Tag: groei

Van de belangrijkste wereldeconomieën komt alleen India, dankzij marktvriendelijke hervormingen, voor op de lijst van grootste groeiers in 2017. Aan kop gaat Jemen, op de knieën gebracht door een regionale oorlog-in-volmacht, maar met goede kansen op een groeispurt als er in 2017 een vredesovereenkomst wordt bereikt. Myanmar profiteert van zijn politieke en economische openstelling, na de overeenkomst tussen de militaire en burgerlijke machthebbers, terwijl de politieke stabiliteit in Ivoorkust buitenlandse investeringen zal aantrekken. Mongolië krijgt een duwtje in de rug door de prijsstijging van zijn delfstoffen, evenals Laos, dat nog een extra zetje krijgt door de investeringen in de infrastructuur.

Djibouti profiteert eveneens van verbeterde infrastructuur, vooral in de haven en de beide luchthavens. Nieuwe investeringsprojecten, ditmaal in de oliesector, helpen Ghana. Eenzelfde mengeling van investeringen en stijgende exporten zullen de Cambodjaanse economie stimuleren. Waterkrachtprojecten brengen aanzienlijke groei teweeg in Bhutan, hoewel dit niet de dubbele cijfers zullen zijn die de regering had beloofd.

Vooruitzichten voor 2017, tenzij anders vermeld. BBP in dollars, berekend naar de vooruitzichten voor de wisselkoers van de dollar in 2017 (tussen haakjes het BBP per inwoner, berekend naar koopkrachtpariteit of kkp). Inflatie: jaar- op-jaargemiddelden. Alle cijfers zijn afgerond.

Overeenstemming over marktgerichte economische hervormingen houden de centrum-rechtse coalitie in stand. De politiek zal zich richten op het verbeteren van de overheidsfinanciën, het aanwakkeren van de concurrentiekracht en de antiterreurbestrijding na enkele aanslagen en jaren van vergeefse inspanningen van de veiligheidsdiensten. De spanning tussen Franstaligen en Vlamingen duurt voort, maar het land blijft bijeen.

Premier Boiko Borisov zal moeite hebben zijn minderheidsregering overeind te houden, met partijen van centrum-links tot nationalistisch rechts, hij is dus gebaat bij een zwakke oppositie. De regering zal een pragmatisch programma voorstaan, gericht op versnelde groei en grotere doelmatigheid van de openbare diensten. De regering zal behoedzaam zijn op strengere belastingmaatregelen, nadat Borisovs vorige regering struikelde over protesten tegen bezuinigingen.

De minderheidsregering van de rechts-liberale partij Venstre (34 van de 179 parlementszetels) zal 2017 wellicht niet overleven, terwijl de rechts-populistische Dansk Folkeparti kan profiteren van de onvrede onder kiezers over de aanpak van het immigratievraagstuk. De sociaal-democraten (nu 43 zetels) zullen vermoedelijk echter aan het langste eind trekken bij vervroegde verkiezingen, maar dan zullen ze wel de DF van zich af moeten schudden. De nieuwe regering zal zich vooral moeten richten op het dichten van het gat in de begroting. De economische groei zal flauw zijn.

Let op: Het snijden in de uitkeringen aan asielzoekers moet de schatkist in 2020 een bedrag van 148 miljoen dollar opleveren, dat gebruikt zal worden om de belastingen te verlagen.

Angela Merkel treedt aan voor haar vierde termijn als bondskanselier na de verkiezingen, die uiterlijk in oktober worden gehouden, ondanks schade aan haar reputatie door een weinig populaire immigratiepolitiek. Ze zal opnieuw een Grosse Koalition leiden, maar met een kleinere meerderheid in de Bondsdag. Haar voornaamste taak zal zijn de EU in stand te houden, ondanks het vertrek van Groot-Brittannië, en ze zal tevens stevige voorwaarden moeten stellen aan het Britse vertrek, al was het maar om navolging af te schrikken. Aan het thuisfront zal het linkse deel van haar coalitie structurele, marktvriendelijke hervormingen afwijzen. De economische groei ligt boven het gemiddelde in de EU, maar beneden het peil van 2016.

Estland begint het jaar onder een nieuwe regering, na de nederlaag van haar voorganger bij een vertrouwensstemming in het parlement. De nieuwkomers, vermoedelijk onder aanvoering van de Centrumpartij van Juri Ratas, zullen een beleid voeren dat uitgaat van een open economie en op het Westen gericht zal zijn. De Russische sancties tegen landbouwproducten uit de EU zullen de economie nadelig beïnvloeden, maar de economische groei is alleszins redelijk.

Let op: Estland neemt in de tweede helft van 2017 het voorzitterschap van de EU op zich, als plaatsvervanger van het Verenigd Koninkrijk, dat aanvankelijk deze functie toebedeeld had gekregen (maar dat was vóór de Brexit…)

De extreemrechtse Finse Partij heeft de anti-Europese retoriek wat gematigd sinds ze in 2015 toetrad tot de regering, maar de daaropvolgende onvrede van haar kiezers zou wel eens een splitsing in de partij kunnen veroorzaken, waardoor de regering ten val kan worden gebracht. Gemeenteraadsverkiezingen in april 2017 zullen een graadmeter zijn voor de stemming onder de bevolking. De trage Europese groei en de Russische sancties zullen de economie afkoelen, hoewel deze een bescheiden groei blijft vertonen.

Het Front National zal het niet verder brengen dan de tweede ronde

De rechtse oppositie, verenigd in Les Républicains, zal onder leiding van de nieuwe president François Fillon na de verkiezingen in april/mei een regering gaan vormen. De regerende Parti Socialiste is buitengewoon impopulair, zeker na de ruk naar rechts halverwege de huidige regeringsperiode, die de linkervleugel deed klapwieken. Het extreem-rechtse Front National, dat door terreuraanslagen, Brexit en immigratievraagstukken de wind in de zeilen heeft, zal het niet verder brengen dan de tweede ronde van de verkiezingen. De Brexit zal de economische groei ook in Frankrijk muilkorven.

Let op: De voormalige minister van Economische Zaken, Emmanuel Macron, doet mee aan de presidentsverkiezingen als leider van zijn jonge beweging En Marche! Maar hij maakt geen schijn van kans.

De coalitie van Syriza met de rechts-populistische Onafhankelijke Grieken heeft een flinterdunne meerderheid in het parlement, en de weinig populaire hervormingen die de EU eist in ruil voor financiële steun kunnen dit verbond uiteendrijven, hetgeen nieuwe verkiezingen zou betekenen. De centrum-rechtse partij Nieuwe Democratie zou daarvan de vruchten kunnen plukken. Ondanks de snelle bezuinigingen, blijft zelfs een lauw herstel ver uit het zicht, en zou Griekenland wellicht zelfs de eurozone misschien moeten verlaten nog voordat het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU is bezegeld.

De coalitieregering die wordt geleid door de conservatie partij Fidesz is bezig aan haar tweede termijn, zal haar politiek voortzetten die in toenemende mate naar rechts is opgeschoven om de concurrentie van de extreem-rechtse rivaal Jobbik de baas te blijven. Dat zal zowel de Europese instellingen als de internationale zakenwereld tergen, hoewel vastberaden pogingen om het gat in de begroting te dichten en de staatsschuld te delgen de kritiek zal verzachten. Economische groei zal toenemen als de regering de belastingen verlaagt en de uitgaven opvoert, voorafgaand aan de volgende verkiezingen die in april 2018 worden gehouden. De groei zal het Europese gemiddelde te boven gaan, maar Hongarije blijft nog steeds achter bij de jaren 2014-2015.

Let op: Hongarije is in juni gastheer van EuroHand 2017, een bijeenkomst gewijd aan onderzoek naar handtherapieën en handchirurgie.

De coalitie onder leiding van Fine Gael is een wankele minderheidsregering, waarin weerspiegeld wordt dat de bevolking genoeg heeft van de bezuinigingspolitiek die economisch herstel opleverde na de financiële crisis. De oppositiepartij Fianna Fáil zal haar handen aftrekken van het stilzwijgende non-agressiepact (dat de regering in staat stelde te overleven) zodra de peilingen een duidelijke meerderheid voor de partij aangeven, dus verkiezingen zijn in 2017 een mogelijkheid. De Brexit zal de relatie met Noord-Ierland, onderdeel van Verenigd Koninkrijk, ingewikkeld maken en zal wellicht doorwegen in de economie. De economische groei, ondersteund door het creatieve Ierse belastingregime voor buitenlandse bedrijven, zal wat inzakken na de torenhoge groei van de laatste jaren.

Het aftreden van premier Matteo Renzi na het verloren referendum over de herziening van de grondwet leidt tot algemene verkiezingen in 2017. Die politieke onzekerheid, gepaard met de zwakheid van het Italiaanse financiële systeem, met name het bankensysteem, en de gevolgen van de Brexit, zal de economische groei vrijwel doen verdampen.

Andrej Plenkovic van de Kroatische Democratische Unie werd premier van een centrum-rechtse coalitieregering na de verkiezingen van eind 2016. Met de sterke aandacht voor de economie en met weinig neiging om een rechts-nationalistische koers te varen, lijkt deze regering stabieler dan haar voorgangster. Het consumentenvertrouwen zal een bescheiden groei sterken, maar de economie zal onder de piek uit de jaren 2007-2008 blijven.

De centrum-rechtse coalitie, geleid door premier Maris Kucinskis, zal blijven varen op de sterk pro-Europese, fiscaal conservatieve koers. De betrekkingen met Rusland blijven gespannen sinds de Russische annexatie van de Krim. Het terugdringen van de economische afhankelijkheid van Rusland en het aanhalen van de banden met de NAVO blijven de hoofddoelen. De binnenlandse consumptie zal impulsen krijgen van hervormingen van het pensioenstelsel en de onofficiële economie.

Let op: De etnisch Russische Harmonie Centrumpartij blijft de grootste fractie in het parlement, maar ze blijft de macht ontzegd door de etnisch Letse meerderheid.

Bij de verkiezingen van oktober 2016 kwam de Litouwse Partij voor Boeren en Groenen verrassend als grootste uit de bus. Ongeacht de uitkomst van de onderhandelingen over een nieuwe coalitieregering, zal de steun voor een open economie en pro-westerse buitenlandse politiek overheersen. Net als in alle andere EU-lidstaten langs de Russische grens zullen defensie en diversificatie van gasleveranciers prioriteiten blijven. De economische groei zal door toenemende investeringen worden ondersteund.

De PVV zal het goed doen maar zal geen bereidwillige partners kunnen vinden

Verkiezingen in maart 2017 zullen een wijziging van de regering te zien geven met populistische partijen op de linker- en rechterflank die stemmen wegtrekken bij de partijen van de huidige ‘grote coalitie’ van het centrum. De extreem-rechtse PVV zal het goed doen maar zal geen bereidwillige partners kunnen vinden, zodat de onderhandelingen over de vorming van een nieuwe regering lang zullen duren, met een zwakke en gefragmenteerde regering als verwachte uitkomst. Het economisch herstel is stevig verankerd en zal een periode van politieke onzekerheid wel overleven.

Let op. Het FITC Amsterdam, in februari, betreft de toekomst van innovatie, ontwerp en ‘all the cool shit in between’ (volgens het officiële programma).

De centrum-rechtse minderheidsregering, met Conservatieven en de Fremskrittspartiet, een anti-immigratiepartij die voor het eerst regeringsmacht heeft, is licht favoriet om als winnaar uit de bus te komen bij de verkiezingen aan het eind van 2017. De regering is verzwakt door economische problemen en interne ruzies over immigratie, maar de centrum-linkse oppositie doet het niet veel beter in de peilingen. Lage prijzen voor olie en gas, die twee derde van de Noorse export uitmaken, zullen de economie remmen, maar de lage internationale rentestand helpt weer. De groei zal langzaam maar zeker zijn.

Opgejaagd door de Russische annexatie van de Krim en de onbesliste krachtmeting met door Rusland gesteunde separatisten in het oosten van het land, worstelt de regering van Oekraïne met bestuurlijke en economische hervormingen, maar het herstel vanuit een diepe recessie zal in 2017 zichtbaar worden. Economische stabiliteit zal de steun voor de benarde regering schragen en enige vaart brengen in de economische hervormingen, hoewel het uitroken van oligarchieën nog wel een generatie zal duren. Vervroegde verkiezingen zijn niet uitgesloten als de regering zal proberen de economische vooruitgang te borgen.

Let op: Oekraïne organiseert in 2017 het Eurovisie Songfestival, nadat dit jaar de zangeres Jamala het evenement won met een liedje waarin zij weeklaagde over de Russische agressie op de Krim.

De coalitieregering van de centrum-rechtse ÖVP en de centrum-linkse SPÖ zit haar termijn vermoedelijk wel uit, maar kiezers die ongeduldig worden door politiek geharrewar, stijgende werkloosheid en immigrantenstromen zouden naar de extreem-rechtse FPÖ kunnen uitwijken. Verkiezingen staan voor 2018 op de agenda, maar worden wellicht vervroegd, waarbij een door de FPÖ geleide coalitie garen zou kunnen spinnen. De economie zal achterblijven bij de Duitse, waaraan zij gekluisterd is.

Let op: Oostenrijk organiseert in maart de Speciale Olympische Winterspelen voor drieduizend geestelijk gehandicapte atleten uit 110 landen.

De regering, geleid door de partij Recht en Rechtvaardigheid, met formeel premier Beata Szydlo aan het hoofd, maar als werkelijke machthebber partijvoorzitter Jaroslaw Kaczynski, zal gaandeweg het liberale vernis wegkrabben dat over de politiek was gesmeerd in de jaren na de ineenstorting van het communisme. Er wordt gemorreld aan de rechtspraak, aan de veiligheidsdiensten en aan de media. De regering dreigt in een hooglopend conflict te geraken met haar Europese partners en een groot deel van het eigen electoraat. De conflicten die daaruit voortvloeien en de aanhoudende economische malaise maken mogelijk een voortijdig einde aan de huidige regering, maar nog niet in 2017.

De regering van de socialistische partij (PS) van premier António Costa krijgt steun van drie nog linksere partijen in het parlement, maar zal moeite hebben haar belofte gestand te doen om de bezuinigingsmaatregelen terug te draaien, die tijdens de crisis werden genomen. Dat ligt vooral aan het langzame herstel van de economische groei en aan de begrotingsvoorschriften van de EU. Niettemin blijft de PS meer in trek dan de centrum-rechtse oppositie. Bovendien is de steun voor de regering vanuit de linkse partijen in het parlement wederzijds, zodat er weinig kans is op voortijdige verkiezingen. De economie groeit langzaam.

Let op: Ondanks de roep om een einde aan de bezuinigingen zal de regering de pensioenleeftijd in januari verhogen tgmet een maand, tot 66 jaar en drie maanden.

Het zakenkabinet dat in 2015 tot stand kwam nadat de gekozen regering door felle demonstraties ten val was gebracht, zal worden vervangen na de algemene verkiezingen die op 16 december worden gehouden, waarschijnlijk door een brede maar zwakke coalitie, die een afspiegeling is van de wijdverbreide politieke onvrede onder de kiezers. De bureaucratie binnen het staatsapparaat heeft de proporties van een ongezonde zwelling aangenomen en de begroting vertoont een gapend gat. Maar de consumptiedrang maakt dat de economie van het land komend jaar vooralsnog sterker groeit dan in de rest van de EU.

Het regime van Vladimir Poetin gaat zijn achttiende jaar in en vertoont weinig tekenen van verzwakking

Het autoritaire, antiwesterse regime van Vladimir Poetin gaat zijn achttiende jaar in en vertoont weinig tekenen van verzwakking. De onvrede onder de bevolking smeult en het geringe economische herstel in 2017 na twee jaar van krimp zal weinigen ervan overtuigen dat er weer goede tijden zijn aangebroken. Maar de controle van het staatsapparaat, de zorgvuldige balans in de verdeling van de macht onder de elite en Poetins persoonlijke populariteit zorgen ervoor dat het huidige bewind zal standhouden. De levensstandaard gaat omlaag nu de bronnen worden gebruikt om het regime overeind te houden. De economische sancties van de EU als antwoord op de Russische agressie in Oekraïne zullen vanaf januari 2017 worden uitgebreid, terwijl de sancties van Russische zijde blijven gehandhaafd.

Let op: Het Reservefonds, een van beide potten geld voor slechte tijden, raakt in 2017 leeg, waardoor er nog verder in de uitgaven moet worden gesneden.

De Sloveense economie puft voort, en in 2017 kan de regering voor het eerst sinds enige tijd weer genieten van fiscale vrijheid, nadat zij sinds half 2016 onder curatele stond van de EU vanwege een buitensporig begrotingstekort. Maar er heerst onenigheid tussen de partijen van de centrum-linkse coalitie en het is niet onmogelijk dat de regering daaraan ten onder gaat, ondanks haar parlementaire meerderheid. Het programma tot privatisering van staatsbedrijven, hoewel bescheiden van omvang, is de steen des aanstoots en zal in het beste geval slechts langzaam vorderen.

Een onpraktische links-rechtscoalitie, aangevoerd door de centrum-linkse Smer-SD, houdt de blik gericht op de verbetering van het onderwijs en de gezondheidszorg en de bestrijding van de corruptie, hoewel vooruitgang op die gebieden langzaam is, vooral wat het laatste betreft. De economie zal overgaan van de afhankelijkheid van de buitenlandse vraag naar een wat steviger model van binnenlandse consumptie, maar de moeilijke demografie en externe factoren, waaronder de Brexit, drukken de economische groei.

Let op: Als premier Robert Fico na afloop van het Slowaakse voorzitterschap van de Europese Unie in januari aftreedt, zou het ontstane machtsvacuüm de val van de regering kunnen betekenen.

Mariano Rajoy, leider van de centrum-rechtse Volkspartij, kon aan het eind van het jaar eindelijk worden beëdigd als leider van een minderheidsregering, nadat de socialisten, de grootste oppositiepartij, hadden besloten zich van stemming te onthouden tijdens het voorafgaande debat. Rajoy, die een zakenkabinet had geleid sinds de verkiezingen van december 2015 een politieke patstelling hadden veroorzaakt, zal waarschijnlijk zijn termijn niet uitdienen, en ook de kansen op een samenhangend regeringsprogramma zijn gering. Niettemin zal de economie profijt kunnen trekken van hervormingen die al waren ingevoerd en die de politieke turbulentie wel kunnen doorstaan.

Let op: Spanje zou door de EU hard op de vingers getikt kunnen worden als het er niet in slaagt voor 2018 het begrotingstekort terug te brengen tot 3 procent.

Een brede coalitie van centrumpartijen is sinds 2013 aan de macht, en de deelnemende partijen zullen bij verkiezingen in oktober 2017 strijden om de hegemonie. ANO, de kleinste van de twee voornaamste coalitiegenoten, geleid door de zakenman Andrej Babis, lijkt in de peilingen de meeste kans te maken de volgende regering te leiden, met een marktgerichte en fiscaal conservatieve agenda. Het herstel van de economie, aanhangwagen van de robuuste Duitse markt, zal doorzetten, geholpen door een auto-industrie in de hoogste versnelling.

De mislukte staatsgreep in 2016 consolideerde op het oog de publieke steun voor de gematigd islamitische Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling van president Recep Tayyip Erdogan en bood deze laatste een uitgelezen kans op een zuivering onder de tegenstanders van zijn regime. Erdogan zal zijn inspanningen verdubbelen om de greep van de staat op het openbare leven te verstevigen. Als hij daar geen akkoord over kan bereiken met de oppositie, zal hij wellicht geporteerd zijn voor vervroegde verkiezingen.

Let op: In de nasleep van de couppoging werd ongeveer een derde van ’s lands hoge officieren weggezuiverd. Dat maakt het niet gemakkelijker om een toch al complex militair-strategisch beleid voor binnen- en buitenland te voeren.

De eerstkomende jaren zullen worden gekleurd door de pogingen om na de Brexit een nieuwe relatie met Europa tot stand te brengen. De stemming ging niet over de voorwaarden van de uittreding, maar Londen hoopt op een overeenkomst waarbij de Britten deels vrije toegang houden tot de Europese markt terwijl het vrije verkeer van personen wordt ingeperkt. De economie moet worden gestimuleerd zodra de effecten van de uittreding voelbaar worden. Daartoe zullen belastingmaatregelen moeten worden genomen, want de mogelijkheden van de centrale bank zijn vrijwel uitgeput.

Let op: Elk compromis over de voorwaarden voor de Britse uittreding zal door de bevolking moeten worden goedgekeurd, hetzij in een nieuw referendum, hetzij door vervroegde verkiezingen. De harde kern van ‘uittreders’ zal zich hoe dan ook bedrogen voelen.

De minderheidsregering van de sociaal-democratische SAP en de Groenen is kwetsbaar, afhankelijk als zij is van de gedoogsteun van oppositiepartij Alliance. Maar vervroegde verkiezingen zijn niet waarschijnlijk, omdat die een kans zouden bieden aan de ultrarechtse SD, en dat wil geen van de gematigde partijen. De angst bij de kiezer voor immigratiestromen – de wortel van de populariteit van de SD – blijft een grote rol spelen, ondanks recente restricties in het beleid en hogere uitgaven voor de immigratiediensten. De Brexit zal de Zweedse export hinderen, maar de binnenlandse consumptie jaagt de economie aan.

De coalitieregering van vier partijen is er op grond van een referendum uit 2014 aan gehouden per 1 januari 2017 restricties aan te brengen in het immigratiebeleid, en dat zou het land in conflict kunnen brengen met de afspraken met de EU over de vrijheid van personenverkeer. Eind 2016 nam het Lagerhuis een als ‘licht’ bestempelde maatregel aan die problemen met Brussel zou moeten voorkomen. De gezamenlijke benadering van alle Zwitserse partijen van de economie betekent dat er op dat vlak niet veel drama te verwachten is. Hervormingen zullen vooral gericht zijn op het bewaren van het begrotingsevenwicht.

De Liberaal-Nationale coalitie kreeg bij de verkiezingen medio 2016 een tweede termijn, met een meerderheid van slechts één zetel in het Lagerhuis. De problemen zullen zich dus voordoen in het Hogerhuis, waar de regering de steun moet verwerven van de nogal stijfkoppige onafhankelijken. De verkiezingen dit jaar werden noodzakelijk toen beide huizen het niet eens konden worden over een reeks wetsvoorstellen – en gezien de versplintering in het parlement kan een herhaling niet worden uitgesloten. Maar de economie heeft niet veel last van de politiek: de investeringen in de mijnindustrie werpen hun vruchten af en de consument blijft uitgeven.

De regering van de Awami Liga heeft op wetgevend gebied vrij spel, nu de grootste oppositiepartij, de Nationalistische Partij van Bangladesh, de jongste verkiezingen heeft geboycot. De politieke oppositie heeft echter de straat opgezocht met stakingen en betogingen, en dat heeft het enthousiasme voor het zakendoen getemperd. Desondanks groeit de economie sterk, doordat de regering private investeringen aanmoedigt en de consumptie profijt trekt van de vooruitgang in het licht van de Sustainable Development Goals van de VN.

In de overgangsfase van een model waarin werd geïnvesteerd voor de export naar een model dat zich richt op binnenlandse consumptie loopt de economische groei vertraging op – maar noch de economische, noch de politieke hervormingen houden gelijke tred met deze omvorming. Dus blijven er problemen: deflatoire bubbels in de vastgoedsector moeten worden vermeden en een deel van het arbeidspotentieel moet naar elders verhuizen en/of worden omgeschoold. En dan resteert nog de opgave om enig pluralisme in zowel het politieke als het sociale landschap te injecteren. Maar al die hervormingen worden overschaduwd door het primaat van de Communistische Partij. Ten aanzien van het buitenland geldt dat de Chinese territoriale en economische invloed nog meer voelbaar zal worden nu de regering haar spierballen toont.

Let op: Partijvoorzitter Xi Jinping bouwt een gecentraliseerde en gepersonaliseerde machtsstructuur. Een herschikking van het Politburo geeft enige aanwijzing van hoe het verder zal gaan.

De economie profiteert van een periode van aanhoudende achterstallige groei. De regering van Rodrigo Duterte, halverwege 2016 gekozen met een sterk mandaat, zal trouw blijven aan de politiek die zijn vruchten afwerpt, daarbij inbegrepen de verbetering van de infrastructuur en het aantrekken van buitenlandse investeerders. Het snoeiharde optreden van de president tegen de misdaad, dat hij al beproefde tijdens zijn burgemeesterschap van de stad Davao, zal zijn beperkte doel wel bereiken, maar het tast de staatsinstellingen en de rechtsgang aan en kan economisch herstel in de weg zitten.

Het kiesstelsel veroorzaakt een ondervertegenwoordiging van de voorstanders van democratie en onafhankelijkheid in de Wetgevende Raad, het parlement van de voormalige Kroonkolonie. Maar deze groep kiezers groeit en de voorzitter van de Raad, Leung Chun-ying, die door Beijing werd aangesteld, is impopulair. De regering in Beijing heeft evenwel de meeste troeven in handen: er is weinig uitzicht op politieke hervormingen. Protesten op kleine schaal kunnen desondanks zorgen voor kleinschalige verstoringen van de economie, die zich herstelt van een zwak 2016. De afremmende economie op ‘het vasteland’ en de moeizame groei van de wereldhandel zullen een rol gaan spelen.

India kent een duurzame economische expansie, die alleen wordt overschaduwd door het besef dat het nog beter zou gaan als er meer werd geïnvesteerd en de infrastructuur op peil zou zijn. Deel van het probleem is dat de regering, gedomineerd door de Bharatiya Janata Partij van premier Narendra Modi, niet beschikt over een meerderheid in het Hogerhuis, en zo de macht ontbeert om haar economische programma door te voeren. Hervormingen gaan desondanks door – in 2017 wordt een omzetbelasting ingevoerd en wordt de faillissementswet aangescherpt – maar de aandacht van de regering zal in het tweede deel van haar termijn vooral uitgaan naar haar herverkiezing.

Na een wat hobbelig begin is het bewind van president Joko Widodo bezig aan een breed programma van marktgerichte hervormingen, zoals een eenvoudiger wetgeving rond grote infrastructurele projecten en snellere toekenning van vergunningen voor het zakenleven. Niettemin worden grote investeringen nog altijd gegijzeld door de bureaucratie en zijn ze daarmee onderhevig aan vertragingen. Dat lijkt niet te veranderen, zoals ook het mandaat van de president om de wijdverbreide corruptie aan te pakken een dode letter lijkt te blijven. Toch zal de economie worden aangewakkerd door de grote investeringen in de infrastructuur, de steun voor de productie van goederen na de snelle daling van de grondstofprijzen, en het aantrekken van buitenlands kapitaal.

De regering beschikt over tweederdemeerderheden in beide kamers van het parlement en zal wellicht veel tijd besteden aan het tot stand komen van een minder pacifistische grondwet, hoewel er geen garantie is dat als een dergelijke wet in het parlement wordt goedgekeurd, deze ook de instemming van de bevolking zal krijgen in een verplicht referendum. Ondanks de sterke positie van de coalitieregering onder premier Shinzo Abe zullen economische hervormingen aan drijvende kracht inboeten. Het pakket aan fiscale, monetaire en structurele hervormingen dat bekend staat als Abenomics blijft op tafel, maar de bedoelde oppepper voor de groei wordt het niet.

Nursultan Nazarbajev, leider van Kazachstan sinds de tijden van de Sovjet-Unie, is een garantie voor stabiliteit door een combinatie van hardheid en vriendjespolitiek. Maar door het ontbreken van een geloofwaardige oppositie en een duidelijke regeling voor de opvolging is die stabiliteit verankerd in de persoon van een 76-jarige, zonder garantie voor de periode na hem. Een scherpe daling van de inkomsten uit olie en een verzwakte munt hebben de binnenlandse vraag doen afnemen, en plannen voor hervormingen, inclusief privatisering, zullen in de lade blijven liggen ter wille van de bescherming van de werkgelegenheid en de inkomens.

Let op: Werkgevers moeten vanaf juli bijdragen aan een verplichte ziektekostenverzekering voor iedereen.

De termijn van de regerende coalitie Barisan Nasional (BN) duurt nog tot 2018, maar mogelijk worden halverwege 2017 al verkiezingen uitgeschreven. Premier Najib Razak staat onder druk om af te treden wegens malversaties in een staatsbedrijf. Zijn vicepremier Ahmad Zahid Hamidi zou het stokje kunnen overnemen als BN aan de macht blijft. De oppositie is zwak en de regering zal doorgaan met hervormingen die zijn bedoeld om Maleisië de status van een land met een hoog gemiddeld inkomen te geven. De lage olieprijzen kunnen dat proces vertragen. De economie groeit, maar langzamer dan in de voorbije jaren.

Let op: De hoofdstad Kuala Lumpur is in augustus toneel van de South East Asian Games, die samenvallen met de zestigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Maleisië.

De centrum-rechtse National Party is al drie termijnen aan het regeren onder leiding van de immens populaire John Key. In november 2017 zijn er opnieuw verkiezingen, maar dan zal de partij het zonder Key moeten doen. Die kondigde begin december 2016 onverwacht zijn aftreden aan wegens familieomstandigheden. Hij blijft vooralsnog wel lid van het parlement. De politiek zal vooralsnog gericht blijven op het bereiken van een fiscaal evenwicht, verbetering van de buitenlandse handel en het scheppen van banen voor degenen die nu van een uitkering leven. Aan de daling van de prijzen voor melk- en vleesproducten zal een einde komen, maar de prijzen zullen beneden het peil van de periode 2013-2014 blijven.

Let op: De lage rente heeft geleid tot een bubbel in de huizenverkoop, die de regering probeert te beteugelen om te voorkomen dat het politieke klimaat erdoor wordt aangetast.

Het politieke systeem kwam voor een vuurproef te staan toen president Islam Kerimov in september van dit jaar overleed aan een hersenbloeding. Premier Shavkat Mirziyoyev, die tot tijdelijk president werd benoemd, zal eind december op zijn sloffen de presidentsverkiezingen winnen, aangezien dat een staatsaangelegenheid is die niet helemaal voldoet aan de internationale standaard. Van het nieuwe bewind zijn geen grote politieke veranderingen te verwachten. De vooruitzichten op economische groei zijn bleekjes: de regionale crisis drukt de buitenlandse vraag en het betalingsverkeer, en de goederenprijzen op de wereldmarkt zijn laag.

De Pakistaanse Moslim Liga heeft een comfortabele meerderheid in het Lagerhuis, maar vindt een agressieve oppositie tegenover zich en is kwetsbaar voor beschuldigingen dat de regering bepaalde delen van het land voortrekt. Hoewel de regering werkt aan de verbetering van de infrastructuur en een goede handelsrelatie met China heeft opgebouwd, is zij minder succesvol bij het beveiligen van afgelegen gebieden. Het leger, dat toch al zeer zichtbaar is in het openbare leven, zal zijn invloed uitbreiden.

Let op: Terreuracties in stedelijke gebieden zullen mogelijk toenemen naarmate er vooruitgang wordt geboekt in de onderhandelingen met gematigde groepen van de taliban.

De People’s Action Party wist bij de verkiezingen van 2015 een einde te maken aan een lange neergang en zal doorgaan met maatregelen om haar herwonnen populariteit te verankeren met investeringen in sociale huisvesting, gezondheidszorg en openbaar vervoer. Ook de reputatie van de stadstaat als internationaal handelscentrum zal worden versterkt, met de uitbreiding van de havenfaciliteiten als prioriteit. In de coulissen wordt gewerkt aan de opvolging van premier Lee Hsien Loong, wiens gezondheid te wensen overlaat. De economie herstelt zich van een lichte aarzeling, veroorzaakt door een vermindering van de wereldhandel.

De regering van nationale eenheid, waarin de rivaliserende Verenigde Nationale Partij en de Sri Lanka Vrijheidspartij samenwerken, boekt aarzelend vooruitgang met een hervormingsprogramma dat werd opgesteld na de overwinning in de burgeroorlog met de Tamil-separatisten, en dat tot stand kwam onder auspiciën van het IMF. De uitdaging is de eenheid binnen de regering te bewaren tijdens het schrijven en laten goedkeuren van een nieuwe grondwet. De economie zal profiteren van een ‘vredesdividend’, en de maatregelen om de levensstandaard op te krikken zullen een aanzienlijke groei teweeg kunnen brengen.

De regering van de Democratische Partij van de Vooruitgang was het resultaat van de verkiezingen in 2016, waarbij de partij zowel het presidentschap als de meerderheid in het parlement in de wacht sleepte. Dat stelt haar in staat een ingewikkelde politieke agenda uit te voeren. In het binnenland gaat het om het stimuleren van strategische takken van de industrie en het verhogen van de levensstandaard van vooral jongeren. De gespannen relatie met China geeft evenwel weinig uitzicht op een zakelijke samenwerking met de ‘overburen’. De economische groei zal niet spectaculair zijn, maar wel beter dan in 2016.

Let op: Het Wereldcongres over Informatica en Technologie wordt in september 2017 gehouden in de hoofdstad Taipei.

Het leger zal de troonopvolging van kroonprins Vajiralongkorn zorgvuldig regisseren. Plannen van de legertop om het bewind weer in handen te geven van een gekozen regering zullen worden vertraagd omdat de militairen vooral zijn gespitst op stabiliteit. Het plan voor de economische ontwikkeling op de lange termijn, dat is ontwikkeld door een door het leger aangesteld burgerlijk bestuur, zal de economische politiek bepalen met een gematigde doch constante groei als doel.

Let op: Het soms bizarre gedrag van kroonprins Maha Vajiralongkorn heeft twijfels doen rijzen of hij wel in staat is in zijn vaders voetsporen te treden. Maar de legerleiding maakt zich meer zorgen over zijn sympathie voor de beweging van de Rode Hemden, die bij de staatsgreep in 2014 door het leger buitenspel werd gezet.

De eenpartijstaat heeft weinig te duchten van buitenaf, maar gevestigde belangen en ideologische meningsverschillen zijn bronnen van instabiliteit. Burgers uiten hun onvrede ook steeds openlijker, zeker als het gaat over de activiteiten van China in de Zuid-Chinese Zee. De regering zal voorzichtig moeten schipperen om enerzijds de burgers tevreden te stellen met een krachtig antwoord en anderzijds de commerciële banden met China niet te beschadigen. Al even voorzichtig moet het bewind vakbonden toestaan om te voldoen aan de bepalingen van het handelsverdrag TTP, maar het wil de arbeider ook niet een al te krachtige stem geven. De economie draait inmiddels op volle toeren.

Zuid-Korea bevindt zich aan het eind van 2016 in een politieke crisis rond president Park Geun-hye, het eerste vrouwelijke staatshoofd, die wordt beschuldigd (ook door haar eigen partij Saenuri) van corruptie en vriendjespolitiek. Park heeft voorgesteld in april af te treden, drie maanden voor het aflopen van haar termijn, maar de publieke reactie op de onthullingen is zo groot dat ook haar eigen partij op andere maatregelen zint. Het land werd economisch getroffen door het teruglopen van de wereldhandel, en er zijn fiscale maatregelen in voorbereiding om de binnenlandse vraag te stimuleren.

Premier Justin Trudeau en de regering van de Liberal Party zullen hun comfortabele parlementaire meerderheid gebruiken om institutionele en economische hervormingen door te voeren, die bedoeld zijn om de middenklasse en de oorspronkelijke bevolkingsgroepen te ondersteunen en de infrastructuur op het gebied van transport en huisvesting te verbeteren – dat laatste mede om de dreigende vastgoedbubbel door te prikken. De kosten van dit alles zullen doorschemeren in een oplopend begrotingstekort. Ten aanzien van het buitenland wordt het scheppen van een goede verstandhouding met de nieuwe Amerikaanse president een belangrijk punt.

Let op: De Liberalen willen het kiessysteem ten behoeve van de verkiezingen in 2019 veranderen, maar de voorstellen daartoe zullen in mei 2017 al moeten worden goedgekeurd door het parlement.

President Enrique Peña Nieto zal hard moeten werken om de structurele hervormingen door te voeren – op het gebied van energie, onderwijs en telecommunicatie – die eerder in zijn ambtstermijn werden goedgekeurd, maar de steun voor zijn regering is zwak. Peña Nieto’s politieke problemen worden gecompliceerd door de ondermaatse economische groei, een toename van de armoede en fiscale beperkingen, die voortvloeien uit de lage inkomsten uit de olie. De eeuwige strijd tegen institutionele corruptie en bedreiging van de openbare veiligheid verdwijnt ook niet: het aantal moorden stijgt, evenals het wijdverspreide martelen van gevangenen door de politie en het doden van mensen door veiligheidstroepen als onderdeel van de strijd tegen de drugskartels. En dan is er nog de teleurstelling bij de bevolking over een presidentschap dat zo veelbelovend leek.

Inkomensongelijkheid en de benarde situatie van de middenklasse overheersten de verkiezingscampagne, maar de Amerikanen – met inbegrip van degenen op de laagste sport van de ladder – hebben de laatste tijd een verrassend forse stijging van hun inkomen mogen verwelkomen. Werkgevers hebben in 2017 twee miljoen banen in de aanbieding, naast de veertien miljoen die sinds 2011 werden geschapen, waardoor voor veel buitengeslotenen de weg naar het arbeidsleven is heropend. Dat geeft de burger moed, maar ondernemingen die niet veel hebben geïnvesteerd zullen wachten op een teken van de nieuwe president en het Congres. Eén mogelijk punt van overeenstemming tussen beide partijen: uitgaven voor nieuwe infrastructuur om de verouderde en versleten wegen, bruggen en havens te verbeteren. Dit zou de ingezakte productiviteit een forse zet geven.

Economische verstoringen die zijn nagelaten door de regering van Cristina Fernández de Kirchner zorgen voor zware tijden en stellen het geduld van de kiezers op de proef, maar president Mauricio Macri zet door met enige steun van het parlement, dat door de oppositie wordt beheerst. De regering zal het tempo van de hervormingen bijstellen om de kiezers aan boord te houden, en een nieuw systeem van gezondheidszorg voor iedereen kan daarbij helpen. De ineengezakte economie zal weer gaan groeien.

Halverwege zijn derde termijn geniet de linkse president Evo Morales een aanzienlijke vrijheid van beleid dankzij een zwakke en verdeelde oppositie; sociale bewegingen, die teleurgesteld zijn in de resultaten van dat beleid, gaan echter de straat op om te protesteren. De export van aardgas heeft bijgedragen aan een sterke economische groei, en stijgende gasprijzen zullen deze in 2017 een nieuwe prikkel geven. De regering heeft ook de internationale reserves van het land weer aangevuld, en dat komt goed van pas, omdat het gapende gat in de lopende begroting niet vanzelf krimpt.

Michel Temer, beëdigd als president ter vervanging van Dilma Rousseff, die in 2016 werd afgezet, zal de resterende tijd uitdienen van de presidentiële termijn, die nog tot 2018 loopt. Met een op de markt gerichte politieke agenda tracht hij verstoringen die onder het bewind van Rousseff zijn opgetreden te corrigeren en de economie naar een duurzame groei te leiden. Na een heftige terugval in 2016 zal die economie weer bescheiden gaan groeien, nu het vertrouwen van bedrijfsleven en consument terugkeert.

Let op: Het onderzoek naar het schandaal rond financiële onregelmatigheden bij staatsoliemaatschappij Petrobras zou ook Michel Temer nog kunnen raken.

President Michelle Bachelet scoort slecht in de publieke opinie, maar aangezien de oppositie in het ongerede is geraakt, kan haar coalitiepartij Nueva Mayoría bij de verkiezingen in november 2017 een derde termijn in de wacht slepen. Voormalig president Ricardo Lagos is dan waarschijnlijk de kandidaat. De haperende economie, deels het resultaat van de lage prijzen voor de goederen die Chili exporteert, zal de ruimte voor politieke prioriteiten – zoals de verbetering van de pensioenen en de gezondheidszorg – beperken, maar mevrouw Bachelet zwoegt verder.

Er hing nog enige onzekerheid in de lucht over het akkoord met de FARC, maar na extra onderhandelingen lijkt de vijftigjarige guerrillaoorlog in Colombia nu toch echt voorbij. President Juan Manuel Santos kan zich dus weer aan andere taken wijden. De economie zal op de langere termijn profijt trekken van het akkoord, maar in 2017 zal ze nog te lijden hebben van de geringere inkomsten als gevolg van de prijsdaling van de meeste exportgoederen.

Let op: De gelovigen bidden voor een pauselijk bezoek. Paus Franciscus heeft een bezoek aan Colombia toegezegd, maar pas als het akkoord met de FARC is getekend.

De evolutie van de revolutie zal zich na de dood van Fidel heel voorzichtig gaan bewegen in de richting van een overdracht van de macht door de Generatie ’59. De eerste vicepresident, Miguel Díaz-Canel, lijkt de meest waarschijnlijke opvolger van Raúl Castro, maar pas in 2018. Liberaliserende hervormingen zullen geleidelijk terrein winnen, en de private sector zal een grotere bijdrage gaan leveren aan de economie. In 2017 zullen de zakelijke belangstelling en de toeristen uit de VS de klap verzachten van het inzakken van het toerisme uit Venezuela.

Let op: In de Cubaanse hoofdstad zal het bekendste exportproduct van het eiland, de sigaar, in februari worden gevierd tijdens het Festival del Habana.

De regering van de Alianza PAIS heeft het voordeel van een verdeelde oppositie en zal bij de verkiezingen in februari een volgende regeringsperiode veiligstellen. Rafael Correa, president sinds 2007, kan alleen aan het hoofd van de regering blijven als de grondwettelijke belemmering daarvoor wordt opgeheven, maar hij blijft hoe dan ook machtig en invloedrijk. Betogingen zijn onvermijdelijk, nu de regering de buikriem moet aansnoeren omdat de economie opnieuw zal krimpen.

President Horacio Cartes staat tegenover een agressieve oppositie, niet in de laatste plaats gevoerd door een dissidente vleugel van zijn eigen partij, de Partido Colorado; er is weinig kans dat hij vorderingen kan maken met zijn eigen agenda, die voorziet in administratieve hervormingen en investeringen in de infrastructuur. Samen met de grootste oppositiepartij zullen de dissidenten er alles aan doen om Cartes’ pogingen te blokkeren de grondwet, die niet in een tweede ambtstermijn voorziet, te wijzigen, in welk geval hij machteloos de verkiezingen van 2018 zal ingaan. De economie zal aantrekken, nu ook Brazilië en Argentinië hun problemen op dat vlak achter zich hebben gelaten.

De centrum-rechtse regering van de Peruanos Por el Kambio onder president Pedro Pablo Kuczynski heeft geen parlementaire meerderheid en moet, om wetten erdoor te krijgen, gokken op de verdraagzaamheid van een vijandige oppositie. Maar een brede consensus schraagt wel het liberale economische beleid dat heeft geleid tot een periode van sterke groei. Het einde van de hoge prijzen voor goederen geeft problemen, maar een druk programma van investeringen in de infrastructuur zal de groei in 2017 ondersteunen.

President Tabaré Vázquez wacht een taaie oppositie van uiterst linkse groepen uit zijn eigen partij, het Frente Amplio, die de voordelen van een duidelijke parlementaire meerderheid tenietdoen, en hij zal moeite hebben om vooruitgang te boeken met hervormingen van het onderwijs en de belastingen. Daarentegen zullen belasting- en prijsverhogingen het zorgwekkende gat in de begroting moeten opvullen. Het langzame herstel in Argentinië en Brazilië zal helpen om de groei iets te laten uitstijgen boven die van 2016.

Het presidentschap van Nicolás Maduro zal waarschijnlijk pas in 2018 zijn officiële einde bereiken, maar de vorm waarin het ter ziele gaat, ordelijk of gewelddadig, zal duidelijk worden wanneer de chaotische neergang van het land in 2017 in een versnelling komt. Consumptie en investeringen bevinden zich in een vrije val, in een economie die berust op goedgeefsheid uit de publieke sector en worstelt met olieprijzen die ver beneden de productiekosten liggen. Maar zelfs met een wisseling van leiderschap is enig economisch herstel op zijn vroegst pas mogelijk in 2018.

President Abdelaziz Bouteflika, aan het roer sinds 1999, heeft maar één bedreiging te vrezen voor zijn greep op de macht: zijn eigen gezondheid. Het wedijveren over de opvolging houdt de politieke elite bezig totdat het menens wordt. De dreiging van het militante islamisme van binnen en buiten de poreuze grenzen is een ander risico. De krachten die het regime steunen zullen de parlementaire verkiezingen in mei winnen, en spelen gewillig mee.

José Eduardo dos Santos, president sinds 1979, leidt zijn partij, de MPLA, naar de verkiezingen in augustus 2017, maar heeft beloofd dat hij in 2018 aftreedt. Zelfs als hij dat doet, zal hij nog steeds de macht blijven uitoefenen. Als de lage olieprijzen zorgen voor een inperking van de staatsuitgaven, die nodig zijn om de middenklasse tevreden te houden, zullen de protesten toenemen. Ze zullen schade toebrengen in het niet zo florissante zakenleven, maar weinig problemen veroorzaken voor het regime.

Nu president Paul Biya zich op de leeftijd van 85 jaar voorbereidt op zijn aftreden na de verkiezingen van 2018, richt hij zich op zijn opvolging. De macht blijft in handen van de Rassemblement Démocratique du Peuple Camerounais, die de voornaamste instituties in handen heeft. De regering zal geld lenen voor investeringen in de infrastructuur en de landbouw, om de lage olieprijs te compenseren en zo de groei in de economie te houden.

Kiezend voor een autoritair bestuur boven een pluralistische samenleving, heerst de regering van president Abdel-Fattah al-Sisi over toenemende ontevredenheid van het volk en een matte economie. Lage olieprijzen zullen de goedgeefsheid van de financiële supporters in de Golf op de proef stellen en de regering dwingen om eens wat verder te kijken. Het gebrek aan een georganiseerde oppositie, uit islamistische dan wel liberale hoek, helpt het regime om zijn greep op de macht te behouden.

De droogte van 2016 heeft de landbouw hard geraakt en een einde gemaakt aan een economische groeispurt die twaalf jaar heeft geduurd, maar nu de sector zich herstelt is een opleving is in de maak. De focus van de regering op problemen in de infrastructuur en het inrichten van industriecentra zal op den duur zorgen voor een duurzame groei, maar niet geheel volgens de ambitieuze voorspellingen. De heersende partij, het Ethiopisch Democratisch Revolutionaire Volksfront, zal haar greep op de macht behouden, voortdurend bestookt door tegenstanders uit gemarginaliseerde etnische groepen.

Let op: Ethiopië begint op 1 januari 2017 aan het tweejarige niet-permanente lidmaatschap van de Veiligheidsraad van de VN.

President Hassan Rohani wint bij verkiezingen in mei een tweede termijn, geholpen door de economische en politieke fall-out van het nucleaire akkoord. Als de sancties worden opgeheven en de olieprijzen nog altijd laag blijven, zal de regering op zoek gaan naar buitenlandse investeerders en expertise om de industriële productie zo snel mogelijk op te voeren. De economie zal daarop (en op de wat hogere olieprijzen) reageren met een sterke groei.

De regering van premier Haider al-Abadi werkt met de Koerden samen in de bestrijding van IS, maar bakkeleit met diezelfde Koerden over de controle op de export van olie uit Koerdisch gebied. De regering, gedomineerd door sjiieten, zal haar portie problemen krijgen met sektarische clusters door het hele land, maar de status-quo zal wel standhouden tot de verkiezingen in 2018. De kwetsbare economie zal groeien onder een programma waarin ook het IMF participeert.

De rechtse coalitieregering van premier Benjamin Netanyahu is onhandelbaar en instabiel, maar zal het jaar 2017 wel uitzitten, niet in het minst omdat de oppositie innerlijk verdeeld is. Het Palestijns-Israëlische conflict wordt overschaduwd door de andere problemen in de regio, en Israël zal van die kans gebruikmaken om zijn allianties te herschikken, zoals met Saoedi-Arabië in de rivaliteit met de gezamenlijke regionale rivaal Iran. De economische groei loopt in de pas met het tekort op de begroting.

Koning Abdullah staat bescheiden politieke hervormingen toe, voor zover die zijn machtspositie niet aantasten

Koning Abdullah staat bescheiden politieke hervormingen toe, voor zover die zijn machtspositie niet aantasten, die wordt geschraagd door een effectief veiligheidsapparaat. De staat krijgt geldelijke steun van bondgenoten in het Westen en de Golf. De overheid probeert het ondernemingsklimaat te verbeteren en de arbeidsmarkt te vergroten voor een arbeidspotentieel dat door de vluchtelingenstroom fors is gezwollen.

De verkiezingen in augustus worden gehouden aan de hand van nieuwe regels die de kans op gewelddadige ontsporingen moeten verkleinen. President Uhuru Kenyatta streeft naar een tweede ambtstermijn, gesteund door een nieuwe partij, de Jubilee Party, en bindt de strijd aan met de Coalitie voor Hervormingen en Democratie van oud-premier Raila Odinga. De verkiezingscampagne zal overheersen, maar een sterk stelsel van recente hervormingen zal de economie opstuwen.

Politieke afspraken die bedoeld zijn om evenwicht te brengen tussen de diverse politieke stromingen worden op hun deugdelijkheid beproefd bij machtsverschuivingen in de regio en het conflict in Syrië. De verkiezingen, sinds 2013 steeds weer uitgesteld en nu voorzien voor de maand mei, zullen opnieuw een instabiele coalitie opleveren, verdeeld langs sektarische lijnen (als het dus allemaal doorgaat). De centrale bank blijft de voornaamste factor in het economisch beleid, hoewel maatregelen die de instemming van het parlement behoeven liggen te verstoffen.

De strijd om de macht tussen de regering van nationale eenheid in Tripoli, erkend door de VN, en een zelfverklaard parallel bestuur met strategische steunpunten in het oosten van het land, vertoont nog geen tekenen van een eindstadium. De greep van beide partijen op delen van de levensbelangrijke olie-infrastructuur onthoudt elk van hen een stabiele bron van inkomsten, en het land een stevige economische basis. Als uitputting beide kanten ertoe dwingt in 2017 een overeenkomst uit te onderhandelen, kan de aandacht zich richten op het vestigen van enigerlei autoriteit over het opgedeelde nationale grondgebied en het onderdrukken van de activiteiten van IS

De regering van Abdelilah Benkirane zal politieke hervormingen doorvoeren die mogelijk zijn gemaakt door de opgepoetste grondwet van 2011, maar koning Mohammed IV blijft de feitelijke machthebber. Het economisch beleid richt zich op investeringen in de industriële exportsector, en de landbouw zal zich herstellen van een periode van grote droogte in 2016.

De oliesector heeft te kampen met onvriendelijke wetgeving en verstoringen in de belangrijke Nigerdelta door separatistische groepen, terwijl het gevoel van instabiliteit wordt aangewakkerd door langlopende spanningen over etnische en religieuze kwesties, nog afgezien van de activiteiten van de islamitische opstandelingen van Boko Haram in het noorden van het land. De economie zal uit de recessie van 2016 kruipen zodra de olieprijzen omhoog gaan, en het ondernemingsklimaat zal licht verbeteren.

Koning Salman bin Abdul-Aziz al-Saoed zal het nemen van besluiten in steeds grotere mate overlaten aan zijn zoon, Mohammad bin Salman al-Saoed, de tweede kroonprins. Deze lijkt brede hervormingen te willen doorvoeren die erop gericht zijn de economische groei op lange termijn zeker te stellen en het land minder afhankelijk te maken van de olie-export, terwijl onderwijl ook de macht van de koninklijke familie wordt gegarandeerd. Oplopende maar nog altijd lage olieprijzen zullen hun invloed hebben op de financiële huishouding.

Het wrede conflict in Syrië, een onhandelbare worsteling tussen strijdkrachten die trouw zijn aan president Bashar al-Assad en tientallen groepen opstandelingen die hem weg willen hebben, zal voortduren; krachten van buitenaf hebben slechts beperkte mogelijkheden om een einde te maken aan de strijd. Nog veel meer vluchtelingen zullen een gevaarlijke zoektocht naar veiligheid elders ondernemen.

Met een doelloze politiek en nog altijd in de greep van de 92-jarige Robert Mugabe, wacht de bevolking van Zimbabwe tot de natuur haar loopt neemt. Maar zelfs dan, met geen enkel duidelijk plan voor een overgang, lijkt stabiliteit nog niet in zicht. De economie zal zich in 2017 enigszins herstellen van de recessie die door droogte werd veroorzaakt en vervolgens terugkeren naar de ondermaatse prestaties van voordien.

Het lang dominante African National Congress likt zijn wonden na de slechte resultaten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2016 en kan een forse uitdaging van de oppositie tegemoet zien bij de algemene verkiezingen van 2019. Onderwijl moeten de autoriteiten de discipline in het fiscale en begrotingsbeleid strikt handhaven om de inflatie binnen de perken te houden en de status van het land op het gebied van buitenlandse investeringen op de internationale markt te beschermen.

The Economist
Verenigd Koninkrijk | weekblad | oplage 1.337.180

Instituut van de Britse journalistiek. Opgericht in 1843 door een Schotse hoedenfabrikant tegen ‘de onnozelheid’ die de vooruitgang in de weg stond. Sinds jaar en dag de bijbel voor iedereen die zich interesseert voor internationaal nieuws. Liberaal, niet te verwarren met conservatief. Voor 85 procent buiten het koninkrijk verkocht en voor de helft eigendom van de Financial Times.

Illustratie bovenaan: © Bas van Vuurde