Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de bestorming van het parlement in Suriname. Waar komt de volkswoede vandaan?
Dit artikel verscheen eerder als nieuwsbrief, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is er vrijdag precies gebeurd in Suriname?
Op het Onafhankelijkheidsplein in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo stond afgelopen vrijdag een protest gepland tegen de regering en het beleid van president Chan Santokhi. Duizenden Surinamers waren aanwezig en het ging er aanvankelijk vreedzaam aan toe. In de middag sloeg de sfeer echter om, toen een deel van de betogers optrok richting de Nationale Assemblee, het parlement van Suriname.
Het parlementsgebouw werd bekogeld en enkele relschoppers wisten het gebouw te bestormen en door te dringen tot de centrale hal. De oproerpolitie reageerde door traangas te spuiten en rubberkogels af te schieten. Ook elders in Paramaribo liep het uit de hand, schrijft nieuwssite Waterkant. Winkels en benzinestations werden geplunderd en journalisten werden belaagd.
De regering reageerde door sociale media in Suriname af te sluiten en kondigde een avondklok af in het centrum van de hoofdstad. Militairen werden ingezet om te helpen de orde te bewaken en er werden 128 aanhoudingen verricht. Een dag later zei de Surinaamse minister van Justitie en Politie, Kenneth Amoksi, dat er sprake was van een gecoördineerde actie van de relschoppers en dat de onlusten niet spontaan waren, maar duidelijk gepland, zo meldt nieuwssite Starnieuws.
Stephano Biervliet, die het protest vrijdag organiseerde, is dit weekend aangehouden. Zelf zegt Biervliet geen banden te hebben met de relschoppers die plunderden en het parlement bestormden.
Waar komt deze volkswoede vandaan?
De Surinaamse economie staat er al jaren slecht voor. Door hoge overheidsuitgaven onder de regering-Bouterse heeft het land forse tekorten opgelopen en daarnaast zijn er onder de vorige president veel ambtenaren aangenomen. De huidige regering is van plan overheidspersoneel te ontslaan om de uitgaven op orde te krijgen. Ook wil Santokhi flink bezuinigen, en daar zijn verregaande hervormingen voor nodig.
Zo draait de regering de huidige subsidie op brandstof terug, meldt Suriname Herald, en voert zij btw in. Deze maatregelen raken de Surinamers recht in hun portemonnee. Dat de inflatie in 2022 bijna op 55 procent lag, maakt het voor veel mensen nog moeilijker het hoofd boven water te houden. En hoewel een deel van de bevolking begrijpt dat de regering van Santokhi genoodzaakt is deze hervormingen en bezuinigingen door te voeren, is er ook onvrede over andere aspecten van zijn beleid. Hij heeft de hoge verwachtingen die er bij zijn aantreden van hem waren voor veel Surinamers niet waargemaakt.
Zo zou Santokhi belangrijke banen binnen staatsbedrijven en de regering aan vrienden en familieleden hebben gegeven, terwijl hij beloofd had een einde te maken aan de vriendjespolitiek en corruptie die de Surinaamse politiek lang in zijn greep hield. Een goed voorbeeld is de aanstelling van Melissa Santokhi-Seenacherry, die aantrad in de Raad van Commissarissen van staatsbedrijf Staatsolie. Na een storm van kritiek trad ze terug. De broer van vicepresident Ronnie Brunswijk zit echter nog wel in deze commissie.
Is de positie van Santokhi hiermee in gevaar gekomen?
Binnen de regeringscoalitie bestaat al langer onvrede over Santokhi. De kleinere regeringspartij Nationale Partij van Suriname (NPS) stapte afgelopen week zelfs uit de regering. Desondanks behoudt de Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP) van Santokhi samen met de Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij (ABOP) van vicepresident Ronnie Brunswijk een meerderheid en kan hij dus verder regeren. Santokhi benadrukte maandag in een toespraak in het parlement dat zijn regering geen andere keus heeft dan moeilijke maatregelen te nemen, bericht Dagblad Suriname.
Wat de protesten aangeven, is dat de onvrede groot is onder Surinamers en dat men er zelfs niet voor terugdeinst om geweld te gebruiken. Santokhi staat nu voor een groot dilemma: moeten de bezuinigingen verder worden doorgevoerd of (deels) worden teruggedraaid? Arme Surinamers die hard geraakt worden door de economisch zware tijden zullen moeten worden gecompenseerd, wellicht door de olie-, goud- en houtsector zwaarder te belasten. Santokhi zelf zal niet snel aftreden, mede omdat er momenteel geen verkiezingen kunnen worden uitgeschreven in Suriname vanwege een gat in de wet, maar als hij de onvrede niet serieus neemt, kan de instabiliteit in Suriname de komende maanden flink toenemen.
Lees ook: