Voor de derde keer op rij stelde 360 Magazine een eigen shortlist samen uit de nominaties van de European Press Prize, de prijs voor Europese kwaliteitsjournalistiek, in print of online.
Klik hier om dit voorwoord te beluisteren in onze podcast.
Vorig jaar lag de nadruk op constructieve journalistiek. De onderste steen boven halen, dat stond uiteraard voorop, maar de journalist diende zich ook te bekommeren over waar de lezer mee achterbleef. Hij of zij moest niet alleen naar de werkelijkheid kijken en daar verslag van doen, maar ook een uitweg of een oplossing schetsen. De blik vooruit. Was er misschien toch nog ooit sprake van een goede afloop? Zat er een stijgende lijn in? Zou er nu het in de krant gestaan had meer en betere aandacht voor zijn?
Die trend is niet zichtbaar doorgezet, althans niet in de nominaties van de EPP onder het voorzitterschap van de door mij als studente Media Studies in Londen geadoreerde Harold Evans. Neemt u me mij niet kwalijk, Sir Harold Evans.
Terug naar het oude ambacht, lijken juryleden en genomineerden gedacht te hebben. Onderzoek. Waarheidsvinding. Journalistieke nazorg. Wat is er gebeurd na het ernstige misbruikschandaal in de Engelse stad Rotherham? En waarom verloor het hoofd van de dienst openbaar vervoer in Boedapest het van een Russische fabrikant en is zijn stad nu opgezadeld met gebrekkige metrostellen waarvan de deuren onderweg openvliegen?
Geen dijenkletsers, maar wel stuk voor stuk artikelen die je stap voor stap meenemen naar plaatsen en onderwerpen die anders onopgemerkt waren gebleven.
Jonge immigranten op zoek naar een baan in Berlijn beoordelen per dag ongeveer duizend berichten die op Facebook als ontoelaatbaar worden gemeld. Minstens zulk ingrijpend werk als kinderpornorechercheurs verrichten
Koploper onder de genomineerden is de Süddeutsche Zeitung die met drie artikelen, of beter gezegd met drie journalisten, onze shortlist domineert. Maar we kozen ook voor de Monsanto-papers, een vernuftig staaltje van de Franse krant Le Monde over de vuile oorlog tegen het agentschap voor kankeronderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie IARC, dat na jaren onderzoek tot de conclusie kwam dat het bestrijdingsmiddel glyfosaat schadelijk is voor het DNA, kankerverwekkend is bij dieren en ‘waarschijnlijk’ ook bij mensen – een conclusie die een bom legde onder de activiteiten van een van de grootste chemiereuzen ter wereld. Een onthutsend verhaal over geld, macht, politiek, wetenschap en corruptie, waarin uiteindelijk het agentschap voor kankeronderzoek wel eens het onderspit zou kunnen delven.
Onmisbaar in deze beursgenoteerde tijd zijn de menselijke verhalen achter de ambitieuze techbedrijven die in hun zucht naar zo veel mogelijk bereik het niet zo nauw nemen met de arbeidsomstandigheden van hun ‘wisarbeiders’. Jonge immigranten op zoek naar een baan in Berlijn beoordelen per dag ongeveer duizend berichten die op Facebook als ontoelaatbaar worden gemeld. Minstens zulk ingrijpend werk als kinderpornorechercheurs verrichten, en zonder welke vorm van psychische begeleiding dan ook. Van een andere grootheid is de dappere reportage over een Libische krijgsheer die de oorlog verklaard heeft aan mensensmokkelaars.
Een uiterst interessante analyse schreef Bastian Berbner in Die Zeit over hoe journalisten, de boodschappers van het nieuws, volop meewerken aan de verspreiding van terroristische propaganda. Moeten we zwijgen dan? Nee, natuurlijk. Dat is onmogelijk en druist in tegen elke journalistieke vuistregel. Berbner adviseert desinteresse, berichtgeving reduceren. Het is volgens hem de enige manier: zonder publieke belangstelling is een aanslag een ordinaire moord die snel van de voorpagina’s verdwijnt. Wat je noemt een conversation piece.
Mis deze speciale reader niet. Wie weet lukt het u dan ook om – zoals Bert Wagendorp – na het lezen van 360 ‘telkens weer verrassend uit de hoek te komen’.
Auteur: Katrien Gottlieb
gottlieb@360international.nl
Beeld: Still uit de documentaire Enslaved Land uit de categorie Innovation Award.
