Tag: genocide

  • Hoe schrijf je als journalist over Soedan? ‘Doe geen moeite met precisie, accuratesse en analyse’

    Hoe schrijf je als journalist over Soedan? ‘Doe geen moeite met precisie, accuratesse en analyse’

    Schrijver Yassmin Abdel-Magied geeft een satirische handleiding voor hoe je als westerse media-outlet de oorlog in Soedan rapporteert.

    Gebruik altijd het woord ‘vergeten’ in je titel. In onderschriften mogen woorden zoals ‘hopeloos,’ ‘agressief,’ ‘crisis’ en ‘conflict’ worden verwerkt. Andere nuttige woorden zijn ‘genegeerd,’ ‘onzichtbaar’ of ‘verwaarloosd.’ Vergeet niet gebruik te maken van passieve zinnen. Vestig niet te veel aandacht op wie er precies negeert en vergeet, maar impliceer alleen dat dit een permanente en onveranderlijke vloek van de staat is.

    Verwerk nooit een afbeelding van de natuurlijke schoonheid van Soedan of Soedanese mensen in je werk. Zorg dat de wanhoop van de pagina’s druipt, langs uitstekende botten, opgeblazen buiken en zwartgeblakerde en gebombardeerde gebouwskeletten. Denk in sepiafoto’s. Als je echt wil choqueren, gebruik dan een close-up van de ogen van een vrouw die recht in de camera kijkt, met haar hele gezicht gewikkeld in kleurrijke stof en een air van opstandigheid en beschuldiging in haar blik. Een vlieg die als een moedervlek op de huid zit is goed. Het doel van elke afbeelding is om medelijden of schuldgevoel op te wekken.

    Behandel Soedan in je artikel, in je opiniestuk, in je verhaal bekroond met een Pullitzerprijs, alsof het een homogene plek is. Soedan bestaat uit 18 staten, 50 miljoen mensen en meer dan 70 inheemse talen. Negeer dit. Spreek van ‘het land’, fluister ontzagvol over de afmetingen van de woestijn en beklaag je over de ruwe omstandigheden. Refereer meer naar geografie dan steden; noem ‘De Sahel’, ‘De Sahara’, ‘De Hoorn,’ en ‘De Rode zee’ in plaats van ‘Atbarah,’ ‘El Obeid,’ ‘Nyala’ of ‘Sennar’. Omschrijf Soedan door gebruik te maken van andere landen die mensen kennen, maar niet begrijpen. Noem het ‘het nieuwe Somalië,’ ‘het nieuwe Syrië,’ ‘het nieuwe Libië,’ ‘het nieuwe Jemen.’ Maak je niet te druk om het feit dat deze beschrijvingen nergens op slaan. Concentreer je op de ongrijpbaarheid, het massale leed, het gevoel. Leed is een taal die mensen in jouw wereld kunnen begrijpen, maar vergeet niet duidelijk te maken dat dit het soort catastrofe is dat alleen in ‘deze regio’ voorkomt, oftewel een situatie die zo ‘deplorabel’ en ‘onmenselijk’ is, dat het met geen mogelijkheid ‘hier’ kan gebeuren, waar je westerse publiek zich ook mag bevinden.

    Soedan bestaat uit 18 staten, 50 miljoen mensen en meer dan 70 inheemse talen. Negeer dit

    Beschrijf wat er aan de hand is als een ‘burgeroorlog.’ De lezers zullen zich het meest op hun gemak voelen als ze de indruk hebben dat de Soedanezen elkaar als onbedachtzame woestelingen afmaken, in plaats van om gebruikelijke redenen zoals het vergaren van territorium en middelen, of om politieke en economische macht. Als je ‘genocide’ ter sprake brengt, laat dan doorschemeren dat de achterliggende reden ‘stamconflict’, ‘rivaliteit,’ of nog beter, ‘haat’ is. Benadruk het gebrek aan denken (aan hun kant, niet de jouwe). Je kunt ervoor kiezen om het te beschrijven als een ‘proxy’-oorlog, waarmee je kennis van de geopolitieke gevolgen van de situatie suggereert. Weersta de drang om dieper in te gaan op specifieke details, die vindt de lezer irrelevant en saai. Vermijd gebruik van de meest accurate verwoording ‘contrarevolutionaire’ oorlog. Het bevat te veel lettergrepen en doet denken aan de Soedanese burgers die bijna dertig jaar geleden met een machtige en geweldloze verzetsbeweging een dictator van de troon stootten. Benoem de revolutie nooit. Je lezers kunnen het zich niet voorstellen om te leren over gemeenschapsvorming, wederzijdse hulp en rechtvaardigheid door mensen als de Soedanezen. De enige kennis van Afrikanen die ze accepteren moet bedekt zijn met stof, verhuld door hekserij en vervuld van aardklopperij of het eten van ingewanden.

    Taboeonderwerpen: momenten van normale huiselijke vreugde, leerlingen die naar school gaan, laptops en elke vorm van technologie die nieuw voelt (zoals een Apple watch), delen van het land waar geen sprake is van direct conflict en waar het leven onverstoord is doorgegaan, humor. Verfijnde kunst en cultuur.

    Taboeonderwerpen: momenten van normale huiselijke vreugde, leerlingen die naar school gaan… humor

    Vertel over Soedan als een plek zonder geschiedenis en zonder toekomst. Negeer de oude Nubische piramides in Nuri, Djebel Barkal, el-Kurru en Meroë, maar als je ze wel noemt, vergeet ze niet als ‘vergeten’ te beschrijven. Zorg, om je publiek niet te verwarren, dat je alle ‘beschaving’ die Soedan onverwacht kan bevatten, aan de Egyptenaren toeschrijft. Onthoud dat Soedan de poort is naar het ‘echte’ Afrika, en met ‘echt,’ bedoel je ‘Zwart’. Vergeet niet om Noord-Amerikaanse begrippen van rassenhiërarchie hierheen te transponeren. Jij beschikt over superieure kennis. 

    Herinner lezers er aan het begin aan dat dit de ergste humanitaire crisis ter wereld is en benoem dit als een natuurlijk gegeven in plaats van het resultaat van een serie keuzes gemaakt door leiders en instellingen die je lezers een warm hart toedragen. Benadruk de ernst van de crisis maar vermijd getuigenissen van de Soedanezen zelf. Gebruik data die verzameld is door organisaties die je lezers geloven en respecteren, zelfs in een ‘post truth’-tijdperk. Instellingen met twee of drie letters zijn het best: de VN, de WFP, AI, IMF, RC, AZG. Besteed de meeste tijd aan het behandelen van basisfeiten maar voeg geen context toe; Zo lijkt het alsof het conflict zonder enige gelegenheid uitbarstte en dat dit gewoon een terugkeer is naar de natuurlijke staat van het Soedanese volk. Gebruik in je tekst ‘Soedan’ en ‘Afrika’ als onderling verwisselbare termen; je lezers/kijkers/consumenten zullen de wissel niet opmerken. Maak Soedan tot Afrika, en Afrika tot Soedan.

    Doe geen moeite met precisie, accuratesse en analyse. Zorg dat je brede, algemene uitspraken doet over het kwaad dat alomtegenwoordig is binnen de militaire elite en de strijders die je persoonlijk, virtueel of op sociale media tegenkomt. Benoem de buitenlandse belangen, maar benoem niet specifiek de Amerikaanse dollars, Britse ponden, euro’s, Riyals en Dirhams die medeplichtig zijn. Steun enkel een boycott, maar doe het indirect. Leg de strategie niet uit. Soedan heeft geen strategie nodig, maar aandacht. 

    Gebruik in je tekst ‘Soedan’ en ‘Afrika’ als onderling verwisselbare termen; je lezers/kijkers/consumenten zullen de wissel niet opmerken

    Als je het over de Soedanese bevolking hebt, vraag dan waarom ‘iedereen’ de oorlog in Soedan vergeet. Negeer het feit dat zij zelf aan het pleiten, doneren en van de daken aan het schreeuwen zijn sinds de eerste kogels werden afgevuurd (noem vooral kogels die worden afgevuurd, het liefst tijdens je interview, zelfs als het virtueel wordt afgenomen en je je op duizenden kiliometers afstand bevindt). Ga ervan uit dat deze Soedanees niet genoeg heeft geprobeerd om de wereld over de oorlog te vertellen, een oorlog waarvan jij weet dat hij zo verschrikkelijk erg is en waarover je je trots mag voelen dat jij ‘de wereld’ erover vertelt. Bied tips aan over hoe ze ‘het bekend kunnen maken’, zoals jij hebt gedaan. Jij houdt van Soedan, jij houdt van Afrika; jouw woorden en jouw platform bewijzen hoeveel je erom geeft. Je liberale identiteit is nog steeds vlekkeloos. 

    Wanneer je je steentje hebt bijgedragen, je artikel of je post hebt gepubliceerd, stuur het dan op naar elke Afrikaan die je kent, als blijk van je band met de goede zaak. Wees trots op het feit dat jij niet als andere westerlingen bent; jij geeft hierom. Jij bent niet racistisch. Jij bent anders. Zie je reposts over Soedan als bewijs dat jij niets tegen zwarte mensen hebt. Je hoeft je er niet voor te schamen als je de Soedanese en Palestijnse vlag door elkaar haalt. Besluit ze maar allebei te dragen, zo ben je beschermd tegen kritiek. 

    Als je een prijs wint omdat je werk ‘mensen bewust heeft gemaakt,’ zorg dan dat je je Soedanese ‘partners’ benoemt in je dankwoord. Zij zijn dan wel de journalisten in het gebied zelf, die hun leven op het spel hebben gezet om de informatie te verzamelen, maar dat is niet belangrijk. Jouw platform is belangrijk. Jij bent het kanaal waar het Soedanese nieuws doorheen stroomt. Dit is essentieel werk, en je doet het omdat je erom geeft. Als je de prijs in ontvangst neemt, benoem dan niet dat je Soedanese partners geen visum konden krijgen naar het land waar de ceremonie plaatsvindt. 


    AF Abdel Magied compressed edited
    © Yassmin Abdel-Magied

    Dit stuk is geschreven door Yassmin Abdel-Magied en werd eerder gepubliceerd in Communication, Culture & Critique. De auteur voegde de volgende boodschap aan haar artikel toe:

    We weten niet hoeveel mensen er in Al-Fashir zijn vermoord. Als u wilt doneren om de mensen te helpen die de situatie daar zijn ontvlucht, overweeg dan het Sudan Solidarity Collective.‘

  • Wat zij zeggen over de VN-resolutie over Gaza

    Wat zij zeggen over de VN-resolutie over Gaza

    Wat schrijven internationale commentatoren en opiniemakers over de VN-resolutie over Gaza? ‘Het is duidelijk dat de resolutie geen duurzame oplossing vertegenwoordigt, maar eerder een regeling die is opgelegd om het imago van de VS te redden.’

    Sayid Marcos Tenorio – historicus en expert Internationale Betrekkingen

    Middle East Monitor

    ‘Het is duidelijk dat de resolutie geen duurzame oplossing vertegenwoordigt, maar eerder een regeling die is opgelegd om het imago van de VS te redden en Israël te beschermen tegen de verantwoordelijkheden die het volgens het internationaal recht moet dragen. De Veiligheidsraad, zogenaamd de bewaker van de wereldvrede, heeft opnieuw ingestemd met de legitimering van het door het Witte Huis gefabriceerde narratief. Het is al decennialang hetzelfde patroon: wanneer westerse bondgenoten misdaden plegen, trekt de VN zich terug, zwijgt of fungeert als instrument om de koloniale status quo te handhaven.’


    Yara Hawari – codirecteur van pro-Palestijnse denktank Al-Shabaka

    Al-Shabaka

    ‘In plaats van dit moment aan te grijpen om rechtvaardigheid en aansprakelijkheid na te streven en een precedent voor de mensheid te scheppen, heeft de VN – via de Veiligheidsraad – er opnieuw voor gekozen om haar eigen normen en principes te overtreden vanwege de Amerikaanse druk en de bijna volledige wereldwijde eerbied voor Trump. Sterker nog, ze beloont de VS, een medeplichtige aan genocide, met controle over Gaza en het potentieel lucratieve wederopbouwproces, terwijl ze tegelijk het Israëlische regime ontheft van al zijn verantwoordelijkheden als illegale bezettingsmacht.’


    Isaac Herzog – president van Israël

    The Times of Israel

    Ik hoop dat Europa afstand neemt van zijn oude aannames en het beschuldigen van Israël en de Palestijnse leiders en natie duidelijk oproept om te hervormen en om te stoppen met het betalen van terroristen en met het aanmoedigen van de retoriek die terroristen aanmoedigt. Er moet een veel intensievere dialoog komen tussen Israëliërs en Palestijnen. We moeten een hoopvolle toekomst mogelijk maken en ik hoop dat deze resolutie van de Veiligheidsraad, plus de intermenselijke activiteiten en nieuwe initiatieven, tot een positieve uitkomst zullen leiden.’


    Aleš Gaube – journalist

    Dnevnik

    ‘Omdat er geen brede steun is voor enig ander plan om twee staten voor twee volkeren te creëren, is een slechte oplossing met een slecht plan het enige pragmatische alternatief voor een nieuwe Israëlische oorlog in Gaza. Of dit de tand des tijds zal doorstaan ​​en daadwerkelijk zal resulteren in een Palestijnse staat, is zeer de vraag. In Washington is er namelijk niets veranderd als het gaat om dubbele normen ten opzichte van Israël en de Palestijnen. Israël heeft nooit de druk ervaren die herhaaldelijk op de Palestijnen wordt uitgeoefend om hun beleid te veranderen.’

  • Heeft Palestina baat bij internationale erkenning?

    Heeft Palestina baat bij internationale erkenning?

    Het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada erkennen met onmiddellijke ingang de Palestijnse staat. Dat maakten de premiers van de drie landen zondagmiddag tegelijk bekend. Andere landen hebben ook aangegeven de staat Palestina te zullen erkennen, zoals België, Luxemburg, Frankrijk en Malta. Is dit een eerste stap richting vrede?

    Ja: ‘Internationale erkenning van een Palestijnse staat is een belangrijk begin’

    ‘In zekere zin is deze stap symbolisch. Het zal de situatie in het Midden-Oosten niet veranderen, althans niet op korte termijn. Maar het is wel degelijk een belangrijke stap’, schrijft Hussein Ibish, senior resident scholar bij het Arab Gulf States Institute in Washington in The Atlantic.

    Dat er momenteel geen Israëlisch-Palestijns vredesproces gaande is, komt volgens Ibish omdat Israël weigert te praten met de diplomatieke vertegenwoordiger van het Palestijnse volk, de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO). ‘In feite heeft Israël de PLO en haar dochterorganisaties – de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever en de politieke partij Fatah – verantwoordelijk gesteld voor de acties van alle Palestijnen, inclusief de extremistische aartsrivaal van de PLO, Hamas.’

    De Israëli’s beweren dat erkenning van de Palestijnse staat Hamas zou belonen, maar dat klopt niet. ‘Het enige waar het PLO en Hamas het over eens zijn, is dat ze allemaal Palestijnen zijn.’ De PLO is een seculiere nationale beweging die nog steeds streeft naar vrede met Israël door middel van diplomatieke onderhandelingen en de oprichting van een kleine Palestijnse staat in de bezette gebieden. Hamas is een islamitische partij en militie die niet alleen in de bezette gebieden, maar ook in wat nu Israël is, een theocratische moslimregering wil. ‘In de Palestijnse politiek liggen ze zo ver uit elkaar, dat vrijwel alles wat de ene groep zou versterken, de andere verzwakt,’ aldus Ibish.

    Internationale erkenning zou niet alleen de extreme eisen van Hamas afwijzen, maar ook die van de Israëlische rechterflank en een rem zetten op de uitbreiding op de Westelijke Jordaanoever – ‘het enige gebied dat een realistische kans heeft om een Palestijnse staat te worden’.

    ‘Landen die Palestina erkennen sturen een duidelijke boodschap naar Israël: beëindig de oorlog in Gaza’

    ‘Terwijl de ogen van de wereld gericht zijn op de verschrikkingen van de oorlog in Gaza, hebben extreemrechtse Israëlische functionarissen, onder leiding van minister van Financiën Bezalel Smotrich, feitelijk de leiding genomen over de Westelijke Jordaanoever, waar ze het conflict aanwakkeren door rechtse kolonisten aan te moedigen om Palestijnse dorpelingen lastig te vallen.’ Internationale erkenning van de Palestijnse staat zou de plannen van Israël voor de Westelijke Jordaanoever kunnen bemoeilijken. ‘Landen die Palestina erkennen sturen een duidelijke boodschap naar Israël: beëindig de oorlog in Gaza, en nog belangrijker, breid de formele controle over de Westelijke Jordaanoever niet uit.’

    Het tegenwerken van de Israëlische annexatiepogingen is volgens Ibish cruciaal om de mogelijkheid van een tweestatenoplossing nieuw leven in te blazen. ‘De wereld moet handelen alsof een tweestatenoplossing niet alleen noodzakelijk, maar ook realistisch is. Internationale erkenning van een Palestijnse staat is een belangrijk begin. Zonder een dergelijke staat naast Israël zullen deze twee gekwelde volkeren, de hele regio en de hele wereld veroordeeld zijn tot nog eens tientallen jaren, en mogelijk eeuwen, van bloedvergieten en onderdrukking. Je schouders ophalen en deze uitkomst accepteren is geen optie.’

    Hussein Ibish is senior resident scholar bij het Arab Gulf States Institute in Washington. Hij is wekelijks columnist voor The National (VAE), voormalig columnist voor Bloomberg en schrijft regelmatig voor The Atlantic en The Daily Beast.


    Nee: ‘Erkenning dient als afleidingsmanoeuvre voor wat er werkelijk moet gebeuren: sancties opleggen’

    ‘Europese erkenning van Palestina is een betekenisloos gebaar dat Israël vrijuit laat gaan’, schrijft de Israelische journalist Gideon Levy in het onafhankelijke Israelische dagblad Haaretz. ‘Sterker nog, internationale erkenning van een Palestijnse staat beloont Israël, aangezien een dergelijke erkenning dient als afleidingsmanoeuvre voor wat er werkelijk moet gebeuren: sancties opleggen.’

    Het is volgens Levy een puur symbolische zet van westerse leiders. ‘Deze regeringen gebruiken dit om woedende burgers wijs te maken dat ze niet zwijgen.’ Inhoudelijk stelt het niets voor, betoogt hij. Bovendien kan Israël de verklaringen negeren zolang het verzekerd is van Amerikaanse steun. ‘Het steeds maar herhalen van “Niet in mijn naam” zal de medeplichtigheid van liberalen niet uitwissen.’ 

    Volgens Levy laat deze handelwijze zien hoezeer de angst voor Donald Trump de wereldpolitiek verlamt. Landen vrezen de politieke en economische gevolgen van echte sancties tegen Israël. ‘De wereld geeft voorlopig de voorkeur aan een verbaal feestje. Sancties zijn goed als het gaat om Russische invasies, niet om Israëlische. Maar zolang erkenning niet gepaard gaat met het opleggen van een prijskaartje voor genocide, gaat Israël niet veranderen.’

    ‘Je moet wel waanzinnig optimistisch en naïef zijn om te geloven dat erkenning nog steeds relevant is’

    Volgens Levy profiteert Israël dus op korte termijn van erkenningen, omdat het een vervanging is voor echte sancties. Op lange termijn kan het erkennen van een denkbeeldige staat enig voordeel opleveren, omdat het de noodzaak om een oplossing te vinden vergroot. ‘Maar je moet wel waanzinnig optimistisch en naïef zijn om te geloven dat erkenning nog steeds relevant is.’ De Palestijnen hebben geen leiders. Israël heeft er alles aan gedaan om een dergelijke staat te dwarsbomen, en daar zijn ze in geslaagd, aldus de journalist. ‘Het is mooi dat Downing Street 10 een Palestijnse staat wil, maar zolang Jeruzalem dat niet wil, met de extremistische nederzetting Yitzhar die zich bezighoudt met het vernietigen van Palestijns eigendom en steeds sterker wordt met de blinde steun van Washington aan Israël, zal dat niet gebeuren.’

    Levy vraagt retorisch: ‘Waar zou die staat überhaupt gesticht worden? In een tunnel tussen Yitzhar en Itamar? Bestaat er een macht die honderdduizenden kolonisten zou kunnen evacueren? Is er een politiek kamp dat daarvoor zou vechten?’

    De enige realistische route, concludeert Levy, is dat er eerst praktische strafmaatregelen worden ondernomen om Israël te dwingen de oorlog te beëindigen. Maar ook dat zal de hoop op een tweestatenoplossing geen nieuw leven inblazen. ‘De enige twee oplossingen die nu nog overblijven zijn ofwel apartheid, ofwel een democratie tussen de Middellandse Zee en de Jordaan, met één leider en één stem. Helaas is er, tot mijn grote teleurstelling, geen derde optie meer.’

    Gideon Levy is een Israëlische journalist en auteur. Hij schrijft columns en opiniestukken voor Haaretz waarin hij zich vaak richt op de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden. Voor zijn kritische en op mensenrechten toegespitste verslaggeving ontving hij diverse prijzen, waaronder in 2021 de prestigieuze Sokolovprijs, Israëls hoogste journalistieke onderscheiding.

  • Waarom het woord ‘genocide’ taboe blijft in het Westen

    Waarom het woord ‘genocide’ taboe blijft in het Westen

    Het debat over het formeel benoemen van de Israëlische oorlog in de Palestijnse enclave ‘in klare taal’ heeft veel stof doen opwaaien. En sindsdien is er niets meer gebeurd.

    Het westerse debat over hoe we moeten oordelen over de gebeurtenissen in de Gazastrook sinds 7 oktober 2023 en de Israëlische oorlog in de Palestijnse enclave, stelt de juridische en historische grondslagen ter discussie die de ‘misdaad der misdaden’ definiëren, namelijk het unieke karakter en de centrale plaats van de holocaust.

    Hoe moeten we de vernietiging van een wereld noemen? De uitroeiing van haar kinderen? De verpulvering van haar ziekenhuizen? Het opblazen van haar sociale structuur? Hoe moeten we de verdwijning beschrijven van de weg van een niet meer bestaand huis naar een school die in de as is gelegd? Het verzwelgen van de herinnering? De rouw wanneer de dood zelf wordt vermoord, wanneer in één stuk sterven een luxe is en wanneer van zowel begrafenisrituelen als begraafplaatsen niets meer over is? En hoe moeten we de vormen van verzet en solidariteit beschrijven die verweven zijn met ruïnes, bloed en honger? Wat vertellen die over de strijd van de mens om zijn menselijkheid te redden?
    ‘Urbicide’, ‘domicide’, ‘ecocide’, ‘scolasticide’, ‘culturicide’, ‘futuricide’… Het lexicon lijkt tegenwoordig ‘cides’ tekort te komen om het onbeschrijflijke leed te beschrijven dat de Gazastrook wordt aangedaan. In een context van internationaal nietsdoen – ja zelfs van veronderstelde of stilzwijgende steun aan de oorlog van Israël tegen de Palestijnen – stelt deze terminologische opeenstapeling, waarin soms sprake is van neologismen, ons in staat de verschillende vormen van politiek geweld te benoemen die de enclave worden aangedaan. Maar het is ontoereikend om het peilloos diepe leed van de bevolking te beschrijven. Want er is iets wat in klare taal moet worden geformuleerd. En wat onuitsprekelijk is.

    Toch proberen de Palestijnen sinds de bloedige aanslagen van 7 oktober in Israël en de daaropvolgende vernietiging van Gaza hun dagelijks leven tijdens de bezetting in woord en beeld te beschrijven, ondanks de gedwongen verplaatsingen en de angst voor deportatie. Naast hun waardevolle getuigenissen zijn er de vernietigende rapporten van internationale ngo’s die niet aarzelen om het taboewoord te gebruiken, het woord dat de misdaad der misdaden omschrijft. Om nog maar te zwijgen van soortgelijke interventies van vooraanstaande Holocaustspecialisten, onder wie de Israëlische historici Raz Segal, Amos Goldberg en Omer Bartov. Nog symbolischer is dat het Internationaal Gerechtshof – het orgaan dat kan worden ingeschakeld om geschillen tussen staten te beslechten – op 26 januari 2024 heeft geoordeeld dat het risico van genocide op de bevolking van Gaza aannemelijk is.

    Dat is inmiddels meer dan anderhalf jaar geleden. Sindsdien is er niets gebeurd. De westerse bondgenoten van Israël hebben af en toe hun stem verheven, maar concrete actie hebben ze nooit ondernomen. Het ‘g-woord’ daarentegen heeft tot nu toe een storm van verontwaardiging doen opsteken.

    Moeilijke opgave

    Het is hier niet de bedoeling de legitimiteit in twijfel te trekken van de discussie onder genocidespecialisten over de juridische kwalificatie van de wreedheden die in de enclave worden begaan. Uit de desbetreffende jurisprudentie blijkt dat internationale instanties vaak voor een restrictieve benadering kiezen bij hun interpretatie van het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide uit 1948. Vaststellen dat jegens een bevolkingsgroep gepleegde handelingen ‘zijn gericht op het geheel of gedeeltelijk vernietigen van een nationale, etnische, raciale of religieuze groep als zodanig’, zoals het genoemde verdrag vereist, is een bijzonder moeilijke opgave aangezien genocidale intenties in het verleden tot een vrijwel onhaalbare norm zijn verheven.

    In het westerse debat roept het gebruik van de term ‘genocide’ in relatie tot Gaza echter een weerstand op die veel verder gaat dan de juridische context en een zeer gevoelige snaar raakt, niet alleen politiek maar bijna identitair. Alsof er iets existentieels in twijfel wordt getrokken. Een kijk op de wereld. Een diepgewortelde overtuiging die, als ze wordt onderuit wordt gehaald, ‘alles’ op losse schroeven zet. Een ‘alles’ dat zich in twee vormen manifesteert, gescheiden en complementair.

    In het Westen geldt Israël tot op de dag van vandaag als het toevluchtsoord voor het Joodse volk na eeuwen van vervolging, die culmineerden in de holocaust. Toch speelt de Jodenmoord een centrale rol in het ontstaan van het juridische concept ‘genocide’ enerzijds en de ontwikkeling van genocidestudies anderzijds. Het is er het paradigmatische voorbeeld van, ‘de toetssteen voor alle verschijnselen van collectieve criminaliteit’, aldus de [holocaust]historicus Saul Friedländer.

    ‘Urbicide’, ‘domicide’, ‘ecocide’, ‘scolasticide’, ‘culturicide’, het lexicon lijkt tegenwoordig ‘cides’ tekort te komen om het onbeschrijflijke leed te beschrijven…

    Tegelijkertijd verschillen de deskundigen al lange tijd van mening over het unieke karakter van de holocaust: volgens sommigen zou elke vergelijkende benadering onvermijdelijk tot een banalisering leiden van een misdaad die vanwege zijn georganiseerde, bureaucratische en industriële karakter zijn weerga niet kent en die niet gericht was op het onderwerpen en verdrijven van een bepaalde bevolkingsgroep maar op het simpelweg van de aardbodem vagen van die groep. Anderen nemen een minder absoluut standpunt in en stellen dat vergelijken niet hetzelfde is als assimileren: door elke vergelijking van de hand te wijzen minimaliseren we niet alleen de genocides – en meer in het algemeen het massale geweld – die eraan zijn voorafgegaan of erop zijn gevolgd, maar dragen we er ook toe bij dat de holocaust als een onbegrijpelijke gebeurtenis wordt afgedaan die buiten de geschiedenis en de politieke werkelijkheid staat en bijna metafysisch is.

    Ongeacht de vraag of er vergelijkingen mogen worden getrokken met de Armeense genocide, die van de Tutsi’s in Rwanda of de Bosniërs in Srebrenica, is de huidige situatie in Gaza veel controversiëler. Want wie in dit geval ruimte laat voor de mogelijkheid dat de ‘misdaad der misdaden’ tegen de Palestijnen wordt gepleegd, laat ruimte voor de hypothese dat Israël de schuldige is.
    ‘Veel collega’s kunnen maar erg moeilijk accepteren dat een land van slachtoffers zelf genocide kan plegen,’ legde Ugur Ümit Üngör, Holocaust- en genocidedeskundige aan de Universiteit van Amsterdam, in december 2024 uit aan The Guardian. ‘Maar worden we, nu Israël deze bloedbaden aanricht, niet geacht daarover net zo te oordelen als we bij alle andere geweldsdelicten hebben geleerd?’

    Deze overgevoeligheid in het geval van Israël roept vragen op. Ze wekt in zekere zin de indruk dat wetenschappelijk onderzoek naar massaal geweld en de voorwaarden daarvoor nergens toe leidt. Alsof de status van slachtoffers en beulen in marmer gebeiteld staat, los van de machtsverhoudingen, ideologieën en de politieke context die op een bepaald moment in de geschiedenis op elkaar inwerken. Alsof het uitgesloten is dat Israël, simpelweg omdat het Israël is, in zijn hoedanigheid van staat ooit genocide zou kunnen plegen, net zomin als andere staten. Antisemieten portretteren de Jood als een apart wezen dat verantwoordelijk is voor alle wereldproblemen. Een groot deel van de zionisten portretteert de Israëlische Jood als een apart wezen waarop de banaliteit van het kwaad geen vat heeft.

    Beklaagdenbankje

    Vooral door de omvang van de misdaden die in de Palestijnse enclave worden gepleegd zit het liberale Westen ook zelf in het beklaagdenbankje. Palestina zet vraagtekens bij een grondregel die al lange tijd gemeengoed is onder genocideskundigen, namelijk dat westerse democratieën een rol kunnen of moeten spelen bij het voorkomen van massaal geweld. Het hoofdstuk dat op 7 oktober is geopend bevestigt echter dat de ergste misdaden niet noodzakelijkerwijs een inbreuk zijn op de liberale internationale orde die door het Westen is gegrondvest, maar ook juist door die orde kunnen worden gesteund.

    De verdeeldheid over Gaza is ook een illustratie van een conflict tussen enerzijds een liberale school en anderzijds een ‘postkoloniale’ school die zich onder andere heeft verdiept in de uitroeiing van inheemse volkeren tijdens de kolonisering van Noord- en Zuid-Amerika of Australië. En die daarin parallellen ziet met de Palestijnse kwestie.

    Gaza is het enige geval sinds de Tweede Wereldoorlog waarin de mogelijkheid van genocide zo’n direct, officieel en openbaar beroep doet op het verantwoordelijkheidsgevoel van westerse democratieën. Dit specifieke karakter doet denken aan andere massamisdaden – denk aan die van Frankrijk tijdens de oorlog in Algerije of van de Verenigde Staten in Vietnam – die gemarginaliseerd of grotendeels onbestraft zijn gebleven in een geschiedenis waarin de liberale moraal van het globale Noorden de boventoon voert, ook al staat een belangrijk deel van de politieke opinie en de media in datzelfde Noorden kritisch tegenover zo’n minimalisering, om niet te zeggen ontkenning van deze misdrijven.

    Al het aangedragen bewijs wordt als onvoldoende beschouwd.

    Het geweld in de Gazastrook roept reacties op die daar bedroevend veel op lijken. Al het aangedragen bewijs wordt als onvoldoende beschouwd. Elk misdrijf wordt nu eens ontkend, dan weer gerechtvaardigd, of allebei tegelijk. Maar anders dan andere voorbeelden van extreem geweld in de recente geschiedenis is het leed in de enclave overvloedig gedocumenteerd, zonder dat in twijfel wordt getrokken dat een groot deel van de westerse politiek en media mede schuldig is aan de minimalisering, om niet te zeggen ontkenning van de misdrijven.

    In een artikel uit januari 2024 wees de Singaporese antropoloog Darryl Li erop op dat het idee dat Israël zich schuldig zou kunnen maken aan genocide een lawine van artikelen heeft ontketend waarin het nut van het begrip in twijfel wordt getrokken. Hoewel het begrip genocide natuurlijk niet boven alle kritiek verheven is, moet worden gezegd dat die verbijsterend scherp is nu het om de nauwste bondgenoot van het Westen in het Midden-Oosten gaat. Volgens Li voorspelt deze wens om de terminologie in de huidige context buitenspel te zetten ‘een toekomst waarin de machthebbers besluiten dat als het gebruik van het woord “genocide” hun onwelgevallig is, het niet langer gebruikt mag worden’.

    De intentiekwestie

    ‘Als de intentiekwestie, die dominant is in het juridische discours, de overhand krijgt in de holocaust- en genocidestudies, werpt ons dat decennia terug in de tijd’, schreef Amos Goldberg in oktober 2024. Want een intentie evolueert uit eigen beweging. Ze kan zich steeds meer opdringen in de loop van een conflict en behoort bovenal tot een politieke context waarin de ander ontmenselijkt wordt en de expliciet geformuleerde wens van een mens geen enkele rol meer speelt. Goldbergs samenvatting luidt dat ‘de wet een moment vereist waarop de mentale component overeenkomt met de daad en waarop de twee elementen versmelten tot de misdaad van genocide. Historici daarentegen begrijpen dat intentie dynamisch, niet-lineair en vol tegenstrijdigheden en complexiteiten kan zijn.’

    De intentionaliteitsvraag leidt in het geval van Gaza tot nog verhittere discussies omdat Israël beweert daar een oorlog te voeren tegen Hamas, waarbij wordt ingehaakt op een veiligheidsretoriek waarin deels de westerse zorgen doorklinken die zijn ontstaan op 11 september 2001 en worden aangewakkerd door de daaruit voortvloeiende ‘oorlog tegen het terrorisme’.

    Israël beweert oorlog te voeren tegen Hamas, inhakend op veiligheid

    Zo heeft Israël bij monde van zijn politieke en militaire leiders tal van verklaringen afgelegd waarin weinig twijfel wordt gelaten over wat men met Gaza en zijn inwoners van plan is. Maar om het discours en de daaruit voortvloeiende handelingen niet in een genocidaal daglicht te zetten worden er militaire en veiligheidsmotieven van stal gehaald: men heeft het niet op de Palestijnen gemunt maar op Hamas, dat in het sociale weefsel van Gaza is geïnfiltreerd en daarvoor een existentiële dreiging vormt.

    De Israëlische argumentatie wordt echter ontkracht door het feit dat meer dan tachtig procent van de infrastructuur van de enclave is vernietigd, de overgrote meerderheid van de doden uit vrouwen en kinderen bestaat, er blindelings wordt gebombardeerd en honger als oorlogswapen wordt gebruikt.
    De Israëlische regering maakt er geen geheim van dat het primaire doel is de islamistische groepering te vernietigen en de bevolking uit de enclave te verjagen. De Israëlisch-Amerikaanse historicus Omer Bartov schreef hierover op 15 juli jongstleden in The New York Times: ‘Wanneer een etnische groep nergens heen kan, voortdurend van de ene zogenaamde veilige zone naar de andere wordt verdreven en meedogenloos wordt gebombardeerd en uitgehongerd, kan etnische zuivering ontaarden in genocide.’

    Unieke kenmerken

    Hoewel het van het essentieel belang is de moord op Gaza en zijn inwoners binnen de historische continuïteit van massageweld te plaatsen, heeft de Palestijnse zaak toch haar eigen unieke kenmerken. Zowel de gebeurtenis als het proces dat zich momenteel in de enclave voltrekt houdt direct verband met de Nakba [Arabisch voor ‘catastrofe’, waarmee de gedwongen massale verbanning van Palestijnen bij de oprichting van Israël wordt bedoeld]. Het jaar 1948 luidde de voortdurende onteigening van een volk in, met etnische zuivering, bezetting, apartheid en nu ook uitroeiing als koloniale modaliteiten om de Palestijnen van hun land te beroven.

    In een artikel in de Columbia Law Review pleit de Palestijnse rechtsgeleerde Rabea Eghbariah voor erkenning van de ‘Nakba’ als begrip in de internationale rechts- en genocidewetenschap, om de aard van het ‘overheersingsregime in Palestina’ beter te begrijpen. Hoewel bezetting, apartheid en genocide als juridisch begrippen van toepassing zijn op de Palestijnse zaak, volstaan ze volgens Eghbaria niet om de specifieke kenmerken daarvan te begrijpen. ‘Historisch en conceptueel gezien bevond de Nakba van 1948 zich op het kruispunt van de holocaust en de apartheid in Zuid-Afrika. Daardoor is het mogelijk een onafhankelijk kader te creëren dat de juridische kwesties structureert en verder gaat dan een simpele analogie’, schrijft hij.

    Ineffectiviteit

    Hoewel ons vanuit Gaza ondraaglijke beelden bereiken van een door de bezettingsmacht georkestreerde hongersnood, valt nu nog moeilijk te voorspellen welk vonnis het Internationaal Gerechtshof over enkele jaren zal vellen.

    De vernietiging van de enclave is voorlopig het zoveelste bewijs van de ineffectiviteit van de beschikbare juridische middelen om de burgerbevolking te beschermen. Enerzijds omdat, vanaf het moment dat het Hof in januari 2024 concludeerde dat er een aannemelijk risico op genocide bestond, er alles aan gedaan had moeten worden om dit te voorkomen. Anderzijds omdat de nadruk op het gebruik van het begrip genocide tot een minimalisering kan leiden van alle massamisdrijven die niet als zodanig zouden worden aangemerkt.

    Er wordt weinig twijfel gelaten over wat men met Gaza en zijn inwoners van plan is

    In zijn boek The Problem of Genocide. Permanent Security and the Language of Transgression (2021) stelt de Australische historicus A. Dirk Moses voor om afstand te nemen van de in zijn ogen valse tweedeling tussen zogeheten genocidaal geweld, dat als apolitiek wordt beschouwd en uitsluitend zou worden gemotiveerd door rassenhaat, en politiek geweld, dat uit veiligheidsoverwegingen wordt gepleegd (de twee kunnen overigens met elkaar verweven zijn). Kortom, tussen ‘immoreel’ geweld en ‘legitiem’ geweld, waarbij verlies van mensenlevens als nevenschade wordt aangemerkt.

    Welke lering er ook uit de huidige juridische beperkingen kan worden getrokken, het collectieve falen van de internationale gemeenschap inzake de moordpartij in Gaza roept ook vragen op over onze relatie met de erkende misdaden uit het verleden. Elk jaar vinden er vele herdenkingen plaats. Om niet te vergeten en onze herinneringen te kunnen doorgeven moeten we tot inkeer komen. Maar wat moeten we precies doorgeven, en waarom? Welke betekenis kan worden gehecht aan het opbouwen van een gedeelde herinnering als die statisch blijft, verstard in ruimte en tijd en niet in staat de pijn van het heden te omarmen?

  • Genocide-expert: ‘Resolutie over Israël werd zonder debat erdoor gedrukt’

    Genocide-expert: ‘Resolutie over Israël werd zonder debat erdoor gedrukt’

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Poetin nodigt Zelensky uit voor gesprek in Moskou

    » Lissabon: populaire kabelbaan ontspoort, vijftien doden en achttien gewonden

    Tegenstemmen zouden tot zwijgen zijn gebracht

    Volgens Sara Brown, genocide-expert en al meer dan tien jaar lid van de International Association for Genocide Scholars (IAGS), heeft de groep een resolutie doorgedrukt waarin Israël van genocide wordt beschuldigd zonder eerst het gebruikelijke debat daarover te houden.

    Ze zegt dat de vereniging controversiële resoluties doorgaans bespreekt in een virtuele bijeenkomst waar leden de maatregelen kunnen bespreken. Maar over de resolutie inzake Israël weigerde de leiding van de vereniging een discussie te voeren, vertelt ze aan The Times of Israel. De leiding van de vereniging kondigde eind juli een overleg aan in de raad van bestuur over de resolutie over Israël, maar dagen later kwam ze hierop terug.

    ‘De inhoud van de resolutie en de manier waarop deze erdoorheen is gedrukt, getuigen van een beschamend gebrek aan professionaliteit’, aldus Brown. Een van haar bezwaren tegen de resolutie is dat er organisaties in worden genoemd die de definitie van genocide hebben geherinterpreteerd zodat deze ook op Israël van toepassing is, zoals Amnesty International.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De vereniging heeft onlangs haar ledenaantal uitgebreid en er zijn weinig vereisten om lid te worden. De vereniging bestond voorheen voornamelijk uit wetenschappers, maar omvat nu ook figuren zoals activisten en kunstenaars, aldus Brown. ‘Dit kan een kracht zijn doordat het een diversiteit aan standpunten inbrengt, maar het opent ook de deur voor een gebeurtenis als deze.’

    Brown zegt dat slechts 129 leden van de vereniging over de resolutie hebben gestemd van de naar schatting zo’n 500 leden, en daarvan was 86 procent voor, dus ongeveer 110 leden. De leden van de vereniging waren vooraf geïnformeerd over de stemming, maar velen kozen ervoor om zich er niet over uit te spreken, waarschijnlijk omdat ze zich niet gekwalificeerd voelden om de kwestie aan te pakken.

    ‘Het was niet overhaast, de resolutie werd er gewoon doorheen geduwd zonder de gebruikelijke transparantie. Het publiek denkt nu: “Genocide-experts zijn het erover eens.” Nee, dat zijn we niet, ons werd opzettelijk het zwijgen opgelegd’, concludeert Brown.

  • Meerderheid onderzoekers voor resolutie die Israël van genocide beschuldigt

    Meerderheid onderzoekers voor resolutie die Israël van genocide beschuldigt

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Brazilië: proces tegen oud-president Jair Bolsonaro van start gegaan

    » China houdt grootse militaire parade in Peking: ‘Waarschuwing voor de wereld’

    Zesentachtig procent van de kiezers stemde voor

    Van de vijfhonderd leden van de International Association of Genocide Researchers (IAGS) stemde achtentwintig procent over een resolutie waarin stond dat ‘Israëls beleid en acties in Gaza voldoen aan de wettelijke definitie van genocide zoals vastgelegd in Artikel II van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de Voorkoming en Bestraffing van Genocide (1948)’. Zesentachtig procent van de kiezers stemde voor de resolutie.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    De groep, opgericht in 1994, omvat historici, academici, mensenrechtenactivisten en politicologen, meldt The Guardian. De resolutie van drie pagina’s stelt dat ‘sinds de gruwelijke Hamasaanval op 7 oktober 2023’ de Israëlische regering oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide heeft gepleegd door opzettelijk burgers aan te vallen.

  • Emmanuel Macron: ‘Palestijnse staat zou erkend kunnen worden in enkele maanden’

    Emmanuel Macron: ‘Palestijnse staat zou erkend kunnen worden in enkele maanden’

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Duitsland: conservatieven en sociaaldemocraten bereiken regeringsakkoord

    » Dominicaanse Republiek: bijna 200 doden nadat dak van nachtclub instort

    Een tweestatenoplossing zou een keerpunt kunnen zijn voor de genocide en het bredere conflict

    De Franse president Emmanuel Macron heeft woensdag 8 april aangekondigd dat hij een Palestijnse staat wil erkennen ‘in de komende maanden’. Hij zou deze erkenning voorstellen op de VN-conferentie in New York in juni, meldt Arab News. ‘Ons doel is om deze conferentie te leiden met Saoedi-Arabië in juni en daar dit voorstel van wederzijdse erkenning (van een Palestijnse staat) door verschillende landen te finaliseren,’ zei Macron. ‘We zijn het verschuldigd aan de Palestijnen, wier aspiraties al te lang met voeten zijn getreden. We zijn het verschuldigd aan de Israëliërs die de grootste antisemitische slachting van onze eeuw hebben meegemaakt. We zijn het verschuldigd aan een regio die ernaar verlangt te ontsnappen aan de aanstichters van chaos en de zaaiers van wraak,’ aldus de Franse president.

    Momenteel erkennen 147 van de 193 VN-lidstaten de staat Palestina, merkt Middle East Monitor op. Afgelopen mei sloten Spanje, Ierland en Noorwegen zich aan bij de lijst, waarmee het totale aantal EU-landen dat de staat erkent op tien komt.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Volgens Sky News Arabic reageerde de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Farsin Aghabakian positief op de aankondiging van Macron. ‘Het zal een stap zijn in de juiste richting die in lijn is met de bescherming van de rechten van het Palestijnse volk en de tweestatenoplossing,’ zei Aghabakian. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar zei in een reactie dat ‘eenzijdige erkenning van een fictieve Palestijnse staat, door welk land dan ook, gezien de huidige situatie, een beloning zal zijn voor het terrorisme en steun zou geven aan Hamas’.

    De aankondiging van de Franse president volgt op een bezoek aan Egypte, waar hij samen met de Egyptische president Abdel Fattah El-Sisi en de Jordaanse koning Abdullah II verschillende gesprekken hield over de toekomst van het Midden-Oosten en andere zaken. Frankrijk staat bekend als voorstander van een tweestatenoplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict, aldus Arab News.

  • Tientallen doden bij Israëlische luchtaanval op vluchtelingenkamp Rafah

    Tientallen doden bij Israëlische luchtaanval op vluchtelingenkamp Rafah

    Lees ook het andere nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Litouwse president Gitanas Nausėda herkozen bij verkiezingen

    » Honderdduizenden geëvacueerd in Bangladesh vanwege cycloon

    De Palestijnen zaten in een als ‘veilig’ gemarkeerd gebied

    Minstens vijfendertig mensen zijn omgekomen bij een Israëlische luchtaanval in de Zuid-Gazaanse stad Rafah. Dat meldt de BBC. Onder meer tenten met daarin vluchtelingen vlogen in brand. De verwachting is dat het aantal slachtoffers nog zal oplopen.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Het Israëlische leger zei dat de luchtmacht een kamp van Hamas had getroffen en dat de aanval was uitgevoerd met ‘precisiemunitie en op basis van precieze inlichtingen’. Een woordvoerder van de Palestijnse Rode Halve Maan zei dat vanwege de enorme verwoesting in het kamp het dodental waarschijnlijk nog zal stijgen.

    De hulporganisatie verklaarde dat de locatie door Israël was aangewezen als ‘humanitair gebied’ en dat het niet behoorde bij de gebieden die eerder deze maand op bevel van het Israëlische leger werden geëvacueerd. De aanval komt enkele dagen nadat het ICJ Israël beval het offensief op Rafah te staken.

  • Israël neemt Palestijnse kant grensovergang bij Rafah over

    Israël neemt Palestijnse kant grensovergang bij Rafah over

    Lees ook het andere nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Voormalig pornoster Stormy Daniels getuigt in zwijggeldzaak tegen Trump

    » Ruim 1300 bommeldingen op één dag op Slowaakse scholen

    Grensovergang Kerem Shalom inmiddels weer heropend

    Het Israëlische leger heeft dinsdag aangekondigd dat hun troepen de ‘operationele controle’ hebben overgenomen over de Palestijnse kant van de grensovergang Rafah tussen Gaza en Egypte. Dat meldt Al Jazeera. De grensovergang bij Rafah is de belangrijkste toegangspoort voor hulpgoederen en de enige uitgang voor mensen die het Israëlische offensief proberen te ontvluchten.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Israëlische tanks trokken het grensgebied binnen na een nacht van intensieve aanvallen. Eerder sloot Israël de grensovergang bij Kerem Shalom, waardoor de twee belangrijkste hulpaders van Gaza waren afgesloten. Maandag gaf het Israëlische leger verder tienduizenden burgers het bevel om te beginnen met de evacuatie van de nabijgelegen oostelijke delen van de stad Rafah.

    Volgens Israël en bondgenoot Verenigde Staten gaat het om een ‘beperkte’ operatie om Hamas-strijders uit te schakelen en hun infrastructuur te ontmantelen. De Palestijnse gewapende groep zei maandag dat het een voorstel van Egypte en Qatar voor een staakt-het-vuren had geaccepteerd.

  • President Rwanda wijst naar westerse wereld bij herdenking genocide

    President Rwanda wijst naar westerse wereld bij herdenking genocide

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Tienduizenden Israëliërs de straat op tegen de regering-Netanyahu

    » Nationalistische regering Slowakije wint bij presidentsverkiezingen

    President Kagame zei dat de wereld Rwanda in de steek liet

    Bij de herdenking van de genocide in Rwanda van 1994, waarbij ongeveer 800.000 mensen omkwamen, heeft Paul Kagame, de president van Rwanda, zich hard uitgelaten over de internationale gemeenschap, die het Afrikaanse land ‘in de steek liet’. Dat meldt Africa News. ‘De lessen die we hebben geleerd staan in bloed gegrift’, zei hij.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Op 7 april 1994 begonnen extremisten van de etnische Hutu-groep een 100 dagen durende slachtpartij, waarbij leden van de Tutsi-minderheid en gematigde Hutu’s werden afgeslacht. De voornamelijk Tutsi-strijdkrachten, die na de genocide aan de macht kwamen, zouden als vergelding duizenden Hutu’s in Rwanda hebben vermoord.

    Op zondag legden de heer Kagame en een groep hoogwaardigheidsbekleders kransen op massagraven bij het Kigali Genocide Memorial, waar meer dan 250.000 slachtoffers begraven liggen. De president ontstak ook een herdenkingsvlam. In een latere toespraak bedankte Kagame Afrikaanse landen als Oeganda, Ethiopië en Tanzania voor hun hulp bij het opnemen van Tutsi-vluchtelingen en het beëindigen van de genocide.

    ‘Veel van de landen die hier zijn, hebben hun zonen en dochters gestuurd om als vredesmacht in Rwanda te dienen’, zei Kagame. ‘Deze soldaten hebben Rwanda niet in de steek gelaten. Het was de internationale gemeenschap die ons allemaal in de steek liet. Uit minachting of lafheid.’ De voormalige Amerikaanse president Bill Clinton, aanwezig bij de herdenking, en de Franse president Emmanuel Macron via een videoboodschap, gaven deze fouten ook toe.

  • Ruim honderd doden nadat Israël noodhulpleveringen in Gaza beschiet

    Ruim honderd doden nadat Israël noodhulpleveringen in Gaza beschiet

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Bendegeweld laait op in hoofdstad Haïti bij afwezigheid premier

    » Brandstofprijs Cubanen gaat vanaf maart met 500 procent omhoog

    Israël heeft de aanval toegegeven

    Ruim honderd mensen zijn donderdag gedood in het noorden van Gaza nadat Israëlische troepen het vuur openden op een konvooi voedselhulp. Dat schrijft The Times of Israel. Nadat de schoten vielen ontstond er paniek rond de Palestijnse burgers, die zich hadden verzameld om voor het eerst in tijden weer voedsel en medicijnen in ontvangst te kunnen nemen.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Volgens het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid raakten daarnaast meer dan 760 mensen gewond bij de schietpartij, een van de dodelijkste aanvallen door Israël sinds het begin van de oorlog op 7 oktober. Israël heeft de aanval toegegeven, maar zegt niet over cijfers van het aantal slachtoffers te beschikken. Het leger zegt dat het niet meer dan tien dodelijke slachtoffers heeft veroorzaakt en dat de meeste doden vielen door een stormloop op de hulpkonvooi.

    Het dodental in Gaza is inmiddels opgelopen tot dertigduizend overschreden, met meer dan een half miljoen mensen die op de rand van hongersnood staan. Er zijn onderhandelingen tussen Israël en Hamas gaande, maar de aanhoudende aanvallen op burgerdoelen door Israël zouden volgens de VS een obstakel in de gesprekken zijn.

  • Nicaragua wil zich aansluiten bij genocidezaak Zuid-Afrika tegen Israël

    Nicaragua wil zich aansluiten bij genocidezaak Zuid-Afrika tegen Israël

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Tucker Carlson interviewt Vladimir Poetin, onder meer over Oekraïne

    » Zelensky vervangt opperbevelhebber Oekraïense strijdkrachten

    Nicaragua is het eerste land dat aansluiting zoekt bij de zaak

    Nicaragua heeft een aanvraag ingediend bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) om zich bij Zuid-Afrika te voegen in de genocidezaak tegen Israël. Dat schrijft The Times of Israel. Volgens het ICJ is Nicaragua van mening dat de acties van Israël in Gaza ‘in strijd is met zijn verplichtingen onder het Genocideverdrag’.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Na het verzoek van Nicaragua is zowel Zuid-Afrika als Israël gevraagd zich uit te laten over het verzoek om te mogen interveniëren als partij. Historisch gezien is het soort interventie waar Nicaragua om vraagt iets wat niet snel wordt toegestaan door het ICJ. Verschillende andere staten gaven al eerder aan te willen interveniëren in de zaak, maar geen van hen heeft dit formeel gedaan.

    Zuid-Afrika diende in december 2023 een genocidezaak in tegen Israël, waarin het verklaarde dat het zijn verplichtingen onder het Genocideverdrag van 1948 schond in zijn oorlog in Gaza. Vorige maand beval het ICJ Israël om genocide tegen Palestijnen te voorkomen en meer te doen om burgers te helpen.

  • Hoe de genocidezaak van Zuid-Afrika tegen Israël de wereld verdeelt

    Hoe de genocidezaak van Zuid-Afrika tegen Israël de wereld verdeelt

    Elke week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Deze week kijken we naar het Internationaal Gerechtshof, waar Zuid-Afrika een zaak heeft aangespannen tegen Israël, dat wordt beschuldigd van genocide in Gaza. Hoe historisch is deze zaak en wat zegt het over Zuid-Afrika?

    Dit artikel verscheen woensdag in de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €5 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.

    Waar draait de zaak om?

    Zuid-Afrika is naar het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag gestapt met de beschuldiging dat Israël genocide pleegt in Gaza. ‘Er zijn [in Gaza] voortdurende meldingen van misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden die worden gepleegd,’ zei Clayson Monyela, woordvoerder van het Zuid-Afrikaanse ministerie van Internationale Betrekkingen, volgens Voice of America, over de zaak. Clayson wees erop dat er ook bewijs is dat er misdaden worden gepleegd die grenzen aan, of volledig overeenkomen met, wat de Verenigde Naties beschouwen als genocide.

    De rechtbank zal niet beslissen of Israël genocide pleegt, maar in plaats daarvan beoordelen of de zaak van Zuid-Afrika sterk genoeg is om voorlopige maatregelen uit te vaardigen die de Palestjinsen moeten beschermen tegen verdere, ernstige en onherstelbare schade, zo benadrukt Time Magazine. Ook wil Zuid-Afrika er via de zaak voor zorgen ‘dat Israël zich houdt aan zijn verplichtingen onder het Genocideverdrag’. Specifiek gezien betekent dit dat Israël niet langer de burgerbevolking in Gaza mag aanvallen, humanitaire hulp moet toelaten en tijdens het offensief tegen Hamas alles moet doen om Palestijnse burgers te beschermen.

    Volgens de laatste, niet-geverifieerde cijfers van het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid zijn er sinds 7 oktober in Gaza bijna 26.000 mensen omgekomen, waaronder zeker 10.000 kinderen. Nog 8000 mensen worden vermist en liggen waarschijnlijk onder het puin.

    Het is pas de vierde keer dat een land een genocidezaak aanspant bij het Internationaal Gerechtshof, dat wordt gezien als de hoogste rechtbank ter wereld, schrijft The New York Times. De eerste keer was in 1993, 44 jaar nadat het Genocideverdrag werd opgesteld. De andere twee werden in de afgelopen vier jaar ingediend: in een zaak uit 2019 tegen Myanmar werd beweerd dat er genocide was gepleegd op de Rohingya-minderheid; in een zaak uit 2022 werd beweerd dat Rusland het Genocideverdrag had misbruikt als voorwendsel voor een illegale invasie in Oekraïne en dat Rusland genocide leek te plannen in Oekraïne. 

    ANP 488295712
    Een zitting in de zaak van Zuid-Afrika tegen Israël in het Internationaal Gerechtshof (ICJ) op 12 januari 2024. – © Dursun Aydemir / Anadolu

    Tijdens de huidige zaak tegen Israël wees de Zuid-Afrikaanse verdediging op het belang van het stoppen van het geweld in Gaza, aldus de BBC. ‘Dit geweld is niets minder dan de vernietiging van Palestijns leven,’ zei een van de Zuid-Afrikaanse advocaten, Adila Hassin. ‘Hele families van meerdere generaties zullen worden weggevaagd, en nog meer Palestijnse kinderen zullen WCNSF worden – Wounded Child No Surviving Family [Gewond Kind Zonder Nog Levende Familieleden] – het verschrikkelijke nieuwe acroniem dat voortkomt uit de genocidale aanval van Israël’, waarschuwde de Ierse advocaat Blinne Ní Ghrálaigh.

    Tal Becker, een Israëlische advocaat, beweerde dat juist Hamas schuldig is aan genocide. ‘Onder het mom van de beschuldiging tegen Israël van genocide wordt deze rechtbank gevraagd om op te roepen tot het beëindigen van operaties tegen een organisatie die een feitelijke genocidale agenda nastreeft.’ Hamas zou als doel hebben om de staat Israël te vernietigen.

    Deze week zal er mogelijk al uitspraak worden gedaan, zo schrijft onder meer Haaretz deze woensdag.

    Welke landen steunen Zuid-Afrika?

    Dat juist Israël voor het Internationaal Gerechtshof wordt gedaagd is pijnlijk. De stichting van de staat vond plaats na de Holocaust, een gruwelijke genocide op met name de Joodse gemeenschap. Daarnaast is het opmerkelijk welke landen Zuid-Afrika steunen, en wie er achter Israël staat.

    ‘Israëls oorlog in Gaza legt een steeds diepere kloof in de wereld bloot’, zo kopt CNN. ‘Afgezien van het drama in de rechtszaal, zeggen deskundigen dat de verdeeldheid over de oorlog in Gaza symbool staat voor een groeiende kloof tussen Israël en zijn traditionele westerse bondgenoten, met name de Verenigde Staten en Europa, en een groep landen die bekendstaat als het Global South – landen die voornamelijk op het zuidelijk halfrond liggen en vaak worden gekenmerkt door een lager inkomensniveau en een economie in ontwikkeling.’

    Wie kijkt naar de landen die Zuid-Afrika steunen, ziet dit beeld terug. Turkije, Jordanië, Brazilië, Colombia, Bolivia, Pakistan en Maleisië behoren tot de landen die Zuid-Afrika publiekelijk steunen, samen met de Organisatie van Islamitische Samenwerking. Deze in Saoedi-Arabië gevestigde organisatie bestaat uit 57 lidstaten, waarvan 48 landen met een moslimmeerderheid.

    Indonesië, een van de landen die Zuid-Afrika steunen, heeft volgens Middle East Monitor daarnaast zelf een zaak aangespannen tegen Israël bij het Internationaal Gerechtshof. Het land wil Israël verantwoordelijk houden voor zijn ‘beleid en praktijken’ in de bezette Palestijnse gebieden.

    ANP 488298292
    Een betoging voor Palestina, gehouden bij het Vredespaleis in Den Haag, de zetel van het ICJ. – © Sandra Uittenbogaart / ANP / Hollandse Hoogte

    Een interessante rol is er voor Duitsland, dat nog steeds met een historisch schuldgevoel jegens Israël lijkt te kampen. Nadat de zaak begon, kondigde Duitsland aan dat het namens Israël zou interveniëren als derde partij in de zaak. In een verklaring zei de Duitse regering dat ze tegen een ‘politieke instrumentalisering’ van het Genocideverdrag waren, en dat ze de beschuldiging van genocide aan het adres van Israël verwierpen, zo schrijft Deutsche Welle.

    Daarop volgde een interessante steunbetuiging aan Zuid-Afrika door Namibië, een land dat door Duitsland werd gekoloniseerd en waar volgens historici de eerste genocide van de twintigste eeuw plaatsvond, zo schrijft Foreign Policy. Volgens de Namibische president Hage Geingob mag Duitsland zich niet ‘moreel uitspreken voor het Genocideverdrag van de Verenigde Natiese, zonder boete te doen voor de genocide in Namibië’.

    Vrijwel alle Europese landen steunen Israël. Maar één land wijkt, opvallend gezien, af: België. Brigitte Herremans, een postdoctoraal onderzoeker aan het Mensenrechtencentrum van de Universiteit van Gent in België, zei tegen Al Jazeera dat België traditioneel sterke standpunten inneemt over het internationaal recht met betrekking tot het conflict in het Midden-Oosten. ‘Dat heeft te maken heeft met de eigen geschiedenis van België van historische bezetting door buitenlandse mogendheden,’ aldus Herremans.

    Waarom spant juist Zuid-Afrika deze zaak aan?

    Dat juist Zuid-Afrika deze zaak heeft aangespannen, is allesbehalve verrassend. ‘Voor Zuid-Afrika is het verdedigen van Palestina een persoonlijke kwestie’, zo schrijft Open Democracy. Er is sprake van een historische relatie tussen het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), dat momenteel Zuid-Afrika regeert, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO).

    De apartheid in Zuid-Afrika, tussen de witte en de zwarte bevolking, en die in de staat Israël, tussen Joden en Arabieren, ontstonden allebei rond 1948. Arabische Palestijnen en zwarte Zuid-Afrikanen werden door een groot deel van de internationale gemeenschap lange tijd als paria’s beschouwd. En de voormalig Zuid-Afrikaanse legendarische president Nelson Mandela was een goede vriend van de voormalig Palestijnse leider Yasser Arafat en zei ooit dat de vrijheid van Zuid-Afrika pas compleet zou zijn als de Palestijnen ook vrij zouden zijn.

    ANP 488950459
    Honderden pro-Palestina-activisten demonstreren buiten het Zuid-Afrikaanse honorair consulaat in Beiroet om hun steun uit te spreken voor de zaak in Den Haag. – © Elisa Gestri / Sipa USA

    Nesrine Malik, een Soedanees columnist, schrijft hierover in The Guardian: ‘De betekenis van het feit dat Zuid-Afrika – een icoon van de verwoestingen als gevolg van kolonialisme, kolonisatie en apartheid — deze zaak aanspant, kan niemand ontgaan. Het land staat symbool voor een enorme raciale onrechtvaardigheid, die te rauw en recent is om als verre geschiedenis te worden afgedaan. In de figuur van Nelson Mandela schuilt een suggestief voorbeeld van morele helderheid die niet is aangetast door het feit dat hij vervolgd werd. Het is geen verrassing dat de steun voor Zuid-Afrika volledig afkomstig is uit landen in het zuiden van de wereld.’

    Voor de VN, het Internationaal Gerechtshof en de hele internationale gemeenschap staat er veel op het spel. Een uitspraak kan invloed hebben op de manier waarop andere landen met Israël omgaan, schrijft Financial Times; ‘ze zouden bijvoorbeeld minder bereid zijn om wapens aan Israël te verkopen en meer bereid zijn om sancties op te leggen’.

    ‘Het Genocideverdrag is het allerbelangrijkste verdrag. Genocide is de misdaad der misdaden. Het is dus een zeer explosief moment,’ zegt Sheila Paylan, een expert op het gebied van internationaal recht en mensenrechten tegen FT.

    Voor het ICJ zelf staat er ook veel op het spel. Chimène Keitner, hoogleraar internationaal recht aan de universiteit van Californië Davis School of Law, zegt tegen de zakenkrant dat gezien de verlamming van de VN-Veiligheidsraad, staten zich steeds meer wenden tot andere internationale instanties, zoals het Internationaal Gerechtshof, om zich uit te spreken over humanitaire kwesties. ‘Het zou uiteindelijk de invloed van het Hof kunnen vergroten, maar er is ook een risico dat het Hof steeds meer betrokken raakt bij allerlei zaken, waardoor het beschuldigd zou kunnen worden van politisering,’ aldus Keitner.

  • Hoorzitting genocidezaak tegen Israël begint vandaag in Den Haag

    Hoorzitting genocidezaak tegen Israël begint vandaag in Den Haag

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Republikein Chris Christie staakt strijd tegen Donald Trump

    » NASA stelt de terugkeer van astronauten naar de maan uit tot 2026

    Zuid-Afrika heeft Israël voor het ICJ gedaagd

    Vandaag beginnen bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) twee dagen van openbare hoorzittingen in de genocidezaak van Zuid-Afrika tegen Israël. Palestijnen en sympathisanten hopen dat deze internationale rechtbank in Den Haag de verwoestende militaire campagne van Israël in Gaza een halt toeroept, aldus Al Jazeera.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Het is de eerste zaak voor het ICJ met betrekking tot de belegering van de Gazastrook, waar sinds 7 oktober meer dan 23.000 mensen zijn gedood, waaronder bijna 10.000 kinderen. Israël wordt beschuldigd van het plegen van genocide in strijd met de Genocideconventie van de VN uit 1948. Het massaal doden van burgers, vooral kinderen; de massale verdrijving en verplaatsing van Palestijnen en de vernietiging van hun huizen; de ophitsende verklaringen van verschillende Israëlische functionarissen waarin Palestijnen worden afgeschilderd als minderwaardige mensen die collectief moeten worden gestraft, tellen op tot genocide en tonen aan dat er opzet in het spel is, aldus Zuid-Afrika.

    Israël ontkent deze beschuldigingen en heeft beloofd zich te verdedigen. Het eerste deel van de zaak, dat vandaag begint, richt zich op een speciaal noodverzoek van Zuid-Afrika. Daarin wordt het ICJ gevraagd om het Israëlische leger dringend te bevelen Gaza te verlaten en om Israël te vragen de willekeurige bombardementen op burgers te stoppen.

    Een volledige uitspraak van het hof, waarin wordt bepaald of Israël genocide heeft gepleegd in Gaza, zal waarschijnlijk nog jaren op zich laten wachten, aldus Al Jazeera. Een zaak die Gambia in 2019 aanspande tegen Myanmar vanwege het militaire optreden tegen Rohingya-vluchtelingen is bijvoorbeeld nog steeds in behandeling, meer dan vier jaar nadat de zaak begon.

  • Burgerbeweging VS klaagt Biden aan om rol in oorlog Israël

    Burgerbeweging VS klaagt Biden aan om rol in oorlog Israël

    Lees ook het andere kort nieuws uit de buitenlandse pers van vandaag:

    » Weduwe van vermoorde Chileense volkszanger Victor Jara overleden

    » Britse premier Sunak herschikt kabinet, oud-premier Cameron keert terug

    Biden zou medeplichtig zijn aan ‘Israëls genocide’ in Gaza

    Een burgerrechtengroep in de VS heeft president Joe Biden maandag aangeklaagd. Volgens het Center for Constitutional Rights (CCR) zou Biden internationale en Amerikaanse wetten hebben overtreden door Israël niet te weerhouden van ‘genocide’ op inwoners van Gaza. Dat meldt The Intercept. De federale aanklacht is ingediend door het CCR namens verschillende Palestijnse groepen en individuen.

    Aanbiedingen 360 artikel
    360 aanbieding: 3 maanden digitaal voor maar 15 euro.

    Het CCR stelt dat de acties van Israël, zoals massamoorden, het aanvallen van civiele infrastructuur en gedwongen verplaatsen van inwoners, neerkomt op genocide. Volgens de CCR vereist de internationale conventie tegen genocide uit 1948 dat de VS en andere landen hun macht en invloed moeten aanwenden om het moorden te stoppen. Joe Biden en zijn minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, en de minister van Defensie, Lloyd Austin, zouden dat echter niet doen.

    Verder wil de beweging de VS verbieden wapens, geld en diplomatieke steun aan Israël te bieden. Mede door hun militaire steun zouden de VS medeplichtig zijn aan wat het CCR genocide noemt.

    Lees ook: