam een ‘ongewoon harde lijn’ aan tegen Rusland na de invasie van Oekraïne, aldus Politico. De in Harvard opgeleide econoom beschuldigde de maffia en de Russische ambassadeur in Sofia ervan hem en zijn regering tegen te werken. Het land stevent af op nieuwe parlementsverkiezingen, de vierde sinds april 2021.
Een dag nadat het Russische Gazprom de gasexport naar Polen en Bulgarije opschortte, heeft de Europese Unie verklaard dat ze klaar is om ‘de gaschantage van Moskou’ tegen te gaan, zo meldt La Libre Belgique. ‘Onze reactie zal onmiddellijk, eensgezind en gecoördineerd zijn’, aldus EU-voorzitter Ursula Von der Leyen. Zij verzekerde dat ‘solidariteit’ tussen de lidstaten de tekorten op korte termijn moet kunnen voorkomen en dat Bulgarije en Polen nu gas krijgen van ‘hun EU-buren’.
De Europese Commissie wil medio mei voorstellen indienen om de afhankelijkheid van de EU van Russische fossiele brandstoffen te verminderen. ‘Het onderwerp zal aan de orde komen op een speciale Europese top op 30 en 31 mei,’ aldus La Libre Belgique.
Het sanctiepakket zal ook een verbod op Russische olie inhouden
Het sanctiepakket zal ook een verbod op Russische olie inhouden, merkt Le Soirop. Volgens het dagblad, dat een diplomatieke bron citeert, hebben de permanente vertegenwoordigers van de EU-lidstaten de kwestie woensdag besproken.
Sinds het begin van het Russische offensief in Oekraïne vragen Europeanen zich af wie het eerst zou ‘schieten’ door op gas te mikken: Europa met een embargo of Moskou dat de kranen dichtdraait, merkt Le Soir op. Hoe dan ook, ‘aan beide kanten vindt er escalatie plaats’, verklaarde een bron die dicht bij de zaak zit aan het dagblad.
Het Russische bedrijf Gazprom levert vanaf vanochtend voorlopig geen gas meer aan Polen en Bulgarije. Beide landen zeggen dat ze hierop voorbereid waren, zo melden zij in VarsawBusiness Journal en Novinite.
De opschorting is een gevolg van de escalerende spanningen tussen Moskou en het Westen, schrijft The Telegraph. Het Russische besluit werd genomen nadat de regering in Warschau het verzoek van president Poetin had geweigerd om het gas in roebels te betalen, aldus de Britse krant. De Europese Commissie had gewaarschuwd dat betaling in roebels in strijd zou zijn met de EU-sancties tegen Moskou, merkt Politico Europe op. Het is de eerste keer dat het Kremlin de gastoevoer naar een land heeft afgesneden sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne.
‘Rusland begint in Europa “gaschantage” uit te oefenen’
Gazprom levert meer dan de helft van de gasinvoer van Polen. ‘Dat is een groot gat om te vullen,’ merktBBCop. ‘Wanneer het stookseizoen in de herfst weer begint en de vraag toeneemt, kan het voor Polen moeilijk zijn om voor een paar maanden aan gas te komen,’ zegt de correspondent van de Britse zender in Warschau. Temeer daar ‘de concurrentie groot is op een reeds krappe gasvoorzieningsmarkt’.
‘Rusland begint in Europa “gaschantage” uit te oefenen,’ aldus Andri Jermak, stafchef van de Oekraïense president Zelensky, die dinsdag in The Guardian werd geciteerd. Ook Duitsland en Polen, landen die sterk afhankelijk zijn van Russisch gas, bereiden zich voor op het ergste, aldus de Britse krant.
Bojko Borisov, de voormalige premier van Bulgarije, is donderdag gearresteerd. De arrestatie vond plaats in het kader van een onderzoek van het Europees openbaar ministerie naar vermeende corruptie met EU-middelen in Bulgarije, meldt Radio Free Europe-Radio Liberty. De voormalige minister-president trad in 2020 na corruptiebeschuldigingen af, onder hevige druk van demonstranten.
De tweeënzestigjarige leider van de oppositiepartij Gerb wordt ervan verdacht EU-middelen te hebben verduisterd. Hij werd gearresteerd samen met verschillende andere leden van zijn partij, waaronder voormalig minister van Financiën Vladislav Goranov.
Eurosceptische parlementariër maakt fascistische groet
Na woensdag gesproken te hebben in een debat in het Europees Parlement over de rechtsstaat in Polen en Hongarije, stak de Bulgaarse europarlementariër Angel Dzhambazki van de eurosceptische ECR-fractie een paar seconden zijn rechterarm voor zich uit alvorens weg te lopen, meldt Deutsche Welle.
Parce qu'il a défendu l'état de droit en 🇪🇺, @sandrogozi s'est fait insulter par l'eurodéputé @djambazki, qui a quitté l'hémicycle en faisant un scandaleux salut nazi.
‘We zullen nooit toestaan dat u ons vertelt wat te zeggen en wat te doen. Leve Bulgarije, Hongarije, Orbán, Fidesz en het Europa van de natiestaten’, had de politicus eerder gezegd achter het katheder in de vergaderzaal. Ook noemde hij op Twitter het besluit van het Hof van Justitie van de EU van woensdag een ‘gruwel’. Het Hof bekrachtigde een door Polen en Hongarije aangevochten mechanisme op grond waarvan Europese middelen kunnen worden ontnomen aan een land waar schendingen van de rechtsstaat worden vastgesteld.
De vicevoorzitter van het Europees Parlement, Pina Picierno van Italië, die op dat moment het debat leidde, zei dat het Parlement met behulp van camera’s zou nagaan ‘of er al dan niet sprake was van een fascistische groet’ en dat, indien dit het geval was, er sancties zouden worden genomen.
Slavi Trifonov, tv- presentator, rockster en toekomstig minister-president van Bulgarije?
Het is de grote verrassing van de Bulgaarse parlementsverkiezingen: de partij van de komiek, zanger en tv-ster Slavi Trifonov is de op een na grootste van het land geworden.
Zijn handelsmerk is het uitsteken van zijn tong en het bekende metalgebaar waarbij hij twee horens vormt met zijn vingers. In Bulgarije vult hij hele stadions en komt hij op een grote motorfiets en in een leren jack het podium oprijden, omringd door schaars geklede vrouwen. Maar sinds 4 april, de dag van de parlementsverkiezingen, is de onwaarschijnlijke partij van Slavi Trifonov, ITN (Има такъв народ of ‘Er is zo’n volk’), de tweede politieke kracht van het land geworden.
ITN speelt daarmee een belangrijke rol in de komende formatie, aangezien vrijwel alle oppositiepartijen hebben aangegeven niet verder te willen met demissionair premier Borisov.
Zonder enige ervaring in de politiek, zonder politici (het programma is opgesteld door het team dat verantwoordelijk is voor het schrijven van zijn sketches en liedjes), heeft ITN bijna 18 procent van de stemmen behaald, iets minder dan GERB, de partij Bojko Borisov (26 procent), zo meldt het Bulgaarse dagblad Sega. Maar voor velen is deze 54-jarige man, die elke Bulgaar kent van tv-optredens, de echte winnaar van deze verkiezingen; in de buitenlandse pers wordt hij vergeleken met de Italiaan Beppe Grillo en met Volodymyr Zelensky, die andere tv-ster die president van Oekraïne werd.
‘Handelaar in dromen’
Maar wie is Slavi Trifonov eigenlijk? Hij is bovenal ‘een handelaar in dromen’, schrijft politicologe Anna Krasteva in de Bulgaarse krant Dnevnik. Zijn politieke programma is een utopie, vervolgt Krasteva, namelijk de invoering van stemming bij meerderheid in twee ronden, waardoor in zijn woorden, ‘de macht zou worden teruggegeven aan het volk’.
Slavi Trifonov heeft zijn populariteit vooral aan tv te danken. Zijn avondshow, waarin hij volgens Amerikaans recept zijn gasten ontvangt vergezeld van een orkest, had op bTV, de belangrijkste commerciële zender, tussen de 2 en 3 miljoen kijkers per dag – en dat in een land van maar 7 miljoen mensen. Maar zijn tegenstanders zeggen dat zijn ‘vulgaire stijl’ hem populair heeft gemaakt.
‘Niet zijn vulgaire stijl is de sleutel tot zijn succes, maar zijn vermogen om met het publiek te communiceren en de tijdgeest aan te voelen’
‘We moeten Slavi Trifonov niet onderschatten’, zegt Emilia Slavova, een taalkundige die doceert aan de Universiteit van Sofia. ‘Niet zijn vulgaire stijl is de sleutel tot zijn succes, maar zijn vermogen om met het publiek te communiceren en de tijdgeest aan te voelen’, schrijft zij in een ander artikel in het dagblad Dnevnik.
Maar over één ding is iedereen het eens: ook al blijven zijn ware politieke bedoelingen een mysterie, het ‘Slavi-fenomeen’ lijkt een katalysator te zijn voor de woede en frustratie van een groot deel van de bevolking, vooral in kleine steden en plattelandsgebieden. Een groot deel van de Bulgaarse diaspora in het buitenland stemde ook voor ITN.
Netanyahu tussen twee vuren
Na de Israëlische parlementsverkiezingen van 23 maart zijn de politieke onderhandelingen over de vorming van een nieuwe coalitie in volle gang. De Israëlische president gaf Benyamin Netanyahu dinsdag de opdracht om te proberen een nieuwe regering te vormen. Maar tegelijkertijd wordt Netanyahu ook geconfronteerd met de hervatting van zijn proces wegens corruptie, fraude en vertrouwensbreuk. In beide gevallen staat zijn toekomst op het spel, politiek maar ook persoonlijk.
Vrijwel alle media leggen een verband tussen de twee gebeurtenissen: het proces voor de rechtbank van Jeruzalem, dat in het oosten van de stad plaatsvindt, en, in het westen, de optocht van partijleiders langs de Israëlische president – die een apolitieke erefunctie heeft – om een kandidaat aan te bevelen die een coalitie en een stabiele regering tot stand moet brengen. Een klus die in het sterk verdeelde politiek landschap nog niet zo makkelijk geklaard is.
Tegenaanval
Netanyahu wacht zijn proces niet lijdzaam af en gaat in de tegenaanval. In een televisietoespraak op 5 april beschuldigde hij het openbaar ministerie ervan een ‘heksenjacht’ tegen hem te voeren. ‘Wat een hypocrisie. De hele procedure tegen mij is een misbruik van de bevoegdheden van het openbaar ministerie’, hamerde de premier kort na de hoorzitting op dezelfde dag. ‘Ze onderzochten geen misdaad, ze zochten niet naar een misdaad, ze jaagden op een man, ze jaagden op mij’, vervolgde hij. Dit is een ‘institutionele staatsgreep’.
Dus ‘de beschuldigde beschuldigt’, merkt Nahum Barnea op in het centrum-linkse dagblad Yediot Aharonot. Netanyahu zat aan de rand van het middenpad en hoorde het openingspleidooi van aanklager Liat Ben-Ari aan: ‘Handen nonchalant over zijn borst gekruist, ogen strak op de aanklager gericht. Hij wilde droevig lijken, boos, verwijderd van de kleine mensen die hem gedwongen hadden tussen hen te zitten.’ Volgens de redacteur zal de volgende regering onder leiding van Benyamin Netanyahu een nieuwe procureur-generaal benoemen die ‘de aanklachten tegen hem zal begraven’. Alles zal zo stil mogelijk gebeuren, ‘in overeenstemming met de wet’.
We hadden Netanyahu de bijnaam “Kim” gegeven, als verwijzing naar de Noord-Koreaanse dictator’
Volgens advocaat Aviad Hacohen was het eerste deel van de hoorzitting, het openingspleidooi van de openbare aanklager, meer gericht tegen de aanwezige journalisten dan tegen de rechtbank zelf. ‘Het is te hopen’, schrijft hij in Israel Hayom, de krant die dicht bij de regering in Israël staat, ‘dat wat volgt zal gebeuren volgens de regels van de Israëlische wet en niet die van het dorpsplein’, dat, volgens Hacohen, is opgehitst door de media en demonstranten van allerlei pluimage.
De rechters hebben Netanyahu vrijgesteld van het bijwonen van het verhoor van de eerste getuige, Ilan Yeshua, voormalige hoofdredacteur van het nieuwsportaal Walla. Zoals de Jerusalem Post meldt, sprak Yeshua in zaak 4000, een zaak van vermeende corruptie: Walla zou positief berichten over Netanyahu in ruil voor voordelen voor het moederbedrijf van de site, het Israëlische telecombedrijf Bezeq. De getuige ging in detail in op de instructies die hij had gekregen om artikelen te weren die schadelijk waren voor de premier en zijn getrouwen. ‘We hadden Netanyahu de bijnaam “Kim” gegeven, als verwijzing naar de Noord-Koreaanse dictator’, aldus Yeshua.
De rechtszaak zal worden voortgezet met drie zittingen per week, van maandag tot en met woensdag. In dit tempo, zeggen deskundigen, zal er pas over twee of drie jaar een uitspraak komen.
VS wil wereldwijd minimumtarief winstbelasting
‘We werken samen met de G20-landen aan een minimumtarief voor de winstbelasting dat een einde kan maken aan de race to the bottom’, aldus de Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen op maandag. Yellen betreurt de wedloop tussen landen voor steeds lagere winst- of vennootschapsbelastingen in naam van de concurrentiekracht of het ‘verdienvermogen’.
‘Hiermee geeft de regering-Biden het startschot voor haar inspanningen om de belastinginkomsten in de Verenigde Staten te verhogen en te voorkomen dat bedrijven hun winsten naar het buitenland verplaatsen om belastingen te ontwijken’, schrijft The New York Times.
‘Als dit plan wordt aangenomen zonder een wereldwijde minimumbelasting, kan het nadelig worden om een bedrijf in de Verenigde Staten te hebben’
De Verenigde Staten willen graag een wereldwijd minimumtarief voor de winst- of vennootschapsbelasting overeenkomen, omdat het zelf van plan is bedrijven meer te belasten om het ambitieuze investeringsplan te financieren van 2 biljoen dollar over acht jaar in de infrastructuur van het land en de verduurzaming van de economie, dat op 31 maart door Joe Biden werd gepresenteerd. Als dit plan ‘wordt aangenomen zonder een wereldwijde minimumbelasting, kan het nadelig worden om een bedrijf in de Verenigde Staten te hebben’, merkt The Wall Street Journalop.
Onder de regering-Trump is het balastingtarief in de Verenigde Staten verlaagd van 35 procent naar 21 procent. Biden wil dat weer verhogen tot 28 procent en het internationale minimumtarief dat Amerikaanse bedrijven betalen op hun buitenlandse winsten verhogen tot 21 procent.
Het tarief voor de vennootschapsbelasting is in Nederland 25 procent. Maar uit onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek uit 2019 blijkt dat grote bedrijven door verschillende aftrekposten in werkelijkheid maar 17 procent belasting betalen over hun winst.
Achtentwintig jaar na de val van de Berlijnse muur kampen de landen van Oost-Europa nog steeds met de nasleep van hun geschiedenis. Dat verklaart waarom zij de Europese crises op een heel andere manier ervaren, volgens de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev.
Wat kunnen collega’s in het Westen leren van een Oost-Europese politicoloog zoals u?
Ivan Krastev: ‘Mijn boek After Europe is bedoeld als een Oost-Europese visie op de crisis, of misschien moet ik zeggen de crises, die de EU nu al tien jaar lang in hun greep houden. Ik wilde laten zien dat er in Europa niet alleen een scheidslijn loopt tussen links en rechts, tussen noord en zuid, tussen de grote en de kleine landen, tussen degenen die méér Europa willen en degenen die minder (of helemaal geen) Europa willen, maar ook tussen degenen die uit eigen ervaring weten wat desintegratie is en degenen die deze desintegratie alleen kennen uit de geschiedenisboeken. En dat een van de diepste scheidslijnen van Europa de kloof is tussen de mannen en vrouwen van Oost-Europa die de ineenstorting van het communisme en het uiteenvallen van het ooit zo machtige Warschaupact hebben meegemaakt – of ze nu blij waren met de val van het oude regime of niet – en de inwoners van West-Europa die deze traumatische gebeurtenissen niet hebben ondergaan.
Die ervaring verklaart het radicale verschil tussen de opvattingen over de huidige Europese crisis die in Parijs of in Boedapest te beluisteren zijn. Kort gezegd: de Oost-Europeanen volgen de ontwikkelingen met grote ongerustheid, zelfs een zekere angst, terwijl de West-Europeanen koppig blijven geloven dat alles wel goed zal komen. Maar de Oost-Europeanen kunnen vanuit hun persoonlijke ervaring niet de ogen sluiten en blijven hopen dat alles wel goed komt. Natuurlijk is het onzinnig om de huidige crisis van de EU te vergelijken met de crisis die het Sovjetblok indertijd heeft doorgemaakt, maar toch is het bijna onvermijdelijk dat wat er vandaag gebeurt veel Oost-Europeanen pijnlijk herinnert aan wat ze al eerder hebben meegemaakt. En dat gevoel van déjà vu verklaart de paradox dat de Oost-Europeanen het meest pro-Europa zijn en tegelijkertijd het meest pessimistisch over de kans dat de EU zichzelf uit de crisis zal kunnen redden.’
Westerse lezers van uw boek worden getroffen door uw droefheid, vooral om die bejaarde ouders die eenzaam wegkwijnen in hun bouwvallige appartementje in Oost-Europa. Hebt u nog meer redenen om treurig en sceptisch te zijn?
‘Een van de dramatische gevolgen van de migratiecrisis voor de Oost-Europese samenlevingen is de demografische paniekgolf die is opgekomen. Neem Bulgarije: de afgelopen 25 jaar heeft zo’n 10 procent van onze medeburgers het land verlaten, op zoek naar werk in het buitenland. Volgens voorspellingen van de Verenigde Naties zal de Bulgaarse bevolking in 2050 met 27 procent zijn afgenomen. Deze vrees voor de ‘etnische verdwijning’ leeft ook in veel andere kleine Oost-Europese landen. Voor hen is de komst van de migranten een teken dat zijzelf uit de geschiedenis verdwijnen. Op televisie zien we oudere mensen protesteren tegen de komst van migranten in hun leeggelopen dorpen waar al decennialang geen kinderen meer worden geboren, en ons hart doet pijn voor beide partijen – voor de migranten, maar ook voor die oudjes, die hun wereld voor hun ogen uiteen zien vallen. Voor hen werkt de natie, net zoals God, als een buffer tegen de fysieke verdwijning.
In Bulgarije heeft de massale emigratie van voornamelijk 25- tot 50-jarigen dramatische gevolgen gehad voor de economie, maar ook voor de politiek. Wat in 1989 begon als een democratische revolutie, is gevolgd door een demografische contrarevolutie. Als deze trend niet verandert zal het bbp van de landen van Midden- en Oost-Europa tussen 2015 en 2030 met zo’n 9 procent dalen, volgens schattingen van het IMF. De werkgevers in de regio beklagen zich voortdurend over het gebrek aan gekwalificeerde arbeidskrachten. Goed opgeleide verpleegkundigen gaan liever een veelvoud van hun salaris verdienen door in Londen voor één gezin te zorgen dan dat ze in hun eigen land hun vak uitoefenen. Wij blijven maar klagen dat Bulgarije de afgelopen jaren slechte leiders heeft gehad, maar we zouden ons eens moeten afvragen of dat niet ook een gevolg is van de massa-emigratie. Waarom zou iemand die wil vertrekken zich nog druk maken over het welslagen van hervormingen in zijn eigen land? Hij wil vooral de koers van zijn eigen leven veranderen en interesseert zich niet meer voor het leven van anderen.’
In deze tijd van migratie functioneert de democratie steeds meer als een instrument van uitsluiting en niet van integratie
Er wordt nu gesproken over de terugkeer van het fascisme in Europa.
‘De nieuwe revolutie van de eenentwintigste eeuw is de migratie. Dat is geen opstand van de massa’s, zoals die van de twintigste eeuw, maar een opstand van individuen en hun gezinnen tegen de grenzen. Die revolutie wordt niet aangewakkerd door ideologische discussies over een stralende toekomst, maar door foto’s op internet van het leven aan de andere kant van de grens. Verandering betekent voor een groeiend aantal mensen op de wereld niet meer veranderen van regering maar veranderen van land.
Net als bij alle revoluties is ook bij deze het probleem haar vermogen om een contrarevolutie op te roepen. In ons geval heeft ze al de reacties opgeroepen van de “bedreigde meerderheden” in het hart van de Europese politiek. Die mensen vrezen dat de buitenlanders hun land overlopen en hun manier van leven bedreigen. Zij zijn ervan overtuigd dat de huidige crisis het gevolg is van een samenzwering tussen de geglobaliseerde elites en de migranten met hun stammencultuur.
In deze tijd van migratie functioneert de democratie steeds meer als een instrument van uitsluiting en niet van integratie. Het belangrijkste kenmerk van de meeste rechts-populistische partijen in Europa is dat zij niet conservatief of nationalistisch zijn, maar reactionair. Dit offensief van de “bedreigde meerderheden” in Europa doet het meest vrezen voor een terugkeer naar de jaren dertig van de vorige eeuw.’
Auteur: Iuliana Metodieva
Vertaler: Annemie de Vries
Niet-commerciële informatieve website die zich richt op mensenrechten, en dan vooral op de integratie van de Roma. De site wordt onderhouden door Iuliana Metodieva en Emil Cohen, die bekendstaan om hun betrokkenheid bij dit onderwerp.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
