Tag: fukushima

  • Wereldnieuws: De lucht in Europa is ernstig vervuild & meer

    Wereldnieuws: De lucht in Europa is ernstig vervuild & meer

    Rouwtelefoon

    De Japanner Itaru Sasaki bouwde in 2010 in zijn tuin op een heuveltop een telefooncel met daarin een niet-aangesloten telefoon met draaischijf, om het nummer van een geliefd overleden familielid te kunnen draaien en te praten over zijn verdriet, meldt Atlas Obscura. Een jaar later werd Japan getroffen door een drievoudige ramp: een aardbeving gevolgd door een tsunami, die de kernramp van Fukushima veroorzaakte. Otsuchi, Sasaki’s geboorteplaats, werd getroffen door negen meter hoge golven, waarbij 10 procent van de inwoners om het leven kwam.

    Drie jaar na de ramp hadden tienduizend mensen de telefooncel in Otsuchi bezocht

    Sasaki stelde vervolgens zijn kaze no denwa (‘windtelefoon’) open voor het grote aantal mensen in de buurt dat rouwde om het verlies van een dierbare. Het nieuws over de rouwtelefoon verspreidde zich en vanuit het hele land ondernamen verdrietige mensen een tocht naar de telefoon. Drie jaar na de ramp hadden tienduizend mensen de telefooncel in Otsuchi bezocht, en de plek wordt nog altijd intensief gebruikt.

    WM1 1

    Hortus Maximus in Hongkong

    Studio Job, van de Nederlands-Belgische kunstenaar Job Smeets, is een samenwerking aangegaan met het gerenommeerde huis Hermès in Hongkong. Smeets maakte voor het luxe modemerk een etalage waarin een droomachtige oase te zien is. Het tableau moet leven in de betonnen jungle van de stad brengen en voorbijgangers stil laten staan bij deze excentrieke Hortus Maximus. Daarin staan dieren model als elegante boeren en zijn groenten van prijswinnende telers opgeblazen tot ontzagwekkende, Alice in Wonderland-achtige proporties. De mix van surreële, hoogwaardige afwerking kenmerkt het werk van de studio, dat wel vaker verwijst naar zowel het traditionele als het actuele, het organische en het kunstmatige.

    WN2

    Onlineonderwijs vanwege geweld

    In de door misdaad geteisterde Ecuadoraanse kustprovincie Guayas – en dan met name in Guayaquil, de grootste stad van het land – gaan scholen tijdelijk over op onlineonderwijs om leerlingen voor geweld te behoeden, aldus Mercopress. Het ministerie van Onderwijs liet op X (voorheen Twitter) weten dat ze van plan is gedurende enige tijd ‘het Onderwijscontinuïteitsplan [onderwijs op afstand] toe te passen in bepaalde onderwijsinstellingen’. Zodra de lessen weer worden hervat moet de steun van veiligheidstroepen ‘prioriteit zijn om de levens en het recht op onderwijs van leerlingen te beschermen,’ aldus het ministerie.

    Het aantal moorden en aanslagen steeg in vijf jaar tijd van 5,8 naar ruim 25 per 100.000

    Confrontaties tussen rivaliserende bendes begonnen in 2020 met bloedbaden in de gevangenissen, maar het geweld is nu ook overgeslagen naar de straat. Het aantal moorden en aanslagen steeg in vijf jaar tijd van 5,8 naar ruim 25 per 100.000. Experts vrezen dat dit eind 2023 zelfs op 40 per 100.000 zal uitkomen.


    Een Ross voor ruim 9 miljoen

    A Walk in the Woods, een olieverfschilderij van bomen rond regenplassen uit 1983, is te koop voor 9,85 miljoen dollar (9,26 miljoen euro), zo schrijft Hyperallergic. Dat is een hoop geld, maar het gaat dan ook om het eerste van duizend schilderijen die de Amerikaan Bob Ross (1942-1995) maakte tijdens zijn populaire tv-serie The Joy of Painting. De eerste aflevering van die serie, die elf jaar zou lopen onder Ross’ motto ‘Iedereen kan schilderen’, werd in 1983 uitgezonden. Een andere beroemde uitspraak van Ross is dat er geen fouten bestaan, maar alleen happy accidents, ‘gelukkige ongelukjes’. ‘Volgens Google Analytics is Bob Ross Andy Warhol en Pablo Picasso gepasseerd als meest gezochte kunstenaar op internet,’ aldus de eigenaar van Modern Artifact, de Amerikaanse galerie die het schilderij aanbiedt. ‘Dat is ongelooflijk indrukwekkend, vooral omdat er amper officiële marketing is en zijn originelen vrijwel niet te vinden zijn.’

    WN3

    VS overwegen enorme wapenleverantie aan Vietnam

    De Amerikaanse regering is volgens ingewijden in gesprek met Vietnam over de grootste wapenoverdracht in de geschiedenis tussen de twee voormalige vijanden, schrijft Reuters. De deal was afgelopen maand een belangrijk onderwerp van gesprek tussen Vietnamese en Amerikaanse ambtenaren in Hanoi, New York en Washington D.C. Er wordt gesproken over een overeenkomst die binnen een jaar rond zou kunnen zijn en waarin sprake is van de levering van onder meer Amerikaanse F-16 gevechtsvliegtuigen. Washington overweegt gunstige financieringsvoorwaarden voor deze dure levering aan Hanoi, dat krap bij kas zit. Het zou Vietnam kunnen helpen een einde te maken aan de traditionele afhankelijkheid van goedkopere wapens van Russische makelij. De wapenverkoop zou Rusland op een zijspoor zetten, maar wel leiden tot irritatie bij China. Vietnam en buurland China staan op gespannen voet met elkaar vanwege een slepend territoriaal geschil in de Zuid-Chinese Zee, hetgeen verklaart waarom Vietnam zijn maritieme verdediging wil versterken.

    De wapenverkoop zou Rusland op een zijspoor zetten, maar wel leiden tot irritatie bij China

    Sinds de opheffing van het Amerikaanse wapenembargo in 2016 bleef de export van Amerikaans materieel naar Vietnam beperkt tot schepen voor de kustwacht en trainingsvliegtuigen. Rusland leverde ongeveer 80 procent van het wapenarsenaal van het land. Vietnam geeft jaarlijks naar schatting 2 miljard dollar uit aan de aankoop van wapens en Washington hoopt dat het land op langere termijn een deel van dat budget zal verleggen naar wapens die worden gefabriceerd door de VS of door bondgenoten en partners, zoals Zuid-Korea en India.


    De lucht in Europa is ernstig vervuild

    Nagenoeg iedereen op het Europese continent woont in een gebied met een gevaarlijk niveau van luchtvervuiling, zo blijkt uit een onderzoek in opdracht van The Guardian. Een analyse van gegevens die werden verzameld met behulp van geavanceerde methoden – zoals gedetailleerde satellietbeelden en metingen door ruim 1400 meetstations – laat zien dat 98 procent van de mensen in Europa op plekken woont waar sprake is van zeer schadelijke fijnstofvervuiling die de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overschrijdt. Bijna tweederde woont in gebieden waar de luchtkwaliteit meer dan twee keer zo slecht is als de WHO-richtlijnen voorschrijven. Noord-Macedonië is er het slechtst aan toe. Bijna tweederde van de inwoners van dat land woont in gebieden met meer dan vier keer de door de WHO acceptabel geachte hoeveelheid PM2,5 – kleine deeltjes met een doorsnee van nog geen 2,5 micrometer die door de lucht zweven en vooral worden geproduceerd door de verbranding van fossiele brandstoffen. Sommige ervan kunnen de longen of de bloedbaan binnendringen en zo bijna elk orgaan in het lichaam aantasten. Vier andere gebieden in Noord-Macedonië, waaronder de hoofdstad Skopje, blijken een luchtvervuiling te hebben die bijna zes keer zo hoog is als de toegestane norm.

    ‘Dit is een ernstige crisis voor de volksgezondheid’

    Uit de analyse blijkt dat slechts 2 procent van de Europese bevolking in gebieden woont die binnen de gestelde limieten vallen. Experts zeggen dat PM2,5-vervuiling jaarlijks voor ongeveer vierhonderdduizend doden op het continent zorgt.

    ‘Dit is een ernstige crisis voor de volksgezondheid,’ aldus Roel Vermeulen, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit Utrecht, die het team van onderzoekers leidde dat op het hele continent gegevens verzamelde. ‘We zien dat bijna iedereen in Europa ongezonde lucht inademt.’ Volgens Vermeulen zijn dit de beste gegevens die momenteel beschikbaar zijn. ‘Nu hebben we politici nodig die moedig en ambitieus zijn en de noodzakelijke stappen zetten om deze crisis aan te pakken.’

    WN4 1
    © Unsplash
  • Geen spoor van radioactiviteit in zee bij Fukushima, beweert Japan

    Geen spoor van radioactiviteit in zee bij Fukushima, beweert Japan

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Zimbabwe: oppositie spreekt van fraude bij verkiezingen en claimt overwinning

    » Libië: minister van BuZa geschorst na ontmoeting met Israëlische ambtgenoot

    Japan begon donderdag met het lozen van koelwater

    De Japanse autoriteiten verzekerden zondag dat het niveau van radioactiviteit in monsters genomen in de buurt van de kerncentrale van Fukushima ‘niet detecteerbaar’ was. De aankondiging komt een paar dagen nadat Japan begon met het lozen van behandeld water van de centrale in de Stille Oceaan, aldus The Japan Times.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Het dumpen van koelwater werd fel bekritiseerd door China, dat een algeheel verbod instelde op de invoer van vis en schaal- en schelpdieren uit Japan, omdat door het lozen van behandeld water ‘de wereld het risico loopt op nucleaire vervuiling’. Zowel volgens de Japanse regering als de atoomenergiewaakhond van de VN is het koelwater van de kerncentrale van Fukushima op zo’n wijze behandeld dat het geen risico vormt voor het zeeleven of mensen.

    Het water raakte besmet nadat het werd gebruikt om drie kernreactoren te koelen die smolten nadat kerncentrale Fukushima Daiichi in maart 2011 werd getroffen door een krachtige tsunami. De golven schakelden de noodstroomvoorziening van de centrale uit, waardoor 160.000 mensen geëvacueerd moesten worden. Het was het grootste kernongeluk sinds Tsjernobyl.

    Lees ook:

  • Wereldbeeld: Boeddhistisch protest

    Wereldbeeld: Boeddhistisch protest

    Boeddhisten staan niet bekend om hun boosheid. Maar toen de Japanse premier hun land bezocht, lieten deze Zuid-Koreaanse monniken hun stem horen tegen het lozen van radioactief water in de Stille Oceaan. Want begaan met de wereld zijn ze zeker.

    Boeddhistische monniken in Zuid-Korea protesteren tijdens het bezoek van de Japanse premier Fumio Kishida om aandacht te krijgen voor de berging van radioactief water dat buurland Japan de Stille Oceaan in pompt. Kishida en de Zuid-Koreaanse president Yoon gaan economisch en militair nauwer samenwerken. Het door de kernramp in Fukushima vervuilde water stond formeel niet op de agenda.

    ANP 468778154
    © Jeon-Kyun / ANP

    Lees ook:

  • Wat gebeurt er als er een radioactieve wolk vrijkomt in Zaporizja?

    Wat gebeurt er als er een radioactieve wolk vrijkomt in Zaporizja?

    De kans op een ongeval bij de door de Russen bezetten kerncentrale Zaporizja is nog nooit zo groot geweest. Een atmosferisch wetenschapper beschrijft in Nature hoe onderzoekers een giftige wolk zouden opsporen in het geval van een kernramp.

    Medewerkers van de waakhond voor atoomenergie van de Verenigde Naties zijn deze week [begin september] begonnen met inspecties van de kerncentrale van Zaporizja in Zuid-Oekraïne. Door beschietingen en gevechten is het risico op een kernongeluk daar toegenomen. Russische troepen houden de kerncentrale – de grootste van Europa – sinds maart bezet als onderdeel van hun aanhoudende oorlog in Oekraïne. De internationale gemeenschap heeft er met klem voor gewaarschuwd dat beschadiging van enkele van de zes reactoren in Zaporizja kan leiden tot catastrofale meltdowns, zoals die in 2011 plaatsvonden in de kerncentrale van Fukushima Daiichi in Japan.

    Een netwerk van stations over de hele wereld – in de eerste instantie opgezet om het verdrag te bewaken dat proeven met kernkoppen wereldwijd verbiedt – hielp na dat ongeluk om de route te volgen en te voorspellen die de radioactieve wolk die door de beschadigde reactoren werd uitgestoten aflegde. Het netwerk is opgezet en wordt onderhouden door de Preparatory Commission for the Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty Organization [Voorbereidende Commissie van de Verdragsorganisatie voor een alomvattend Verbod op Kernproeven] (CTBTO).

    Als er zich in de centrale van Zaporizja een ongeluk zou voordoen, dan zou Jolanta Kusmierczyk-Michulec een van de eersten kunnen zijn die dat te weten komt. Kusmierczyk-Michulec is atmosferisch wetenschapper bij het Internationaal Datacentrum van de CTBTO in Wenen, dat de middelen heeft om computersimulaties te maken van de bewegingen van een radioactieve wolk, zowel vooruit als achteruit in de tijd.

    Nature sprak met Kusmierczyk-Michulec over hoe door haar werk een eventueel ongeval in Zaporizja kan worden voorkomen.

    Wat doet het nucleaire-monitoringsnetwerk van de CTBTO? 

    Het Internationaal Toezichtsysteem is een netwerk van stations die door de CTBTO worden gebouwd en onderhouden om ervoor te zorgen dat geen enkele kernexplosie onopgemerkt blijft. Daartoe gebruiken we meetstations die berusten op drie technologieën die gebruikmaken van golfvormen – seismisch, hydro-akoestisch en infrasoon – en we gebruiken ook radionuclide [detectie]technologie. Dat is de enige technologie die kan bevestigen of een explosie die door andere technologie is gedetecteerd en gelokaliseerd, ook daadwerkelijk wijst op een kernproef.

    En wat is het belang van uw werk? 

    Wanneer een radionuclidenstation verhoogde waarden van radionucliden detecteert, doen wij een achterwaartse simulatie [van hoe de lucht beweegt] om informatie te krijgen over de mogelijke bron van dit signaal. In uitzonderlijke gevallen doen we ook voorwaartse simulaties.

    We maken gebruik van een open source atmosferisch-transportmodel en van gegevens van het meteorologisch centrum ECMWF, het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, en van NCEP, de Amerikaanse National Centers for Environmental Prediction. Onderzoekers gebruiken dit soort modellen ook voor diverse andere doeleinden, bijvoorbeeld voor het monitoren van vulkanische emissies.

    Hoe kon de CTBTO helpen om de wolk van het Fukushima Daiichi-ongeval op te sporen?

    Bij de kerncentrale van Fukushima Daiichi kwam radioactiviteit vrij in de atmosfeer, die vervolgens gedurende ongeveer drie maanden door het Internationaal Toezichtsysteem op het noordelijk halfrond werd waargenomen. Er werden radioactieve edelgassen waargenomen, zoals xenon, evenals radioactieve deeltjes.

    Een hypothetische wolk zou zich op 29 augustus naar het zuidoosten hebben verplaatst

    Tijdens de gebeurtenissen in Fukushima hebben we modellen gemaakt van atmosferische bewegingen om te laten zien waar de luchtmassa’s heen gingen. Ik ben in 2012 bij de CTBTO gekomen, net na het ongeluk, maar ik heb nog steeds veel simulaties in verband met dat ongeluk gedaan. Het was een van de gevallen die we konden gebruiken voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderzoek.

    Hoe komen we te weten of er radioactiviteit wordt aangetroffen die afkomstig is uit de centrale van Zaporizja? Heeft u netwerkstations in de buurt?

    Het feit dat een station zich dicht bij de bron bevindt, betekent niet dat dit station ook iets zal waarnemen, omdat de routes van luchtmassa’s vrij complex zijn.

    De CTBTO werkt samen met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie in het kader van IACRNE, het Inter-Agency Committee on Radiological and Nuclear Emergencies [Comité van Samenwerkende Agentschappen voor Radiologische en Nucleaire Noodsituaties, dat werd opgericht na het kernongeval in Tsjernobyl in Oekraïne in 1986. Het coördineert de internationale paraatheid en reacties op een radiologische ramp].

    Na een paar dagen kan een wolk een heel eind komen, afhankelijk van de weersomstandigheden, windrichtingen en windsnelheden

    De kritische responstaak van de CTBTO is om realtime gegevens te verstrekken in geval van nucleaire of radiologische noodsituaties. Het is zeer waarschijnlijk dat de internationale gemeenschap daarna via de IACRNE over het ongeval wordt geïnformeerd.

    Zijn er heersende weerpatronen rond Zuid-Oekraïne die aangeven hoe de wolk zich waarschijnlijk zal verplaatsen?

    Het antwoord is niet zo eenduidig. Luchtmassa’s kunnen een lange weg afleggen, gedurende lange tijd. Na een paar dagen kunnen ze een heel eind komen, afhankelijk van de weersomstandigheden, windrichtingen en windsnelheden. Gebruikelijke weerpatronen zijn niet voldoende als indicator, vooral niet in regio’s waar de windrichting nogal variabel is.

    Om een betrouwbaar antwoord te kunnen geven, zouden we een simulatie vooruit in de tijd moeten maken door gebruik te maken van atmosferische transportmodellen en feitelijke weergegevens. Maar het is waarschijnlijk dat als ik de simulatie twee dagen later zou herhalen, de luchtmassa’s zich op een andere manier zouden verplaatsen.

    Hebt u praktijksimulaties uitgevoerd van de manier waarop een wolk uit de centrale in Zaporizja zich zou kunnen verplaatsen?

    Het IDC [Internationaal Datacentrum] oefent niet specifiek voor een dergelijke gebeurtenis, maar voordat we elkaar spraken heb ik als test enkele simulaties uitgevoerd, dus ik weet dat de windrichting zeer variabel is. Een hypothetische wolk zou zich op 29 augustus naar het zuidoosten hebben verplaatst, en na een paar dagen naar het oosten zijn gedraaid. Maar dat resultaat was gebaseerd op de voorspelde gegevens. Als er daadwerkelijk een ramp plaatsvindt, wil je een hogere betrouwbaarheid behalen. Daarom moet de simulatie in dat geval worden herhaald met de geanalyseerde gegevens zodra die beschikbaar zijn.

  • Zes kinderen uit Fukushima met schildklierkanker eisen schadevergoeding

    Zes kinderen uit Fukushima met schildklierkanker eisen schadevergoeding

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Chinezen moeten maanden wachten op nieuwe auto

    » Antarctica: reusachtige ijsberg loost meer dan 150 miljard ton zoet water in zee

    Slachtoffers klagen eigenaar kerncentrale aan

    Bijna elf jaar na de kernramp in Fukushima komt een nieuwe gevoelige kwestie aan de oppervlakte. Op 19 januari meldde de krant Tokyo Shimbun dat zes mensen tussen de zeventien en zevenentwintig jaar die ten tijde van het ongeluk in het gebied woonden, van plan zijn een rechtszaak aan te spannen tegen Tepco, de elektriciteitsexploitant en beheerder van de locatie.

    De jongvolwassenen lijden of hebben geleden aan schildklierkanker en eisen een financiële schadevergoeding van 616 miljoen yen (4,7 miljoen euro) van het bedrijf, dat verantwoordelijk wordt geacht voor hun ziekte. ‘Volgens hun advocaten is dit de eerste keer dat mensen die als kind kanker hebben gekregen, een rechtszaak tegen Tepco hebben aangespannen’, aldus de krant.

    ‘Een van deze eisers heeft al vier operaties ondergaan, terwijl bij een andere eiser de kanker naar zijn longen is uitgezaaid’

    Bij vier van de zes eisers, die in 2011 tussen de zes en zestien jaar oud waren, is reeds hun gehele schildklier verwijderd nadat de kanker was teruggekeerd. Volgens de journalist ondergaan zij momenteel radiotherapie of zullen ze dat binnenkort doen. ‘Een van deze eisers heeft al vier operaties ondergaan, terwijl bij een andere eiser de kanker naar zijn longen is uitgezaaid.’ Volgens de krant zullen zij op 27 januari hun klacht indienen bij de districtsrechtbank van Tokio.

    Lees ook:

  • Bitcoin zorgt voor berg elektronisch afval | Japan gaat radioactief water in zee lozen

    Bitcoin zorgt voor berg elektronisch afval | Japan gaat radioactief water in zee lozen

    Afval van één bitcointransactie ‘als het weggooien van twee iPhones’

    Een enkele bitcointransactie genereert dezelfde hoeveelheid elektronisch afval als wanneer je twee iPhone twaalf mini’s in de prullenbak mikt, zo blijkt uit een analyse van economen van De Nederlandsche Bank en MIT. De ecologische voetafdruk van bitcoin is inmiddels goed bestudeerd, maar er is minder bekend over het grootschalige verbruik van de benodigde hardware, aldus The Guardian.

    De gespecialiseerde computerchips moeten voortdurend worden vervangen door nieuwe, krachtiger versies

    Voor het minen van cryptomunten worden gespecialiseerde computerchips gebruikt, ASIC’s genaamd, maar omdat alleen de nieuwste chips energiezuinig genoeg zijn om winstgevend te kunnen blijven minen, moeten ASIC’s voortdurend worden vervangen door nieuwe, krachtiger versies. Als gevolg hiervan wordt geschat dat het hele bitcoinnetwerk momenteel 30,7 metrische kiloton apparatuur per jaar verbruikt. Dat is vergelijkbaar met de hoeveelheid klein afval aan IT- en telecommunicatieapparatuur die door een land als Nederland wordt geproduceerd, volgens onderzoekers Alex de Vries en Christian Still.

    Lees ook:


    Zuid-Korea uit kritiek op Japan om lozing radioactief water

    Tijdens een bijeenkomst van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) vorige week week, heeft Zuid-Korea kritiek geleverd op het besluit van Japan om behandeld radioactief water dat afkomstig is uit de verwoeste kerncentrale van Fukushima, in zee te lozen. Een vertegenwoordiger van de Zuid-Koreaanse regering zei op de Algemene Conferentie van de IAEA in Wenen dat Japan het besluit tot de waterlozing eenzijdig heeft genomen zonder te overleggen met zijn naaste buur Zuid-Korea, meldt The Japan Times.

    China was al eerder kritisch over het Japanse plan om het water te lozen

    Seoel roept Tokio op om het plan te heroverwegen en verlangt grotere Zuid-Koreaanse betrokkenheid bij de beoordeling van de geplande waterafvoer door een team van IAEA. Buurland China was al eerder kritisch over het Japanse plan om het water te lozen, maar noemde de kwestie niet in een maandag uitgegeven verklaring.

    In april maakte de Japanse regering plannen bekend om het gezuiverde water, dat radioactief tritium bevat, mogelijk vanaf 2023 in zee te lozen.

    Lees ook:


    Australië heft reisverbod op in november

    ‘Australië zal zijn grenzen na achttien maanden weer openstellen’, bericht The Sydney Morning Herald. De Australische premier Scott Morrison heeft vrijdag aangekondigd dat Australische burgers die volledig zijn ingeënt tegen covid-19 vanaf november weer internationaal mogen reizen. ‘De grenzen van het land werden op 20 maart vorig jaar radicaal gesloten’, schrijft de krant.

    Lees ook:

  • Een groot deel van  Fukushima is nog altijd verboden terrein

    Een groot deel van Fukushima is nog altijd verboden terrein

    In de Japanse media was deze week volop aandacht voor de drievoudige ramp in Fukushima, tien jaar geleden. Wat ging er mis, hoe vordert de wederopbouw en hoe gaan de overlevenden met het trauma om?

    Vorige maand, op 13 februari iets na elf uur ’s avonds, werden de inwoners van de noordoostelijke kustprovincies van Japan opgeschrikt door een zeebeving van 7,3 op de schaal van Richter, vlak voor de kust van Fukushima. Ze vreesden het ergste. Maar dit keer bleek het mee te vallen: er vielen één dode en 185 gewonden, de schade aan gebouwen en infrastructuur was te overzien en – heel belangrijk – er kwam geen tsunami. Maar voor de mensen in de Tohoku-regio was het een angstig moment en een pijnlijke herinnering aan die alles verwoestende natuurramp van tien jaar geleden, zo schrijft de Asahi Shinbun.  

    Die zeebeving van 11 maart 2011 was met een kracht van 9.0 op de schaal van Richter de op drie na grootste beving in de geschiedenis van de seismologie. Door de schok werd de aardas zeseneenhalve centimeter verschoven en kwam Japan vier meter dichter bij Amerika te liggen. Bij de tsunami die daarop volgde, kwamen meer dan 18.000 mensen om het leven. Een half miljoen mensen werd uit hun woning verdreven. Bij drie reactoren van de kerncentrale Fukushima Dai-ichi vond een kernsmelting plaats en door waterstofexplosies werd radioactief materiaal in de wijde omgeving verspreid. Het was het ernstigste nucleaire ongeval ter wereld sinds Tsjernobyl in 1986. 

    Wederopbouw

    Japan is gewend aan aardbevingen en er goed op voorbereid. Het land heeft de hoogste normen ter wereld voor aardbevingbestendig bouwen, ook voor kerncentrales, en dankzij regelmatige drills weten de mensen precies wat ze moeten doen als de aarde begint te trillen. Hoewel dit de hevigste beving was in Japan sinds de metingen in 1900 begonnen en de materiële schade enorm was, zijn er als gevolg van de aardbeving zelf maar weinig doden gevallen. Datzelfde geldt voor de fall-out van de kernramp in Fukushima.

    Dit aspect van de drievoudige ramp trok nationaal en wereldwijd weliswaar de meeste aandacht, maar tot dusverre zijn er geen slachtoffers gemeld van stralingsziekte, en ook van een verhoogd langetermijnrisico op aan straling gerelateerde kanker is volgens een recent rapport van het Wetenschappelijk comité van de Verenigde Naties inzake de gevolgen van atoomstraling (UNSCEAR), anders dan in het geval van Tsjernobyl, geen sprake. 

    De tsunami eiste verreweg de meeste slachtoffers. De beelden gingen in real time de wereld over. Het was de eerste keer dat een dergelijke natuurramp live werd gefilmd: een helikopter van de Japanse staatstelevisie NHK kon nog net opstijgen voordat het vliegveld van de kustplaats Sendai door de aanstormende golven werd verwoest. 

    De regio, die vóór de ramp al kampte met vergrijzing, leegloop en economische neergang, telt nu nog minder mensen en bedrijvigheid dan voorheen

    Op donderdag 11 maart werd de ramp in heel Japan herdacht. In een plechtige ceremonie in Tokio betuigde premier Suga namens de regering zijn medeleven aan de nabestaanden van alle slachtoffers en vermisten, inclusief de bijna vierduizend mensen die de afgelopen tien jaar na hun evacuatie uit het getroffen gebied zijn overleden als gevolg van aan de ramp gerelateerde psychische of lichamelijke aandoeningen. Keizer Naruhito en Keizerin Masako bezochten het rampgebied eerder deze week en waren ook bij de ceremonie aanwezig.  

    In de Japanse media werd de afgelopen weken uitgebreid stilgestaan bij de ramp en de ontwikkelingen nadien. Sinds 2011 is er hard gewerkt aan de wederopbouw van de regio, het afgraven van door radioactieve neerslag besmette grond en de ontmanteling van de kerncentrale in Fukushima. Dat laatste is een uiterst complex proces waarvoor de overheid nog 20 tot 30 jaar nodig denkt te hebben en waarvoor de technologie deels nog moet worden ontwikkeld, volgens de Japan Times. Er is meer dan 30 triljoen yen (ca. 250 miljard euro) geïnvesteerd in woningbouw en het herstel van wegen, bruggen en vliegvelden en aan de aanleg van een nieuwe, hoge zeewering over een lengte van meer dan 400 kilometer. 

    Maar hiermee zijn de problemen zeker nog niet opgelost. Volgens de Asahi Shinbun verblijven er op dit moment nog 2000 mensen in tijdelijke opvang en zijn ongeveer 40.000 van de half miljoen evacués nog niet of niet meer teruggekeerd naar hun regio. De regio, die vóór de ramp al kampte met vergrijzing, leegloop en economische neergang, telt nu nog minder mensen en bedrijvigheid dan voorheen. De nieuw gebouwde appartementen staan voor een deel nog leeg, omdat de oorspronkelijke bewoners er niet meer terug willen keren, inmiddels elders zijn gesetteld of zijn overleden.

    Een deel van het gebied rond de kerncentrale in Fukushima is nu nog verboden terrein, maar ook de gemeenten die weer veilig zijn verklaard hebben nog maar 20 procent van het oorspronkelijke aantal inwoners. De komende jaren zal er nog veel moeten gebeuren om dit gebied nieuw leven in te blazen en vooral om de trauma’s te helen en de bevolking ervan te overtuigen dat het er echt veilig is. Pas onlangs stelde het Hooggerechtshof tienduizend evacués in het gelijk en bevestigde dat de overheid en beheerder Tepco medeverantwoordelijk waren voor de ramp, meldt de Japan Times. Al in 2009 was er gewaarschuwd voor het gevaar van een tsunami voor de elektriciteitstoevoer van het koelingssysteem van de reactoren, en zijn maatregelen uitgebleven.   

    Tragische fout

    In de media verschenen ook veel persoonlijke verhalen. Zo schrijft Asahi Shinbun over Eiki Okuyama, die zijn moeder op 10 maart dit jaar eindelijk kon begraven, nadat haar stoffelijk overschot in februari was gevonden en via DNA-onderzoek kon worden geïdentificeerd. In de Japan Times is een fotoverslag te vinden over de witte telefooncel van meneer Sasaki, waar inmiddels 30.000 mensen troost vonden in een telefoongesprek met hun overleden geliefden.  

    En dan is er het trieste verhaal over de Okawa Basisschool in het dorpje Kamaya, in Ishinomaki, waar 74 kinderen en tien leerkrachten door de tsunami werden meegesleurd. Jarenlang hebben de ouders zichzelf verweten dat ze niet met hun kinderen waren gevlucht, een naburige heuvel op. Ze hadden het advies van de schoolleiding gevolgd, en waren op de school gebleven, zo valt te beluisteren in een podcast van de Japan Times.

    In deze telefooncel bellen overlevenden van de ramp met hun overleden dierbaren.

    Toch was dat niet zo’n vreemde beslissing. De schoolgebouwen in Japan zijn volgens extra strenge normen gebouwd en liggen meestal op een plek die veilig is voor aardbevingen en tsunami’s. Dat bleek ook uit de cijfers: onder de meer dan 18.000 slachtoffers was er in het hele land nog maar één ander kind dat op het moment van de ramp op school was.

    De dood van de kinderen en leerkrachten in Kamaya was het gevolg van een tragische fout: in het crisisplan van de gemeente was de school aangemerkt als vluchtplaats voor de dorpelingen, terwijl de school zelf werkte met een achterhaald noodplan, wat leidde tot chaos, misverstanden en paniek, met fatale afloop. De ouders zijn later door het Hooggerechtshof in het gelijk gesteld in hun zaak tegen de gemeente, maar na de toekenning van de compensatie bleef het muisstil in de rechtszaal. De ouders hadden hun kinderen er niet mee terug. 

    In april zal de school worden heropend als monument voor de slachtoffers, zo schrijft de Japan Times. Wie weet helpt dit de inwoners van Kamaya op termijn een beetje om in het reine te komen met hun immense verlies. Maar ook premier Suga erkende in zijn herdenkingsrede dat de wederopbouw in de getroffen regio weliswaar goed gevorderd is, maar dat de verwerking van het enorme trauma voor velen nog moet beginnen.     

  • Terug naar Fukushima mag geen bevel zijn

    Terug naar Fukushima mag geen bevel zijn

    Vijf jaar na het ernstige ongeluk in de kerncentrale Fukushima Dai-ichi worstelt Japan nog met verontrustende stralingsniveaus en moeilijke evacuatieprogramma’s.

    Miyako Kumamoto mist de tijd dat ze nog in Tamura, in de prefectuur Fukushima, woonde en met haar vrienden de groenten deelde die ze daar in de zuivere berglucht kweekte.

    Nu, op haar drieënzeventigste, vreest ze dat ze, door het regeringsbeleid tegenover de mensen die na de kernramp van Fukushima (op 11 maart 2011) zijn geëvacueerd, straks in haar eentje op de straten van Tokio zal moeten leven. ‘De centrale overheid mag niet tegen ons zeggen dat we terug naar huis moeten gaan, of het evacuatiebevel opheffen, terwijl het gebied nog steeds in een noodsituatie verkeert,’ zei ze tijdens een manifestatie van 780 mensen in het Hibiyapark in Tokio. De demonstranten verwijten de staat dat die niet naar hen luistert en de verontrustende stralingsniveaus negeert.

    Het grootste deel van Futaba heeft nog steeds de status ‘moeilijk terugkeren’

    De manifestatie is georganiseerd door Hidanren, een nationale organisatie die namens de slachtoffers processen aanspant tegen de regering en de eigenaar van de centrale, Tokyo Electric Power Company. Ter gelegenheid van deze bijeenkomst heeft Hidanren aan premier Shinzo Abe gevraagd terug te komen op de aangekondigde maatregelen, omdat die erop neerkomen dat ‘de slachtoffers van de kernramp in de steek worden gelaten’. De regering wilde het bevel tot evacuatie rond de centrale van Fukushima vóór eind maart 2017 opheffen, behalve in de zones waar terugkeer ‘moeilijk’ wordt genoemd, of waar de jaarlijkse stralingsdosis nog boven de 50 millisievert is.

    Inwoners van Fukushima die niet in de evacuatiezones woonden maar toch gevlucht zijn, konden gebruikmaken van gratis huisvesting die de autoriteiten van de prefectuur ter beschikking stelden. Maar die autoriteiten hebben nu besloten dat vanaf april 2017 de mensen die ‘vrijwillig’ zijn vertrokken, niet meer van dat programma gebruik kunnen maken. Volgens de bestuurders van de prefectuur Fukushima hebben zo’n 165.000 mensen in mei 2012 hun huizen verlaten vanwege de ramp. In januari 2016 waren 100.000 mensen nog steeds niet naar huis teruggekeerd. 5700 van hen verblijven in Tokio.

    © Falco
    © Falco

    Miyako Kumamoto, die in 2007 haar man verloor, woont sinds april 2011 in een sociale huurwoning in de wijk Katsushika in Tokio. In 2003 was ze samen met haar man van Sagamihara (in de prefectuur Kanagawa) verhuisd naar Tamura, waar ze met veel plezier groenten en fruit verbouwden. Ze vindt niets zo belangrijk als koken voor vrienden en samen eten, vertelt ze. Het gebied waar ze woonde, op zo’n twintig kilometer van de centrale, werd na de kernsmelting aangewezen als evacuatiezone. Die status werd in september 2011 opgeheven en werknemers van de stad hebben sindsdien de omgeving gesaneerd.

    Maar voor Miyako is de straling nog niet zwak genoeg om zich veilig te voelen. De gemeentelijke autoriteiten van Tokio hebben haar aangeraden een nieuw verzoek tot huisvesting in te dienen als ze na april 2017 in de stad wil blijven. ‘Als ik dan niet heel veel geluk heb, sta ik op straat,’ klaagt ze.

    ‘Maak je je daar nou nog steeds druk over (over Fukushima)?’

    Yukiko Kameya, eenenzeventig jaar, leeft met haar man in de wijk Minato in Tokio, sinds ze moest vluchten uit Futaba in de prefectuur Fukushima. Het grootste deel van Futaba heeft nog steeds de status ‘moeilijk terugkeren’ – de jaarlijkse stralingsdoses zijn er hoger dan 50 millisievert. Er zijn ook plannen om van deze stad een tijdelijke opslagplaats te maken voor aarde en puin die bij de ramp radioactief besmet zijn geraakt. ‘Ik wil dat de grond in dezelfde staat wordt teruggebracht als dat hij was voor de ramp,’ zegt Yukiko Kameya.

    Aki Hashimoto, zestig jaar, is uit Koriyama (prefectuur Fukushima) gekomen voor de manifestatie. Zij vertelt dat een vriend uit Tokio haar op een dag vroeg: ‘Maak je je daar nou nog steeds druk over (over Fukushima)?’ De ergernis en teleurstelling die deze vraag bij haar opriepen voelt ze nog steeds. ‘Ik wil niet dat deze kernramp vergeten wordt,’ zegt ze.

    Auteurs: Miki Aoki, Mana Nagano en Jun Sato
    Vertaler: Tess Visser

    Asahi Shimbun
    Japan | dagblad, 
oplage 11.720.000

    De ‘Krant van de Rijzende Zon’, pleitbezorger van het Japanse pacifisme na de Tweede Wereldoorlog. 
3000 journalisten, verdeeld over 300 nationale kantoren en 30 in het buitenland.