Helpt het om samen te zingen, rechts te zijn of in Bhutan te wonen? Of alle drie? Een bewust eclectische keuze uit de recepten van de buitenlandse pers voor een gelukkiger leven.
Op naar Bhutan?
Door in 2008 een ‘nationale geluksindex’ in zijn grondwet op te nemen die de economische ontwikkeling en het welbevinden van de bevolking meet, heeft dit dwergstaatje in de Himalaya de reputatie van ‘gelukskoninkrijk’ verworven. Bovendien heeft het land een negatieve CO2-voetafdruk, schrijft het Japanse dagblad Nihon Keizai Shimbun.
Door in te zetten op duurzame energie en door ontbossing voor commerciële doeleinden te verbieden slaagt het land erin meer broeikasgas op te nemen dan het uitstoot. Ook is er een belasting voor buitenlandse bezoekers ingevoerd om massatoerisme te voorkomen. Hoewel Bhutan een voorbeeld is op milieugebied en een bron van inspiratie voor mensen met milieuangst, leeft bijna een kwart van de bevolking er onder de armoedegrens. Ook hebben bepaalde minderheden het zwaar te verduren, vooral Nepalese vluchtelingen. Een nuancering is dus op zijn plaats: het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn in dit geluksland…
Laten we in vrijheid dansen en zingen!
‘Laten we het maar toegeven: wij zijn primaten die samen dansen en zingen’, schrijft het Australische blad The Monthly. Dansen en zingen behoorden overigens tot de eerste reacties op de coronapandemie, met ‘de Italianen die zongen op hun balkon en de zorgverleners die in hun beschermende kleding choreografietjes uitvoerden op de spoedeisende hulp’. Niet verwonderlijk dat het isolement deze behoefte heeft aangewakkerd, constateert Frederic Kiernan, lid van de studiegroep creativiteit en welzijn van de Universiteit van Melbourne: ‘Naar muziek luisteren, zingen en dansen zijn de drie doeltreffendste manieren om je beter te voelen.’
Onze stemmen samen laten klinken, de mysterieuze ‘akoestische harmonie’, hoort bij de menselijke natuur. ‘Onze borst zwelt op van vreugde en al onze zorgen verdwijnen. Ons hart gaat sneller kloppen, we halen dieper adem, onze synaptische circuits lichten op als een discobal.’ Al duizenden jaren een beproefde manier om ‘uiting te geven aan onze vreugde over een geboorte’ en ‘ons verdriet te delen na een overlijden’, of om gewoon de tijd te doden ‘door tijdens een lange autorit oude liedjes te zingen waarvan we de woorden proberen terug te vinden in een hoekje van ons brein’. Zodat we het gevoel hebben ‘volop in het leven’ te staan.
Geloven in je zielenknijper
In Stutz, een atypische documentaire die te zien is op Netflix, schildert de Amerikaanse acteur en regisseur Jonah Hill een portret van zijn psychiater en laat hij zien hoe diens werkwijze hem door diverse moeilijke periodes in zijn leven heen heeft geholpen. Een film vol humor, meent de Amerikaanse site IndieWire, die een beeld geeft van ‘de manier waarop mensen personen en dingen die hun leven hebben gered plegen te verheerlijken’. Al is het schrijven van zo’n liefdesbrief ook weer niet nodig, je om je geestelijke gezondheid bekommeren kan nooit kwaad.
Luieren op een eiland
In de kolommen van The Daily Telegraph uit Londen laat Mark Easton er geen twijfel over bestaan: het beste recept voor geluk is tijd op een eiland doorbrengen. Als auteur van een boek over dit onderwerp legt hij uit dat het eilandleven ons fysieke mogelijkheden voor geluk verschaft. Aan de ene kant impliceert het vertrek naar een eiland een zekere verwijdering. Deze ‘geografie van het isolement’ helpt om alles los te laten, zoals ‘feesteilanden’ als Ibiza die in de jaren zeventig in de mode raakten bewijzen. Zelfs in het Verenigd Koninkrijk toont onderzoek aan dat mensen die het meest tevreden zijn over hun leven op de meest afgelegen eilanden wonen, zoals de Buiten-Hebriden en de Orkney-eilanden.
Bovendien verkleint het uitzicht op de uitgestrekte blauwe zee en de horizon volgens ‘tal van wetenschappelijke artikelen’ de kans op depressie en stresshormonen. Wetenschappers verklaren dit fenomeen aan de hand van evolutionaire logica: ‘Nadat hij uit de bomen was afgedaald en zijn voedsel op de savanne was begonnen te verzamelen, bereikte de primitieve mens uiteindelijk de kust, waar hij een keur aan vis en schaaldieren ontdekte die rijk waren aan gezonde oliën en vetten.’ Onderzoek heeft aangetoond ‘dat rechtstreeks fysiek contact met het aardoppervlak een positieve invloed heeft op de menselijke gezondheid’. Conclusie: aarzel niet, ga naar een eiland, kijk naar de zee, eet vis, loop over het zand en wees gelukkig.
Moet je rechts zijn om gelukkig te worden?
De Britse site UnHerd legt aan de hand van grafieken uit dat progressieve mensen minder gelukkig zijn dan conservatieve. Dat is de conclusie van de editie 2022 van de American Family Survey, die sinds 2015 door een peilingbureau wordt uitgevoerd voor de site Deseret News in de conservatieve staat Utah. Linkse mensen zouden 15 procent minder gelukkig zijn dan rechtse, en het verschil tussen de twee groepen valt vooral op bij vrouwen. Volgens de studie, die soms met een korreltje zout moet worden genomen, ‘is er bij conservatieven van tussen de 18 en 55 een 20 procent grotere kans dat ze getrouwd zijn, en een 18 procent grotere kans dat ze gelukkig zijn met hun gezin. Daaruit valt een duidelijke les te trekken: huwelijk en gezin zijn een belangrijke voorwaarde voor geluk en geestelijke gezondheid.’ Lekker dan voor vrouwen die blij zijn dat ze vrijgezel zijn en/of geen kinderen hebben.
De pure vreugde van de madeleines van Proust
De aaneenschakeling van feestmalen aan het eind van het jaar is het ideale moment om je te verdiepen in het plezier dat voedsel ons verschaft. Meer dan door de kwaliteit van de gerechten wordt dat plezier veroorzaakt door ‘herinneringen die we eraan hebben’, meldt The New York Times. ‘Met Thanksgiving,’ schrijft de journalist, ‘kan ik niet zonder de geprakte aardappels met room van mijn moeder’, een gerecht dat ‘een jaarlijkse portie pure vreugde’ verschaft. Dit alles stoelt op een wetenschappelijke basis: studies tonen aan dat wij een voorliefde hebben voor gerechten die ons als kind zijn voorgezet door degenen die voor ons zorgden. Soms is alleen de geur al voldoende om ons serotoninegehalte te doen toenemen. Proust heeft de wetenschap niet afgewacht. Voor hem had eenvoudig hapje in thee gedoopte madeleine ‘de wisselvalligheden, de rampen en de kortheid van het leven op slag onverschillig, ongevaarlijk en illusoir gemaakt, op dezelfde manier als de liefde te werk gaat’.*
*Uit Swanns kant op, vertaling Martin de Haan en Rokus Hofstede.
Hoeveel vrienden heb je nodig om gelukkig te zijn?
Volgens antropoloog Robin Dunbar, geciteerd door The Telegraph, zijn echte vrienden op de vingers van één hand te tellen.
Gemiddeld aantal vrienden:
– Van 18 tot 24 jaar: 7,6
– 55 jaar en ouder: 4,8
Waar ontmoet je je vrienden?
– Op school: 41%
– Op het werk: 44%
Hoelang duurt het voordat:
– een kennis een vriend wordt: 34 uur
– die vriend een goede vriend wordt: 90 uur
Dromen van een toekomst zonder patriarchaat
Joanna Russ was een sciencefictionauteur en een bekend literair recensent. Ze merkte op dat vrouwelijke sciencefictionauteurs ‘net als hun politieke evenknieën werden verbonden door gemeenschappelijke doelstellingen en hun kunst gebruikten om de grenzen van de patriarchale cultuur bloot te leggen en gelijkwaardigere oplossingen voor te stellen voor iedereen’. Deze vrouwelijke auteurs stelden zich graag een toekomst voor die was bevrijd van het patriarchaat.
De site Literary Hub heeft precies de goede pagina’s overgenomen van de bloemlezing over vrouwelijke sciencefictionauteurs die is samengesteld door Lisa Yaszek. Die legt daarin uit dat vrouwen vanaf de jaren zeventig zichtbaarder en talrijker zijn geworden in dit literaire genre. In die tijd ‘begonnen vrouwen zich voor het eerst als een politiek en esthetisch coherente groep te presenteren door het creëren van een nieuwe speculatieve kunstvorm die weldra bekend zou worden als feministische sciencefiction’. Een postpatriarchale of antipatriarchale wereld in de vorm van een literaire utopie en een politiek project waarvan iedereen, man of vrouw, gelukkiger wordt.
