Naalakkersuisut, zoals de regering van Groenland wordt genoemd, stopt met nieuwe olie- en gasexploraties. In een verklaring die half juli werd uitgegeven, noemt de regering de ‘prijs voor oliewinning te hoog’, verwijzend naar zowel economische overwegingen als de strijd tegen klimaatverandering, schrijft CBS News. Het besluit is genomen ‘in het belang van onze natuur, van onze visserij, van onze toeristenindustrie en om de aandacht te richten op duurzamere mogelijkheden’. Aangenomen wordt dat Groenland over enorme hoeveelheden onontgonnen olievoorraden beschikt. Volgens onderzoek is het equivalent van miljarden vaten olie te vinden langs de westkust. Ook wordt gesproken van grote afzettingen onder de zeebodem aan de oostkust, aldus CBS.
‘We willen bijdragen aan wereldwijde oplossingen om klimaatverandering tegen te gaan’
Met het huidige besluit is exploratie overigens nog niet volledig van de baan, want twee kleine bedrijven beschikken nog over vier eerder gegunde exploratievergunningen, die Groenland zal moeten respecteren. Maar volgens Kalistat Lund, de Groenlandse minister van Landbouw, Zelfvoorziening, Energie en Milieu, neemt de regering klimaatverandering serieus. ‘In ons land zien we elke dag de gevolgen ervan en we willen bijdragen aan wereldwijde oplossingen om klimaatverandering tegen te gaan’, zei Lund. ‘Naalakkersuisut werkt aan het aantrekken van nieuwe investeringen voor het grote potentieel aan waterkracht dat we niet zelf kunnen exploiteren. Het besluit om te stoppen met nieuwe exploraties naar olie draagt ertoe bij dat Groenland wordt gezien als een land waar duurzame investeringen serieus worden genomen.’
Het kabinet werkt ook aan een conceptwetsvoorstel dat vooronderzoek, opsporing en winning van uranium verbiedt, schrijft CBS. De winning van uranium, dat voornamelijk wordt gebruikt voor de opwekking van kernenergie, gaat gepaard met de productie van radioactief afval. ‘Groenland leeft al eeuwenlang van aanwezige natuurlijke hulpbronnen en het verbod op uraniumwinning rust op de diepe overtuiging dat de economie rekening moet houden met de natuur en het milieu’, aldus Naalakkersuisut.
Afrika is dol op Japanse auto’s
Japanse tweedehands auto’s blijven onverminderd populair in Afrika. Het continent ontwikkelt zich economisch gestaag en de invoer van tweedehands Japanse voertuigen blijft stijgen. In de afgelopen tien jaar is de markt bijna verdubbeld, schrijft de Japanse krant Mainichi.
Gebruikte Japanse voertuigen zijn over het algemeen in goede staat, van hoge kwaliteit en bovendien gemakkelijk te onderhouden. Reparatie-onderdelen zijn ruimschoots voorhanden, hetzij origineel, hetzij van Chinese makelij.
Van de 105.000 auto’s die in 2019 in Kenia werden geregistreerd, was ongeveer 90 procent tweedehands. Kenia is ook de thuisbasis van de Japanse autobedrijven Toyota en Isuzu. Ironisch genoeg wordt de belangrijkste concurrentie voor Japanse autofabrikanten in de regio nu gevormd door Japanse auto’s: de populariteit van redelijk geprijsde geïmporteerde occasions zorgt ervoor dat nieuwe Japanse voertuigen slecht worden verkocht, aldus Mainichi. Door corona nam de import wel af: in 2019 werden er zo’n 320.000 tweedehands auto’s van Japan naar Afrika geëxporteerd; in 2020 daalde dat tot zo’n 280.000.
Wereldwijd tekort aan chips
Het mondiale tekort aan halfgeleiders heeft een enorme impact op een breed scala van sectoren, variërend van auto’s en computers tot smartphones en gaming.
Vorige week werden de Duitse autofabrikanten Daimler en BMW gedwongen om hun assemblagelijnen te vertragen of stil te leggen vanwege tekorten en autofabrikanten elders worstelen met hetzelfde probleem. Ook Apple en Samsung lieten weten dat het chiptekort hun productie zodanig beïnvloedt dat de verkoop van laptops en desktopcomputers kan dalen, bericht The Korea Herald.
‘Het aanbod van chips zal waarschijnlijk veel lager blijven dan de groeiende vraag’
Het chiptekort zal naar verwachting aanhouden, omdat het tijd kost voor chipmakers en onderdelenfabrikanten om nieuwe fabrieken op te zetten en systemen aan te passen, aldus experts. ‘De productie van chips zal in het derde kwartaal waarschijnlijk de volledige capaciteit benutten om aan de stijgende vraag te voldoen’, volgens Jeon Byeong-seo, professor aan de Koreaanse Kyung Hee University. ‘Maar het aanbod zal veel lager blijven dan de groeiende vraag van autofabrikanten, smartphone- en elektronicafabrikanten.’
Al slooft wereldkampioen Magnus Carlsen zich nog zo uit, van de computer wint hij niet meer. Zo verdwijnt de schoonheid van het spel, vindt Aleksej Polikovski.
Het tweetal zit dagenlang tegenover elkaar in een glazen aquarium, alleen gescheiden door een schaakbord. De entourage is supersimpel gehouden. Een digitale klok om de duur van de partijen te meten. Witte velletjes op een zwart klembord om de zetten te noteren. Blauwachtige flessen Isklar-mineraalwater op een bijzettafel. Dat is alles, meer is er niet in het aquarium waar deze twee mannen een maand hebben gespeeld – en hun best hebben gedaan om elkaar nooit in de ogen te kijken.
De eerste werd grootmeester op zijn twaalfde, de tweede op zijn dertiende. Ze zijn allebei geboren in 1990, hebben in dezelfde toernooien gespeeld en hetzelfde leven van beroepsschaker geleid. Bij schaken komt alles aan op zelfbeheersing: je toont nooit je emoties, anders dan bij boksen of voetballen. Toch waren hun reacties verschillend. Zelfs op moeilijke momenten bleef Sergej Karjakin onverstoorbaar glimlachen. Magnus Carlsen balde werktuiglijk zijn vuisten als hij in moeilijkheden was. Zo identiek en zo verschillend zaten ze tegenover elkaar tijdens de finale van het wereldkampioenschap schaken in november 2016, terwijl onder de tafel hun luxueuze mocassins van soepel zwart leer glansden.
Eeuwenlang onveranderd
Het schaakspel zoals het bedreven werd door Richelieu en door Leo Tolstoj, maar ook door Karel de Grote en Napoleon, is eeuwenlang onveranderd gebleven. Op duizenden kilometers van elkaar hebben de laatsten een aanvallend spel gespeeld en hun neus opgehaald voor de rokade (waarbij de koning en een van de torens tegelijkertijd worden verplaatst), die ze als laf beschouwden. Maar alles is de afgelopen decennia veranderd, om te beginnen het imago van het spel.
In 1951 betwistten Michail Botvinnik en David Bronstein elkaar het wereldkampioenschap in de Tsjaikovskizaal in Moskou; in 1984 speelden Anatoli Karpov en Garri Kasparov hun beroemde partij in de Zuilenzaal in dezelfde stad. In beide gevallen zat het publiek zwijgend in de orkestbak, maar het durfde wel adem te halen, te kuchen en zelfs te bewegen.
Dergelijke verstoringen wekten de verontwaardiging van Bobby Fischer, de wereldkampioen van 1972, die meermaals om een afgesloten ruimte had gevraagd waar hij zijn geniale zetten in absolute stilte zou kunnen bedenken. Tegenwoordig zijn Carlsen en Karjakin als twee astronauten opgesloten in een doorzichtige capsule met airco; ze leven in een andere wereld, waar de gedachten zo intens zijn en tegelijkertijd zo kwetsbaar dat het geringste niesje of kuchje van een toeschouwer ze fataal wordt. Hun spel is zo ondoorzichtig, zo verzadigd van kennis en zo complex als gevolg van computeranalyse, dat het niets menselijks meer heeft. Zo zouden robots ook kunnen spelen, of mensen bij wie een processor is ingeplant.
Tijdens een WK-finale tegen Vladimir Kramnik had Veselin Topalov er heftig tegen geprotesteerd dat Kramnik naar de wc ging, omdat hij hem ervan verdacht dat hij daar op een computer zou gaan spieken. In het glazen aquarium van Carlsen en Karjakin zijn geen computers, en in de ontspanningsruimten evenmin. Ze zijn verboden tijdens de partij, die niet meer onderbroken mag worden, zoals vroeger wel het geval was, en aan het schaakbord moet eindigen zodat de posities niet aan een computeranalyse kunnen worden onderworpen. Vroeger waren teams van secondanten, bestaande uit de beste meesters, nachten lang bezig om in wolken sigarettenrook de posities op verschillende schaakborden tegelijk te analyseren, zodat de speler de partij de volgende ochtend dankzij de door hen bedachte zetten succesvol zou kunnen afronden.
Nu is deze praktijk ter ziele, door toedoen van de computer.
De schakers van vroeger waren titanen, en niet alleen aan het schaakbord. Het waren mannen met een ongeëvenaard karakter, op de toppen van hun intellectuele kunnen. Botvinnik was een denker in het schaakspel en in het leven, Tal een improvisator die pionnen wist te offeren, Spasski een vrij mens in een repressieve Sovjetwereld, die met zijn Franse pakken uitdrukking gaf aan zijn vrijheid en elegantie. De geniale Bobby Fischer werd een tragische figuur, verjaagd uit zijn land en de schaakwereld. Hij dreigde in de VS vervolgd te worden omdat hij in 1992 in voormalig Joegoslavië was gaan spelen, ondanks het Amerikaanse embargo; hij eindigde in de goot, achtervolgd door paranoia en een groeiend antisemitisme. Schaken was meer dan schaken alleen, het riep meer hartstocht op dan voetbal, de ambitie van mensen en staten was op haar hoogtepunt, zodat grote partijen zoals die tussen Fischer en Spasski, Karpov en Kortsjnoj en Karpov en Kasparov uitgroeiden tot universele historische gebeurtenissen.
Boatactiek
In vergelijking daarmee lijken Carlsen en Karjakin steriele figuren, die zich niet in het ware leven bewegen met al zijn beroering en kommer en kwel, maar in een geluiddicht aquarium. Zeker, soms verlaat Carlsen zijn aquarium, nu eens om naar het park te gaan met actrice Liv Tyler en een paar amateurs te verslaan tijdens een partijtje schaken, dan weer om modieuze kleren te showen op een catwalk. Maar deze uitstapjes leveren hem niet de persoonlijkheidscultus op die bij de spelers van vroeger hoorde. Carlsen en Karjakin dragen het logo van hun sponsor op hun gesoigneerde colbertje, een logo waarover Botvinnik verbijsterd zou zijn geweest en dat de lachlust van Spasski en het misprijzen van Fischer zou hebben gewekt. Maar wat wil je, de reclame is ook al doorgedrongen tot de pakken van de schakers.
Toch zijn Carlsen en Karjakin buitengewoon sterke spelers. Ze zien de geringste zwakte in de posities van de tegenstander en proberen die drie uur en dertig zetten lang meedogenloos uit te buiten. Ze bedrijven een schaakspel waarvan alle openingen uitvoerig zijn bestudeerd: onmogelijk om al aan het begin van het spel op voorsprong te komen, zoals vroeger nog weleens gebeurde. Je tijd nemen en je prooi langzaam inkapselen en verstikken als een boa, zo beschreef Carlsen een keer het plezier van het spel. Beiden kennen de twintig beste zetten voor welke opening dan ook, de kans dat zich voor de dertigste zet ook maar de geringste noviteit aandient is nihil. Ze hebben de Spaanse partij, een in de vijftiende eeuw ontwikkelde opening, zo uitgebreid bestudeerd dat die op een ontweid dier na een vivisectie lijkt. Ze hebben zo veel wetenschappelijke studie verricht naar de opening van Zukertort, dat de Duitser die haar honderdvijftig jaar geleden bedacht zijn idee niet terug zou kennen. Hun spel biedt geen enkele kans meer op fouten of lumineuze of vernieuwende ideeën.
We staan op de drempel van een toekomst waarin alles opnieuw anders zal worden. Intelligente auto’s rijden al over onze wegen, intelligente besturingssystemen regelen de temperatuur en vochtigheid in onze huizen, 3D-printers produceren vliegtuigonderdelen en medische protheses. Overal waar rekenen aan te pas komt zal de kunstmatige intelligentie aan het roer staan. In het schaken, dat gebaseerd is op de berekening en analyse van waarschijnlijkheden, heeft de kunstmatige intelligentie al een decennium geleden haar intrede gedaan, en Carlsen en Karjakin hebben dat aan den lijve ondervonden. Ze hebben verloren van computers.
Het duel tussen Carlsen en Karjakin was een tweedeklasseduel. De mensheid is voorgoed uit de eerste klasse gedegradeerd. In het aquarium waar de twee sympathieke jongemannen met een hallucinerende score van respectievelijk 2853 en 2772 punten in het ELO-klassement van de internationale schaakbond Fide tegenover elkaar plaatsnemen, zijn geen computers. Maar ze bestaan wel degelijk, de schaakcomputers Stockfish en Kommodo met hun zoemende metalen hersens, hun honderden processors en hun scores die de 3400 punten benaderen. Het neurale netwerk Giraffe heeft zich bij hen gevoegd, na in slechts drie dagen te hebben leren schaken en op de vierde dag door de Fide als internationaal grootmeester te zijn erkend. Twee schaakcomputers en hun vriendinnetje, de kunstmatige intelligentie, kijken met een minzame glimlach hoe de mensen spelen. Toe maar jongens, leef je maar uit, doe de computers maar na, leer maar van ze. Want op computers hebben Carlsen en Karjakin de grenzen van het berekenen leren verleggen, hebben ze een steriel en onfeilbaar spel leren spelen. Maar ze blijven mensen en daarom gebeurt het een héél, héél enkele keer dat ze zich vergissen.
Auteur: Aleksej Polikovski
Vertaler: Peter Bergsma
Novaya Gazeta
Rusland | tweewekelijks tijdschrift | 530.000
De ‘Nieuwe Krant’ is een onafhankelijk en liberaal georiënteerde krant, die bekendstaat om haar openlijke stellingname tegen de regering en pleiten voor een vreedzame oplossing op het conflict met Tsjetsjenië. Ook schroomt de krant niet om onderwerpen als maffia en corruptie aan de kaak te stellen. De bekendste journalist was Anna Politkovskaja, die in haar artikelen een politiefunctionaris van beschuldigde van misdaden tegen burgers, waarna ze dreigmails kreeg en in 2006 werd vermoord. Arnon Grunberg schrijft maandelijks een column voor Novaya Gazeta.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
