Het Vlaams Belang krijgt steun van Steve Bannon en Marine Le Pen in de strijd tegen het migratiepact. Hoe meer onvrede in Europa, hoe groter de voedingsbodem voor anti-Europees sentiment.
Het beeld van de jonge Franse president Emmanuel Macron die in zijn Élysée-paleis wordt belegerd door oproerkraaiers in gele hesjes, is een bron van vreugde voor alle demagogen en autoritaire regimes die de wereld rijk is. Van de Amerikaanse president Donald Trump tot zijn Turkse evenknie Recep Tayyip Erdogan en van de islamistische republiek Iran tot Matteo Salvini, de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken en leider van de extreemrechtse partij Lega Nord, allemaal betuigen ze hun steun aan de gele hesjes en hopen ze dat die een duidelijk stempel zullen drukken op de Europese verkiezingen van mei 2019.
Terwijl een kleine duizend gele hesjes op zaterdag 8 december demonstreerden in Brussel had Steve Bannon, de voormalige ‘éminence noire’ van Donald Trump, daar een ontmoeting met zijn geestverwant Marine Le Pen, voorzitter van Rassemblement National, en met de fascistische partij Vlaams Belang, om gezamenlijk te protesteren tegen het VN-migratiepact. Dit ‘pact met de duivel’, om Marine Le Pen te citeren, zou een eerste stap zijn naar ‘de grote vervanging’ van witten door Afrikanen en Arabieren, een staaltje nepnieuws dat bij een deel van de gele hesjes op veel bijval kan rekenen.
“Parijs staat in brand. Londen is in crisis. Het mondiale migratieakkoord van Marrakesh is al dood voordat het getekend is”
Voor Bannon, die ervan droomt de conservatieve trumpiaanse revolutie naar het Europese continent te exporteren, zijn de gele hesjes het equivalent van de Amerikaanse witte middenklasse die Trump aan de macht heeft gebracht: ‘Zowel in de kleine dorpen op het Franse platteland als in de straten van Parijs zijn de gele hesjes, de deplorabelen van Frankrijk, precies hetzelfde soort mensen als degenen die op Donald Trump of voor de Brexit hebben gestemd. Ze willen de controle over hun land terug en geloven in de natiestaat.’ Het ontbreken van diversiteit binnen de gelehesjesbeweging strookt met dit politieke oogmerk.
Marine Le Pen heeft het ook perfect begrepen: ‘Op het moment dat zich in mijn land zeer verontrustende gebeurtenissen voltrekken, op het moment dat arme werknemers en gepensioneerden in opstand komen voor hun koopkracht en hun waardigheid, is het volstrekt ongepast om een nieuwe immigratiegolf te riskeren. Het is volstrekt ongepast om geld dat is bestemd voor sociale zorg in ons eigen land, klakkeloos overal ter wereld te blijven uitdelen terwijl onze landgenoten geen middelen meer hebben om zich te verzorgen, zich te verplaatsen, zich te huisvesten of zelfs maar te eten.’ Bannon voegt eraan toe: ‘Parijs staat in brand. Londen is in crisis. Het mondiale migratieakkoord van Marrakesh is al dood voordat het getekend is.’
Verdeeld Europa
Toegegeven, dit pact is juridisch niet bindend en bevestigt dat staten ‘het soevereine recht’ hebben om hun eigen migratiebeleid te voeren. Maar wat maakt dat uit! Deze tekst, die de bestaande principes en mensenrechten nog eens op een rijtje zet en 23 doelstellingen formuleert om landen te helpen bij hun migratiebeleid, biedt een ideale mogelijkheid om een verbindend antwoord te bieden op de angst voor identiteitsverlies, de afkeer van immigratie en de vrees voor sociale achteruitgang. Het is niet toevallig dat landen die worden geleid door populisten – of waar die in de meerderheid zijn – hebben besloten het pact niet te tekenen: ze willen de wereld het gezicht van een diep verdeeld Europa tonen.
In België is de regering van de Frans-talige liberaal Charles Michel verscheurd geraakt, toen in de nacht van zaterdag 8 op zondag 9 december de N-VA, de rechts-radicale Vlaamse onafhankelijkheidspartij, uit de regering stapte omdat ze weigerde zich met het pact te associëren. Zeker, de partij van Bart De Wever, de grootste van Vlaanderen, zal de regering-Michel blijven steunen, maar alleen waar het economisch beleid betreft, om niet vooruit te lopen op de parlementsverkiezingen in mei 2019.
Een vorm van ‘semioppositie’ die de N-VA in staat zal stellen de politieke ruimte te bezetten waarop het Vlaams Belang juist had geaasd. De confrontatie tussen nationalistische identiteitspolitici en eurofielen is begonnen. Ze zal hevig zijn, en de eersten staan inmiddels op voorsprong.
Auteur: Jean Quatremer
Libération
Frankrijk | dagblad | oplage 151.000
‘Libé’ werd in 1973 opgericht door o.a. Jean-Paul Sartre, als protestkrant tegen het kapitalisme, consumentisme en de traditionele instituties. De krant hoort inmiddels bij de grote, serieuze Franse dagbladen.
