Beijing bekritiseerde zaterdag de Amerikaanse autoriteiten voor het aanklagen van vier Chinese bedrijven en acht personen voor het verhandelen van chemicaliën die worden gebruikt bij de productie van fentanyl. China noemde de arrestaties ‘willekeurige detentie’, schrijft Voice of America. Het is de eerste keer dat Washington Chinese bedrijven aanklaagt voor het smokkelen van fentanylprecursoren naar de Verenigde Staten in plaats van naar Mexico, waar de meeste fentanyl vandaan komt die in Amerika wordt aangetroffen.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
‘Het Amerikaanse ministerie van Justitie treedt steeds harder op tegen de synthetische opioïde die verantwoordelijk is voor honderdduizenden doden door overdoses in Amerika in de afgelopen tien jaar’, aldus VOA. Maar de Chinese regering is niet te spreken over de aanklacht tegen haar burgers. ‘Dit is een typisch voorbeeld van willekeurige detentie en unilaterale sancties’, zei het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. ‘Het is volledig illegaal en schaadt de fundamentele mensenrechten van Chinese burgers en Chinese bedrijven. China veroordeelt dit ten zeerste‘, voegde het ministerie eraan toe.
De vier bedrijven zijn Hubei Amarvel Biotech, Anhui Rencheng Technology, Anhui Moker New Material Technology en Hefei GSK Trade. Onder de acht aangeklaagde personen bevinden zich leidinggevenden en werknemers van de vier bedrijven.
Basisingrediënten fentanyl zijn vrij verkrijgbaar online
Fentanyl – een verslavende pijnstiller – werd in de crypto-economie dusdanig gevaarlijk geacht dat veel markten op het darkweb handel erin hebben verboden. Maar uit onderzoek van Elliptic en Chainalysis, die cryptocurrency traceren, blijkt dat Chinese chemische producenten ingrediënten voor fentanyl verkopen aan drugslabs overal ter wereld.
360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.
Meer dan negentig Chinese chemische bedrijven verkopen de ingrediënten openlijk online en 90 procent zegt betaling in cryptocurrency’s te accepteren. Elliptic en Chainalysis traceerden transacties ter waarde van tientallen miljoenen dollars in de afgelopen vijf jaar. Volgens de bedrijven is dat slechts het topje van de ijsberg, schrijft maandblad Wired.
De wereldwijde thee-industrie worstelt niet alleen met de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne maar ook met een ander probleem: schendingen van mensenrechten op de plantages, aldus de New Yorkse nieuwswebsite Quartz. Volgens het Britse Business & Human Rights Resource Centre (BHRRC) zijn ongeveer 13 miljoen arbeiders op theeplantages in India, Sri Lanka, Bangladesh, Kenia, Oeganda en nog 43 andere landen het slachtoffer van rechtenschendingen. De beschuldigingen omvatten schending van de vrijheid van vereniging, van gezondheids- en veiligheidsvoorschriften, loonbetalingen en aantasting van de levensstandaard.
De productiekosten van thee zijn de afgelopen jaren gestegen, maar de prijzen zijn min of meer gelijk gebleven. ‘Beheerders van plantages proberen kosten te besparen in een steeds minder winstgevende sector. Daardoor is er sprake van een groeiende trend om gebruik te maken van tijdelijke contracten, koppelbazen en andere onzekere arbeidsomstandigheden,’ aldus het BHRRC-rapport. ‘Werknemers zijn daardoor kwetsbaarder voor allerlei vormen van misbruik, waaronder seksuele uitbuiting en schendingen van gezondheid en veiligheid. Het is moeilijker voor werknemers om zich bij een vakbond aan te sluiten.’ Bedrijven als Starbucks, Unilever, Marks & Spencer, Twinings, en het in Nederland gevestigde Ekaterra betrekken hun thee van plantages waar 47 van de 70 gesignaleerde mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden. Deze bedrijven tonen volgens het rapport ‘weinig betrokkenheid bij de leveranciers om de effecten voor werknemers te verzachten’.
Crypto voor Fentanyl
Fentanyl – een verslavende pijnstiller – werd in de crypto-economie dusdanig gevaarlijk geacht dat veel markten op het darkweb handel erin hebben verboden. Maar uit onderzoek van Elliptic en Chainalysis, die cryptocurrency traceren, blijkt dat Chinese chemische producenten ingrediënten voor fentanyl verkopen aan drugslabs overal ter wereld.
Meer dan negentig Chinese chemische bedrijven verkopen de ingrediënten openlijk online en 90 procent zegt betaling in cryptocurrency’s te accepteren. Elliptic en Chainalysis traceerden transacties ter waarde van tientallen miljoenen dollars in de afgelopen vijf jaar. Volgens de bedrijven is dat slechts het topje van de ijsberg, schrijft maandblad Wired.
Unsplash
Levende nachtmerrie
Het echtpaar dat op een dag verrast werd door een enorme Banksy-muurschildering op de zijkant van hun huis in Lowestoft, vertelde aan de Engelse boulevardkrant The Sun hoe zij in een ‘levende nachtmerrie’ terechtkwamen.
Banksy schilderde een enorme zeemeeuw op de muur die naar beneden duikt om bouwafval uit een (echte) container te pikken. Realiseert de kunstenaar wel waar hij mensen onbedoeld mee opscheept? zei het echtpaar, dat 40.000 pond per jaar zou moeten gaan betalen voor onderhoud en bescherming tegen diefstal. In plaats daarvan besloot het de meeuw met muur en al te laten weghalen; het werk ligt opgeslagen in afwachting van de verkoop.
Op de 777 vierkante kilometer die New York beslaat, drukt 762 miljoen ton beton, glas en staal, aldus de United States Geological Survey (USGS). Dat enorme gewicht betreft de bouwmaterialen, maar niet de inrichting en het meubilair in alle gebouwen, noch de vervoersinfrastructuur en de 8,5 miljoen inwoners. Door de druk van de bovenliggende stad zakt de New Yorkse bodem met een à twee millimeter per jaar. En dat is zorgelijk, vooral als de bodemdaling wordt opgeteld bij de stijging van de zeespiegel. Die wordt geschat op drie tot vier millimeter per jaar, schrijft BBC Future.
Over een paar jaar gaat dat problemen opleveren en niet alleen voor New York maar ook voor andere kuststeden met een groeiende bevolking, in de VS en elders in de wereld. Zo daalt Jakarta jaarlijks zelfs met twee tot vijf centimeter. Vermindering van het grondwatergebruik en andere manieren van vestigen, zoals in drijvende steden, zou voor oplossingen kunnen zorgen.
Nieuws als rap
Om jongeren te trekken verpakt het Zweedse dagblad Aftonbladet het nieuws in rapsongs: AI zorgt ervoor dat verhalen in rap-vorm op muziek worden gezet. Deze vorm is een van de resultaten van overleg met jongeren over meer prikkelende manieren om het nieuws te brengen, aldus adjunct-hoofdredacteur Martin Schori in zijn column. Aftonbladet testte het resultaat begin mei op duizend geselecteerde jonge gebruikers. De reacties waren positief, schrijft Schori, zowel van de proefpersonen als van de jongeren die met het oorspronkelijke idee kwamen. Verreweg het populairst bleek een rap te zijn over het bezoek van Beyonce aan Stockholm in het kader van haar wereldtournee.
‘We moeten oude conventies uitdagen en luisteren naar de nieuwsconsumenten van de toekomst,’ aldus Schori. ‘Behalve nieuws als rap gebruiken we AI inmiddels om video’s te ondertitelen en interviews te transcriberen, en meer tools zijn in ontwikkeling.’
Wetenschappers waarschuwen dat meer dan een vijfde van de mensheid tegen het einde van deze eeuw zal worden blootgesteld aan gevaarlijk hoge temperaturen, aldus de Franse nieuwszender Euronews. Volgens een nieuwe studie van de Universiteit van Exeter in het Verenigd Koninkrijk zijn we met het huidige klimaatbeleid op weg naar een opwarming van 2,7°C. De Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC) van de Verenigde Naties waarschuwt dat daarmee de limiet van 1,5°C – die nodig is om een klimaatramp te voorkomen – wordt overschreden. Als de opwarming van de aarde op deze schaal doorgaat, zullen tegen 2100 twee miljard mensen – dat is ongeveer 20 procent van de verwachte wereldbevolking – worden blootgesteld aan levensbedreigende hitte en extreem weer. De gemiddelde wereldtemperatuur bedraagt dan ruim 29°C en valt buiten de ‘menselijke klimaatniche’, oftewel de omstandigheden waarin mensen goed kunnen gedijen. De optimale temperatuur voor de mens ligt tussen 13 en 25°C.
De Universiteit van Exeter onderzocht niet de financiële maar de menselijke kosten van de opwarming van de aarde. Extreme hitte beïnvloedt het vermogen om te werken, te denken en te leren, heeft een verwoestend effect op gewassen en vergroot de kans op conflicten, infectieziekten en zwangerschapscomplicaties. Naarmate de gevolgen groter worden, zullen meer mensen uit hun huizen worden verdreven en zich gedwongen zien om naar koelere klimaten te migreren.
India, waar nu al mensen sterven door de hitte, zal een van de zwaarst getroffen landen blijven, gevolgd door Nigeria, Indonesië, de Filipijnen en Pakistan. Ook plekken die aan de koelere kant van de voorspelde opwarming blijven, krijgen te maken met meer hittegolven en droogtes.
Door de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot 1,5 °C, de richtlijn van het klimaatakkoord van Parijs, zal het aantal mensen dat aan extreme hitte wordt blootgesteld, verminderen tot 400 miljoen, zo blijkt uit het onderzoek dat werd gepubliceerd in Nature Sustainability.
Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week gaan we dieper in op de verwoestende fentanylcrisis in de Verenigde Staten. De zeer verslavende pijnstiller zorgt iedere dag voor honderden doden. Hoe is het land zo verslingerd geraakt aan fentanyl?
Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is fentanyl?
De Amerikaanse drugsautoriteit DEA noemt het ‘de grootste bedreiging waarmee onze natie ooit te maken heeft gehad’. Termen als ‘crisis’, ‘epidemie’ en zelfs ‘massavernietigingswapen’ worden gebruikt. In de Verenigde Staten bestaat er geen misverstand over: fentanyl is levensgevaarlijk voor iedereen, jong en oud, arm en rijk.
Een moeder in Ohio verloor haar twintig maanden oude zoon toen hij de pillen per ongeluk in zijn mond stopte, schrijft The Wall Street Journal. Binnen een uur was hij dood. Zelf had ze de pillen in huis omdat zij en de vader van het kind eraan verslaafd waren. Het slachtoffer werd ‘onderdeel van een verschrikkelijke statistiek’ en een voorbeeld van hoe fentanyl hele gezinnen in de VS verwoest.
Fentanyl is een synthetische opioïde, oftewel een pijnstiller. Naar schatting is fentanyl vijftig tot honderd keer krachtiger dan morfine en kan het medicijn zelfs in zeer kleine doses dodelijk zijn. Een dodelijke dosis fentanyl bedraagt slechts enkele milligrammen, in vergelijking, voor een overdosis aan heroïne zijn honderden milligrammen nodig. Op straat verkochte fentanyl wordt soms ook vermengd met andere drugs, zoals heroïne of cocaïne, wat het risico op een overdosis vergroot.
Fentanyl was oorspronkelijk bedoeld als pijnstiller voor chirurgische ingrepen, maar bleek te krachtig voor algemeen gebruik. In plaats daarvan werd het gereserveerd voor gebruik bij zeer heftige pijn, zoals bij kankerpatiënten. Een van de gevaarlijkste bijwerkingen van fentanyl is dat het de ademhaling vertraagt. Daarnaast is het middel zeer verslavend: het medicijn verhoogt de afgifte van dopamine, een neurotransmitter die gevoelens van genot en ontspanning opwekt, waardoor gebruikers constant moeten blijven gebruiken om zich goed te voelen.
Jongeren gebruiken fentanyl recreatief en scholen in de VS luiden hier de noodklok over. In de afgelopen jaren treffen leraren steeds vaker leerlingen met een overdosis aan op hun toiletten, niet zelden met dodelijke afloop. The New Yorker schrijft dat 40 procent van de fentanyloverdoses in de staat Texas jongeren onder de achttien jaar betreft. ‘Die stijging wordt deels toegeschreven aan een mentale gezondheidscrisis bij tieners, die op haar beurt weer komt door de pandemie, smartphones, sociale media en politieke verdeeldheid. Tegelijkertijd hebben synthetische opioïden het experimenteren met drugs voor tieners veel gevaarlijker gemaakt’, aldus het tijdschrift.
Hoe groot is de crisis in de Verenigde Staten?
In alle demografische groepen is het gebruik van fentanyl – en de daarbij horende overdoses – de afgelopen jaren explosief gestegen. Volgens het Amerikaanse overheidsbureau voor volksgezondheid CDC was het aantal doden door een overdosis fentanyl in 2020 achttien keer zo hoog als in 2013. Ruim 56.000 mensen stierven in 2020 aan overdoses waarbij synthetische opioïden betrokken waren.
Onder meer onder jongeren is de fentanylcrisis verwoestend. Het aantal doden door overdoses onder tieners is in drie jaar tijd verdubbeld, terwijl het cannabis- en alcoholgebruik onder middelbare scholieren juist daalt. Volgens The Hill zijn jongeren zich er niet altijd bewust van dat ze fentanyl gebruken: de stof wordt verpakt in namaakpillen die lijken op minder krachtige drugs. Zo overleden in 2021 1755 kinderen van 15 tot 19 jaar aan een overdosis fentanyl, een stijging van bijna 300 procent ten opzichte van 2018.
Waar het gebruik van fentanyl begon in de armere plattelandsgebieden in de VS, is het nu ook uitgegroeid tot een crisis in de grote steden. Zo is het aantal doden door overdoses fentanyl onder latino’s sinds 2011 bijna verdrievoudigd, schrijft NBC. Ook melden de autoriteiten dat er steeds meer en grotere hoeveelheden van de drugs in beslag worden genomen. In 2022 nam de DEA meer dan 57,7 miljoen valse fentanylpillen en meer dan 6200 kilogram fentanylpoeder in beslag, twee keer zoveel als in 2021.
Wat kan ertegen gedaan worden?
De meningen verschillen over hoe deze crisis het best het hoofd geboden kan worden. Experts benoemen het belang van informatie en voorlichting die gericht zijn op de doelgroep. Jongeren dienen anders aangesproken te worden dan ouderen. Per staat en per etnische achtergrond zijn er ook verschillen in hoe informatiecampagnes moeten worden opgezet.
In het artikel van NBC worden deze verschillen ook benoemd als het gaat om afkicken. ‘In sommige Latinogemeenschappen is het gebruikelijk om religieuze afkickcentra te bezoeken die zich richten op “op geloof gebaseerde behandeling” in plaats van “op bewijs gebaseerde behandeling”,’ zegt een expert. Ze wijst daarnaast op ‘problemen met de migratiestatus en op het gebied van taalbarrières die het moeilijker maken om hulp te vinden in afkickcentra’.
In Financial Times schrijven onderzoekers dat er op alle gebieden meer gedaan moet worden. ‘De fentanylcrisis wordt steeds erger en bedreigt een hele generatie jongeren,’ zegt Jim Rauh, oprichter van belangenorganisatie Families Against Fentanyl, tegen de krant.
Een plan van president Joe Biden om bezit en gebruik van en handel in fentanyl harder aan te pakken werd door deskundigen bekritiseerd. ‘Als je dingen criminaliseert, creëer je een stigma,’ zegt Maritza Perez Medina, directeur federale zaken van de Drug Policy Alliance tegen persbureau AP. ‘Als mensen weten dat ze in de problemen komen door het gebruik van drugs, zullen ze niet snel om hulp vragen.’
Er wordt onder meer gekeken naar sociale media, waarop de drugs verkocht worden en waarop informatiecampagnes meer effect zouden kunnen hebben. Onder meer Snapchat zegt actief bezig te zijn met het gebruik van technologie om proactief drugsdealeraccounts te vinden en af te sluiten. Maar lokale en nationale politici en de VS willen, zoals Sam Quinones in een opiniestuk in The Washington Post bepleit, meer internationale samenwerking, met name met China en Mexico.
China en landen als India produceren en vervoeren chemicaliën die nodig zijn om fentanyl te maken. Veel fentanyl wordt uiteindelijk gemaakt in en gesmokkeld uit Mexico. Een internationale aanpak zou de enige manier zijn om deze crisis het hoofd te bieden, zeggen deskundigen, voordat de fentanylcrisis naar Europa en Azië overslaat en een epidemie een pandemie wordt.
Brits-Columbia decriminaliseert het bezit van kleine hoeveelheden heroïne, fentanyl en andere harddrugs. Vanaf dinsdag en voor een periode van drie jaar mogen volwassenen in deze westelijke Canadese provincie tot 2,5 gram drugs bij zich hebben voor persoonlijk gebruik, bericht Radio Canada. Het initiatief is bedoeld om de opioïdencrisis, die duizenden Canadezen het leven heeft gekost, in te dammen en het gaat vooralsnog om een pilotproject.
Voorstanders hopen dat decriminalisering het stigma rond harddrugsgebruik zal opheffen, zodat gebruikers hulp kunnen zoeken. ‘In plaats van als criminelen, zullen zij met zorg en mededogen worden behandeld’, verklaarde de minister van Geestelijke Gezondheid en Verslavingen van Brits-Columbia aan de Canadese radiozender. Zij voegde eraan toe dat er tegelijkertijd een voorlichtingscampagne over drugsgebruik en verslavingen zou worden gestart.
‘Decriminalisering lost het probleem niet op‘, zei dr. Brian Conway, medisch directeur van het Centrum voor Infectieziekten in Vancouver, in gesprek met Radio Canada. ‘Het betreft veelal zeer kwetsbare mensen die te maken hebben met huisvestingsonzekerheid, financiële onzekerheid en voedselonzekerheid. Dat zijn de dingen die aangepakt moeten worden.’
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
