Spanje heeft inmiddels 50 miljoen coronavaccins gedoneerd aan ontwikkelingslanden. Ze worden verspreid via Covax, een wereldwijd initiatief onder leiding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Verenigde Naties en vaccinalliantie Gavi. De organisaties zetten een gezamenlijk project op om lage-inkomenslanden toegang te bieden tot coronavaccins.
In november beloofde de Spaanse premier Pedro Sánchez dat Spanje in het eerste kwartaal van 2022 50 miljoen doses zou doneren, een doel dat het land dus eerder heeft bereikt dan gepland, schrijft El País. Spanje heeft tot dusver het op drie na grootste aantal vaccindoses ter wereld geschonken, na de VS (193 miljoen), Duitsland (99 miljoen) en Frankrijk (64 miljoen), die alledrie een grotere populatie hebben.
Nigeria ontving vorige maand 1 miljoen coronavaccins uit Europa. Maar die konden integraal de prullenbak in omdat hun uiterste houdbaarheidsdatum was verlopen. Dat is niet alleen voor Nigeria schadelijk, maar ook voor Europa zelf – en voor de rest van de wereld.
Positieve berichten uit Zuid-Afrika
‘De stroom gevallen van omikron in Zuid-Afrika lijkt net zo snel af te nemen als dat die toenam’, bericht The Washington Post.
Zuid-Afrika’s toonaangevende specialist op het gebied van infectieziekten, Salim Abdool Karim, zei woensdag dat ‘de epidemische piek van nieuwe omikrongevallen snel voorbij was in Zuid-Afrika’ en dat hij verwachtte dat ‘bijna alle landen op hetzelfde pad zitten’.
Zuid-Afrika was het eerste land waar de variant werd aangetroffen, en ‘de wereld observeert zorgvuldig de ontwikkelingen aldaar, om te weten wat ze kan verwachten’, merkt AP op .
Marta Nunes, onderzoeker bij het Department of Vaccins and Infectious Disease Analysis aan de Universiteit van Zuid-Afrika in de Witwatersrand, bevestigt aan het persbureau dat de golf van besmetting in het geval van omikron ‘kort’ is geweest, en verzekert ons dat ‘het niet ongewoon is in de epidemiologie om getuige te zijn van een zeer sterke stijging, zoals die werd waargenomen in november, gevolgd door een plotselinge daling’.
Ondanks deze ‘glimpen van hoop’ roept de wetenschappelijke gemeenschap op tot voorzichtigheid, onderstreept The Guardian. ‘Het is niet precies duidelijk waarom de waargenomen gevallen minder ernstig zijn, en de situatie in Zuid-Afrika – waar de bevolking erg jong is – is mogelijk niet vergelijkbaar met die in andere landen die getroffen zijn door de omikron’, aldus het Britse dagblad.
Professor Karim zegt ook tegen The Washington Post dat ‘meer dan 70 procent van de Zuid-Afrikanen al is geïnfecteerd met een eerdere variant, wat waarschijnlijk leidt tot een sterkere immuunrespons bij een groot deel van de bevolking’.
Als je kijkt op de site van Our World in Data, dan zie je in één oogopslag hoe coronavaccins over de wereld verdeeld zijn. Van de inwoners in de Verenigde Arabische Emiraten was op 19 december van dit jaar 90,28 procent geheel en 8,71 procent gedeeltelijk ingeënt. Het gemiddelde van de wereld ligt op 47,50 procent volledig gevaccineerd en 9,34 procent gedeeltelijk. Onderaan de lijst van de achtentwintig landen met de meeste inwoners bungelt Nigeria, met 1,91 procent en 1,96 procent.
Die karige 2 procent van de 200 miljoen Nigerianen die volledig is gevaccineerd zal niet snel toenemen als het gedrag van rijke landen en vaccinproducenten niet verandert, zo blijkt uit een artikel van Annalisa Merelli in Quartz. ‘In Nigeria verliep de houdbaarheidsdatum van maar liefst 1 miljoen doses van het covid-19-vaccin van AstraZeneca voordat ze konden worden gebruikt’, schrijft Merelli.
De berichtgeving over die vaccins komt van persbureau Reuters. Dat schreef op 7 december: ‘Tot een miljoen covid-19-vaccins zijn naar schatting vorige maand in Nigeria verlopen zonder te zijn gebruikt, aldus twee bronnen. Het is een van de grootste verliezen van vaccins en toont aan hoe moeilijk Afrikaanse landen het hebben om aan hun inentingen te komen.’
Het risico neem toe dat nieuwe varianten zich over de rest van de wereld verspreiden
Afrikaanse regeringen, die meer dan een miljard mensen vertegenwoordigen, dringen volgens Reuters aan op levering van meer vaccins. Aangezien de inentingspercentages achterblijven bij rijkere regio’s, neemt het risico toe dat nieuwe varianten zich over de rest van de wereld verspreiden, zoals gebeurde met omikron vanuit Zuid-Afrika.
Een recente toename van het aanbod zorgt voor een nieuw probleem, aldus Reuters: veel Afrikaanse landen hebben niet de capaciteit voor een snelle vaccinatiecampagne en van sommige vaccinleveringen is de houdbaarheid slechts kort. De doses die in november verliepen waren volgens Reuters gemaakt door AstraZeneca en werden geleverd vanuit Europa via Covax (COVID-19 Vaccines Global Access), een internationaal programma onder toezicht van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om coronavaccins die door rijke landen zijn geschonken te distribueren aan arme landen.
Maar, schrijft Merelli, ‘Nigeria had onvoldoende tijd om de voorraad te distribueren voordat een groot deel ervan was verlopen – in sommige gevallen was dat vier tot zes weken, in tegenstelling tot de houdbaarheid van het AstraZeneca-vaccin die zes maanden bedraagt.’ Daardoor ging een groot deel van de gedoneerde vaccins verloren.
De VS, het VK en Canada laten miljoenen doses vervallen en zelfs te vernietigen, ook al zit de rest van de wereld te springen om voorraden
Volgens Merelli is het bij grote immunisatiecampagnes normaal dat vaccins verloren gaan, maar ze verwijt rijke landen zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada ‘arrogantie’ door miljoenen doses te laten vervallen en zelfs te vernietigen, ook al zit de rest van de wereld te springen om voorraden.
In Nigeria speelde ook nog een ander probleem: het aantal verspilde doses was erg groot en toen de zending arriveerde waren de vaccins al relatief dicht bij hun vervaldatum, maar dat gebeurde dan ook nog eens in een provincie die nog niet in staat was om een snelle distributie te garanderen; ziedaar opnieuw een aanwijzing voor de ernst en de complexiteit van vaccinongelijkheid, aldus Merelli.
Blunders
De blunder in Nigeria is volgens Merelli niet de eerste. In november berichtteReuters over Namibië dat, ondanks dat er behoefte was aan vaccins, gedwongen was om doses te vernietigen omdat hun resterende houdbaarheid niet lang genoeg was om ze op tijd te distribueren. ‘Namibië waarschuwt dat meer dan 268.000 doses AstraZeneca en Pfizer-vaccins het risico lopen te moeten worden vernietigd’, schreef Reuters.
Onder de kop ‘Waarom sommige Afrikaanse landen hun vaccins niet kunnen gebruiken’, melddeBBCbegin juni dat ook Zuid-Soedan, de Democratische Republiek Congo en Malawi vaccins die door rijke landen waren geschonken moesten vernietigen of retourneren omdat ze deze gezien hun houdbaarheidsdatum te laat hadden ontvangen voor verspreiding.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kon Nigeria in november 800.000 doses distribueren die tegen hun vervaldatum aan zaten, dankzij een plan dat de vaccinfaciliteiten vergrootte, schrijft Merelli. Maar, merkt ze op, aangezien rijke landen vaccins blijven hamsteren, ook nu nog, een jaar nadat de wereldwijde vaccinatiecampagne begon, blijft wereldwijde herverdeling vrijwel beperkt tot restzendingen die te laat aankomen om ze optimaal te kunnen benutten.
‘Het merendeel van de donaties tot nu toe was echter ad hoc, met karige kennisgeving en korte houdbaarheidstermijnen’
Merelli schrijft: ‘De voormalige Britse premier Gordon Brown waarschuwde eind september in The Guardian dat 100 miljoen doses overtollige vaccins rond december in rijke landen verloren zouden gaan en drong er bij die landen op aan om ze in plaats daarvan te doneren. Maar zelfs met een tijdige reactie destijds zouden de ontvangende landen waarschijnlijk nog maar een paar weken hebben gehad om de doses toe te dienen.’
‘GAVI, (Global Alliance for Vaccines and Immunization)’, aldus Merelli, ‘prees Nigeria in een statement namens Covax, die zij samen met de WHO leidt, voor het toedienen van grote aantallen doses in korte tijd, en wees daarbij op een belangrijk probleem dat het vermogen van arme landen beperkt om te distribueren wat ze ontvangen: het ontbreken van een voorspelbare en betrouwbare stroom van vaccins.’
Toevoer
GAVI schreef in de genoemde verklaring: ‘Ook al zijn er de afgelopen weken meer doses vaccins naar arme, voornamelijk Afrikaanse, landen gestuurd, het merendeel van de donaties tot nu toe was echter ad hoc, met karige kennisgeving en korte houdbaarheidstermijnen. Dat maakt het voor landen een enorme uitdaging om vaccinatiecampagnes te plannen en de opnamecapaciteit te vergroten. Om een hogere dekkingsgraad over het hele continent te bereiken en om donaties een duurzame bron van levering te laten zijn, die de aankopen via AVAT (African Vaccine Acquisition Trust) en Covax kunnen complementeren, zal deze trend moeten veranderen.’
Merelli voegt daaraan toe dat het gebrek aan een gestage toevoer een uitdaging is ‘voor landen die al worstelen met een gebrek aan koelkasten of betrouwbare elektriciteit om het vaccin op afgelegen locaties op te slaan, een gebrek aan mensen om de levensreddende injecties toe te dienen, een tekort aan spuiten en de noodzaak om andere grote immunisatiecampagnes te verrichten naast die voor covid-19.‘
‘Fabrikanten hebben hun zendingen naar Covax uitgesteld, terwijl we weten dat ze aan andere kopers en landen leverden’
Ook de vaccinfabrikanten hebben verantwoordelijkheid. Merelli citeert Soumya Swaminathan, wetenschapper bij de Wereldgezondheidsorganisatie, die recentelijk op een persconferentie zei, ‘We hebben gezien dat fabrikanten hun zendingen naar Covax hebben uitgesteld, terwijl we weten dat ze aan andere kopers en landen leverden.’
Merelli onderstreept nog eens hoe belangrijk het streven naar wereldwijde immuniteit is: ‘Zoals de opkomst van omikron heeft aangetoond, wordt de hele wereld bedreigd door nieuwe varianten totdat mondiaal betere immuniteit is bereikt. Rijke landen en producenten moeten stoppen met het behandelen van arme landen als opslagplaatsen voor snel vervallende restzendingen; pas dan hebben we een kans om daadwerkelijke controle over de pandemie te krijgen.’
De Tanzaniaanse president, die sinds het begin van de pandemie de ernst van covid-19 heeft gebagatelliseerd, slaat nog verder door. Terwijl wereldwijd een felle race om vaccins aan de gang is, zal het land geen doses bestellen. De autoriteiten bevelen ‘natuurlijke remedies’ aan in de strijd tegen het virus.
In Afrika is de race om coronavaccins de afgelopen weken in een stroomversnelling geraakt. Terwijl landen als Zuid-Afrika, Marokko en Algerije opgelucht ademhalen na het ontvangen van hun eerste ladingen vaccin, verklaart Tanzania dat het geen prikken wil.
De Tanzaniaanse minister van Volksgezondheid Dorothy Gwajima zei maandag 1 februari tijdens een persconferentie dat het land geen vaccins zal bestellen, meldt The East African. Het land, dat deel uitmaakt van het Covax-initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), dat tot doel heeft vaccins op rechtvaardige manier te verdelen onder alle landen ter wereld, zou naar verwachting ten minste twee miljoen doses ontvangen. Maar de autoriteiten lijken niet happig op het ontvangen van de inentingen.
De Tanzaniaanse president John Magufuli heeft zich onlangs uitgesproken tegen vaccins. De man die sinds oktober 2015 aan het roer staat van het Oost-Afrikaanse land, wil geen hulp van het Westen: ‘Vaccinaties zijn gevaarlijk. Als de witte man vaccins kon maken, had hij allang een vaccin tegen aids kunnen vinden’, tekent The East African op uit de mond van Magafuli.
Minister van Volksgezondheid Gwajima: ‘Wij zijn er nog niet van overtuigd dat deze vaccins klinisch veilig zijn getest’, bericht The Wall Street Journal.
Kruidenstoombad
De minister heeft haar eigen recept om het virus te bestrijden. Tijdens de persconferentie gaf zij de 60 miljoen Tanzanianen lessen in hygiëne en immunologie. Zo raadde ze aan veel water te drinken, regelmatig de handen te wassen en te sporten, bericht de Tanzaniaanse krant The Citizen. ‘We moeten gebruikmaken van de natuurlijke medicijnen die in ons land beschikbaar zijn, want daar hebben we er veel van,’ aldus Gwajima.
Tijdens de persconferentie dronk minister Gwajima een weerstandsversterkend drankje en onderging een kruidenstoombad om het goede voorbeeld te geven. Ze voegde daaraan toe: ‘Het ministerie heeft een aantal natuurlijke remedies onderzocht die aan de veiligheidsnormen hebben voldaan, al in gebruik zijn en vele Tanzanianen, waaronder mijzelf en mijn gezin, hebben geholpen.’
Zodra covid-19 in Afrika opdook, heeft president John Magufuli zich sceptisch uitgelaten over het virus en de ernst van de pandemie. In feite heeft Tanzania de officiële coronacijfers niet meer bijgewerkt sinds… april 2020. Toch circuleert het virus nog steeds en maakt een groot deel van de bevolking zich zorgen.
‘Er is corona’, schreef de Katholieke Kerk van Tanzania in een verklaring aan haar volgers
Zo verklaarde de Katholieke Kerk van Tanzania dat haar volgers – waaronder president Magufuli – gezondheidsmaatregelen als het vermijden van publieke bijeenkomsten en nauw contant in acht moesten nemen. ‘Er is corona’, schreef de kerk in de kop boven de verklaring, aldus Associated Press.
John Magufuli riep ook op tot uiterste voorzichtigheid. Niet tegenover het virus, dat hij probeert te bagatelliseren, maar tegenover de rest van de wereld: ‘We moeten niet denken dat ze echt om ons geven. Afrika is rijk, en iedereen is jaloers op onze immense rijkdom. We moeten heel voorzichtig zijn’, citeert The East African.
Het eerste coronageval werd medio maart 2020 in Tanzania gemeld, maar nadat op 29 april 509 gevallen en 21 sterfgevallen waren geregistreerd, kwamen er geen officiële cijfers meer naar buiten, bericht BBC.
Diezelfde maand vertelde minister-president Kassim Majaliwa het parlement dat er slechts 66 actieve gevallen van het covid-19 in het land waren, maar hij gaf geen verdere details, aldus de BBC in weer een ander bericht. Sindsdien heeft de regering zo goed als gezwegen over het coronavirus en geen gegevens publiekelijk gemaakt over besmettingen of sterfgevallen.
‘Imperialisten’
Vandaag de dag gaat het normale leven in Tanzania gewoon door, ook de toerisme-industrie, die duizenden bezoekers naar de luchthavens trekt zonder dat er enige protocollen voor de volksgezondheid van kracht zijn, bericht Global Voices.
‘Hoewel de meeste Afrikaanse landen snel hebben gereageerd op de komst van de pandemie, baart het beleid van sommige andere landen zorgen. Tanzania staat boven aan die lijst’, schrijft het pan-Afrikaanse weekblad The Continent.
Magufuli betwijfelde begin mei nog de stijgende besmettingscijfers die naar buiten kwamen via het Tanzaniaanse RIVM, bericht The Citizen. ‘Er gaat ergens iets mis’, verklaarde de president, en verzekerde dat de positief bevonden monsters niet van mensen afkomstig waren, maar van ‘een geit, een vogel en een papaja. Sommige mensen spelen een gevaarlijk spel’, zei hij in een donderspeech, en beschuldigde ‘de imperialisten’ van sabotage.
In juni verklaarde Magufuli het land alweer ‘coronavrij’ en bedankte God voor het uitroeien van het virus
Hij wachtte niet lang met consequenties verbinden aan zijn uitspraken: de hoogste ambtenaar die verantwoordelijk is voor de testlaboratoria werd uit haar functie ontheven, bericht Al Jazeera.
In juni verklaarde Magufuli het land alweer ‘coronavrij’ en bedankte God voor het uitroeien van het virus in Tanzania, waarna hij drie dagen van nationaal gebed afkondigde. Hij deed deze aankondiging in het openbaar tijdens een zondagsdienst, te midden van een lovende gemeente, die beweerde dat God hun gebeden had verhoord, schrijft de BBC.
Hij prees de gelovigen ook voor het niet dragen van gezichtsmaskers, ondanks oproepen van de Wereldgezondheidsorganisatie om neusmondmaskers te dragen om de verspreiding van het virus tegen te gaan.
Ingeperkt
Magufuli, bijgenaamd ‘de bulldozer’ om zijn harde anticorruptiebeleid, werd in oktober 2020 voor de tweede keer herkozen tijdens een verkiezing die sterk werd bekritiseerd voor het onderdrukken van afwijkende meningen en oppositie, schrijft Global Voices.
Vlak voor de verkiezingen werd het internet afgesloten en kregen Tanzanianen geen toegang tot alle belangrijke socialemediaplatforms, waaronder Instagram, WhatsApp en Twitter. Tot op heden hebben veel Tanzanianen geen toegang tot Twitter zonder gebruik te maken van een Virtual Private Network (VPN).
De afgelopen vijf jaar heeft de regering-Magufuli de democratische en burgerlijke vrijheden ingeperkt en de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie in digitale ruimtes hard aangepakt, aldus GV.
Een anonieme medisch expert heeft Global Voices toevertrouwd dat Tanzania zich op dit moment in de tweede golf van de uitbraak bevindt
Tanzanianen mogen geen coronacijfers naar buiten brengen die de regering niet heeft geverifieerd, wat betekent dat zowel gewone burgers als journalisten en medische professionals geen commentaar mogen geven op covid-19, of toegang hebben tot informatie. Ook blijkt uit onderzoek van Global Voices dat zelfs in Tanzaniaanse ziekenhuizen geen neusmondmaskers worden gedragen en er een gebrek is aan water en ontsmettingsmiddelen.
Volgens het online nieuwskanaal durven binnenlandse experts zich niet uit te spreken uit angst voor gerechtelijke consequenties. Hoewel een anonieme medische expert Global Voices heeft toevertrouwd dat Tanzania zich op dit moment in de tweede golf van de uitbraak bevindt.
De enige andere Afrikaanse landen die ervoor hebben gekozen af te zien van de gratis Covax-vaccins zijn Burundi, Eritrea en de eilandstaat Madagaskar, volgens Gavi, de organisatie die het Covax-initiatief samen met de WHO beheert, bericht The Wall Street Journal.
Andere virusontkenners, zoals de Belarussische president Aleksander Loekasjenka – die corona afgelopen voorjaar een ‘psychose’ noemde die kon worden bestreden met wodka, sauna’s en tractorrijden – zijn toch ingegaan op het aanbod van gratis vaccins, aldus de WSJ.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
