Hiphop zag vijftig jaar geleden het licht op een straatfeest in de Bronx. Inmiddels is die destijds nieuwe sound uitgegroeid tot een van de populairste muziekgenres. Dj’s en rappers hebben niet alleen hun stempel gedrukt op de muziek, maar ook het verdienmodel van de sector op zijn kop gezet.
Geen muziekgenre waarin geld verdienen zo wordt bejubeld als in hiphop. Met een liedje over hun favoriete sneakers sleepte Run-DMC in de jaren tachtig een ongekende miljoenendeal met Adidas in de wacht. Toen 50 Cent twintig jaar later in zee ging met Vitaminwater, kreeg hij niet alleen geld, maar een aandeel in het bedrijf. Jay-Z wist het fenomeen directiekamer cool te maken toen hij directeur werd van het label Def Jam.
Vorige maand was het precies een halve eeuw geleden dat DJ Kool Herc op een straatfeest in de Bronx de aanzet gaf tot een nieuwe sound. Inmiddels is hiphop uitgegroeid tot het populairste muziekgenre van de Verenigde Staten: niet alleen qua luistercijfers, waarin het alle andere muzieksoorten achter zich laat, maar ook door zijn invloed op de sound van artiesten in andere genres.
Hiphop heeft vooral de bedrijfsvoering van de muziekindustrie veranderd en bracht hele generaties voort van baanbrekende rappers die de popmuziek een nieuw verdienmodel hebben gegeven. Daarin staat pragmatisme hoger aangeschreven dan artistiek gedoe. En met succes: in de eerste helft van 2023 was hiphop, met inbegrip van R&B, volgens datalogger Luminate goed voor 25,9 procent van de Amerikaanse muziekconsumptie. Op de tweede plaats staat rock met 19,8 procent. ‘Ze zaten niet vast aan allerlei regeltjes,’ verklaart Lyor Cohen, de voormalige topman van het baanbrekende hiphoplabel Def Jam (in 1999 door hem verkocht) en nu hoofd muziek van YouTube en Google. Rapartiesten en platenbonzen ‘verzonnen slimme nieuwe dingen, in plaats van nooit iets in twijfel te trekken omdat de dingen nu eenmaal zo gedaan werden’.
Eigen hand
Anders dan hele generaties rockers hadden rappers altijd al oog voor hun verdienmodel en waren ze dus beter toegerust voor een wereld waarin het moeilijker wordt om alleen met je muziek veel geld te verdienen. Rappers kregen naast hun albums met sponsorcontracten ook andere inkomstenbronnen waarop ze terug konden vallen. Ze gingen ook voorop in de tendens om de rechten op hun muziek in eigen hand te houden.
Al decennialang zoeken hiphopproducers naar goeie beats en pakkende riffs als muzikale bedding voor de woordenstroom van hun rappers. Veel mainstream popnummers zijn in hun sound tegenwoordig schatplichtig aan die methode. De invloed van hiphop gaat terug tot eind jaren zestig, toen een piepjonge DJ Hollywood op rijm over de intro van een plaat heen praatte. Zijn teksten en zijn dj-werk werden toen niet als muziek beschouwd. Die omslag kwam pas met het werk van DJ Kool Herc en Grandmaster Flash: dankzij hun technische innovaties, zoals het in een lus achter elkaar plakken van de instrumentale stukjes uit een nummer, werden dj’s zelf artiesten en componisten. Rappen, dat zijn oorsprong vindt in het Jamaicaanse ‘toasten’ op reggaenummers, verdrong uiteindelijk het dj’en als centrale activiteit van wat we nu kennen als hiphop.
De hele popmuziek spreekt nu de taal van de hiphop
Raps werden songs en in de jaren tachtig commerciële nummers van drie minuten. Sampelen, het gebruiken van een klein stukje uit een bestaand popnummer, vergrootte de muzikale mogelijkheden: zo maakte je weer nieuwe muziek van oude nummers. De manier waarop top-40-hits tot stand komen is door deze innovaties veranderd. Het is niet langer zo dat één iemand met een tekst komt en een ander daar een melodie bij schrijft.
De hele popmuziek spreekt nu – net als reggaeton, afrobeats, K-pop en zelfs sommige countrymuziek – de taal van de hiphop.
Mixtapes bestaan al zolang dj’s cassettes uitwisselen, maar begin deze eeuw werden ze dankzij Lil Wayne iets waarmee je je carrière een boost kunt geven. Mixtapes werden toen nog niet officieel of op grote schaal verkocht en konden dus informeel worden uitgewisseld zonder juridische repercussies. Zo kon je iedereen sampelen zonder bang te hoeven zijn dat je advocaten op je dak kreeg. Maar Lil Wayne bouwde voort op wat hij 50 Cent had zien doen en gebruikte mixtapes als een middel om vraag te creëren.
Toen het even wat minder ging met zijn carrière, stuurde hij een hele zwik mixtapes de wereld in waarop hij zijn kunnen etaleerde en rapte op beroemd geworden beats. Zo overlaadde hij zijn grootste fans met het nieuwe werk waar ze naar snakten. Die mixtapes, zoals het met DJ Drama gemaakte Dedication 2, worden tegenwoordig tot zijn beste werk gerekend. De platenbonzen waren destijds niet blij met al die buiten hun label om gemaakte albums. Maar het gaf zijn carrière wel een nieuwe boost en andere rappers namen een voorbeeld aan hem.
Achterstelling en racisme
En die mixtapes waren nodig omdat veel grote labels wel wisten hoe ze muziek op de radio konden krijgen, maar niet de middelen of de kennis hadden om de fans van hun rappers op straat te bereiken. Dat deden de mixtapes wel. Hiphop heeft een reputatie van grootspraak, kliekvorming en onderlinge ruzie, maar er is altijd een nog grotere gezamenlijke vijand waartegen rappers zich in de studio kunnen verenigen: die van achterstelling en racisme. ‘De overkoepelende macrowaarheid was dat we tegenover de samenleving opkwamen voor onze overtuiging, we wilden dat onze artiesten erkenning kregen,’ zegt Steve Stoute, die een boek over hiphop schreef.
Rappers werken niet alleen intensief samen, maar nemen ook veel over uit andere genres, van rock (Run-DMC) en funk (Dr. Dre) tot country (Lil Nas X) en emo (Juice WRLD). Tegenwoordig hoor je hiphopartiesten net zo veel zingen als rappen en gebruiken ze ook gitaarlijnen en elektronische riffs in hun muziek. En ook vrouwelijke rappers hebben nu eindelijk succes.
Rappers doen vaak mee op nummers van anderen in ruil voor geld of wederdiensten
En dan die samenwerkingscultuur. Rappers doen vaak mee op nummers van anderen in ruil voor geld of wederdiensten. Ook die praktijk is overgeslagen op andere genres. De hiphopcultuur van sampelen en gastoptredens was een voorloper van de genrevervaging die je nu zo veel in muziek tegenkomt.
Hiphop is de afgelopen tien jaar een bindende kracht geweest in een versplinterde muziekwereld, een nieuwe lingua franca waarin verschillende genres met elkaar kunnen spreken. ‘De muziekindustrie bestaat voor een groot deel uit hiphop,’ zegt Jamie Krents, het hoofd van Verve Records, het label van Billie Holiday en Jon Batiste. ‘Dat is wat de hele popmuziek nu ademt.’
Een halfjaar na de moord op de Maltese journaliste Daphne Caruana Galizia zijn de opdrachtgevers nog altijd niet gepakt. Niet verwonderlijk, vindt men op het eiland: het kan bijna iedereen geweest zijn.
Op een zaterdagavond in januari trekken naar schatting 110.000 mensen – meer dan een kwart van de bevolking – naar Valletta, de kleine parel van een hoofdstad, om te vieren dat de stad zichzelf een jaar lang Culturele Hoofdstad van Europa 2018 mag noemen. ‘De nationale trots bereikt een historisch hoogtepunt,’ aldus premier Joseph Muscat.
Het doet er niet toe dat de stad deze eer moet delen met Leeuwarden, een provinciestad in Nederland. Het doet er niet toe dat landen bij toerbeurt aan bod komen. Het doet er niet toe dat veel van het culturele aanbod die avond gerecycled is. Het doet er niet toe dat de trots verdampte toen mensen soms wel drie uur moesten wachten op de bus naar huis. En het doet er niet toe dat het amper drie maanden geleden was dat het eiland werd opgeschrikt door de ernstigste vorm van reputatieschade ooit: de spectaculaire moord, met een autobom, op de prominentste journaliste van het eiland, Daphne Caruana Galizia.
Cliëntelisme
Dat paste niet in het plaatje van Muscat. Malta beleeft bijzondere tijden. Het is het kleinste land in de EU, zowel qua bevolking als qua grondgebied (kleiner dan de provincie Utrecht). Het is ook (veruit) de dichtstbevolkte lidstaat en de bevolking groeit nog steeds. Het eiland verandert bovendien het snelst binnen de EU.
In 1964 werd Malta onafhankelijk van Groot-Brittannië. De charmes van het eiland waren, uh, niet echt verfijnd te noemen: de hotels waren excentriek, de stranden vuil, de Katholieke Kerk deelde de lakens nog uit, de keuken was beïnvloed door de Royal Navy. Maar het klimaat was betrouwbaar; de mensen innemend, vindingrijk en veerkrachtig, zoals ze hadden bewezen in de oorlog. En zoals de plaatselijke uitdrukking luidt: il-maltin jafu idawru lira – Maltezers kunnen geld verdienen.
De Maltese politiek is fascinerend: altijd rauw, soms gewelddadig. De Arbeiderspartij en de christendemocratenachtige Nationalisten konden rekenen op een soort stammentrouw: meer Feyenoord-Ajax dan links tegen rechts. En vriendendiensten horen er op zo’n klein eiland bij, vooral omdat de meeste banen overheidsbanen zijn. Dat werd nog versterkt door de enkelvoudige overdraagbare stem (‘single transferable vote’), die de concurrentie tussen de kandidaten van dezelfde partij bevordert. Je wordt verkozen als je iedereen kent. ‘Er is altijd cliëntelisme geweest. Arme mensen die druk uitoefenen op politici om een baan te krijgen of een promotie,’ aldus Henry Frendo, professor moderne geschiedenis aan de universiteit van Malta.
‘Het is een ongelukkig systeem voor ons,’ zegt Arnold Cassola, oprichter van de Groene Partij op Malta, die niet zozeer in de verdrukking is geraakt als wel is verstikt. ‘En voor het land, zou ik zeggen. Politici kunnen baantjes vergeven. Ze kunnen het voetbalteam sponsoren, een klarinet doneren aan de plaatselijke muziekband of geld geven voor het dorpsfeest.’
Maar als een kandidaat wint, is hij de baas (‘the winner takes it all’). De premier benoemt iedereen, van de opperrechter, de politiecommissaris tot de schouwburgdirecteur. Loyaliteit is essentieel, competentie optioneel. ‘Het enige verschil met de middeleeuwen is dat we de vrouwen van de tegenpartij niet meer verkrachten,’ zegt Cassola.
Joseph Muscat werd partijleider van de Arbeiderspartij in 2008, toen hij 34 was. ‘Hij was erg modern, erg capabel, erg charismatisch,’ volgens Christian Peregin, redacteur van website Lovin Malta. Hij was voor de scheiding, homorechten, een minder strenge censuur, allemaal gebieden waar de paus vroeger de dienst uitmaakte. Uiteindelijk omarmde Muscat ook de EU waartoe Malta in 2004 was toegetreden ondanks nukkige bezwaren van de Arbeiderspartij, die toen in de oppositie zat. Het land profiteerde, maar de Nationalisten niet: in 2013 behaalde Muscat een grote overwinning. ‘De vorige regering was vermoeid en werd beschouwd als corrupt,’ zei Peregin. ‘Muscat had energie. En hij gaf die energie door aan zijn regering.’
“De regering is niet pro-business. Zij ís business”
Net als zijn Britse evenknie, Tony Blair, moest Muscat afrekenen met de angst dat de Arbeiderspartij het kapitaal zou afschrikken. Maar in tegenstelling tot Blair benoemde hij een zakenman als stafchef: Keith Schembri. ‘Dat is een van de redenen dat deze regering presteert,’ aldus Victor Vella, redacteur van de krant It-Torca, die eigendom is van de vakbond. ‘Er zitten mensen in die dingen voor elkaar kunnen krijgen.’ Dat verklaart nog niet waarom Schembri, die multimiljonair is, dat werk zou willen doen. ‘De regering is niet pro-business,’ zegt priester Joe Borg, ‘zij ís business.’
En de goede tijden hielden maar aan. Het toerisme groeide, omdat Malta een streepje voor had op de ‘gevaren’ van de Noord-Afrikaanse kusten. Onlinegokbedrijven bleven toestromen, tientallen. En dan die alleszeggende term ‘financiële diensten’. In de omvlaggingsbusiness – waarin voorschriften worden ontdoken door rederijen die hun koopvaardijschepen in het buitenland registreren – staat Malta op de zesde plaats, met bijna 90 miljoen registerton, vlak achter de wereldleiders Panama en Liberia. Het eiland ligt niet offshore in overdrachtelijke zin. Het maakt deel uit van de EU, dus is alles, ook de lage vennootschapsbelasting, transparant en legaal. Schijnbaar.
Toch brengen de tweetalige plaatselijke kranten elke dag sappige verhalen over corruptie die verder gaan dan voetbalclubs of klarinetten. Maar wat er ook aan het licht wordt gebracht, de Maltezers lijken er hun schouders over op te halen. Behalve dan over het feit dat Malta’s meest vasthoudende journaliste is vermoord.
De buitenlandse pers heeft Daphne Caruana Galizia onmiddellijk heilig verklaard, wat begrijpelijk was. In Malta waren zelfs haar aanhangers genuanceerder. De laatste tijd hield Daphne (altijd gewoon Daphne) haar eigen onmisbare blog bij, Running Commentary. Dit was erg jammer, want ze zou enorm veel baat gehad hebben bij een goede redacteur. Haar laatste bijdrage staat nog steeds op de site. Hij geeft blijk van een ijzingwekkende scherpzinnigheid: ‘Overal waar je kijkt zitten schurken. De situatie is hopeloos.’ Maar de kop luidt: ‘Die schurk Schembri was vandaag in de rechtbank te beweren dat hij geen schurk was.’ Wat een indruk geeft van haar ongebreideldheid.
Er zijn drie mannen gearresteerd op verdenking van de moord op Daphne, met overtuigende bewijzen. Maar iedereen weet dat het huurmoordenaars waren. Door wie ze betaald werden is niet duidelijk, voor een deel omdat het iedereen geweest had kunnen zijn.
Wat we wel weten is dat zowel Schembri als Konrad Mizzi, de meest invloedrijke minister van Muscat, enkele dagen na de verkiezingsoverwinning van de Arbeiderspartij in 2013 Panamese bedrijven hebben opgericht. Een derde account kon, volgens Daphne, in verband worden gebracht met Muscats echtgenote. Afgelopen zomer besloot een furieuze Muscat dat de bevolking maar moest stemmen over zijn eerlijkheid en schreef hij vervroegde verkiezingen uit. Hij won en zijn meerderheid was vrijwel ongewijzigd. En hij zou morgen weer winnen: Daphne was niet de enige die vond dat de nieuwe oppositieleider waardeloos is – die de staat bovendien nog duizenden euro aan achterstallige belastingen verschuldigd is.
Streng tegen het VK
Incompetentie, of erger, is nog steeds wijdverbreid in het politieapparaat. En God is ook niet meer almachtig. De Maltese kerk ontsnapte ternauwernood aan schandalen over seksueel misbruik, maar nog maar de helft van de mensen woont de mis bij, en niet zoals vroeger bijna iedereen.
Begin 2017, toen Muscat afstevende op zijn herverkiezing, maakte hij goede sier met het EU-voorzitterschap dat Malta toen bij toerbeurt bekleedde – net zoals Valletta nu Culturele Hoofdstad van Europa is. In die hoedanigheid was hij bijzonder streng tegen het VK. Daarbij dringen twee gedachten zich op. De eerste was dat hij geen keus had: een voormalige Britse kolonie kon zich amper toegeeflijk tonen als het om de Brexit ging. De andere was dat hij een reden had om kwaad te zijn. Malta’s succes is gebaseerd op het gebruik van differentiële belastingen om bedrijven aan te trekken. Dat zou in het gedrang komen door de lang gekoesterde Frans-Duitse droom van belastingharmonisering. Wie was de grootste tegenstander van dat idee? Juist, het VK, dat er straks niet meer zal zijn om bezwaren te uiten.
En er zijn andere dreigingen. Een delegatie van het Europees Parlement was gechoqueerd door de manier waarop Malta de moord op Daphne behandelt. De agressieve verkoop van paspoorten uit de Schengenzone aan mensen met een dubieus inkomen wekt ook onrust in Brussel en Straatsburg. En er is een groeiend gevoel dat Malta de kluit belazert. In het VK kennen ze maar één artikel van het Verdrag van Lissabon, en dat is artikel 50. Elders worden steeds meer mensen zich bewust van een andere verdragsbepaling, namelijk artikel 7, op grond waarvan de rechten van het EU-lidmaatschap kunnen worden opgeschort. Polen en Hongarije zijn vanzelfsprekend doelwit, maar Malta wordt ook zenuwachtig. En het heeft daartoe alle reden. Als je de veerboot neemt van Sliema naar Valletta zie je de basiliek boven de borstwering uittorenen, een van Europa’s prachtige panorama’s. Maar als je terugkeert naar het nieuwe Sliema zie je een goedkope versie van Dubai of Singapore dat gebouwd wordt op een krakkemikkige fundering. De trots van Muscat kan voor een diepe val komen.
New Statesman
Verenigd Koninkrijk | weekblad | oplage 34.000
Sinds 1913 hét tijdschrift voor de Britse linkse intelligentsia. Bekend om zijn diepteanalyses en stevige maatschappijkritiek. In de columns en andere opiniërende stukken stelt het blad zich ook open voor andere dan linkse geluiden.
In 2009 telde Elkhart, een stadje in Indiana waar vooral campers worden gemaakt, nog twintig procent werklozen. Nu is vrijwel iedereen aan het werk.
De zelfbenoemde camperhoofdstad van de wereld geeft een kijkje in hoe de Amerikaanse economie eruit zal zien als die op stoom is.
Jongeren gaan hier na de middelbare school niet studeren maar werken in de fabriek omdat die een geweldig salaris en uitstekende arbeidsvoorwaarden biedt. Reclameborden waarop personeel wordt gevraagd schieten als bermonkruid uit de grond. En arbeiders zijn zó goed bij kas dat autodealers vertellen dat nieuwe pick-ups bijna niet aan te slepen zijn.
Maar dat brengt ook spanningen met zich mee. Werkgevers kunnen werknemers niet aan zich binden en de huizenprijzen schieten omhoog. Het tekort aan personeel noodzaakte een filiaal van Kentucky Fried Chicken om 150 dollar tekenbonus aan te bieden. Een filiaal van McDonald’s kon afgelopen herfst niet open met de lunch omdat de managers niet genoeg personeel konden vinden voor acht dollar per uur om de rijen wachtenden aan de deur te helpen.
Wat ons te wachten staat
Nergens in de VS heeft zich zo’n ommekeer op de arbeidsmarkt voorgedaan als in deze stedelijke regio met 110.000 arbeiders, een mix van blanke fabrieksarbeiders, Mexicaanse immigranten en Amish. ‘Het is net 1955,’ zegt Michael Hicks, econoom aan de Ball State University. ‘Ook als je minimaal geletterd bent, vind je hier zo een baan.’
De economische omstandigheden in Elkhart zijn uniek: de voorspoed heeft te maken met Elkharts centrale rol in de wederopleving van de campermarkt, waar automatisering noch buitenlandse concurrentie een bedreiging vormt. Maar nu de VS de periode van tien jaren werkloosheid achter zich heeft gelaten, breekt in de regio een toekomst aan van tekorten op de arbeidsmarkt en vechten om personeel.
Het werkloosheidscijfer in de regio Elkhart daalde van twintig procent in 2009, het slechtst in de VS, naar net iets boven de twee procent in januari, de helft van het nationale gemiddelde. Het plaatselijke werkloosheidscijfer is nog dichter bij nul: zo’n 9500 openstaande vacatures. Dagelijks forenzen 25.000 arbeiders naar Elkhart, dat zelf 50.000 inwoners telt. Een economisch ontwikkelingsbureau van de county is in heel Appalachia en zelfs tot in Porto Rico op zoek naar kandidaten voor de vacatures.
De toename in banen is in Elkhart het grootst van alle 403 stedelijke gebieden die door Moody’s Analytics zijn onderzocht. Terwijl het nationale werkloosheidscijfer naar de vier procent aan het zakken is, zit de Elkhart-regio al vierendertig achtereenvolgende maanden op dat niveau of lager. De rest van de VS zal waarschijnlijk nooit die duizelingwekkende ontwikkeling kunnen evenaren, maar de regio laat wel zien wat ons te wachten staat.
In het derde kwartaal van 2017 was het gemiddelde weekloon met 6,3 procent gestegen ten opzichte van een jaar eerder, meldt het Labor Department, terwijl nationaal sprake was van een daling van 0,6 procent. In de camperindustrie van Elkhart, waar twaalf procent van de lokale arbeiders werkt, steeg het gemiddelde jaarsalaris met zeventien procent naar 68.000 dollar. En het stijgt nog steeds.
LCI, een bedrijf dat camperonderdelen maakt, heeft vier “dream managers” in dienst, adviseurs die arbeiders helpen bij het plannen van hun vakantie of bij het aanpakken van gezinsproblemen
Sommige arbeidsvoorwaarden klinken meer naar Silicon Valley dan naar de Rust Belt. LCI, een bedrijf dat camperonderdelen maakt, heeft vier ‘dream managers’ in dienst, adviseurs die arbeiders helpen bij het plannen van hun vakantie of bij het aanpakken van gezinsproblemen. ‘We willen dat de mensen een hoger doel in hun leven hebben,’ vertelt een manager, John Ferguson, een vroegere dominee.
Een ander bedrijf, dat planken maakt, adverteert met een gratis gezondheidscentrum om nieuwe krachten te lokken.
De jacht op de arbeider heeft elders de inflatie opgestuwd. De prijzen van woningen in het middensegment zijn in de afgelopen twee jaar jaarlijks met 6,5 procent gestegen, aldus Gary Decker, de vroegere voorzitter van de makelaarsvereniging van Elkhart County, meer dan twee keer zo snel als in eerdere herstelperiodes.
Jayco Factory 44 ziet eruit als een reusachtige timmermanswerkplaats, compleet met het geratel van nietpistolen en het gezoem van elektrische zagen. Het bedrijf, dat Entegra-kampeerauto’s produceert van 475.000 dollar per stuk, is onderdeel van Thor Industries Inc.
Thor koopt het stalen chassis en arbeiders bij Jayco bouwen de camper verder af. Werknemers duwen met de hand vijftien meter lange campers over een railsysteem. De voertuigen worden verplaatst van werkeenheid naar werkeenheid, waar specialisten de verscheidene onderdelen met de hand monteren: kastjes, bedrading, wanden en daken. Om vijf uur ’s morgens komen Amish aan en om een uur ’s middags keren ze weer terug naar hun boerderij. Thor, de grootste werkgever van de regio, is al via allerlei onconventionele manieren op zoek naar personeel. Het bedrijf zoekt gegadigden in Youngstown, Ohio en andere steden in het Midwesten met hoge werkloosheid. Het neemt ook gedetineerden uit de countygevangenis in dienst in het kader van scholingsverlofprogramma’s.
Met het oog op de toekomst nodigt het bedrijf brugklassers uit om zijn vestigingen te bezoeken, en stuurt het mooi afgewerkte campers op tournee langs basisscholen in de streek.
De lonen in de camperindustrie zijn op een niveau waar andere sectoren niet tegenop kunnen: acht van de tien grootste werkgevers in Elkhart maken campers of camperonderdelen. Het personeel wordt betaald op basis van geproduceerde eenheden. Bij een volle werkweek betekent dat 90.000 dollar per jaar voor assembleurs in camperfabrieken en 100.000 dollar voor voormannen.
Het werk is zwaar. In de personeelsadvertentie voor een baan als assembleur bij LCI staat dat het werk betekent dat je de hele dag moet lopen, bukken, knielen, voorover buigen, kruipen, hurken en klimmen, plus dat je voorwerpen van meer dan vijfentwintig kilo moet tillen.
Oudere arbeiders zoeken wat minder eisende banen bij camperbedrijven die onderdelen maken en waar het basisloon vijftien tot twintig dollar per uur is.
Lamont Blackwell, de manager van het plaatselijke filiaal van McDonald’s, vertelt dat hij vroeger voor meer geld bij LCI werkte. ‘Ik heb overwogen om terug te gaan, maar ik kan het niet meer aan,’ zegt hij. ‘Ik ben veertig en mijn lichaam laat het afweten.’
Werknemers wisselen in deze arbeidsmarkt vaak van baan. Volgens lokale fabrikanten is het verloop in de camperindustrie grofweg honderd procent. Nieuwe werknemers worden bonussen van vijfhonderd tot duizend dollar geboden als ze negentig dagen blijven.
De stedelijke regio Elkhart functioneert als een olie-economie – een Koeweit te midden van de maisvelden – aldus Enrico Moretti, econoom aan de Universiteit van Californië in Berkeley. De lonen in de camperindustrie zijn op een niveau waar maar weinig concurrenten tegenop kunnen, en daarom is er weinig verscheidenheid.
Toen president Barack Obama met een stimuleringsplan van 800 miljard dollar kwam, reisde hij twee keer af naar Elkhart ter illustratie van hoe dramatisch de recessie was. “Bij ons was de situatie het slechtst van het hele land”
Als er slechte tijden komen, zijn ze ook echt slecht. In 2009 liep de verkoop van campers met de helft terug en dat gold ook voor het aantal banen. De campershow van Elkhart werd voor het eerst in meer dan vijftig jaar afgezegd.
De Britse krant The Independent noemde Elkhart ‘de stad zonder banen’. In het district Elkhart stonden op de scholen duizend kinderen minder ingeschreven, ongeveer zeven procent, omdat gezinnen de stad uit gingen op zoek naar werk, vooral de mensen uit Mexico, die in 1990 nog twee procent van de bevolking van Elkhart City uitmaakten en in 2010 al vierentwintig procent.
Velen die in Elkhart bleven raakten hun huis kwijt. Meer dan een derde van de verkochte huizen in 2010 waren executieverkopen, vertelt Decker, de vastgoedmakelaar. Toen president Barack Obama met een stimuleringsplan van 800 miljard dollar kwam, reisde hij twee keer af naar Elkhart ter illustratie van hoe dramatisch de recessie was. ‘Bij ons was de situatie het slechtst van het hele land,’ zegt Jason Lippert, directeur bij LCI Industries.
Langzaam krabbelde Elkharts economie weer op. Het stimuleringsplan sloeg aan, hoewel ook een aantal projecten mislukten. Drie bedrijven vestigden zich er, kregen van de overheid meer dan 50 miljoen dollar steun en produceerden slechts twee elektrische voertuigen voordat ze over de kop gingen.
Vanaf 2012 begon de camperindustrie – en bij uitbreiding Elkhart – sterk te groeien, voornamelijk vanwege de verbeterende economie in de VS. De productie van campers en stacaravans verdrievoudigde ten opzicht van 2009 tot 500.000, aldus de Recreational Vehicle Industry Association.
Herinneringen
Shelley Moore, een stadsplanoloog, zegt dat de stad in een race tegen de klok is gewikkeld om een diversere en duurzamere economie op te bouwen. Dat streven wordt gefrustreerd door het succes van de camperindustrie.
Een baan is nu zo makkelijk te krijgen dat niemand in de regio doorleert, wat een risico betekent bij een volgende crisis. Elkhart staat qua aantal inwoners met een afgeronde vervolgopleiding op de 335ste plaats van de 380 stedelijke gebieden, meldt het Brookings Institution.
De inschrijvingen bij de vestiging van het Ivy Tech Community College in Elkhart zijn sinds de recessie met de helft afgenomen. ‘We moeten opboksen tegen een florerende economie,’ zegt Kyle Hannon, directeur van de plaatselijke campus. ‘Het is een beetje maf.’
Maar zelfs in goede tijden bepalen herinneringen aan de laatste recessie – en angsten voor de volgende – zakelijke en persoonlijke beslissingen in Elkhart. Inwoners leggen spaarpotjes aan, onzeker of ze de economische opbloei wel kunnen vertrouwen. Dat is logisch, zegt Hicks, econoom aan de Ball State University. Bij de volgende recessie worden ze volgens hem hard getroffen.
Weinig camperfabrikanten willen investeren in automatisering, vanwege de pieken en dalen in de bedrijfstak in het verleden. Zonder grote investeringen ‘zijn we heel flexibel’, legt Robert Martin uit, de algemeen directeur van Thor. ‘We kunnen inkrimpen als er slechte tijden aanbreken.’
Er is bijna geen woning meer te huur in en om Elkhart, maar weinig bouwers zullen het wagen om huizen of appartementen neer te zetten die leeg komen te staan in een economie die zo sterk fluctueert.
Matt Stump, assembleur bij Jayco, vertelt dat hij in januari naar Elkhart is teruggekeerd nadat hij vijftien jaar met zijn gezin in Peoria, Illinois, had gewoond, waar hij bij Caterpillar werkte. Hij kon in Elkhart geen huurhuis voor zijn gezin vinden, dus hij zit nu alleen in een B&B en in de weekenden rijdt hij naar huis, een rit van 4,5 uur.
De bijbel voor zakenmensen. Maar bij het lezen is enig beleid nodig: naast reportages van hoge kwaliteit drukt de krant hoofdredactionele commentaren af die zó patriottisch zijn, dat ze hun geloofwaardigheid verliezen.
In Japan kun je acteurs inhuren voor een optreden als beste vriend, echtgenoot, vader of zelfs als gast bij een uitvaart. Ishii Yuichi, acteur en eigenaar van het bedrijf Family Romance, legt uit hoe dit werkt.
Liefde is misschien niet te koop, maar hier in Japan kun je wel de schijn van liefde kopen. En schijn is alles, als je Ishii Yuichi mag geloven. Hij kan het weten, want deze gesoigneerde dertiger heeft er zijn vak van gemaakt om zich voor te doen als een ander. Iedereen kan de knappe en charmante Yuichi (36) inhuren voor een optreden als beste vriend, echtgenoot, vader of zelfs als gast bij een uitvaart. Zijn bedrijf Family Romance, dat nu acht jaar bestaat, levert acteurs die iedere gewenste rol in het privéleven van hun klanten kunnen vervullen. Met een groeiend bestand van zo’n achthonderd acteurs, variërend van baby’s tot bejaarden, beweert de organisatie op bijna elke denkbare situatie te kunnen inspringen.
Yuichi zegt dat zijn bedrijf mensen helpt bij het verwerken van een ondraaglijk gemis of het omgaan met tekortkomingen. In een maatschappij waarin mensen in toenemende mate langs elkaar heen leven, maar wel vinden dat ze recht hebben op geluk, wordt menselijk contact à la carte steeds meer de norm. Hij voorziet daarom een gouden toekomst voor zijn branche.
In een café in een buitenwijk van Tokio sprak ik onlangs met Yuichi over zijn vak en wat het inhoudt om, zoals de slogan van zijn bedrijf belooft, ‘beter dan echt’ te zijn.
Ik treed ik op als de vader van het meisje. Ik ben de enige echte vader die ze kent
Roc Morin: Voor alle duidelijkheid: vandaag bent u toch wel als uzelf gekomen?
Ishii Yuichi: Ja, nu ben ik gewoon mezelf.
Morin: Wat was uw allereerste rol?
Yuichi: Een vriendin van me, een alleenstaande moeder, wilde haar zoon op een particuliere school doen, maar hij werd afgewezen omdat hij geen vader had. Om tegen dat onrecht in te gaan, deed ik me voor als zijn vader.
Morin: Met succes?
Yuichi: In dit geval niet, maar het bracht me wel op het idee voor dit bedrijf.
Morin: Wat was uw eerste geslaagde poging?
Yuichi: Toen ik me voordeed als de vader van een meisje van twaalf met een alleenstaande moeder. Dat meisje werd ermee gepest dat ze geen vader had en daarom huurde de moeder mij in. Sindsdien treed ik op als de vader van het meisje. Ik ben de enige echte vader die ze kent.
Morin: Nu nog steeds?
Yuichi: Ja, ik doe het nu acht jaar. Ze heeft net haar schooldiploma gehaald.
Morin: Beseft ze dat u niet haar echte vader bent?
Yuichi: Nee, dat heeft de moeder haar niet verteld.
Morin: Wat zou ze ervan vinden als ze erachter kwam?
Yuichi: Dat zou wel een schok voor haar zijn, denk ik. Zolang de cliënt de waarheid nooit onthult, moet ik mijn rol blijven spelen. Als ze dan trouwt, moet ik op de bruiloft als haar vader optreden, en later als grootvader. Daarom vraag ik klanten dus altijd: Bent u bereid deze leugen vol te houden? Dat is het grootste probleem voor ons bedrijf.
Morin: Misschien moet u dus tot het eind van uw leven een rol blijven spelen in haar leven?
Yuichi: Het gevaar bestaat dat ze ooit achter de waarheid komt. In ons bedrijf mag iedereen voor maximaal vijf gezinnen tegelijk werken. Dat is onze regel. Dat heeft niet alleen te maken met het waarborgen van geheimhouding. De klant wil ook altijd een ideale echtgenoot, een ideale vader. Het is heel moeilijk om daaraan te voldoen.
Morin: Hoe bepaal je wat de ideale echtgenoot of vader is?
Yuichi: We hebben een formulier waarop klanten alle mogelijke voorkeuren kunnen invullen: kapsel, bril, baard, kledingstijl. Wilt u hem stijlvol of casual? Is hij hartelijk of stug? Praat hij bij een ontmoeting meteen honderduit of is hij doodop na een lange werkdag?
Morin: Wat had de moeder van dat meisje op haar formulier ingevuld?
Yuichi: Ze wilde een vader die lief was, heel lief. Die nooit zijn stem verhief. Ze wilde zo’n vader die wijze raad kon geven.
Morin: Hoe hebt u die rol vormgegeven?
Yuichi: Ik ben zelf niet getrouwd. Ik heb geen kinderen. Ik kon me eerst niet veel voorstellen bij het soort vader dat zij wilde. Dus ik heb veel films over vaders bekeken en aan de hand daarvan mijn personage ontwikkeld.
Morin: Kunt u beschrijven wat u met uw nepdochter zoal doet?
Yuichi: Soms gaan we samen uit eten. We zijn naar pretparken geweest, Disneyland bijvoorbeeld. Een keer per maand gaan we winkelen in Harajuku [populaire wijk onder jongeren]. Het kost de moeder 20.000 yen per dagdeel van vier uur, plus onkosten. Dat is ongeveer 200 dollar.
Morin: En wat vertelt u haar over uzelf?
Yuichi: Dat ik nu mijn eigen gezin heb en haar daarom niet vaker kan zien.
Morin: Waar is de echte vader?
Yuichi: Dat weet de moeder niet. Er was veel geweld binnen de relatie. Ze zijn gescheiden en hebben geen contact meer.
Morin: Gebruikt u zijn naam?
Yuichi: Ja, zijn voor- en achternaam.
Morin: Wat doet u als die dochter boos of verdrietig is?
Yuichi: In ieder geval niet mijn stem verheffen. Dat stond op het aanvraagformulier. En zoals ik zei, ze werd ook gepest, dus haar emoties kunnen heftig zijn. Ze heeft als tiener ook een opstandige tijd gehad, waarin ze vaak botste met haar moeder. Maar als ze mij ziet, is het altijd: ‘Moet je nu alweer weg?’ Dat is vervelend, maar het is een logische emotie.
Morin: Houdt ze van u?
Yuichi: Jazeker. Dat voel ik heel duidelijk. Ze vertelt me over de relatie met haar moeder, over haar eigen gevoelens, ze stort echt haar hart bij mij uit.
Morin: Sijpelt er wel eens iets van uzelf in uw rol door?
Yuichi: Dat laat ik niet toe, dan zou ik verlegen worden.
Morin: Voelt u ook iets van verantwoordelijkheid voor die dochter, vanwege de band die u nu met haar hebt?
Yuichi: Dat hangt van de situatie af. Het gewicht van die verantwoordelijkheid varieert, maar ik voel hem overal waar ik kom.
Als ik bij haar ben voel ik niet echt liefde voor haar, maar als we weer afscheid nemen voel ik me wel een beetje bedrukt. Soms moeten de kinderen huilen
Morin: Is uw werk echt honderd procent acteren of ontwikkelt u ook wel eens echte gevoelens?
Yuichi: Het is werk. Ik ben niet 24 uur per dag haar vader, ik ben het maar voor een vastgesteld aantal uren. Als ik bij haar ben voel ik niet echt liefde voor haar, maar als we weer afscheid nemen voel ik me wel een beetje bedrukt. Soms moeten de kinderen huilen. Dan vragen ze: Waarom moet je nu al weg? Dan vind ik het wel erg dat ik daar aan het toneelspelen ben en voel ik me heel schuldig. Er zijn wel eens momenten dat ik na mijn werk thuiskom en tv ga kijken en mezelf afvraag: Ben ik dit nu zelf, die hier tv-kijkt, of is het de acteur?
Morin: En wat is uw antwoord op die vraag?
Yuichi: Ik geloof niet dat ik een antwoord heb. De persoon die ik vroeger was – ben ik dat nog steeds? Ik weet dat acteurs zich vaker zo voelen. Als je een heel goede acteur bent, als je de hele tijd in een rol zit, kan dat heel desoriënterend zijn.
Morin: Wanneer voelt u zich het meest uzelf?
Yuichi: In het gezelschap van familie, mijn echte familie. Het is tergend om alleen te zijn en steeds te denken: Ben ik nu echt mezelf? Met je gedachten alleen zijn, dat is het moeilijkste.
Morin: Hoe weet u dat uw familie niet door iemand is ingehuurd?
Yuichi: Goeie vraag! Dat weet niemand.
family-romance.com
Morin: Ik heb een project waarin ik dromen uit heel de wereld verzamel. Een vaak terugkerend thema is werk. Droomt u wel eens over uw werk?
Yuichi: Ik droom wel over mijn cliënt. Dat ze huilt omdat ik wegga. Heel emotioneel.
Morin: Waarin verschilt die droom dan van de werkelijkheid?
Yuichi: In de droom vertel ik haar soms de waarheid.
Morin: Wat zegt u dan?
Yuichi: ‘Het spijt me,’ zeg ik dan. ‘Ik ben van het bedrijf Family Romance. Ik ben je echte vader niet.’ En vlak voordat ze kan reageren, net als ze haar mond opendoet om iets te zeggen, word ik wakker. Ik ben zo bang voor wat ze gaat zeggen dat ik maar wakker word.
Morin: Bent u in uw dromen wel eens iemand anders?
Yuichi: In het Japanse zakenleven zijn er situaties waarin je een bedrijf moet bezoeken om daar nederig, met diepe buigingen je excuses aan te bieden voor een fout. Daar droom ik wel eens van.
Morin: Hoe werkt dat als u daarvoor in het echt wordt ingehuurd?
Yuichi: Meestal ga ik dan mee met een werknemer die een fout heeft gemaakt. Dan bied ik in zijn plaats mijn excuses aan voor zijn vergissing. Hebt u wel eens gezien hoe wij excuses aanbieden? Wij gaan op de knieën, met trillende handen, we zitten echt op handen en voeten. Mijn cliënt, degene die de fout heeft gemaakt, staat naast me en ik kniel daar op de grond voor de baas, die rood aanloopt van woede en mij van alles naar het hoofd slingert. Zo erg dat ik me soms afvraag: Zit ik hier nou echt?
Morin: Hoe voelt dat dan?
Yuichi: Heel vervelend. Ik denk dan: Ik heb niets gedaan! Mijn vingers jeuken om de eigenlijke brokkenmaker aan te wijzen en te schreeuwen: Het was zijn fout.
Morin: Wordt u ook wel eens ingehuurd om excuses aan te bieden in andere situaties?
Yuichi: Ja, in een relatie. Stel dat een vrouw is vreemdgegaan. Dan wil de echtgenoot genoeg- doening van de man met wie ze hem bedrogen heeft. Vaak is dat natuurlijk lastig, omdat die meestal de benen neemt. Dus dan word ik ingeschakeld.
Morin: Hoe gaat dat?
Yuichi: We hebben richtlijnen voor alle situaties. Op basis van psychologisch inzicht werken we naar een gunstige uitkomst toe. In dit geval is de standaardtactiek dat ik mij voordoe als een lid van de yakuza [Japanse maffia]. Ik kom samen met de vrouw aan, we treffen de man thuis, en dan maak ik een diepe buiging en verontschuldig me. Vervolgens veegt die man me wel de mantel uit, maar omdat ik een gangster lijk te zijn, laat hij het daarbij.
Veel vrouwen zeggen: Ik wil met je trouwen. Dan zeg ik: Je bent verliefd op je aanvraagformulier. Je bent niet verliefd op mij
Morin: Ik begrijp dat u ook wel optreedt als geliefde. Kunt u beschrijven hoe dat is?
Yuichi: Dat is meestal voor oudere dames. Aanvankelijk vooral vijftigers, maar tegenwoordig steeds meer vrouwen van in de dertig.
Morin: Komt daar seks bij kijken of blijft het platonisch?
Yuichi: Het is als een date. Seks is niet de bedoeling, al verwachten sommige vrouwen dat wel. Meestal willen ze gewoon leuk uitgaan met een jongere man. Ze willen zich weer jong voelen.
Morin: Waarom denkt u dat die vrouwen u inhuren?
Yuichi: Die vrouwen zeggen dat het kweken van vertrouwen in een echte relatie heel langzaam gaat. Het duurt jaren voordat je echt een hechte band hebt. Zij vinden het vooral veel gedoe en veel teleurstelling. Stel je voor dat je vijf jaar van je leven in iemand investeert en dan de bons krijgt. Makkelijker om gewoon twee uur per week te daten met het ideale vriendje. Geen ruzies, geen jaloezie, geen irritante gewoontes. Alles is perfect.
Morin: Hoe is het na al die nepdates voor u om een echte date te hebben?
Yuichi: Ik heb momenteel geen vriendin. Echt daten voelt als werk. Echt om iemand geven is hard werken.
Morin: Wilt u zelf ooit een gezin?
Yuichi: Eerlijk gezegd heb ik hier wel genoeg aan. Ik heb nu zoveel familie, en ik heb daar mijn handen vol aan. Met cliënten die me zelfs vragen om hun bevalling bij te wonen. Dat heb ik een keer gehad, een zwangere vrouw die liever mij erbij had dan haar ouders. Heb ik dus gedaan. Soms word ik wel eens ten huwelijk gevraagd en dan zeg ik nee, maar dat valt me heel moeilijk.
Morin: Waarom?
Yuichi: Veel vrouwen zeggen: Ik wil met je trouwen. Dan zeg ik: Je bent verliefd op je aanvraagformulier. Je bent niet verliefd op mij maar op mijn rol. Als ik met zo’n vrouw trouw, moet ik altijd blijven toneelspelen. En er zitten geweldige vrouwen bij, maar ik voel dat ik bij hen mijn eigen ziel niet heb. Dus ik kan het niet en ik wil het niet.
Morin: Vindt u het wel eens prettiger om zo’n rol te spelen dan uzelf te zijn?
Yuichi: Ik vind het leuk om een betrokken vader te spelen. Met de kinderen spelen, ook als ik moe ben. Ook al ben je bekaf, je gaat er toch naartoe en probeert ze blij te maken. Zulke vaders bewonder ik, ook als ik ze zelf speel.
Morin: Wat is uw favoriete rol?
Yuichi: Het gebeurt niet vaak, maar heel soms ben ik bruidegom. Je hebt vrouwen die onder grote druk staan van hun ouders om te trouwen en die bijvoorbeeld lesbisch zijn. Dan komt er dus een complete bruiloft die helemaal nep is, behalve voor de familie van de klant. De vrienden, de gasten, allemaal nep. Ik als bruidegom, nep. Vijftig acteurs die allemaal doen alsof het echt is. Dat kost twee miljoen yen, voor de hele bruiloft.
Morin: Hoe vaak bent u al zo getrouwd?
Yuichi: Drie keer.
Morin: En de bruiden ziet u daarna nooit meer?
Yuichi: Nooit meer.
Morin: Raken die vrouwen ontroerd, als ze met een vreemde moeten trouwen?
Yuichi: Zij tonen mij hun emoties liever niet, maar mij doet het soms wel iets. Al mijn bruiloftsgasten zijn collega’s, en die staan mij toe te juichen. Dus op een gegeven moment voelt het dan allemaal heel echt.
Morin: Waarom denkt u dat dit in Japan zo’n bloeiende branche is?
Yuichi: Japanners zijn niet expressief. We communiceren slecht. We kunnen ons slecht uiten, durven in gesprekken niet voor onze meningen en gevoelens uit te komen. We stellen de ander op de eerste plaats, maken onze eigen verlangens daaraan ondergeschikt. En families worden ook steeds kleiner. Vroeger hadden we grotere gezinnen. Tegenwoordig eet je alleen.
Morin: Hoe ziet u de toekomst van uw bedrijf?
Yuichi: De vraag neemt toe. Er zijn ook steeds meer mensen die hulp vragen om populair over te komen op sociale media. Zo hadden we laatst een man die een enorm bedrag betaalde om met vijf van onze mensen naar Las Vegas te vliegen en daar foto’s te maken voor op Facebook.
Morin: Heeft u of een van uw medewerkers wel eens acteurs ingehuurd voor uw eigen leven?
Yuichi: Dat komt voor. Dat werknemers bijvoorbeeld acteurs inschakelen om hen op te hemelen in het bijzijn van mensen op wie ze indruk willen maken. En als ik lezingen geef neem ik vaak wat mensen mee om het publiek aan te vullen.
Morin: Is iedereen in de wereld vervangbaar?
Yuichi: Goeie vraag. Ik weet het niet goed. We hebben eens een weduwnaar van in de zestig gehad die bij ons een kopie van zijn overleden vrouw bestelde. Die hebben we geleverd.
Morin: Noemde hij haar bij de naam van zijn overleden vrouw?
Yuichi: Ja, dezelfde naam, en zij moest hem bij het koosnaampje noemen dat zijn vrouw altijd had gebruikt: Otōsan. Dat betekent vader, het is hier vrij gebruikelijk om je man zo te noemen.
Morin: Had ze dan ook de herinneringen van de overleden vrouw?
Yuichi: Sommige wel, ja. De klant krijgt een leeg vel papier waarop hij de herinneringen kan noteren waarover de vrouw moet beschikken.
Morin: Als uw medewerkers zo’n hechte emotionele band moeten nabootsen, doet zich dan nooit het probleem voor dat ze zich emotioneel te veel aan hun klanten gaan hechten?
Yuichi: Dat is een probleem. Daar hebben we regels voor. Zo mogen ze geen contactgegevens uitwisselen. Bij het spelen van een levenspartner mogen ze niet alleen met elkaar in een kamer zijn. Ze mogen elkaars hand vasthouden, maar niet knuffelen. Niet zoenen. Geen seks.
Morin: Waarin onderscheidt uw bedrijf zich van concurrenten?
Yuichi: Ons enorm gevarieerde aanbod en onze toewijding aan het creëren van een ervaring die de werkelijkheid overtreft. Vandaar onze slogan, ‘beter dan echt’. We hadden laatst een terminaal zieke man die graag zijn kleinkind wilde zien voordat hij stierf. Maar dat zou niet op tijd geboren worden, dus heeft zijn dochter voor een dag een baby gehuurd.
Morin: ‘Beter dan echt’, wat houdt dat in?
Yuichi: Minder zorgen. Minder misverstand en conflicten. Onze klanten kunnen rekenen op een beter resultaat.
Morin: U biedt ze een volmaaktere versie van de werkelijkheid?
Yuichi: Idealer. Cleaner.
Morin: Wijst u ook wel eens een verzoek af?
Yuichi: Als een verzoek niet strafbaar is, nemen we het aan. Je hebt bijvoorbeeld mensen met anorexia die willen kijken hoe iemand zit te eten. Het lucht ze op om een ander heel veel te zien eten. Doen we ook.
Yuichi: Ik vind ‘echt’ een misleidende term. Neem Facebook. Wat daarop staat, is dat echt? De mensen op je foto’s zijn misschien niet ingehuurd, maar alles is zo gericht op het wekken van een bepaalde indruk dat het niet veel uitmaakt.
Morin: Vindt u dat het hele begrip ‘echtheid’ onbruikbaar is geworden?
Yuichi: Ik denk dat de wereld nu eenmaal niet eerlijk is, en mijn bedrijf dankt zijn bestaan aan het verlangen om daar iets aan te doen.
Morin: U bestrijdt onrecht?
Yuichi: Een vrouw die al een partner heeft, hoeft er geen in te huren. Een man die een vader heeft, hoeft er geen in te huren. Het is een manier om een zeker maatschappelijk evenwicht te herstellen.
Morin: Kunt u de waarheid eeuwig blijven verdoezelen?
Yuichi: Uiteindelijk komt de waarheid altijd aan het licht. Het geschonken geluk duurt niet eeuwig, maar is daarom nog niet waardeloos. Dat kind had een vader in de periode dat ze daar het meest behoefte aan had. Het duurde misschien niet lang en inmiddels weet ze misschien de waarheid, maar destijds had ze er wel veel aan.
Morin: Is er in uw eigen leven nog iets waar u naar verlangt, iets wat u mist?
Yuichi: Helemaal niets. Ik ontmoet zoveel klanten en speel zoveel rollen voor ze. Als ik mijn werk doe, gaan hun dromen in vervulling. En daarmee ook mijn eigen dromen. Ik put voldoening uit het gevoel dat mensen behoefte aan mij hebben.
Voorheen The Atlantic Monthly. Halverwege de negentiende eeuw opgericht door schrijvers Harriet Beecher Stowe en Ralph Waldo Emerson. Boekte in 2010 voor het eerst winst dankzij een krachtige onlinestrategie. Naast journalistiek ook ruimte voor poëzie en beeld.
CONTEXT: Mijn liefje, mijn hologrammetje
Robots die voor bejaarden zorgen en hologrammen die de rol overnemen van minnaressen zijn geen futuristische oplossingen meer, maar worden op dit moment getest.
Azuma Hikari is bijvoorbeeld het hologram van ‘de vrouw van de toekomst’, volgens uitvinder Minori Takechi, die gelooft dat kunstmatige intelligentie ‘een rol kan spelen in het oplossen van het probleem van de eenzaamheid in Japan’, bericht Bloomberg. Hikari kan bijvoorbeeld het gesprek gaande houden, diensten bewijzen (zoals het licht aan- en uitdoen) en heeft ‘de onderworpen wens altijd haar echtgenoot te behagen’. De ware uitdaging voor haar uitvinder is haar te voorzien van virtuele gevoelens, zodat er een liefdesrelatie kan ontstaan.
CONTEXT: Demografische bom
‘Het gezin sterft uit,’ meent de Amerikaanse sociologe Mary Brinton, gespecialiseerd in Japan, in een artikel op de Amerikaanse website Business Insider.
Sinds het einde van de jaren 2000 daalt de bevolking van Japan zonder onderbreking. Volgens het Japanse ministerie van Volksgezondheid werden er in 2017 941.000 kinderen geboren, 36.000 minder dan het jaar daarvoor.
Het is, vooral, het laagste cijfer sinds 1899. Met 1,3 miljoen sterfgevallen per jaar luidt het Instituut voor Bevolking en Sociale Zekerheid (IPSS) de noodklok: bij de bevolkingstelling van 2015 bedroeg het aantal inwoners van Japan 126 miljoen. Indien de bevolking in dit tempo blijft dalen, zijn dat er nog slechts 88 miljoen in 2065.
Deze ‘gezinserosie’ heeft ook een veroudering van de bevolking tot direct gevolg. Er worden al veel meer incontinentieluiers dan babyluiers verkocht. De tendens lijkt onomkeerbaar. Het aantal 65-plussers, die nu 27,2 procent van de bevolking uitmaken, zal in 2065 zijn gestegen tot 40 procent.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
