Chelsea Manning is genoeg gestraft, The Guardian vindt het pardon daarom een terecht gebaar van vergiffenis. ‘Dus bedankt, Obama. Serieus.’ The Wall Street Journal is het daar volstrekt niet mee eens. ‘Het is een verschrikkelijke boodschap aan anderen.’
JA
Niemand heeft meer geleden onder de harde Amerikaanse aanpak van klokkenluiders dan Chelsea Manning. Nu de rest van haar onrechtvaardige straf is kwijtgescholden, kan ze binnenkort weer vrij rondlopen. Manning, die journalisten een historische verzameling documenten toespeelde en het publiek een ongekend kijkje gunde in de werelddiplomatie, wordt op 17 mei vrijgelaten, in plaats van in 2045. Dat is reden voor een feestje, maar ook voor reflectie – niet alleen over wat ze heeft doorgemaakt, maar ook over datgene waar haar zaak voor staat.
Ten tijde van haar onthullingen was ze de belangrijkste klokkenluider sinds Daniel Ellsberg [die in 1971 de Pentagon Papers lekte]. Nadat hij het nieuws had gehoord, zei Ellsberg: ‘Af en toe doet iemand wat hij moet doen. Sommigen gaan daarvoor zeven jaar naar de gevangenis; anderen accepteren een verbanning voor de rest van hun leven. Maar soms doet zelfs een president wat hij moet doen. En vandaag was dat Obama.’
Vaak is geprobeerd de vele verhalen op te sommen waaraan Mannings onthullingen in de loop der jaren hebben bijgedragen, maar dat is zelden gelukt. De staats- en Defensiedocumenten die door haar zijn gelekt – oorspronkelijk aan WikiLeaks en daarna gepubliceerd door onder andere The Guardian en The New York Times – worden tot op de dag van vandaag regelmatig geciteerd door de grootste Amerikaanse kranten. Ze hebben historici en het publiek een ongekend inkijkje gegeven in de machinaties van de Amerikaanse regering.
Kortgeleden is ze in eenzame opsluiting geplaatst, een macabere straf voor een zelfmoordpoging
Ze hebben zelfs een einde helpen maken aan de oorlog in Irak. In ruil daarvoor heeft de regering geprobeerd Manning kapot te maken. Voorafgaand aan het proces mocht ze met niemand communiceren om uit te leggen waarom ze de informatie had gelekt. En volgens een speciale VN-rapporteur werd ze op een ‘wrede en onmenselijke manier’ behandeld door het Amerikaanse leger. Daarna kreeg ze 35 jaar opgelegd, langer dan de meeste spionnen, verkrachters en moordenaars. En kortgeleden is ze in eenzame opsluiting geplaatst, een macabere straf voor een zelfmoordpoging.
Hoe men ook over klokkenluiders denkt, de behandeling van Chelsea Manning in de afgelopen tien jaar is schandalig geweest. Met één simpele pennenstreek heeft de president niet alleen het juiste gedaan, maar misschien ook letterlijk haar leven gered.
Velen zullen zich afvragen waarom president Obama Manning gratie heeft verleend. Wilde hij voorkomen dat hij de geschiedenisboeken inging als een vervolger van klokkenluiders? Was hij heimelijk geschrokken van de manier waarop Manning in de gevangenis behandeld werd? Maakte hij zich zorgen over de vergelding die de regering-Trump naar haar aantreden voor Manning in petto zou hebben? Of besefte hij gewoon dat Mannings straf fundamenteel onrechtvaardig was? Alleen Obama weet het antwoord. Maar wij weten wel dat hij de juiste beslissing heeft genomen, zonder dat hij dat hoefde te doen. Het maakt zijn harde klokkenluidersbeleid niet ongedaan, maar hiervoor verdient hij wel een compliment. Dus bedankt, Obama. Serieus.
Auteur: Trevor Timm
Trevor Timm is medeoprichter van de Freedom of the Press Foundation in San Francisco. De journalist, activist en jurist schrijft elke week een column in The Guardian over privacy, vrijheid van meningsuiting en nationale veiligheid.
NEE
De beslissing van oud-president Obama op dinsdag 17 januari om Chelsea, voorheen Bradley, Manning strafvermindering te verlenen, zal door links worden gevierd als eerherstel voor een goedbedoelende klokkenluider wier gevangenschap als transgendervrouw in Fort Leavenworth een gerechtelijke karikatuur was. Maar de echte karikatuur is het vertoon van toegeeflijkheid jegens een cause célèbre die honderden levens op het spel heeft gezet.
Voor wie het vergeten is, de in Irak gestationeerde Manning lekte bijna 750.000 documenten aan WikiLeaks, waaronder duizenden geheime telegrammen van Buitenlandse Zaken en een massa aan militaire informatie over de oorlogen in Irak en Afghanistan. WikiLeaks-oprichter Julian Assange werkte samen met diverse nieuwsorganisaties die het materiaal publiceerden.
Amerikaanse diplomaten en hoge militairen waren ziedend, en terecht. Sommige telegrammen bevatten gevoelige informatie over gesprekken tussen Amerikaanse diplomaten en oppositieleiders in repressieve regimes. Het gevolg was dat het regime van Robert Mugabe in Zimbabwe een onderzoek instelde tegen Morgan Tsvangirai wegens ‘verraderlijke samenzwering tussen plaatselijke Zimbabwanen en de agressieve internationale wereld’.
Deze strafvermindering is een verschrikkelijke boodschap aan anderen in het leger die misschien ook grieven koesteren of andere problemen hebben maar nog geen staatsgeheimen hebben gestolen
Gevaarlijker nog was het lekken van operationele geheimen, inclusief de namen van Afghaanse informanten die met de coalitie van de VS samenwerkten tegen de taliban. Bij een inval door Amerikaanse mariniers in een compound van Osama Bin Laden in Pakistan werd Mannings informatie op een computer aangetroffen.
Geen wonder dat Obama destijds ernstige kritiek had op ‘de betreurenswaardige acties van WikiLeaks’ en dat toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton waarschuwde dat de gelekte documenten ‘mensenlevens in gevaar [brachten]’ en ‘een aanval [waren] op het buitenlandbeleid van Amerika en zijn bondgenoten’.
Aanvankelijk werd levenslang geëist tegen Manning, die uiteindelijk schuldig werd bevonden aan 17 van de 22 aanklachten, waaronder spionage en diefstal.
Nog geen 24 uur nadat hij in 2013 was veroordeeld, zei Manning dat hij met hormoontherapie wilde beginnen en voortaan door het leven wilde gaan als Chelsea. Vorig jaar verklaarde het leger zich bereid haar te laten behandelen voor genderdysforie. In december drongen de American Civil Liberties Union en veel lhbt-groepen er bij Obama op aan Manning clementer te behandelen, deels omdat ze in eenzame opsluiting was geplaatst na een aantal zelfmoordpogingen.
Deze strafvermindering is een verschrikkelijke boodschap aan anderen in het leger die misschien ook grieven koesteren of andere problemen hebben maar nog geen staatsgeheimen hebben gestolen. De les is dat als je aanspraak kunt maken op genderdysforie of een andere politiek correcte aandoening, je er gemakkelijk mee wegkomt als je je land verraadt.
The Washington Post
Verenigde Staten | dagblad | oplage 700.000
Bewees zich met het publiceren van de Pentagon Papers. Eerste krant die zeven dagen per week verscheen (sinds 1980). Een van de meest invloedrijke kranten ter wereld. Centrum-rechts georiënteerd met een grote focus op de Amerikaanse politiek.
Vertaler: Peter Bergsma